<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Fri, 03 Jul 2026 11:25:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ресей зиянды бензин өндіруге рұқсат берді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/resej-ziyandy-benzin-ondiruge-ruksat-berdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/resej-ziyandy-benzin-ondiruge-ruksat-berdi</guid>
                <description>Тиісті Қаулыға елдің Премьер-министрі Михаил Мишустин 2 шілдеде қол қойған.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Құжат ресми құқықтық ақпарат порталында жария етілді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осылайша, Ресей үкіметі күкірт мөлшеріне қойылатын талаптары жеңілдетілген бензинді өндіруге және сатуға уақытша рұқсат берді. 

Үкіметтің мәліметінше, қабылданған шешім ішкі нарыққа қосымша жанармай көлемін шығаруға мүмкіндік береді. Бұл қазіргі сұранысты толық қамтамасыз етуге бағытталған.

Қаулыға сәйкес, 2026 жылдың 31 желтоқсанына дейін құрамындағы күкірт мөлшері бір килограмына 150 миллиграмнан аспайтын бензинді өндіруге және айналымға шығаруға рұқсат етіледі. Бұл көрсеткіш Еуро-3 экологиялық стандартына сәйкес келеді.

Мұндай бензинді өндіру және нарыққа шығару құқығы Ресейдің Салық кодексіне сәйкес, мұнай шикізатын өңдеу операцияларын жүргізуге тіркелген мұнай өңдеу зауыттары мен мұнай базаларына ғана беріледі. Сондай-ақ, бұл санатқа Энергетика министрлігімен өндірісті жаңғырту жөніндегі келісімдер аясында кері акциз алу құқығына ие кәсіпорындар да кіреді.

Десе де, бұл жанармай түріне Еуразиялық экономикалық одақтың бірыңғай өнім айналымы белгісі қойылмайды. Сондықтан, оны одаққа мүше өзге мемлекеттердің аумағында сатуға немесе айналымға шығаруға болмайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 13:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/yEzHR6J6.jpeg"   type="image/jpeg"   length="160282"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада із-түзсіз жоғалған адамдарды іздеуге дрондар қолданылады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-iz-tuzsiz-zhogalgan-adamdardy-izdeuge-drondar-koldanylady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-iz-tuzsiz-zhogalgan-adamdardy-izdeuge-drondar-koldanylady</guid>
                <description>Жарты жылда адамдардың із-түзсіз жоғалуына қатысты 3 мыңнан астам өтініш тіркелген.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дрондар көбіне іздестіру қиын немесе адам аяғы жетпейтін орындарда қолданылады, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Атап айтқанда, су айдындарында, қамыс қалың өскен аумақтарда, орман белдеулерінде, батпақты жерлерде, сондай-ақ қалалық бейнебақылау жүйесі қамтымаған аумақтарда пайдаланылады. Әуеден шолу жасау арқылы полиция қызметкерлері кең аумақтарды жедел қарап шығып, іздеу бағытын анықтайды.

Жыл басынан бері азаматтардың із-түзсіз жоғалуына қатысты 3 мыңнан астам өтініш түскен. Олардың қатарында кәмелетке толмағандар да, ересектер де, оның ішінде егде жастағы азаматтар да бар. Сондай-ақ балық аулауға немесе серуендеуге шығып, түрлі себептермен байланысқа шықпай қалған азаматтарға қатысты жағдайлар да жиі кездеседі.

Осындай жағдайларда дрондарды пайдалану іздестіру жұмыстарын едәуір жеделдетуге, аумақтарды тексеруге кететін уақытты қысқартуға және жетуі қиын жерлердегі іздеу жұмыстарының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 13:34:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/JoHgxahp.jpg"   type="image/jpeg"   length="212026"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда 2027 жылға арналған дәрі-дәрмек сатып алу мерзімінен бұрын басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-2027-zhylga-arnalgan-dari-darmek-satyp-alu-merziminen-buryn-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-2027-zhylga-arnalgan-dari-darmek-satyp-alu-merziminen-buryn-bastaldy</guid>
                <description>Бұл туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің баспасөз қызметі мәлім етті.


 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі «СҚ-Фармациямен» бірлесіп, 2027 жылға арналған дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сатып алу науқанын бастады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

 Биыл бұл жұмыс алғаш рет белгіленген мерзімнен үш ай бұрын, 1 шілдеде қолға алынды. Ал стационарлық медициналық ұйымдарға арналған сатып алу рәсімдері 22 маусымнан бері жүргізіліп жатыр.

Министрліктің мәліметінше, сатып алу науқанын ерте бастау жеткізушілермен келісімшарттарды алдын ала жасасуға, қажетті қорды қалыптастыруға және медициналық ұйымдарды 2027 жылдың алғашқы күнінен бастап дәрі-дәрмекпен үздіксіз қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

2027 жылы 2 174 атаудағы дәрілік заттар мен медициналық бұйымды сатып алу жоспарланған. Осы мақсатта Денсаулық сақтау министрлігі нормативтік-құқықтық базаны жаңартып, баға белгілеу тетіктерін жетілдіріп, өңірлердің нақты қажеттіліктері негізінде сатып алу жоспарын қалыптастырды.

Ведомствоның айтуынша, қабылданған шаралар жоспарлау сапасын арттырып, жеткізілімдердің уақытылы орындалуын қамтамасыз етуге және пациенттерді дәрі-дәрмекпен қамтудағы үзілістердің алдын алуға бағытталған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 13:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/MpDTCTPi.jpeg"   type="image/jpeg"   length="338351"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақ ұлттық спорт университеті білікті мамандар даярлаудың озық орталығы болуы тиіс – Олжас Бектенов]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazak-ulttyk-sport-universiteti-bilikti-mamandar-dayarlaudyn-ozyk-ortalygy-boluy-tiis-olzhas-bektenov</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazak-ulttyk-sport-universiteti-bilikti-mamandar-dayarlaudyn-ozyk-ortalygy-boluy-tiis-olzhas-bektenov</guid>
                <description>Премьер-министр жаңа университет білікті мамандарды даярлаудың озық өңірлік орталығы болуға тиіс екенін атап өтті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Президент тапсырмасына сәйкес, Астана қаласында ашылған Қазақ ұлттық спорт университетінің жаңа ғимаратындағы технологиялық жарақтандыру деңгейімен және білім беру жағдайымен танысты, деп хабарлайды  inbusiness.kz сайты.


«1 шілдеде жалпыхалықтық референдумда қабылданған жаңа Конституция күшіне енді. Онда адами капиталды дамыту мемлекеттің стратегиялық бағыты ретінде айқындалған. Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың тапсырмасы бойынша Қазақ ұлттық спорт университеті ашылды. Тәуелсіз Қазақстан тарихында алғаш рет спорт, білім беру, медицина және инновация тоғысында ұлттық мекеменің іске қосылуы біздің құндылық бағдарларымызды айқын көрсетеді. Біз жаңа буын мамандарын даярлап жатырмыз», – деп атап өтті Премьер-министр. 


Университет «Жаттықтырушылық қызмет», «Спорт ғылымдары» білім беру бағдарламалары бойынша, сондай-ақ спорттық медицина және оңалту, спорт журналистикасы, менеджмент, спорттағы жасанды интеллект және аналитика, киберспорт және басқа да бағыттар бойынша мамандар даярлайды. Бүгінде Қазақ ұлттық спорт университеті Eklore-ed School of Management, Corvinus University, University of Guglielmo Marconi, Swiss Institute и Hungarian University of Sports Science секілді шетелдік жетекші серіктестермен бірлесіп, қос дипломды білім беру бағдарламаларын, академиялық ұтқырлықты және спорт ғылымын дамыту жұмыстарын жүзеге асыруда. Xinhua Daily Media Group пен Nanjing Polytechnic Institute қатысуымен спорт журналистикасы медиа орталығы құрылуда. 

Сонымен қатар, ЖОО аумағында қауіпсіздік, адал спорт және талантты жастарды қолдау саласындағы жобалар жүзеге асырылуда. Олардың ішінде құтқару инновациялары және алғашқы көмек орталығы бар, онда 3,5 мыңнан астам педагог оқытылып, 100-ден астам халықаралық сарапшы-жаттықтырушылар дайындалды. Әйелдердің спорттағы мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған ҚР әйелдер бастамасы, сондай-ақ Life Chance Grant және Merit Grantгранттық бағдарламалары да жүзеге асырылуда.

Мұнда спорттық медицина және оңалту орталығы да дамып келеді. Ол спортшыларды диагностикалау, емдеу, қалпына келтіру және ғылыми қолдаудың заманауи технологияларын біріктіреді. Білім, клиникалық практика мен ғылымды интеграциялау жаңа буын мамандарын даярлауға және қалпына келтірудің заманауи әдістерін енгізуге мүмкіндік береді.

Премьер-министр Қазақ ұлттық спорт университеті білім, ғылым мен практиканы интеграциялау орталығы, сондай-ақ білікті мамандарды даярлаудың озық өңірлік орталығы болуға тиіс екенін атап өтті.


«Студенттер Президенттің Әділетті әрі Озық Қазақстанды құру жөніндегі идеясын нақты жүзеге асырып, жауапкершілікке негізделген жасампаз отаншылдықтың шынайы жақтастары болғаны маңызды. Сондықтан профессорлық-оқытушылық құрам білім алушылардың бойына Жаңа Конституцияда айқындалған еңбекқорлық, озық ойлы ұлт және білім құндылықтарын сіңіруге ерекше мән беруі қажет. Қазақ ұлттық спорт университеті отандық спортты дамытуға, жоғары білікті мамандар даярлауға және еліміздің халықаралық беделін нығайтуға қомақты үлес қосатынына сенімдімін», – деп атап өтті Олжас Бектенов.


Жоғары оқу орнын аралау барысында ғылыми жетістіктер көрмесінде Премьер-министрге, сондай-ақ, жаттығу процесінің сапасын арттыруға және спортшыларды медициналық сүйемелдеуге бағытталған әзірлемелер, соның ішінде Smart Performance Assessment, Sport Science Control Center + My KNUS, AI Video Analytics for Sports and Digital Biomechanics Lab, Smart Table Tennis AI Center, Sport Media Convergence Co-Creation Lab и Smart Golf AI Lab зертханасы таныстырылды.  Сондай-ақ, Қазақ ұлттық спорт университетінде спортта жасанды интеллект пен дербестендірілген тәсілді қолдану жөніндегі ғылыми жобалар жүзеге асырылуда. Олардың бірі орта және егде жастағы адамдарды жасанды интеллект технологиясын қолдана отырып, бұқаралық спортқа тартуға бағытталған. Тағы бір жоба дербестендірілген тәсіл мен медициналық-биологиялық зерттеулер және жасанды гипоксиялық жаттығулар негізінде қазақ күресімен шұғылданатын спортшылардың даярлығын жетілдіруге арналған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 13:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/KOP9eNtO.jpg"   type="image/jpeg"   length="200041"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматы қаласы мен Алматы облысында тау өзендеріндегі суға мониторинг жасау күшейтілді ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-kalasy-men-almaty-oblysynda-tau-ozenderindegi-suga-monitoring-zhasau-kushejtildi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-kalasy-men-almaty-oblysynda-tau-ozenderindegi-suga-monitoring-zhasau-kushejtildi</guid>
                <description>Құтқарушылар ең қауіпті 14 бекеттегі жағдай туралы сағат сайын ақпарат беріп отыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Толассыз жауын-шашынға байланысты Алматы қаласы мен Алматы облысындағы сел қаупі кезеңінде жүргізіліп жатқан алдын алу іс-шараларына байланысты ТЖМ күштері мен құралдары күшейтілген кезекшілікке көшті, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Өзен арналары мен сел қаупі бар учаскелерге тәулік бойы мониторинг жүргізіліп жатыр.

ТЖМ бөлімшелері Үлкен Алматы, Кіші Алматы және Қарғалы өзендеріндегі мониторинг бекеттерінен жағдай туралы сағат сайын ақпарат беруде.

Сонымен қатар су ағынының кедергісіз өтуін қамтамасыз ету мақсатында Ақсай өзенінің арнасы тазартылды.

Жауын-шашын басталғанға дейін су басу қаупі бар учаскелерге ТЖД, ТЖМ «Қазселденқорғау» ММ, «Барыс» республикалық жедел-құтқару жасағы, Құтқару қызметі, ТЖМ 28237 әскери бөлімінің әскери қызметшілері және әкімдіктің мердігер ұйымдарының су сору техникасымен жабдықталған күштері мен құралдары алдын ала орналастырылды.

Бұл гидрологиялық жағдайдағы кез келген өзгеріске жедел ден қоюға мүмкіндік береді. Төтенше жағдайлар тіркелген жоқ.

ТЖД мен ТЖМ жедел штабтары жұмыс істеп отыр. Ең қауіпті учаскелерде 14 мониторинг бекеті тәулік бойы бақылау жүргізілуде.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 13:04:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/GXe4VgCf.jpg"   type="image/jpeg"   length="218130"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматы облысының тауларында швейцариялық туристке көмек көрсетілді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-oblysynyn-taularynda-shvejcariyalyk-turistke-komek-korsetildi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-oblysynyn-taularynda-shvejcariyalyk-turistke-komek-korsetildi</guid>
                <description>Қолайсыз ауа райына байланысты туристке уақытша паналау орны ұсынылып, асуға дейін жол көрсетілді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматы облысындағы Бутаков шатқалында ТЖМ-нің «Қазселденқорғау» мемлекеттік мекемесінің бақылаушысы Александр Судариков қолайсыз ауа райында қиын жағдайға тап болған Швейцариядан келген туристке көмек көрсетті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

ТЖМ мәліметінше, патрульдеу кезінде қызметкер нөсер жаңбыр астында қалып, әбден су болған шетелдік туристі кездестірген. Қауіпсіздік мақсатында туристке ауа райы жақсарғанға дейін бақылау бекетінде паналауға мүмкіндік берілді.

Келесі күні ауа райы тұрақтанғаннан кейін Александр Судариков туристі асуға дейін шығарып салып, ауыр жүгін көтеруге көмектескен. Соның арқасында шетелдік саяхатшы өз бағытын қауіпсіз жалғастырды.

Осыған байланысты Төтенше жағдайлар министрлігі азаматтарды тауға шығар алдында ауа райы болжамын мұқият зерделеуге, маршрутты өз мүмкіндігіне қарай таңдауға, сапар бағыты туралы жақындарына алдын ала хабарлауға және қауіпсіздік талаптарын сақтауға шақырды. Сондай-ақ ауа райы күрт нашарлаған жағдайда бағытты жалғастырмай, дереу көмекке жүгіну қажеттігін ескертті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 12:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ezS7Psdq.jpg"   type="image/jpeg"   length="76091"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматы облысында бұрынғы депутат 2,6 млрд теңгені жымқырды деген күдікке ілінді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-oblysynda-buryngy-deputat-2-6-mlrd-tengeni-zhymkyrdy-degen-kudikke-ilindi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-oblysynda-buryngy-deputat-2-6-mlrd-tengeni-zhymkyrdy-degen-kudikke-ilindi</guid>
                <description>Үш күдіктіге қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ҚМА Алматы облысы бойынша департаменті агроөнеркәсіптік кешенді қолдауға бөлінген бюджет қаражатын аса ірі көлемде жымқыру фактісі бойынша қылмыстық істі аяқтады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Тергеу амалдарына сай, қылмыстық схеманы Алматы облысы Қарасай аудандық мәслихатының бұрынғы депутаты ұйымдастырған. Ауыл шаруашылығы саласындағы тәжірибесі мен мемлекеттік субсидиялау тетіктерін жетік біле отырып, ол бюджет қаражатын заңсыз алудың тұрақты схемасын құрған.

Схеманы іске асыру үшін ұйымдастырушы өзіне бағынысты кәсіпорындар мен Алматы, Жамбыл және Түркістан облыстарында тіркелген 29 шаруа қожалығын пайдаланған.


&quot;Уәкілетті органдарға өнеркәсіптік таңқурай алқаптарын отырғызуға арналған элиталық таңқурай көшеттерін сатып алу туралы жалған құжаттар ұсынылған.

Мәліметтердің анықтығын растау мақсатында жалған сатып алу-сату шарттары, қабылдау-тапсыру актілері, электрондық шот-фактуралар және отырғызу материалын өндірушілерді аттестаттау жөніндегі құжаттар рәсімделген.

Алайда көрсетілген көлемде көшеттер іс жүзінде жеткізілмеген. Ал құжаттарда көрсетілген кейбір шаруашылықтардың өнеркәсіптік көлемде таңқурай өсіруге нақты мүмкіндігі болмаған.

Нәтижесінде бюджеттен 2,6 млрд теңгеден астам субсидия заңсыз алынған&quot;, – делінген агенттік хабарламасында.


Заңсыз алынған субсидияның 491 млн теңгесі қор нарығында операциялар жүргізуге бағытталған. Осы мақсатта күдіктінің жұбайының атына брокерлік шот ашылып, ол арқылы қазақстандық және шетелдік компаниялардың бағалы қағаздары сатып алынған.

Бұдан бөлек, тағы 400 млн теңге уақытша қаржылай көмек көрсету сылтауымен «iSolutions Capital» микроқаржы ұйымына аударылған. Кейін бұл қаражат күдікті тарапынан кезең-кезеңімен қолма-қол ақшаға айналдырылған.

Сондай-ақ күдікті ұрланған қаражаттың 170 млн теңгесін Қонаев қаласындағы казинода құмар ойындарға жұмсаған.

Сот санкциясымен күдіктілердің 4 пәтеріне, 3 автокөлігіне, жеке тұрғын үйіне және бағалы қағаздарына тыйым салынды.

Үш күдіктіге қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылды.

Қылмыстық іс сотқа жолданды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 12:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/IDeBB5FX.jpeg"   type="image/jpeg"   length="89915"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ДДСҰ хантавирус эпидемиясының басылғанын хабарлады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/ddsu-hantavirus-epidemiyasynyn-basylganyn-habarlady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/ddsu-hantavirus-epidemiyasynyn-basylganyn-habarlady</guid>
                <description>Бұл туралы BBC жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«MV Hondius» круиздік лайнеріндегі қауіпті хантавирус індеті ресми түрде басылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымына сілтеме жасап.

ДДСҰ Бас директоры Тедрос Адханом Гебрейесус карантинде болған ең соңғы жолаушының да тесті теріс нәтиже көрсетіп, үйіне оралғанын айтты.


«ДДСҰ хантавирус індеті толық жойылды деп есептейді», – деді ұйым басшысы.


«MV Hondius» лайнері 1 сәуірде Аргентинадан сапарға шыққан. Кемедегі індеттің таралуына хантавирустың сирек кездесетін «Анд» штаммы себеп болды. Барлығы 13 адам вирус жұқтырып, оның үшеуі көз жұмды.

Олар:


	11 сәуірда Аргентина мен Оңтүстік Африка Республикасы (ОАР) арасындағы мұхитта бірінші жолаушы қайтыс болды.
	26 сәуір күні Йоханнесбургке тоқтаған кезде екінші өлім жағдайы тіркелді.
	2 мамырда кеме бортында үшінші науқас көз жұмды.


Хантавирус адамға кеміргіштерден (олардың қиы немесе сілекейі араласқан шаңды жұтқанда) жұғады. Алайда, бұл жағдайда мамандар ең нашар нұсқаны да жоққа шығармайды: вирус мутацияға ұшырап, кеме ішіндегі тығыз қарым-қатынас салдарынан адамнан адамға жұққан болуы мүмкін. Осыған байланысты 33 елде 650-ден астам адам бақылауда болды.

Дегенмен ДДСҰ босаңсуға әлі ерте екенін ескертеді. Ұйым өкілі, доктор Диана Рохас Альверес «Анд» вирусы Оңтүстік Америкадағы қоғамдық денсаулық сақтау саласы үшін әлі де үлкен қауіп төндіріп тұрғанын қадап айтты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 12:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/bsiISHVY.jpg"   type="image/jpeg"   length="82238"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде электромобильдер саны бір жылда 55,6%-ға артты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-elektromobilder-sany-bir-zhylda-55-6-ga-artty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-elektromobilder-sany-bir-zhylda-55-6-ga-artty</guid>
                <description>Елімізде 24,6 мыңнан астам электромобиль тіркелген, олардың басым бөлігі Алматы қаласына тиесілі.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда жеңіл электромобильдер саны тұрақты өсіп келеді. 2026 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша елімізде 24 634 жеңіл электромобиль тіркелген, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Статистикалық мәліметтерге сәйкес, соңғы бір жылда электромобильдер саны 55,6%-ға көбейген. Өткен жылдың осы кезеңінде Қазақстанда 15 835 электромобиль есепте тұрған.

Электромобильдердің басым бөлігі Алматы қаласында тіркелген. Қазіргі таңда мегаполисте 15 280 электромобиль бар, бұл республикадағы жалпы көрсеткіштің 62%-ын құрайды. Электромобиль саны бойынша келесі орындарда Астана қаласы – 2 885 және Алматы облысы – 1 589 көлікпен тұр.

Электромобильдер Қазақстанның барлық өңірінде тіркелгенімен, олардың үлесі біркелкі емес. Ең төмен көрсеткіш Абай облысында – 78, ал Ұлытау облысында 41 электромобильді құрады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 12:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/aYuQPC8C.jpg"   type="image/jpeg"   length="167558"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан әлемдік деңгейдегі жасанды интеллект кластерін құруды жоспарлап отыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-alemdik-dengejdegi-zhasandy-intellekt-klasterin-kurudy-zhosparlap-otyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-alemdik-dengejdegi-zhasandy-intellekt-klasterin-kurudy-zhosparlap-otyr</guid>
                <description>Ынтымақтастық жасанды интеллект, цифрлық банкинг және блокчейн технологияларын дамытуға бағытталған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесінің аясында ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі, халықаралық Citi корпорациясы және Freedom Holding Corp арасында ауқымды жасанды интеллект кластерін бірлесіп салу туралы өзара түсіністік туралы үшжақты меморандумға қол қойылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев серіктестіктің маңыздылығына тоқталып, республиканың жаңа үлгідегі экономикаға көшіп жатқанын атап өтті: 


«Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша біз Қазақстанда жасанды интеллектті дамытуға мүмкіндік беретін инфрақұрылым құрудамыз. Бүгінде технологияны тұтынушы болу жеткіліксіз, өзіндік есептеу қуатына және AI-шешімдерді әзірлеуге арналған жағдайларға ие болу маңызды. Citi және Freedom Holding Corp компанияларымен меморандумға қол қою – әлемдік деңгейдегі AI-кластерін құру жобасын жүзеге асыру жолындағы тағы бір қадам. Ол инвестициялар, таланттар мен технологиялық компаниялар үшін тартымды орталыққа айналады, сондай-ақ мемлекет, ғылым және бизнес үшін қажетті инфрақұрылымды қамтамасыз етеді», – деді министр.


Citi-дің мемлекеттік сектормен жұмыс жөніндегі жаһандық басшысы Стефани фон Фридебург бастаманың республиканың ұзақ мерзімді дамуы үшін маңыздылығын атап өтті: 


«Бұл Меморандум Қазақстанның цифрлық трансформациясының өршіл күн тәртібін және озық жасанды интеллект инфрақұрылымын дамытуды қолдауға деген ортақ ұмтылысымызды көрсетеді. Осы ынтымақтастық арқылы біз мемлекеттік институттарға, бизнеске және зерттеушілерге қызмет ете алатын әлемдік деңгейдегі ИИ-кластері мен есептеу қуаттарын құруға ықпал ететін инновациялық қаржыландыру тәсілдерін бағалауға тырысамыз. Біз Қазақстанның позициясын нығайту үшін өзіміздің жаһандық тәжірибеміз бен халықаралық капиталға қолжетімділікті пайдалана аламыз», –деді ол.


Freedom Holding Corp. Бас директоры Тимур Турлов компанияның жобаны практикалық іске асыруға дайындығын растады: 


«Бүгінгі оқиға – Мемлекет басшысының цифрландыру және жасанды интеллектті дамыту саласында жүргізіп отырған ауқымды саясатының тәжірибелік көрінісі. Технологиялық егемендікке ұмтылу және Қазақстанды цифрлық державаға айналдыру курсы ең жоғары деңгейде белгіленді, ал біз қол қойып отырған меморандум – осы бағыттағы нақты қадам. Freedom Holding Corp. компаниясының NVIDIA және OpenAI сияқты жетекші әлемдік технологиялық компаниялармен ынтымақтастықта нақты тәжірибесі бар және біз бұл сараптаманы жобаны табысты жүзеге асыру үшін қолдануға ниеттіміз», – деді ол.


Ынтымақтастықтың басты міндеті – озық GPU-технологияларымен жабдықталған жасанды интеллект кластерін құру, сондай-ақ мемлекеттік сектор, ғылым және бизнес үшін негізгі орталыққа айналатын деректерді өңдеу орталығын салу болмақ.

Сонымен қатар, келісім Қазақстанның жаһандық қаржы жүйесіндегі позициясын нығайтатын цифрлық активтер экожүйесін қалыптастыруды көздейді.

Тараптар цифрлық банкинг және трансшекаралық есеп айырысу саласындағы ынтымақтастықты дамытуға, қаржылық құралдарды нарықтың барлық қатысушысы үшін қолжетімді және ашық ететін блокчейн-шешімдерді енгізуге ниетті екендерін атап өтті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 12:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/8FnEJ95a.jpeg"   type="image/jpeg"   length="80605"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шілде айында Қазақстан жанармай экспортын екі есе арттырады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/shilde-ajynda-kazakstan-zhanarmaj-eksportyn-eki-ese-arttyrady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/shilde-ajynda-kazakstan-zhanarmaj-eksportyn-eki-ese-arttyrady</guid>
                <description>Бұл туралы Reuters агенттігі жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Reuters жазуынша, шілдеде автомобиль жанармайының экспорты 45 656 тоннаны құрайды. Маусымда бұл көрсеткіш 21 126 тонна болған, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Бұл туралы Reuters агенттігі өз қолына түскен Энергетика министрлігінің кестесіне сілтеме жасап хабарлады.

Павлодар мұнай-химия зауыты төрт жылдық үзілістен кейін АИ-92 маркалы бензин экспортын қайта бастауы мүмкін. Шілде айына зауытқа 17 500 тонна көлемінде экспорт квотасы бөлініп отыр.

«Конденсат» мұнай өңдеу зауытына 24 156 тонна АИ-92, 4000 тонна АИ-95 бензинін және 7858 тонна жазғы дизель отынын экспорттауға квота берілген. Қазақстан дизель отынын 2021 жылдың ақпан айынан бері экспорттаған жоқ.

Агенттік дереккөздерінің айтуынша, Қазақстан шілде-тамыз айларында Ресейге жанармай жеткізу мәселесі бойынша келіссөздер жүргізген. Бұған дейін Ресейдегі бірқатар ірі мұнай өңдеу зауыттары дрон шабуылынан кейін жоспардан тыс жөндеуге тоқтап, соның салдарынан жанармай тапшылығы туындап, баға да өсті.

Сонымен қатар Қазақстанның Энергетика министрлігі бұған дейін Мәскеуден мұнай өнімдерін жеткізу туралы ресми өтініш түспегенін мәлімдеген. Ведомство экспорт тек ішкі нарыққа қауіп төндірмейтін және артық қор болған жағдайда ғана жүзеге асатынын атап өтті.

Reuters дерегінше, жылына 850 мың тонна жеңіл мұнай өңдеу қуатына ие «Конденсат» МӨЗ ұзақ уақыт бойы арзан шикізатқа қол жеткізе алмағандықтан өндірістік қуатының небәрі 10–15 пайызын ғана пайдаланып келген. 2024 жылдың ақпанынан бастап зауыт процессинг негізінде Ресейдің нафтасын өңдей бастады.

Сонымен бірге Энергетика министрлігінің жоспарына сәйкес, шілде айында қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары ішкі нарыққа қозғалтқыш отынын жеткізуді тәуліктік есеппен маусыммен салыстырғанда 10 пайызға қысқартып, жалпы көлемді 1,04 млн тоннаға дейін төмендетеді. Бұл қысқарту 26 маусымнан 20 шілдеге дейін жоспарлы жөндеуге тоқтаған Атырау мұнай өңдеу зауытының жұмысына байланысты.

Шілдеде ішкі нарыққа АИ-92 бензинін жеткізу көлемі 366 413 тоннадан 347 054 тоннаға дейін азаяды. АИ-95 бензинінің көлемі 113 811 тоннадан 94 928 тоннаға дейін төмендейді. Дизель отынын жеткізу көлемі 566 151 тоннадан 520 504 тоннаға дейін қысқарады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 12:04:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/mXrCO55E.jpg"   type="image/jpeg"   length="232907"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ақтөбеде 69 жастағы тұрғынның саяжайынан 67 түп көкнәр тәркіленді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/aktobede-69-zhastagy-turgynnyn-sayazhajynan-67-tup-koknar-tarkilendi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/aktobede-69-zhastagy-turgynnyn-sayazhajynan-67-tup-koknar-tarkilendi</guid>
                <description>«Қарасора – 2026» іс-шарасы аясында анықталған дерек бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ақтөбе облысында «Қарасора – 2026» жедел-профилактикалық іс-шарасы барысында құрамында есірткі заты бар өсімдіктерді заңсыз өсіру дерегі анықталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Облыстық полиция департаментінің есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы қызметкерлері Ақтөбе қаласының 69 жастағы тұрғынына тиесілі саяжай учаскесін тексеру кезінде гүлзарға егілген 67 түп көкнәрді анықтап, тәркіледі.

Аталған факті бойынша құрамында есірткі заттары бар, өсіруге тыйым салынған өсімдіктерді заңсыз өсіру бабымен сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды. Қазіргі уақытта қажетті сараптамалар тағайындалып, тергеу амалдары жүргізіліп жатыр.

Полиция азаматтарға Қазақстан заңнамасына сәйкес құрамында есірткі немесе психотроптық заттары бар өсімдіктерді заңсыз өсіруге тыйым салынғанын еске салып, мұндай әрекеттер заң алдында жауапкершілікке әкелетінін ескертті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 11:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/8wZLswtA.jpg"   type="image/jpeg"   length="139667"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шымкентте бопсалаумен айналысқан блогер мен оның сыбайластары ұсталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/shymkentte-bopsalaumen-ajnalyskan-bloger-men-onyn-sybajlastary-ustaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/shymkentte-bopsalaumen-ajnalyskan-bloger-men-onyn-sybajlastary-ustaldy</guid>
                <description>Бұл туралы ІІМ баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шымкент қаласы полиция департаментінің ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес басқармасының қызметкерлері әлеуметтік желілерде беделге нұқсан келтіретін бейнематериалдарды жариялаймын деп қорқытып, азаматтардан ақша бопсалаумен айналысқан топтың заңсыз әрекетін тоқтатты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Жедел іс-шаралар барысында Instagram желісінде 150 мыңға жуық оқырманы бар жергілікті блогердің үш сыбайласымен бірге кәсіпкерлер мен мемлекеттік қызметшілерді әдейі бейнетаспаға түсіріп жүргені анықталды, – делінген хабарламада.


Олар қызметтік міндеттерін атқару барысында тәртіп бұзды деп, сондай-ақ кәсіпкерлік қызметке қатысты болуы мүмкін заң бұзушылықтарды сылтау етіп, түрлі бейнематериалдар жинаған.


– Кейін сол бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жарияламау үшін азаматтардан ақша талап еткен, – деп хабарлады Ішкі істер органдарынан.


Күдіктілер ұсталып, қамауға алынды. Қазіргі уақытта тергеу әрекеттері жүргізіліп жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 11:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/w1KADSyq.jpeg"   type="image/jpeg"   length="32072"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[5 жылдан аса Қырғызстанның «екінші адамы» болған Қамшыбек Тәшиевке сот үкімі шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/5-zhyldan-asa-kyrgyzstannyn-ekinshi-adamy-bolgan-kamshybek-tashievke-sot-ukimi-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/5-zhyldan-asa-kyrgyzstannyn-ekinshi-adamy-bolgan-kamshybek-tashievke-sot-ukimi-shykty</guid>
                <description>Ол 2026 жылдың 10 ақпанында ғана министрлер кабинеті төрағасының орынбасары – ҰҚМК төрағасы қызметінен босатылған еді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осылайша, Бішкектің Бірінші май аудандық соты «75-тің хаты» деп аталатын қылмыстық іс бойынша үкім шығарып отыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

24.kg сайтының жазуынша, айыпталушылар қатарында Қамшыбек Тәшиевтен бөлек, Қырғызстанда көптеген жауапты қызмет атқарған тұлғалар бар.



Олар – экс-бас прокурор Құрманқұл Зулушев, парламенттің бұрынғы спикері Нұрланбек Тұрғынбекуулу, қоғам қайраткері Бекболот Талгарбеков, ішкі істер министрінің экс-орынбасары Құрсан Асанов, парламенттің бұрынғы депутаты Құрманбек Дыйканбаев, бұрын вице-премьер әрі депутат болған Аалы Қарашев және Қырғызстанның Өзбекстандағы экс-елшісі Эмилбек Ұзақбаев.

Жаза кетейік, сот талқылауы жабық режимде өтсе де, үкім жария түрде оқылған. Іске қатысушылардың бәрі «Билікті күшпен басып алу» бабы бойынша кінәлі деп танылып, дүние-мүлкі тәркіленіп, 4 жылға бас бостандығынан айырылды.

Сондай-ақ, сот айыпталушыларды «Лауазымдық өкілеттігін асыра пайдалану» бабы бойынша ақтаған. Яғни, сот сотталғандарға қатысты 3 жыл мерзімге пробациялық бақылау қолданып отыр. Бұл «олардың ешқайсысы жазасын колонияда өтемейді» дегенді білдіреді. Десе де, пробациялық бақылау талабын бұзса, жедел түрде қамалуы мүмкін. 

Айыпталушылардың бәрі өзіне тағылған айыптарды мойындар емес. Қамшыбек Тәшиев Қырғызстанның «екінші адамы» бола жүріп, досы Садыр Жапаровты әркез қолдайтынын, бірақ өзі президенттік сайлауға қатыспайтынын мәлім еткен болатын.

Сол уақыттары Қырғыз президенті Жапаров қызметтен кеткен Тәшиевпен бірнеше күннен соң бетпе-бет кездескенін растап еді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 11:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/dkwsmDlO.jpg"   type="image/jpeg"   length="275359"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Таразда Ұлттық ұланның қазақ күресінен чемпионаты өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tarazda-ulttyk-ulannyn-kazak-kuresinen-chempionaty-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tarazda-ulttyk-ulannyn-kazak-kuresinen-chempionaty-otti</guid>
                <description>Жарысқа жеті команданың құрамындағы 50 балуан қатысып, командалық есепте «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы жеңіске жетті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тараз қаласында Қазақстан Республикасы ІІМ Ұлттық ұланының қазақ күресінен чемпионаты өтіп, еліміздің әр өңірінен келген әскери қызметшілер бозкілемде бақ сынады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Дәстүрлі жарыс 1995 жылы тәжік-ауған шекарасында ел қауіпсіздігі жолында қаза тапқан 17 жауынгердің рухына арналды.

Чемпионатқа Ұлттық ұланның өңірлік қолбасшылықтары мен әскери бөлімдерінен жасақталған жеті команданың құрамындағы 50 балуан қатысты. Жарыс барысында қатысушылар бірнеше салмақ дәрежесі бойынша өзара мықтыны анықтап, жоғары деңгейдегі тартысты белдесулер көрсетті.

Жеке есепте 60 келіге дейінгі салмақта Әділет Ілесбек, 66 келіде Бердібек Үмбетхан, 74 келіде Ұлан Елеусізов, 82 келіде Дархан Қойбағар, 90 келіде Әли Әлімби және 100 келіге дейінгі салмақта Нұрдәурен Тынышқали чемпион атанды.

Командалық есепте «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының құрамасы жеңіске жетті. Екінші орынды 5573 әскери бөлімінің командасы иеленсе, үшінші орын «Батыс» өңірлік қолбасшылығының палуандарына бұйырды.

Жеңімпаздар мен жүлдегерлер кубоктармен, дипломдармен және бағалы сыйлықтармен марапатталды. Ұлттық ұланда дәстүрлі түрде өткізілетін бұл чемпионат ұлттық спортты насихаттауға, әскери қызметшілердің жауынгерлік дайындығын шыңдауға және ел қорғауда ерлікпен қаза тапқан жауынгерлердің рухына құрмет көрсетуге бағытталған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 11:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/cb2cleNG.jpg"   type="image/jpeg"   length="131380"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Сел жүру қаупі бар»: Алматы, Жамбыл және Жетісу облысының тұрғындарына ескерту жасалды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/sel-zhuru-kaupi-bar-almaty-zhambyl-zhane-zhetisu-oblysynyn-turgyndaryna-eskertu-zhasaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/sel-zhuru-kaupi-bar-almaty-zhambyl-zhane-zhetisu-oblysynyn-turgyndaryna-eskertu-zhasaldy</guid>
                <description>Мамандар тау өзендерінде су деңгейінің көтерілуі мен сел жүру қаупі бар екенін ескертті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Қазселденқорғау» ММ 3-5 шілде аралығында Алматы, Жамбыл және Жетісу облыстарының таулы және тау бөктеріндегі аудандарында қауіпті гидрометеорологиялық жағдай қалыптасуы мүмкін екенін ескертті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Мекеме мәліметінше, ауа температурасының жоғары болуы және алдағы күндері болжанған нөсер жауын-шашын салдарынан тау беткейлерінен қарқынды су ағуы, өзендердегі су деңгейінің көтерілуі күтіледі.

Соның салдарынан көшкін жүруі мен сел қаупі туындауы мүмкін. Осыған байланысты құтқарушылар аталған өңірлердің тұрғындары мен қонақтарын сақтық шараларын қатаң сақтауға, ауа райы болжамын бақылап, таулы аймақтарға барудан барынша бас тартуға шақырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 11:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/VF8ePNHr.jpg"   type="image/jpeg"   length="224694"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Қанша адам зардап шеккені белгісіз»: Сирия астанасында жойқын жарылыс болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kansha-adam-zardap-shekkeni-belgisiz-siriya-astanasynda-zhojkyn-zharylys-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kansha-adam-zardap-shekkeni-belgisiz-siriya-astanasynda-zhojkyn-zharylys-boldy</guid>
                <description>Оқыс оқиға Дамаск қаласының орталығындағы Әділет сарайының маңында тіркелген.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазіргі уақытта жарылыс салдарынан неше адамның зардап шеккені белгісіз, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Бұл туралы жергілікті БАҚ пен оқиға куәгерлері мәлімдегенін Синьхуа агенттігі жазды.

Жарылыстың Хиджаз ауданындағы дәмханалардың бірінде болғанын Сирияның SANA мемлекеттік ақпарат агенттігі де растады. Бір белгілісі, оқиға салдарынан бірнеше адам жарақат алған. Қайтыс болғандар туралы нақты ақпарат жоқ.

Қазір оқиғаның мән-жайы анықталуда. Кейбір куәгерлердің сөзінше, жарылысқа аккумулятор батареясының қызып кетуі себеп болуы ықтимал.

Полиция оқиға орнын қоршауға алған және жақын маңдағы аумақты бақылауда ұстап отыр. Куәгерлер бұл маңға бірнеше жедел жәрдем көлігі келгенін де ашық айтты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 11:06:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/JnWBc1UM.jpg"   type="image/jpeg"   length="213501"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[2 жылда үлескерлердің қаражатын заңсыз тартқан 48 құрылыс компаниясы әкімшілік жауапкершілікке тартылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/2-zhylda-uleskerlerdin-karazhatyn-zansyz-tartkan-48-kurylys-kompaniyasy-akimshilik-zhauapkershilikke-tartyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/2-zhylda-uleskerlerdin-karazhatyn-zansyz-tartkan-48-kurylys-kompaniyasy-akimshilik-zhauapkershilikke-tartyldy</guid>
                <description>Бұл туралы Шымкент қаласының прокуратурасы мәлім етті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шымкент қаласының прокуратурасы тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу саласындағы заңнаманың сақталуына тұрақты түрде бақылау жүргізіп жатқанын мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

 Қадағалау органы азаматтарды құрылыс жобаларына қаражат салмас бұрын құрылыс компаниясының үлескерлердің қаражатын тартуға заңмен белгіленген рұқсаты бар-жоғын міндетті түрде тексеруге шақырды.

Прокуратураның мәліметінше, тұрғын үй құрылысына жеке және заңды тұлғалардың қаражатын тартуға тек уәкілетті органның немесе жергілікті атқарушы органның тиісті рұқсатын алған компанияларға ғана рұқсат етіледі. Мұндай компаниялардың тізімі «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» АҚ мен қала әкімдігінің ресми интернет-ресурстарында жарияланған.

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, үлескерлердің қаражатын тиісті рұқсатсыз заңсыз тартқан тұлғалар әкімшілік және қылмыстық жауапкершілікке тартылады.

Прокурорлық қадағалау актілерінің нәтижесінде соңғы екі жылда үлескерлердің қаражатын тартуға рұқсаты болмай тұрып жарнама жүргізген 48 құрылыс компаниясы әкімшілік жауапкершілікке тартылған.

Қадағалау органы тұрғындарды заңда көзделген рұқсат құжаттары жоқ құрылыс нысандарына қаражат салудан сақ болуға шақырды. Себебі мұндай жағдайда құрылыс аяқталмай қалуы немесе салынған қаражатты жоғалту қаупі жоғары.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/uvelA6Kx.jpg"   type="image/jpeg"   length="88703"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Олжас Бектенов «Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстарды күшейтуді тапсырды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/olzhas-bektenov-taza-kazakstan-ayasyndagy-zhumystardy-kushejtudi-tapsyrdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/olzhas-bektenov-taza-kazakstan-ayasyndagy-zhumystardy-kushejtudi-tapsyrdy</guid>
                <description>Премьер-министр бірқатар өңір әкімдерінің есептерін тыңдады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Премьер-министр Олжас Бектенов Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы «жасыл экономикаға» көшу жөніндегі кеңестің отырысын өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жиында Мемлекет басшысының «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыру барысы қаралды.


«Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында қоршаған ортаны қорғау, табиғи байлыққа ұқыпты қарау әр азаматтың басты міндеттерінің бірі ретінде бекітілген. Жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастыру – ел қызметінің негізгі қағидаты. Осыған байланысты, Мемлекет басшысының “Таза Қазақстан” бастамасы Конституцияда белгіленген негізгі қағидат ретінде бірізділікпен жүзеге асырылуда.

Біздің осы қағидатты ұстануымыздың жарқын мысалы ретінде экологиялық мәселелерді бірлесіп шешуге қоғамның барлық өкілін, еріктілер мен бизнесті тарту бойынша ауқымды жұмыс болды. Біз табиғатқа ұқыпты қарау және тазалықты сақтау Қазақстанның әрбір азаматы үшін ішкі қажеттілік пен күнделікті өмір нормасына айналғанын қалаймыз», – деп атап өтті Олжас Бектенов.


Экология және табиғи ресурстар министрлігінің деректері бойынша, жыл басынан бері «Таза Қазақстан» аясында елімізде 1 млн-нан астам ағаш отырғызылып, 4 млн-нан астам адамның, оның ішінде 510 мың еріктінің қатысуымен 200-ден астам экологиялық іс-шара өткізілді. Республика бойынша 76 мың гектардан астам аумақ тазартылып, 413 мың тонна қалдық жиналды және шығарылды. Сондай-ақ115,7 мың тонна қалдық қайта өңдеуге жіберілді.

Жалпы, «Таза Қазақстан» жалпыұлттық қозғалысы бастау алған үш жыл ішінде елді мекендерде 5,6 млн-нан астам ағаш отырғызылып, мемлекеттік орман қоры аумағында 1 млрд-тан астам көшет пен жас шыбық егілді.  

Ұлытау облысының әкімі Дастан Рыспеков жыл басынан бері 900 гектардан астам аумақ тазартылып, 3,5 мың тонна қатты тұрмыстық қалдық шығарылғанын баяндады. Биыл 30 мың ағаш отырғызу жоспарланса, көктемгі кезеңде 19 мың көшет пен бұта отырғызылды. Өңірде 2027 жылға дейін қағаз және резеңке қалдықтарын қайта өңдеу цехын іске қосу жоспарланып отыр.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің баяндамасына сәйкес, өңірде 332 мыңнан астам ағаш отырғызылды. 3 мыңнан астам экологиялық акция мен сенбілікке 355 мыңнан астам тұрғын қатысып, 1,2 мыңнан астам арнайы техника жұмылдырылды. Нәтижесінде, 380 тонна қоқыс шығарылды. «Түркістан» экобағы ашылды, қуаттау стансаарымен жабдықталған 33 электр автобус пайдалануға берілді. 

Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағанов өңірде 22 мың тоннадан астам қоқыс шығарылғанын баяндады. Облыста Өскемен қаласындағы «Таза Қазақстан», «Қайыңды тоғай», «Жасыл аймақ» және «Таулы Үлбі» секілді ірі экопарктер құрылуда. Жалпы экологиялық акцияларға 330 мыңнан астам адам және 19 мың ерікті қатысты.

Премьер-министр «Таза Қазақстан» экологиялық мәдениетті дамыту тұжырымдамасы бір реттік экологиялық акциялар форматынан экологиялық мәдениетті қалыптастыруға, азаматтардың қоршаған ортаның жай-күйіне деген жауапкершілігін арттыру және өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған дәйекті мемлекеттік саясатқа айналғанын атап өтті.


«Мемлекет басшысының &quot;Таза Қазақстан&quot; экологиялық мәдениетті дамыту тұжырымдамасын жүзеге асырудың тиімділігі өткізілген іс-шаралар санымен емес, елді мекендердің жағдайының, халықтың экологиялық мәдениеті деңгейінің нақты өзгерістерімен және қол жеткізілген нәтижелердің тұрақтылығымен бағаланады.Бұған қол жеткізу үшін орталық және жергілікті атқарушы органдар елді мекендерді абаттандыру, экологиялық құқық бұзушылықтардың алдын алу, тиісті инфрақұрылымды, оның ішінде қалдықтарды қайта өңдеу объектілерін дамытумен байланысты жүйелі жұмыс істеуі қажет», – деп атап өтті Олжас Бектенов.


«Жасыл экономикаға» көшу жөніндегі кеңестің отырысында ағымдағы жағдай және қалдықтарды басқару бойынша қабылданып жатқан шаралар қаралды. Олардың ішінде қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту, энергетикалық тұрғыда кәдеге жарату, тұрмыстық қатты қалдықтар полигондарын жаңғырту, сондай-ақ энергия үнемдеу және экономиканың энергия тиімділігін арттыру салалары бар.

Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаевтың баяндамасы тыңдалды:

2025 жылдың қорытындысы бойынша коммуналдық қалдықтарды сұрыптау және қайта өңдеу үлесі 30,7%-ды құрады. 2030 жылға қарай коммуналдық қалдықтарды қайта өңдеу 40%, өнеркәсіптік қалдықтарды қайта өңдеу 50% болады деп күтілуде;

өткен жылы анықталған 3 828 стихиялық қоқыс орнының 3 629-ы немесе 95%-ы жойылды. Ал осы жылдың бірінші жартысында бұл көрсеткіш 1 983-тен 585 болды;

кәдеге жарату төлемі есебінен жеңілдетілген қаржыландыру шеңберінде 374 млрд теңгеге 68 жоба мақұлданып, оның 12-сі пайдалануға берілді;

2 755 тұрмыстық қатты қалдықтар полигонында жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Ауылдық жерлерде алаң бөлу үшін жекелеген рұқсат беру рәсімдері мен экологиялық талаптар жеңілдетілді, жаңа нысандардлың құрылысы кәдеге жарату төлемінен түсетін қаражат есебінен қаржыландырылатын болады;

«Экоқолдау» бағдарламасына 94 компания қосылған. 115 мың тоннадан астам қағаз, шыны, шина мен пластик қайта өңделді, төлем көлемі 3 млрд теңгені құрады. Бөлек-бөлек жинау тәсілін тұрғын үй секторы деңгейінде кеңейту жұмыстарына қоқыс шығаратын компанияларды, МИБ және ПИК-терді қосу пысықталуда.

Талқылауға «Жасыл Академия» ғылыми-білім беру орталығының директоры Бақыт Есекина, «Қазақстанның экологиялық ұйымдары қауымдастығы» ЗТБ басқарма төрағасы Айгүл Соловьева, «Жасыл экономиканы» қолдау және G-Global-ды дамыту коалициясы» ЗТБ басқарма төрағасы Асхат Сүлейменов, «Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы» КЕАҚ басқарма төрағасы Сәкен Қалқаманов, «KazWaste» қалдықтарды басқару жөніндегі қазақстандық қауымдастығының атқарушы директоры Вера Мұстафина қатысты. Атап айтқанда, елді мекендерді абаттандыру, санитарлық тазалау және көгалдандыру сапасын, сондай-ақ олардың қоршаған ортаға әсерін бағалау үшін цифрлық құралдар мен ЖИ шешімдерін енгізу туралы ұсыныстар айтылды. Бұдан басқа, өңірлерге кеңес беру, заманауи технологияларды енгізу және үздік халықаралық тәжірибелерді кеңінен тарату үшін «жасыл» жобаларды сүйемелдеу бойынша үйлестіру жұмыстарын күшейту ұсынылды. Премьер-министр жүргізіліп жатқан жұмыстар өмір сүру сапасын арттыруға және қолайлы экожүйені қалыптастыруға ықпал ете отырып, тұрғындар үшін жайлы орындарды, жаңа тарту нүктелерін құруға тиіс екенін атап өтті.


«Мемлекет басшысы маңызды экологиялық міндеттердің бірі ретінде тұрмыстық қатты қалдықтарды басқару мәселесіне ерекше назар аударады. Қалдықтардың барлық түрлерін басқару жөнінде тұжырымдама бекітілді, тұрмыстық қатты қалдықтарға жаңа полигондар салу үшін қажетті нормативтік актілер қабылданды, саланы жеңілдікпен кредиттеу тетігі іске асырылуда. Рұқсат етілмеген полигондарды жою бойынша тұрақты жұмыс жүргізілуде. Дегенмен, шешімдерді қажет ететін бірқатар мәселелер бар», – деп атап өтті Олжас Бектенов. 


Үкімет басшысының тапсырмалары:


	Экология және табиғи ресурстар министрлігі бір апта мерзімде тұрмыстық қатты қалдықтардың жаңа полигондарын салу тетігін жүзеге асыру жөніндегі қаулы жобасын Үкімет аппаратына енгізсін;
	өңірлердің әкімдіктері рұқсат етілмеген қоқыс үйінділерін жою жөніндегі жұмысты күшейтсін.


Премьер-министр ағымдағы жұмыстың әлсіз қарқынын атап өтті.


«Әлемнің алдыңғы қатарлы елдерінде «Тұйық циклді экономика» тұжырымдамасы сәтті жүзеге асырылды, оның негізгі қағидаты – қалдықтардың пайда болуын болдырмау. Мәселен, Швецияда қоқыстың 1%-дан азы полигондарға түседі. Бұл ел тіпті көрші елдерден қалдықтарды импорттайды. Германияда тұрмыстық қалдықтардың 67%-дан астамы айналымға қайтарылады. Тізімді жалғастыруға болады. Қалдықтарды қайта өңдеу – міне бұл біз ұмтылатын меже. Алайда, қалдықтарды қайта өңдеу саласындағы жобаларды жүзеге асыруды кешіктіріп жатқан фактілер бар. Осыған байланысты, Экология министрлігі бір апта мерзімде қалдықтарды қайта пайдалану саласындағы жобаларға тексеру жүргізсін және оларды іске асыру жөнінде нақты шешімдер енгізсін», – деп атап өтті Премьер-министр.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/eve9YiTq.jpg"   type="image/jpeg"   length="160756"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде докторантураға түсу үшін емтиханға өтініш қабылдау басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/elimizde-doktoranturaga-tusu-ushin-emtihanga-otinish-kabyldau-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/elimizde-doktoranturaga-tusu-ushin-emtihanga-otinish-kabyldau-bastaldy</guid>
                <description>Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2026 жылғы докторантураға түсу емтиханына өтініш қабылдау testcenter.kz сайтында 3 шілдеден бастап 3 тамызға дейін жүргізіледі, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Емтихан 4-20 тамыз аралығында өтеді.

Докторантураға түсу үшін тек бір жоғары оқу орны мен білім беру бағдарламаларының бір тобын ғана таңдауға болады.

Талапкер әңгімелесу, эссе жазу кезеңдерінен өтеді және білім беру бағдарламасы тобының бейіні бойынша емтихан тапсырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/o6KjHAwg.jpg"   type="image/jpeg"   length="2949349"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Бас штаб бастығы «Мәтібұлақ» полигонындағы дайындықты тексерді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/bas-shtab-bastygy-matibulak-poligonyndagy-dajyndykty-tekserdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/bas-shtab-bastygy-matibulak-poligonyndagy-dajyndykty-tekserdi</guid>
                <description>«Батыл тойтарыс – 2026» оқу-жаттығуына дайындық қаралды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қаныш Әбубәкіров «Батыл тойтарыс – 2026» оқу-жаттығуына дайындықты тексерді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қазақстан Республикасы Қарулы күштері Бас штабының бастығы генерал-лейтенант Қаныш Әбубәкіров жұмыс сапарымен Гвардейск гарнизонына барып, «Мәтібұлақ» оқу полигонында өтуі жоспарланған стратегиялық командалық-штабтық «Батыл тойтарыс – 2026» оқу-жаттығуына дайындық барысын бағалады.

Сапар аясында генерал-лейтенант Гвардейск кентінің әскери инфрақұрылымымен танысып, полигонда жүргізіліп жатқан инженерлік жұмыстардың орындалу барысы туралы жауапты тұлғалардың баяндамаларын тыңдады. Онда басқару пункттерін, әскерлерді орналастыру аймақтарын, қару-жарақ пен әскери техниканы орналастыру орындарын әзірлеу мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Сонымен қатар байланыс жүйелерінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету, материалдық-техникалық және медициналық қамтамасыз етуді ұйымдастыру, сондай-ақ жеке құрам, әскери техника, қару-жарақ пен оқ-дәрінің есептік көрсеткіштері нақтыланды.

Бас штаб бастығы бөлімше командирлері мен әскери қызметшілердің оқу-жаттығу барысында берілетін пәрмендерді орындау дайындығын және практикалық іс-қимылдардың әр кезеңіне әзірлігін тексерді.

Қазіргі уақытта «Мәтібұлақ» полигонында тактикалық алаңдарды инженерлік жабдықтау, взводтың тірек пункттерін нығайту және ұшқышсыз ұшу аппараттарына қарсы қорғаныс жүйесін жетілдіру жұмыстары жалғасып жатыр.

Тексеру қорытындысы бойынша Қаныш Әбубәкіров далалық инфрақұрылым нысандарын толық әзірлеу, инженерлік жұмыстарды аяқтау, байланыс пен материалдық-техникалық қамтамасыз ету жүйелерінің дайындық деңгейін арттыру және қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтау жөнінде нақты тапсырмалар берді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/LRbL1AvR.jpg"   type="image/jpeg"   length="96588"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Роналду бастаған Португалия құрамасы қиын қарсыласқа тап болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ronaldu-bastagan-portugaliya-kuramasy-kiyn-karsylaska-tap-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ronaldu-bastagan-portugaliya-kuramasy-kiyn-karsylaska-tap-boldy</guid>
                <description>Плей-офф сатысында олар Хорватиямен өзара мықтыны анықтаған еді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осылайша, Португалия құрамасы 1/8 финалға қарсыласын 2:1 есебімен жеңу арқылы жолдама алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ойын барысында хорватиялық футболшылар бірінші болып есеп ашты. Иван Перишич 53-минутта көзге түсіп, өз атына гол жазған еді. Бірақ, жағдай өзгеріп сала берді. Арада 7 минут өткенде Криштиану Роналду 11 метрлік айып соққысын сәтті орындап, есепті теңестіріп кетті. Одан кейін 94-минутта Гонсалу Рамуш соққан гол Португалия құрамасына жеңіс сыйлады. 

Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионатының қызықты ойындары енді басталмақ. Себебі, Хорватияны жарыс жолынан шығарған Португалияның келесі қарсыласы – Испания құрамасы. 

Жаза кеткен жөн, Криштину Роналду бастаған футболшылар топтық кезеңде мардымды ойын көрсетті дей алмаймыз. Өзбекстанды ғана 5:0 есебімен ойсыратып, Колумбиямен (0:0) және Конго ДР құрамасымен (1:1) тең ойнады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:19:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/wxwrKI7U.jpg"   type="image/jpeg"   length="244399"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астана әуежайында 1 тамыздан бастап автотұрақ бағасы өседі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/astana-auezhajynda-1-tamyzdan-bastap-avtoturak-bagasy-osedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/astana-auezhajynda-1-tamyzdan-bastap-avtoturak-bagasy-osedi</guid>
                <description>Келесі айдан бастап Астана халықаралық әуежайындағы қысқа мерзімді автотұрақтың құны сағатына 300 теңгені құрайды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тариф 100 теңгеге өседі, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Әуежай әкімшілігінің хабарлауынша, 2023 жылдан бері өзгеріссіз сақталған тарифті қайта қарауға автотұрақтарды күтіп ұстау, пайдалану және жаңғырту шығындарының артуы себеп болған.

Сонымен қатар әуежай ұзақ мерзімді тұраққа арналған жаңа автотұрақ аймақтарын іске қоспақ. Бұл аймақтарда тұрақ ақысы сағатына 100 теңге болады. Осылайша, жолаушылар мен шығарып салушылар өз қажеттілігіне қарай тиімді тұрақ нұсқасын таңдай алады.

Бұған қоса, келушілерге арналған 100 орындық тегін автотұрақ бұрынғы режимде жұмысын жалғастырады.

Әлеуметтік жеңілдіктер де сақталады. I және II топтағы мүгедектігі бар азаматтар, басқа мемлекеттердің аумағындағы жауынгерлік іс-қимылдардың ардагерлері және Семей ядролық сынақ полигонындағы сынақтардың зардаптарын жоюға қатысқан азаматтар автотұрақ ақысын төлеуден босатылады.

Әуежай баспасөз қызметінің мәліметінше, енгізіліп отырған өзгерістер автотұрақ инфрақұрылымын жетілдіруге, терминал маңындағы көлік қозғалысын реттеуге және келушілерге қолайлы жағдай жасауға бағытталған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/FrvOXFxs.jpg"   type="image/jpeg"   length="209281"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық курсанттар Ресей ТЖМ университетін тәмамдады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstandyk-kursanttar-resej-tzhm-universitetin-tamamdady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstandyk-kursanttar-resej-tzhm-universitetin-tamamdady</guid>
                <description>Оқуын тәмамдаған бес қазақстандық курсант ТЖМ қатарында қызметке кіріседі.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі генерал-лейтенант Шыңғыс Әрінов Ресей ТЖМ Мемлекеттік өртке қарсы қызметінің Санкт-Петербург университетінде өткен салтанатты диплом тапсыру рәсіміне қатысты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Рәсім барысында министр университет басшылығымен бірге түлектерге диплом табыстады. Биыл оқу орнын тәмамдағандардың қатарында Қазақстанның бес азаматы бар. Сондай-ақ, биыл университеттің құрылғанына 120 жыл толып отыр.

Шыңғыс Әрінов оқу орнының басшылығы мен профессорлық-оқытушылық құрамына жоғары білікті мамандар даярлауға қосқан үлесі үшін ризашылығын білдіріп, жас офицерлерге алдағы қызмет жолында табыс тіледі.

Министрдің айтуынша, оқуын аяқтаған қазақстандық түлектер елге оралғаннан кейін Төтенше жағдайлар министрлігінің аумақтық бөлімшелеріне жолданып, қызметтерін бастайды.

Қазіргі уақытта аталған университетте Қазақстаннан келген тағы 20 курсант төтенше жағдайлар саласына қажетті мамандықтар бойынша білім алып жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 10:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/EEF4Z1oE.jpg"   type="image/jpeg"   length="119511"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Испания мундиальдың 1/8 финалына еш қиындықсыз шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ispaniya-mundialdyn-1-8-finalyna-esh-kiyndyksyz-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ispaniya-mundialdyn-1-8-finalyna-esh-kiyndyksyz-shykty</guid>
                <description>Құрама 16 жылдан соң ғана  плей-оффта жеңіске жетіп отыр. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осылайша, Испания құрамасы биылғы әлем чемпионатының 1/16 финалында Аустрияны 3:0 есебімен ойсырата жеңді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Матч Лос-Анджелестегі «Соу-Фай» стадионында өтті. Ойынның 36-минутында Марк Кукурельяның пасынан соң Микель Ойярсабаль мергендік танытты. 

Екінші таймда Испания шабуылын күшейте түсті деуге негіз бар. 66-минутта Алекс Баенаның пасынан кейін қорғаушы Педро Порро ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын салды. 

Кездесудің қорытындысын 89-минутта тағы да Микель Ойярсабаль қойды. Ол әдеттегідей Кукурельяның пасын тиімді пайдаланып, есепті 3:0-ге жеткізді.

Испания құрамасы енді Португалиямен кездеседі. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 09:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/m6rmi6ex.jpg"   type="image/jpeg"   length="183885"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран 4 айдан соң Әли Хаменеимен қоштасуға дайындалып жатыр ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-4-ajdan-son-ali-hameneimen-koshtasuga-dajyndalyp-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-4-ajdan-son-ali-hameneimen-koshtasuga-dajyndalyp-zhatyr</guid>
                <description>Оған жүздеген мың ирандықтың қатысуы күтіліп отыр.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тегерандағы имам Хаменеи атындағы үлкен мешітте қаралы рәсімге дайындықтың соңғы жұмыстары жүруде, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Иранның бұрынғы жоғарғы көшбасшысымен қоштасу ауқымды түрде ұйымдастырылмақ. Діни кешен аумағында марқұмның мәйіті қойылатын арнайы мінбер орнатылған және отбасы мүшелеріне арналған жеке аймақ та әзірленген. 

Тегеранға қаралы рәсімге қатысу үшін 100-ге жуық шетелдік делегацияның өкілі келеді деп жоспарланған. 

Жаза кетейік, Ислам республикасы тарихындағы ең ірі мемлекеттік жерлеу рәсімі 6 күнге созылады. Қоштасу іс-шаралары сенбіден бастап Иран мен Ирактың 5 қаласында өтеді. 

Аятолла Әли Хаменеимен ресми қоштасу шамамен 4 ай өткен соң өткелі отыр. Ол жыл басында, яғни 28 ақпанда АҚШ пен Израильдің алғашқы соққылары кезінде қаза тапқан болатын. 

1939 жылы Мешхед қаласында дүниеге келген Әли Хаменеи 1981-1989 жылдары Иранда президентік қызмет атқарды. Кейіннен аятолла Рухолла Хомейнижан тапсырғаннан кейін, оны Сарапшылар кеңесі елдің Жоғарғы көшбасшысы қызметіне сайлады. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 09:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/PKgOzK3b.jpeg"   type="image/jpeg"   length="111606"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда сұйытылған газ бағасы 2026 жылдың соңына дейін өзгермейді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-sujytylgan-gaz-bagasy-2026-zhyldyn-sonyna-dejin-ozgermejdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-sujytylgan-gaz-bagasy-2026-zhyldyn-sonyna-dejin-ozgermejdi</guid>
                <description>Энергетика министрлігі автогазға арналған шекті көтерме бағаны бекітті. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[1 шілдеден бастап күшіне енген жаңа бұйрыққа сәйкес, биржадан тыс жеткізілімдер үшін тариф бұрынғы деңгейде қалды – тоннасына 59 722 теңге, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Бұл баға 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін сақталады. Министрлік сұйытылған газдың құнын қатаң бақылауда ұстап отыр. Ал жанармай мен дизельге қатысты көтерме және бөлшек бағаларды мемлекеттік реттеу 2025 жылдың ақпанынан бері толық алынып тасталған.

Өндіріс көрсеткіштері:


	2026 жылдың қаңтар-мамырында елде 1,224 млн тонна сұйытылған газ өндірілді.
	Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4%-ға төмен (1,281 млн тонна).


Газды сыртқа шығаруға әлі де шектеу бар. Ерекшелік тек өнімді бөлу туралы келісімдер аясында жұмыс істейтін недропайдаланушыларға, президент бекіткен тұрақты салық режимі бар келісімшарттарға, транзиттік жеткізілімдерге және Қарашығанақ кен орнынан алынған шикізаттан өндірілген газға қатысты. Бұл шешім ішкі нарықтағы тұрақтылықты сақтауға бағытталған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 09:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/hDBRYOeE.jpg"   type="image/jpeg"   length="118997"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде ауа райы бұзылады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/elimizde-aua-rajy-buzylady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/elimizde-aua-rajy-buzylady</guid>
                <description>3 шілдеге арналған ауа райы ескертуі.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның басым бөлігінде дауылды ескерту жарияланды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

«Қазгидромет» 3 шілдеге арналған дауылды ескерту жариялады. Синоптиктердің мәліметінше, еліміздің басым бөлігінде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Бірқатар өңірде қатты жаңбыр, бұршақ, дауыл, шаңды дауыл мен тұман күтіледі.

Астана, Алматы және Шымкент қалаларында да қолайсыз ауа райы болжанып отыр. Астанада күндіз бұршақ жаууы мүмкін болса, Алматыда түнде қатты жаңбыр мен дауыл күтіледі. Шымкентте түнде өткінші жаңбыр мен найзағай болжанған.

Қолайсыз ауа райы Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Павлодар, Қостанай, Қарағанды, Ұлытау, Алматы, Жетісу, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Ақтөбе, Шығыс Қазақстан, Абай және Маңғыстау облыстарын қамтиды. Көптеген өңірде желдің екпіні 15–20 м/с-қа дейін күшейіп, кей жерлерде 23–28 м/с-қа жетеді.

Сондай-ақ Шығыс Қазақстан мен Абай облыстарында күндіз 35–37 градусқа дейін қатты ыстық сақталады. Еліміздің бірқатар өңірінде жоғары және төтенше өрт қаупі де өзекті болып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 09:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/cHmvLuNq.jpg"   type="image/jpeg"   length="437172"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыдағы сел қаупі бар көлдерде қауіп деңгейі төмен – ТЖМ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almatydagy-sel-kaupi-bar-kolderde-kauip-dengeji-tomen-tzhm</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almatydagy-sel-kaupi-bar-kolderde-kauip-dengeji-tomen-tzhm</guid>
                <description>Аймақта гидрологиялық жағдай тұрақты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Төтенше жағдайлар министрлігінің «Қазселденқорғау» мемлекеттік мекемесі Алматы қаласы мен Алматы облысындағы тау өзендері мен мореналық көлдерге мониторингті күшейтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

2 шілдеде «Қазселденқорғау» мамандары Алматы қаласы ТЖД қызметкерлерімен бірлесіп Ақсай, Қарғалы, Кіші Алматы және Үлкен Алматы өзендері алаптарындағы мореналық көлдерге әуеден визуалды бақылау жүргізді.

Тексеру нәтижесінде барлық мореналық көлдердің мұздан толық арылып, маусымдық толу кезеңіне өткені анықталды. Табиғи су ағымы қалыпты деңгейде сақталған. Сел қаупі бар көлдердегі су деңгейі шекті көрсеткіштерден едәуір төмен, ал сел белсенділігінің белгілері тіркелмеген.

Сондай-ақ, «Қазселденқорғау» мекемесінің авариялық-механикаландырылған бригадасы Ақсай өзені алабындағы апаттық-қалпына келтіру жұмыстарын аяқтады. Жұмыс барысында бүлінген жол учаскелері қалпына келтіріліп, өзен жағалауы бекітілді және гидротехникалық құрылыстарға қауіпсіз қатынау қамтамасыз етілді.

Гидрологиялық жағдайды бақылауды күшейту мақсатында Алматы қаласы мен Алматы облысындағы тау өзендерінде қосымша жылжымалы бақылау бекеттері орналастырылды. Мореналық көлдердің, мұздықтардың және өзен арналарының жай-күйіне тәулік бойы мониторинг жүргізілуде.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 09:19:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/EGFlYB3L.png"   type="image/png"   length="594000"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда халықты табиғи газбен қамтудың жаңа Жол картасы әзірленіп жатыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-halykty-tabigi-gazben-kamtudyn-zhana-zhol-kartasy-azirlenip-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-halykty-tabigi-gazben-kamtudyn-zhana-zhol-kartasy-azirlenip-zhatyr</guid>
                <description>Бұл туралы Энергетика министрлігі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Парламент палаталарының бірлескен отырысында сөйлеген сөзінде елді газдандыру қарқынын жеделдетіп, халықты табиғи газбен қамту деңгейін 80%-ға жеткізуді тапсырды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Президент тапсырмасын орындау мақсатында Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі қойылған мақсатқа кезең-кезеңімен қол жеткізуге бағытталған кешенді Жол картасын әзірлеуді бастады.

Жалпы, Қазақстанды газдандыру азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға, өңірлерді дамытуға және елдің энергетикалық қауіпсіздігін нығайтуға бағытталған 2035 жылға дейінгі Бас схема аясында жүзеге асырылуда.

2025 жылдың қорытындысы бойынша газбен жабдықтау саласында іске асырылған 84 жоба нәтижесінде 94 елді мекеннің 354 мыңнан астам тұрғыны табиғи газға қол жеткізді. Бір жыл ішінде 2 мың шақырым газ тарату желісі салынды. Соның нәтижесінде табиғи газға қол жеткізген тұрғындар саны 20,5 миллион халықтың 13,1 миллионына жетті.

2026 жылы газ тасымалдау инфрақұрылымын дамыту жобаларын іске асыру нәтижесінде тағы 36 мыңға жуық тұрғын табиғи газға қол жеткізеді.

Әзірленіп жатқан Жол картасы елді газдандыруды жеделдету жөніндегі негізгі стратегиялық құжатқа айналады. Оны іске асыру табиғи газбен қамтылатын халықтың үлесін едәуір арттыруға, Мемлекет басшысы қойған міндеттің орындалуын қамтамасыз етуге, азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартуға және өңірлердің орнықты әлеуметтік-экономикалық дамуына қосымша серпін беруге мүмкіндік береді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 09:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/msMYBUdz.jpeg"   type="image/jpeg"   length="122386"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Азия даму банкі Қазақстанның су қауіпсіздігі жобаларын қолдауға дайын]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aziya-damu-banki-kazakstannyn-su-kauipsizdigi-zhobalaryn-koldauga-dajyn</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aziya-damu-banki-kazakstannyn-su-kauipsizdigi-zhobalaryn-koldauga-dajyn</guid>
                <description>Елде су қоймаларын салу және жаңғырту жобалары жүзеге асырылады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Азия даму банкінің вице-президенті Фатима Ясминмен кездесті. Тараптар бірлескен жобалардың іске асырылу барысын және алдағы ынтымақтастықтың перспективаларын талқылады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Кездесуде Ақмола облысында Есіл контрреттегішін салу жобасының жүзеге асырылу барысы қаралды. Қазіргі уақытта жобаны қаржыландыруға дайындау және мемлекеттік кепілдік алу рәсімдері жүргізіліп жатыр.

Контрреттегіштің жобалық сыйымдылығы 873 млн текше метр. Нысан тасқын суын жинақтап, оның ағысын тиімді реттеуге мүмкіндік береді. Бұл Есіл өзенінің төменгі ағысына судың қауіпсіз өтуін қамтамасыз етіп, Солтүстік Қазақстан облысындағы Сергеев және Петропавл су қоймаларының тұрақты жұмыс істеуіне жағдай жасайды. Сонымен қатар өзен жағалауындағы елді мекендерді су басу қаупін азайтуға мүмкіндік береді.


«2024-2028 жылдарға арналған су саласын дамытудың кешенді жоспары аясында Қазақстанның сегіз өңірінде су қоймаларын салу және реконструкциялау бойынша 42 жоба іріктелді. Біз осы бастамаларды іске асыру бағытында Азия даму банкімен ынтымақтастық мәселелерін жан-жақты пысықтауға дайынбыз», – деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.


Кездесу қорытындысы бойынша тараптар Қазақстанның су қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған бірлескен жобаларды жүзеге асыру және өзара ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға дайын екенін растады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 08:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/OyJDIRC6.jpg"   type="image/jpeg"   length="83029"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елена Рыбакина Уимблдонның үшінші айналымына сенімді өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/elena-rybakina-uimbldonnyn-ushinshi-ajnalymyna-senimdi-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/elena-rybakina-uimbldonnyn-ushinshi-ajnalymyna-senimdi-otti</guid>
                <description>Қарсыластар осыған дейін өзара екі рет кездескен. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның бірінші, әлемнің 2-ракеткасы Елена Рыбакина Уимблдон турнирінің үшінші айналымына шықты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстандық теннисші екінші ойынын Лондондағы орталық кортта әлемдік рейтингіде 50-орындағы америкалық Кэти Макнеллимен өткізді.

Қарсыластар осыған дейін өзара екі рет кездескен, есеп – 1:1, тең еді. 

Бұл жолы бірінші партияда Елена айқын басымдылық көрсетті – 6:1. 

Рыбакина екінші сетті де брейкпен бастады – 2:0. Тағы бір брейк – 5:2. Содан кейін екінші матчболын пайдалана білді – 6:2.

Бір сағат 10 минутқа созылған бәсекеде Е.Рыбакина 1 эйспен бірге 10 брейк-пойнттың төртеуін мүлт жіберген жоқ. Америкалық теннисші 1 эйспен шектелді. 

Елена Рыбакина төртінші айналымға шығу үшін әлемнің 27-ракеткасы, бельгиялық Элизе Мертенспен таласады. Ол екінші айналымда рейтингіде 95-сатыдағы өзбекстандық Мария Тимофееваны жолдан тайдырды – 2:6, 6:3, 6:0. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 08:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/BDlgG6tM.jpg"   type="image/jpeg"   length="100097"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда ер адам аулада ойнап жүрген балаға күш көрсеткен]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almatyda-er-adam-aulada-ojnap-zhurgen-balaga-kush-korsetken</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almatyda-er-adam-aulada-ojnap-zhurgen-balaga-kush-korsetken</guid>
                <description>Аталған іске байланысты тергеу әрекеттері жүргізіліп жатыр.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматыда полицейлер тұрғын үй кешенінің аумағында балаға күш көрсеткен ер адамды қамауға алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Оқиға бейнебақылау камерасына түсіп қалған. Кадрдан ер адамның балаларға жақындап келіп, олардың бірін итергені көрінеді. Салдарынан бала дене жарақатын алған.


– Күдікті осы тұрғын үй кешенінің тұрғыны. Алдын ала мәлімет бойынша оқиғаға балалардың ойын кезіндегі жанжалы себеп болған. Осыдан кейін ер адам мәселені өз бетінше шешуге тырысқан, – деп хабарлады Полиция департаментінен.


Полиция балаға дене жарақатын келтіру дерегі бойынша қылмыстық іс қозғады. Күдікті қамауға алынды. Қазір қажетті тергеу әрекеттері жүргізіліп жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 08:34:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/CE7okTii.jpeg"   type="image/jpeg"   length="981880"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Александр Бублик Уимблдон турнирінің үшінші айналымына жолдама алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aleksandr-bublik-uimbldon-turnirinin-ushinshi-ajnalymyna-zholdama-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aleksandr-bublik-uimbldon-turnirinin-ushinshi-ajnalymyna-zholdama-aldy</guid>
                <description>Өткен жылы қазақстандық теннисші алғашқы айналымнан аса алмаған еді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның бірінші, әлемнің 11-ракеткасы Александр Бублик Уимблдон турнирінің үшінші айналымына жолдама алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстандық теннисші екінші айналымда рейтингіде 139-орындағы франциялық Кириян Жакемен бетпе-бет келді.

Бұл қос теннисшінің өзара алғашқы кездесуі еді. 

Бублик матчты сәтті бастады – 6:3. 

Екінші сетте франциялық спортшы 4:1 есебімен алға кеткенімен, бұдан кейін Александр қатарынан бес геймді алды – 6:4. 

Үшінші партияда тай-брейкте Бублик таразы басын аудара білді – 7:6 (7:5).

Бір сағат 49 минутқа созылған бәсекеде А.Бублик 15 эйспен бірге 8 брейк-пойнттың тең жартысын өз есебіне жазды. Жаке 8 эйс, 2 брейкпен (9 брейк-пойнт) көзге түсті.

Александр Бублик төртінші айналымға шығу үшін әлемнің 19-ракеткасы, америкалық Фрэнсис Тиафо немесе рейтингіде 100-сатыдағы ұлыбританиялық Ян Хоинскидің қай жеңгенімен таласады. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 08:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/J5Ubjw6R.jpeg"   type="image/jpeg"   length="56909"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыдағы индустриялық аймаққа 914 млрд теңге инвестиция салынды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/almatydagy-industriyalyk-ajmakka-914-mlrd-tenge-investiciya-salyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/almatydagy-industriyalyk-ajmakka-914-mlrd-tenge-investiciya-salyndy</guid>
                <description>Елдегі ең үлкен өнеркәсіптік кластерді дамыту жұмысы қарқын алды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Индустриялық аймақ мемлекет саясатын іске асыратын басты алаңның біріне айналып, өңдеу өнеркәсібін дамытып, инвестиция тартып, жоғары технологиялы өндіріс құруға жол ашып беріп отыр. Алаңның қызметі мен даму жоспары туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде Индустриялық аймақ директоры Ерлан Жайлаубай баяндап берді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Оның айтуынша, өңдеу өнеркәсібін дамыту Қазақстанның экономикалық саясатындағы стратегиялық басымдықтың бірі болып қала бермек. Бұл сектор экономиканың тұрақты өсуіне сеп болып, шикізат экспортына тәуелділікті азайтып, қосылған құны жоғары өнімнің үлесін арттырады.

Алматы индустриялық аймағы қазір өндірістік кәсіпорынды, логистикалық кешенді, инновациялық өндірісті, шағын өнеркәсіптік парк пен дамыған инженерлік инфрақұрылымды біріктірген осы заманғы өнеркәсіптік экожүйе.

Индустриялық аймақтың жалпы аумағы 695 гектар, оның 482 гектары инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға арналған. Аумағы қажетті инженерлік желімен, көлік инфрақұрылымымен қамтамасыз етілген, бұл оны инвесторлар үшін елдегі ең тартымды алаңның біріне айналдырады.

Индустриялық аймақта қазір 151 компания бар, жалпы жарияланған инвестиция көлемі 914,2 млрд теңге. Жобалар толық іске асқанда 21,8 мыңнан астам тұрақты жұмыс орны құрылмақ.

2016-2025 жыл аралығында индустриялық аймақ аумағында жалпы құны 357 млрд теңге болатын 57 инвестициялық жоба іске асты. Осы кезеңде 9 674 тұрақты жұмыс орны ашылды.

Директор кәсіпорындардың экономикалық нәтижесіне де ерекше тоқталды.

Осы уақыт ішінде өндірілген өнеркәсіп өнімінің көлемі 3,65 трлн теңгеден асып, бюджетке түскен салық түсімі 115,8 млрд теңгеге жетіпті.


«Әр жаңа өнеркәсіптік жоба қала экономикасына мультипликативті әсер береді. Бұл өз кезегінде құрылыс саласының, логистиканың, энергетиканың, шағын және орта бизнестің дамуына, сондай-ақ отандық өнімдерге сұраныстың артуына ықпал етеді», – дейді Ерлан Жайлаубай.


Былтыр индустриялық аймақта жалпы құны 225 млрд теңге болатын 14 жаңа жоба іске қосылып, 4 922 жұмыс орны құрылды. Олардың алтауы ірі өнеркәсіптік кәсіпорынның санатына жатады.

Ең маңызды жобаның бірі – қытайлық брендтердің жеңіл автокөліктерін шығаратын Astana Motors Manufacturing Kazakhstan зауытының іске қосылуы болды. Автомобиль жасау саласының дамуы өндірісте жергілікті үлесті арттыруға, құрамдас бөлшек өндіретіндердің кооперациясын дамытуға, жоғары білікті жұмыс орындарын ашып, Қазақстанның экспорттық әлеуетін күшейтуге ықпал етеді.

Сонымен қатар, Kapital Construction компаниясының арматуралық тор мен профильді құбырлар шығаратын зауыты, биологиялық жем қоспалары мен тыңайтқыштар өндіретін BLACK BIOTECHNOLOGY зауыты, сондай-ақ автокөлік шинасын қайта өңдеп, резеңке-техникалық бұйымдар шығаратын ALTRA TYRES кәсіпорны да іске қосылды.

Әр жаңа жоба өнеркәсіптік дамудың жеке бағытын қамтиды.

Құрылыс материалын өндіру ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етіп, импортты алмастырады. Шыны өнеркәсібінің дамуы тамақ, фармацевтика мен химия саласының мүмкіндігін кеңейтіп, биотехнологиялық өндіріс агроөнеркәсіп кешенін алға сүйрейтін болады.

Көлік шинасын қайта өңдейтін зауыттың іске қосылуы бірден экологиялық мәселелерді шешуге, өндірістік қалдықты азайтып, құрылыс, жол саласы мен өнеркәсіпке қажетті өнім өндіруге мүмкіндік береді.

Индустриялық аймақ директорының айтуынша, өнеркәсіптік алаңды одан әрі дамыту қала экономикасын нығайтудың негізгі факторларының бірі болып қала береді. Жаңа өндірістер ашу, заманауи технология енгізу және инвестиция тарту бәсекеге қабілетті өнім көлемін арттырып, экспорт мүмкіндіктерін кеңейтіп, мыңдаған жаңа жұмыс орнын құруға жол ашады. Алматы индустриялық аймағы бүгіннің өзінде елдегі өнеркәсіптік өсудің ірі орталықтарының бірі ретінде мемлекет индустрияландыру саясатының нақты нәтижесін көрсетіп отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 03 Jul 2026 08:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/OK60Offt.jpeg"   type="image/jpeg"   length="153274"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Экономикалық табыстарға негізінен саяси тұрақтылықтың арқасында қол жеткізіп отырмыз – Президент]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ekonomikalyk-tabystarga-negizinen-sayasi-turaktylyktyn-arkasynda-kol-zhetkizip-otyrmyz-prezident</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ekonomikalyk-tabystarga-negizinen-sayasi-turaktylyktyn-arkasynda-kol-zhetkizip-otyrmyz-prezident</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Шетелдік инвесторлар кеңесінің 38-ші пленарлық отырысын өткізді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Президент Қасым-Жомарт Тоқаев еліміз ұдайы орнықты даму бағдарын ұстанып келе жатқанын атап өтті. Сонымен қатар ең әуелгі міндет экономиканы және саяси бағытты жаңа талаптарға дер кезінде бейімдеу екеніне тоқталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Сыртқы конъюнктураның қолайсыздығына қарамастан, Қазақстан экономикасы былтыр 6,5 пайызға өсті. Елдегі ішкі жалпы өнім көлемі 300 миллиард долларлық межеден асты. Инвестиция тарту көрсеткіші бойынша еліміз Орталық Азиядағы көшбасшылығын сақтауды көздейді. Тікелей шетелдік инвестицияның жиынтық көлемі 150 миллиард доллардан асып, аймаққа құйылған барлық қаржының шамамен 70 пайызын құрады. Осы экономикалық табыстарға негізінен саяси тұрақтылықтың арқасында қол жеткізіп отырмыз. Жалпыұлттық тарихи референдумның қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдадық, бұл құжат қазірдің өзінде халықтық Конституция ретінде танылды. Негізгі заңның бүгінгі отырыс қарсаңында күшіне енуі символдық мәнге ие. Жаңартылған конституциялық нормалар инвесторлар құқығын барынша жоғары деңгейде қорғайды, – деді Мемлекет басшысы.


Президент халықаралық бизнес үшін тартымды заманауи институционалдық орта қалыптасқанына назар аударды. 

Сондай-ақ инвестициялық рәсімдерді жеңілдету үшін «бір терезе» қағидатына сай қызмет көрсететін Ұлттық цифрлық инвестициялық платформа іске қосылды. 


– Инвестициялық штаб қызметі жедел шешім қабылдауға және инвесторларға мемлекет тарапынан жан-жақты қолдау көрсетуге бағытталған. Бизнеске институционалдық кепілдіктермен бірге ұзақмерзімді нақты ынталандыру тетіктерін ұсынамыз. Бүгінде шетелдік кәсіпкерлер салықтық жеңілдіктер мен оңайлатылған көші-қон рәсімдері қарастырылған Altyn visa бағдарламасының артықшылығын пайдалана алады. Дегенмен біз мұнымен ғана шектелмейміз. Алдымызда ауқымды жұмыс бар, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 16:04:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/gagTdCsb.jpg"   type="image/jpeg"   length="88899"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ипотека бойынша жаңа шекті мөлшерлеме 2027 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ipoteka-bojynsha-zhana-shekti-molsherleme-2027-zhyldan-bastap-koldanyska-engiziledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ipoteka-bojynsha-zhana-shekti-molsherleme-2027-zhyldan-bastap-koldanyska-engiziledi</guid>
                <description>Енді банктер ипотека бойынша пайызды бәріне бірдей емес, әр адамның бастапқы жарнасына қарай қояды.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда ипотекалық несие бойынша мөлшерлемені анықтау ережесі өзгереді. Енді ипотекалық несие бойынша шекті пайыздық мөлшерлеме алғашқы жарнаның көлеміне байланысты болады, деп жазады inbusiness.kz сайты. 

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің мәліметінше, Қазақстанда &quot;Қарыздар және микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің шекті мөлшерлерін айқындау туралы&quot; қаулы қабылданды. Жаңа ереже 2027 жылдан бастап күшіне енеді.

Қаулыда ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша жылдық сыйақының тиімді мөлшерлемесінің (ЖСТМ) шекті мөлшерін 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап LTV коэффициентіне (кредит сомасының кепіл құнына қатынасы) байланысты белгілеу көзделген:


	Егер сіз үйдің кемінде 30%-ын өзіңіз төлей алсаңыз (яғни бастапқы жарна көп болса), онда ипотеканың пайызы 20%-дан аспайды.
	Ал егер бастапқы жарна аз болса (30%-дан төмен), онда пайыз жоғары болады. 25%-ға дейін жетпек.


2027 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ЖСТМ-нің қолданыстағы шекті мөлшері 25 пайыз деңгейінде сақталады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 15:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/OsxMCCDe.jpg"   type="image/jpeg"   length="56862"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық футболшыларға жол ашқым келеді – Дастан Сәтпаев]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-futbolshylarga-zhol-ashkym-keledi-dastan-satpaev</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-futbolshylarga-zhol-ashkym-keledi-dastan-satpaev</guid>
                <description>Алматылық «Қайраттың» экс-ойыншысы клуб медиасына эксклюзивті сұхбат берді. 

 

 

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дастан Сәтпаев онда болашақтағы жоспарымен бөлісіп, «Челсидегі» мақсат-мұратын айтқан, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жас таланттың сөзінше, еуропалық бапкерлер мен скауттардың қазақстандық футболшыларға деген көзқарасын өзгерту керек.


– Өзіме ғана емес, артымнан ерген қазақстандық футболшыларға да жол ашқым келеді. Скауттар мен бапкерлер тек Еуропаға немесе басқа құрлықтарға ғана иек артпай, Азияға, оның ішінде Қазақстанға да назар аударып, біздің жас таланттарды тауып, тани білсе екен деймін, – деді ол.


Сұхбат барысында оған «Осыдан 10 жылдан кейін бұл бейнені қайта көрсең, өзіңе не айтар едің?» деген қызықты сұрақ қойылған.


– Сенің бұдан да үлкен белестерді бағындыруға қауқарың жетеді, сондықтан қол жеткізген табыстармен ешқашан шектеліп қалма! Өзіңе әрдайым бүгінгі жетістігіңнен де жоғары, әлдеқайда қатал талап қоя білуің керек! – деп жауап қатты Дастан Сәтпаев.


«Қайрат» футбол клубының экс-ойыншысы стадионда, телеэкран алдында үздіксіз қолдау көрсеткен жанкүйерлерге алғысын айтып, ағынан жарылды.


]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 15:13:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/98WSaCKl.jpg"   type="image/jpeg"   length="87125"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мексика құрамасының жеңісін тойлау кезінде 3 жанкүйер қаза тапты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/meksika-kuramasynyn-zhenisin-tojlau-kezinde-3-zhankujer-kaza-tapty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/meksika-kuramasynyn-zhenisin-tojlau-kezinde-3-zhankujer-kaza-tapty</guid>
                <description>Қаза тапқандар арасында 48 жастағы әйел мен 44 жастағы ер адам және 19 жастағы бойжеткен бар.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мексика астанасы Мехикода ұлттық құраманың жеңіс тойы қайғылы оқиғамен аяқталды. Эквадорды жеңгеннен кейін көшеге шыққан жанкүйерлер арасында 3 адам тұншығып көз жұмды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Мексиканың плей-оффтағы жеңісінен кейін Мехико орталығына жанкүйерлер көптеп жиналды.

Сондай-ақ ондаған адам түрлі жарақат алып, медициналық көмекке жүгінген. Оқиға кезінде жедел жәрдем қызметкерлері қаланың әр бұрышында ес-түссіз жатқан адамдарға алғашқы медициналық көмек көрсеткен. Алайда дәрігерлер 3 адамның өмірін сақтап қала алмады.

Мехико қаласының мэрі Клара Бругада қаза тапқандардың туыстары мен жақындарына көңіл айтып, қала әкімдігі қажетті қолдау көрсететінін мәлімдеді. Сонымен қатар ол тұрғындарды жеңісті тойлау кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтап, өзгелерге құрметпен қарауға шақырды.

Айта кетейік, Мексика құрамасы Эквадорды 2:0 есебімен жеңіп, 1986 жылдан бері алғаш рет әлем чемпионатының плей-офф кезеңіндегі матчта жеңіске жетті. Осылайша команда турнирдің 1/8 финалына жолдама алды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 14:24:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/HXA4w6G9.jpg"   type="image/jpeg"   length="355392"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Теңге нығайды: Ұлттық Банк валюта нарығындағы жағдайды түсіндірді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tenge-nygajdy-ulttyk-bank-valyuta-narygyndagy-zhagdajdy-tusindirdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tenge-nygajdy-ulttyk-bank-valyuta-narygyndagy-zhagdajdy-tusindirdi</guid>
                <description>Бүгін доллар бірден 3 теңгеге арзандап, 475,6 теңгені құрады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Маусым айының қорытындысы бойынша теңге АҚШ долларына шаққанда 1,3%-ға нығайып, 479,98 теңге деңгейінде қалыптасты. Бұл туралы Ұлттық Банк мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстан қор биржасындағы бір күндік орташа сауда көлемі бір ай ішінде 392 млн доллардан 369 млн долларға дейін төмендеді. Жалпы айлық сауда көлемі 8,1 млрд долларды құрады.

Ұлттық қордан маусым айында 200 млн доллар көлемінде валюта сатылды. Бұл жалпы нарықтық сауда көлемінің 2,6%-ын немесе күніне шамамен 9 млн долларды құрайды.

Бюджет түсімдері мен шығыстарының маусымдық ауытқуын ескере отырып, 2026 жылғы маусымнан бастап Қаржы министрлігіне берілетін трансферттер республикалық бюджеттің нақты қажеттілігіне қарай бөлінетін болады. Осы тетік аясында Ұлттық Банк Ұлттық қордан түскен валютаны ішкі нарықта жыл бойы біркелкі сату арқылы айналдыру механизмін іске асырып отыр. Аталған операциялар шеңберінде маусым айында Ұлттық Банк Ұлттық қордан 460 млн доллар сатып алған. Бұл қаражат 2026 жылдың соңына дейін ішкі валюта нарығында біркелкі сатылмақ.

Сонымен қатар, шілде айында Ұлттық қордан сатылатын валюта көлемі 200-300 млн доллар аралығында болады деп күтіліп отыр. Маусымда «айналым» тетігі аясында шамамен 354 млрд теңге нарықтан алынды. Ал 2026 жылдың III тоқсанында осы механизм бойынша шамамен 1,1 трлн теңгеге балама шетел валютасы сатылуы жоспарланып отыр.

Ұлттық Банк барлық операцияларды жүргізу барысында нарықта бейтараптық қағидатын сақтайтынын атап өтті. Маусым айында валюта нарығына интервенциялар жүргізілген жоқ. Квазимемлекеттік сектор субъектілері валюталық түсімнің бір бөлігін міндетті сату талабы аясында өткен айда 423 млн доллар сатты.

Ал Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының валюталық үлесін теңгерімде ұстау мақсатында Ұлттық Банк маусым айында биржада 92 млн доллар көлемінде шетел валютасын сатып алды. Бұл жалпы сауда көлемінің шамамен 1,2%-ын құрайды.


&quot;Қысқа мерзімді кезеңде теңге бағамы нарықтық факторларға – сұраныс пен ұсынысқа, салық кезеңдеріне, сондай-ақ сыртқы экономикалық және геосаяси ахуалға байланысты қалыптасады&quot;, – деп атап өтті Ұлттық банк өкілдері. 

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 11:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/S8mDSK56.jpg"   type="image/jpeg"   length="86534"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Англия камбэк жасап, әлем чемпионатының 1/8 финалына шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/angliya-kambek-zhasap-alem-chempionatynyn-1-8-finalyna-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/angliya-kambek-zhasap-alem-chempionatynyn-1-8-finalyna-shykty</guid>
                <description>Еуропалық ұжым Конго Демократиялық Республикасына қарсылас атанды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осылайша, футболдан биылғы мундиальдың 1/8 финалында доп тебетін тағы бір құрама анықталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Қос құрама арасындағы ойын тартысқа толы болды. Әуелі конголық Брайан Сипенга матчтың небәрі 6-минутында мергендік танытты. Одан соң англиялық футболшылар 70 минут бойы таразы басын теңестіру үшін барын салды. 

Ойынның екінші бөлігінде Англия құрамасы діттеген мақсатына жете алды. 75-минутта англиялық шабуылшы Гарри таблодағы көрсеткішті теңестіріп кетті. Мұнымен тоқтамай, ол 86-минутта тағы бір гол соғып, өз құрамасына жарқын жеңіс сыйлады.

Англия құрамасы қарсыласы Конго Демократиялық Республикасынан 2:1 есебімен басым түсіп, 1/8 финалға жолдама алып отыр. 

Еске салайық, англиялықтар L тобында 7 ұпаймен бірінші орынға көтерілген еді. Олар Хорватияны 4:2, Панаманы 2:0 есебімен жеңсе, Ганамен 0:0 есебімен тең түсті. 

Ал африкалық футболшылар K тобында үшінші орын алды. Олар Колумбиядан 0:1 есебімен жеңілсе, Португалиямен (1:1) ұпай бөлісіп, Өзбекстанды 3:1 есебімен қапы қалдырды. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 11:37:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/6uoGLzLJ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="130418"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Өзбекстан футболшысы Шомуродовтың голы әлем чемпионатындағы ең үздік атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ozbekstan-futbolshysy-shomurodovtyn-goly-alem-chempionatyndagy-en-uzdik-dep-tanyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ozbekstan-futbolshysy-shomurodovtyn-goly-alem-chempionatyndagy-en-uzdik-dep-tanyldy</guid>
                <description>Конго DR қақпасына соққан добы ФИФА ұйымдастырған дауыс беруде 36% жинады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өзбекстан құрамасының шабуылшысы Элдор Шомуродовтың Конго Демократиялық Республикасына қарсы матчта соққан голы үздік деп танылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

ФИФА-ның ресми сайтының хабарлауынша, 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының топтық кезеңіндегі ең үздік голды өзбек футболшысы соққан.

Шомуродов К тобындағы үшінші тур матчында есепті 10-минутта ашты. Ол Ақмал Мозговойдың пасынан кейін өткір бұрыштан қақпашы Лионель Мпаси-Нзоны алдап өтіп, әдемі гол соқты.

ФИФА ұйымдастырған дауыс беруде бұл гол 36% дауыс жинап, бірінші орынға шықты. Екінші орынға Марокко қақпасына гол соққан Гаити шабуылшысы Вильсон Изидор ие болып, 26,5% дауыс жинады.

2026 жылғы әлем чемпионаты АҚШ, Канада және Мексикада 11 маусым мен 19 шілде аралығында өтуде.

Өзбекстан құрамасы, турнирді топтық кезеңде аяқтап, Орталық Азиядан Әлем Кубогына қатысқан алғашқы ел болып тарихта қалды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 11:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/Denlnj1T.jpeg"   type="image/jpeg"   length="94322"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ормуз бұғазы арқылы тәулігіне қанша мұнай тасымалданып жатқаны айтылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ormuz-bugazy-arkyly-tauligine-kansha-munaj-tasymaldanyp-zhatkany-ajtyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ormuz-bugazy-arkyly-tauligine-kansha-munaj-tasymaldanyp-zhatkany-ajtyldy</guid>
                <description>Мұны америкалық әкімшілік өкіліне сілтеме жасаған Bloomberg агенттігі жазып отыр. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сенімді дереккөз бойынша, Ормуз бұғазы арқылы тасымалданатын мұнай көлемі тәулігіне 10 миллион баррельден асқан, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Шенеуніктің мәліметінше, мұнан бөлек тәулігіне тағы 5 миллион баррель мұнай балама бағыттар арқылы жеткізіледі. 

Агенттік АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы операциясы басталғанға дейін Ормуз бұғазы арқылы күніне шамамен 20 миллион баррель мұнай тасымалданғанын да назардан тыс қалдырмады. 

Осыған дейін Иранның Женевадағы БҰҰ жанындағы тұрақты өкілі Али Бахрейни Ормуз бұғазы коммерциялық кемелер мен халықаралық теңіз қатынасы үшін ашық екенін растаған еді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 10:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/g2XlcYoz.jpg"   type="image/jpeg"   length="74105"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Тағы бір көршілес елде жанармай тапшылығы басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zhanarmaj-tapshylygy-tagy-bir-korshiles-elde-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zhanarmaj-tapshylygy-tagy-bir-korshiles-elde-bastaldy</guid>
                <description>Ресми Бішкек Қазақстаннан бензин жеткізуге көмектесуді сұрап отыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қырғыз билігі елдегі бензин тапшылығы мен Ресей импортына тәуелділікке байланысты Қазақстаннан және тағы 5 мемлекеттен жанар-жағармайдың тұрақты жеткізілуіне қолдау көрсетуді сұрады, деп жазады inbusiness.kz сайты Қырғыз Республикасының Энергетика министрлігіне сілтеме жасап.

Қырғыз Республикасының Энергетика министрлігі ресми сауалдарды Қазақстан, Ресей, Беларусь, Әзербайжан, Өзбекстан және Түрікменстанның тиісті органдарына жолдады. Сонымен қатар билік жанармай жеткізу бағыттарын әртараптандыру және халықаралық ынтымақтастықты кеңейту бойынша келіссөздер жүргізіп жатыр.

Министрліктің мәліметінше, Қырғыз Республикасы мұнай өнімдерінің шамамен 90-95 пайызын Ресейден импорттайды. Сондықтан әлемдік энергетика нарығындағы өзгерістер, геосаяси ахуал және логистикалық қиындықтар елдің ішкі жанармай нарығына тікелей әсер етеді.

Энергетика министрлігі қолданыстағы келісімшарттар бойынша жеткілікті жанармай қоры бар екенін мәлімдегенімен, елдегі бірқатар жанармай құю бекеттерінде АИ-95 және АИ-98 маркалы бензин тапшы.

Жағдайды тұрақтандыру үшін Қырғыз Министрлер кабинеті 25 мамырдан бастап жанармайды тасымалдаумен және сатумен айналысатын компанияларға субсидия енгізді. Бұл шара 30 қыркүйекке дейін күшінде болмақ.

Сонымен қатар билік отандық өндірісті ұлғайтуға басымдық беріп отыр. «Джунда» мұнай өңдеу зауытына ай сайынғы жанармай өндірісін қазіргі 24 мың тоннадан жыл соңына дейін 50 мың тоннаға жеткізу тапсырылды. Бұдан бөлек, мемлекеттік органдар жанармай нарығындағы жағдайды күн сайын бақылап, мұнай трейдерлерімен жеткізу, логистика, баға белгілеу және қор қалыптастыру мәселелері бойынша келіссөздер жүргізіп жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 10:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/TiDX7doh.jpg"   type="image/jpeg"   length="222174"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«5 жігітті өлтіруге бұйрық берген»: Венесуэланың экс-президенті Мадуроға қатысты талап-арыз тасталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/5-zhigitti-oltiruge-bujryk-bergen-venesuelanyn-eks-prezidenti-maduroga-katysty-talap-aryz-tastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/5-zhigitti-oltiruge-bujryk-bergen-venesuelanyn-eks-prezidenti-maduroga-katysty-talap-aryz-tastaldy</guid>
                <description>Нью-Йорктің Бруклин федералдық сотына түскен талап-арыз 44 беттен тұрады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Онда Мадуроның 2017-2020 жылдары Венесуэладағы FAES арнайы жасағына 5 жас жігітті соттан тыс өлтіруге бұйрық бергені жазылған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

5 жігіт Мадуро билігі кезінде мемлекеттік күштік құрылымдардың қолынан қаза болған мыңдаған адамның қатарында бар. FAES бөлімшесі «адам құқықтарын бұзды» деген шағымдардан соң әрі БҰҰ мәлімдемелерінен кейін 2021 жылы ғана таратылды. 

Құжатта арнайы жасақ қызметкерлерінің ер адамдарды отбасыларынан бөліп алып, кейін атып өлтіргені жазылған.


– Мадуро FAES бөлімшесін саяси құрал әрі қоғамды бақылау тетігі ретінде пайдаланып, қарсылықты күшпен басып-жаншу, кедей аудандарды үрейде ұстау және саяси қарсыластарын жою үшін қолданды, – делінген талап-арызда.


Талапкерлер Венесуэланың сот жүйесі бұл қылмыстарға кінәлілерді жауапкершілікке тартуға мүмкіндік бермейтінін мойындады. Сол себепті, олар АҚШ-тың Азаптау құрбандарын қорғау туралы заңы негізінде моральдық өтемақы өндіріп беруді сұраған. 

Euronews Николас Мадуроның қазір Нью-Йоркте есірткі саудасына қатысты қылмыстық іс бойынша сотты күтіп отырғанын жазады. Экс-президент өзіне тағылған айыптарды мойындамайды және өзін «әскери тұтқынмын» деп есептейді. 

The New York Times басылымы Мадуро бұл іс бойынша мемлекет басшысы ретінде иммунитетке ие екенін және оны дәлелдеуге тырысуы мүмкін екенін жазды. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 09:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/mBuR4jo1.jpg"   type="image/jpeg"   length="193706"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Брайль қарпімен басылған Конституция таныстырылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/brajl-karpimen-basylgan-konstituciya-tanystyryldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/brajl-karpimen-basylgan-konstituciya-tanystyryldy</guid>
                <description>Жаңа басылым зағип және нашар көретін азаматтардың Ата Заңмен еркін танысуына мүмкіндік береді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасында Брайль қарпімен басылған жаңа Конституцияның таныстырылымы өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жоба зағип және нашар көретін азаматтардың Ата Заңды қолжетімді форматта оқуына жағдай жасап, олардың құқықтарын қорғау мен қоғамдық өмірге белсенді қатысуына ықпал етеді.

Іс-шараға Мәдениет және ақпарат министрлігінің өкілдері, заңгерлер және қоғамдық ұйымдардың жетекшілері қатысты. Жиында Конституцияның қолжетімді болуы қоғамдағы теңдік пен әділет қағидаттарын нығайтатыны айтылды.

Брайль қарпімен басылған Конституция алдағы уақытта өңірлердегі арнайы кітапханалар мен тиісті мекемелерге таратылатын болады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 08:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/WY2y1sKB.jpg"   type="image/jpeg"   length="110736"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Түркияда «Түркістанға» қатысты қызу пікірталас туындады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/turkiya-halkynda-turkistanga-katysty-kyzu-pikirtalas-tuyndady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/turkiya-halkynda-turkistanga-katysty-kyzu-pikirtalas-tuyndady</guid>
                <description>Түрік оқулықтарында «Орталық Азия» атауы толық жойылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Анкара елде түркі тарихы мен мәдениетінің маңыздылығына басымдық беретін жаңа білім беру модулін енгізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ұлттық білім министрлігі оның аясында жаңа мектеп оқулықтарын басып шығарды. Оларда «Орталық Азия» термині біржола «Түркістан» деп ауыстырылды.

Түрік шенеуніктері бұл қадам арқылы аймаққа өзінің тарихи атауын қайтарып жатқандарын алға тартуда. Бұрынғы замандарда түрік тарихшылары мен саяхатшылары бұл аймақты тұтасымен тек «Түркістан» деп атағаны мәлім. Алайда сарапшылар бұл арқылы Анкара Орталық Азиядағы өз ықпалын нығайтуды және аймақпен тығыз байланысын әлемге айқындап көрсеткісі келеді деп топшылады.

Анкара «Түркия Ғасыры» деп аталатын жаңа білім беру модулін енгізді. Оның аясында әдіскерлер түрік мектеп оқушылары мен студенттері, сондай-ақ түрік бағдарламалары бойынша білім алатын шетелдіктер меңгеруге тиіс тарихи тұжырымдамаларды «ұлттық жадқа сәйкестендіру» үшін айтарлықтай жаңартты.

Сонымен қатар, Түркияға сырттан таңылған терминдерді де ауыстыру туралы шешім қабылданды. Енді оқулықтарда Эгей теңізі «Аралдар теңізі», «крест жорықтары» – «крестшілердің басқыншылығы», «географиялық ашылулар» – «отаршылдық саясат» деп аталады. Ал, Орталық Азия жаңа оқулықтарда «Түркістан» деп түпкілікті бекітілді.

Түркияның ұлттық білім министрі Юсуф Текиннің мәлімдеуінше, атауларды өзгертудегі мақсат – түрік балаларының Түркістанды (Орталық Азияны) бөлек аймақ ретінде емес, түркі әлемінің ортақ тарихи кеңістігінің бір бөлігі ретінде қабылдауында жатыр.

Түрік мектептерінің 9-сыныбына арналған «Тарих» оқулығының ең алғашқы бөлімі «Түркістаннан Түркияға» деп аталады. Онда түркі тайпаларының бір бөлігі Алтайдан қалай қоныс аударып, Анадолыға – қазіргі Түркия аумағына тап болғаны сипатталады. Бұған дейін түрік тарих оқулықтарында қазіргі түріктердің шыққан өлкесі Орталық Азия деп жалпы аталып келген еді. Енді олар өздерінің Қазақстаннан келгенін көрсетіп отыр.

Түркия халқының өзі бұл жаңалықты әртүрлі қабылдады. Реформа қоғамда үлкен резонанс тудырды. Төменде Түркия азаматтарының «Орталық Азия» атауының «Түркістан» деп өзгертілуіне қатысты байламдарын ұсынамыз. Пікірлер Instagram әлеужелісінің түркиялық сегментінен алынды және түрік тілінен аударылды.

Пікір білдіруші Түркия азаматтарының бір бөлігі бұл өзгеріске қатысты сын-ескертпесін айтты.


fatih_skn25: «Сонша түркішіл болсаңдар, «Мен түрікпін, адалмын, еңбекқормын!» деп басталатын «Оқушы антын» неге алып тастадыңдар? Қайта енгізілуін қалаймыз». erdem12274 никті пайдаланушы тарих оқулығының өзгертілуі түлектердің мектеп бітіру емтиханын ауырлатып, оны тапсыруды қиындатады деп қорқады.



«Атауды өзгерту білім беру сапасын өзгертпейді. Балалардың басына зорлап түрлі, тіпті кейде қайшы ақпарат тығып, кейін емтиханда өзгеше сұрақ қойып, емтихан жүйесі мен мектептің жұмысын кереғар ете берсеңіздер, білімді адам қалмайды, бәрі бұзақы болып шығады. 2026 жылғы LGS соншалықты қиын болды. Сұрақтардың жауабы ұрланып, 719 адам 500 балл алған екен», – деді Ердем.



Ayisikmahmut: «Құрметті министр мырза, өте жақсы іс атқардыңыз. Қосымша өтінішім: мектептердегі «Ұлы түркі тұлғалары» бұрышынан Шыңғыс ханды алып тастай аласыз ба? Ол түркі емес, моңғол ғой?». ll_doguk4n: «Министр мырза, егер шынымен түрікшіл болсаңыз, онда неге күнделіктер мен оқулықтардан Мұстафа Кемал Ататүрікті алып тастадыңыз? Құр сөзбен алдарқатпай, іс істеңіз. Даңқты «Оқушы антын» қайта енгізіңіз». dav_utm: «Осындай істеріңіздің салдарынан басқа көзқарасты қабылдай алмайтын, тек «түрік жақсы, түрік бәрінен үстем» деп ойлайтын балалар тәрбиеленіп жатыр».



maidekostak: «Егер министріміз профессор ретінде осындай қате шешім қабылдап отырса, басқасына не шара? Мәселе мынада: Орта Азияның ішінде Тәжікстан деген иран-парсы текті республика бар. Енді Орта Азияны «Түркістан» деп атағанда, Тәжікстанды қай жерге қосасыз? Әлде оны мүлде жоқ деп есептей саламыз ба? Мен тәжікпін, мұндай шешімді қате деп санаймын».


Дегенмен, әлеужеліде түркиялықтар жазып жатқан мыңдаған комментарийлердің басым бөлігі Орталық Азияның тұтасымен «Түркістан» деп қайта аталуын қызу құптады. Олардың да сөздерін бере кетуді жөн көрдік.


srdr.aaa: «Алтайдан Дунайға дейін құлаш ұрып жатқан Түркістан мен Тұран жұртына сәлем! Түркі рухы мәңгі!». seyma__gultekin: «Орта Азия» деген ұғымның тұжырымдамалық негізі Батыстан шыққан, бізге таңылған. Еуропалықтардың түсінігін ғана білдіретін бұл атауда басқа құндылық жоқ. Сондықтан бұл өзгерісті өте орынды санаймын. Түбі түркінің Отаны саналатын Қазақстанда бұл ұғым – қасиетті. «Түркістан» ұғымы түркілердің негізгі ата-жұртын нұсқайды және олардың шынайы болмысын дұрыс әрі сапалық сауатты сипаттайды».



Profyusuftekin: «Түркістан ұғымын қолдаймын. «Түркия Ғасыры» білім беру моделі арқылы жүрегі ел мен ұлтқа деген сүйіспеншілікпен соғатын, тарихқа деген санасы күшті, шынайы түсіну қабілеті дамыған және тұлғалық қасиеті қалыптасқан ұрпақ тәрбиелеуді мақсат етеміз...».



ibrahim266434: «Алла разы болсын, министрім. Өз түп-тамырымызға қайта оралайық, иншалла!». cisilkaya1: «Арабтарға жақындадық – болмады. Күрдтерге жақындадық – мән шықпады. Еуропаға жақындадық – қабылдамады. Соңында айналып дұрыс жолды таптық. Түркінің түркіден басқа досы жоқ. Кешіксе де дұрыс қадам».



aysecelik991: «Осындай рухқа деген жанашырлық біздің бала кезімізде де болғанда ғой. Бірақ жаңа буын үшін жасалып жатқан осы білім реформасына рахмет. Түп-тегімізге оралып жатырмыз». havvagull_81: «Мектеп оқулықтарына басылған «Түркістан» картасы Шығыс Түркістанды да қамтиды екен. Ол – көлемі 1,8 миллион км² болатын ұланғайыр түркі жұрты».


XI–XII ғасыр аралығындағы «Түркістан» өңірінің картасы. Сурет таяуда басылған, түркиялық мектептердің 10-шы сыныптарына арналған «Тарих» оқулығынан алынды.


yasemince.ironi61: «Түркістан» ұғымына оралу ұлттық санасы таза ұрпақ тәрбиелеу, түп-тегімізді тану. Осы арқылы балаларымыздың бойына терең тамырлы ұлттық болмыс сезімі сіңіріліп, жалпы білім беру моделінде өмірдің нақты қиындықтарын жеңе алатын, жаттап алмайтын, өндіре алатын тұлғалар тәрбиелеу көзделіп отыр. Иншалла, бұл көзқарас қағаз жүзінде ғана қалып қоймай, жақын арада жүзеге асады. Әсіресе адамгершілік тұрғысынан да, жалпы алғанда да балаларымыз үшін өте жақсы нәтижелер әкеліп, елімізге, халқымызға игілік сыйлауын шын жүректен тілеймін. Түркі болып бірігіп, әлемді дүр сілкіндірейік. Жастарымызды өз болмысымызға қайтара алайық! Әйтпесе, жастарымыз еуропаланып, қолдан сусып барады.



songulbilgin925 білім министріне қайрылып, енді Қазақстан, Өзбекстан және басқа Түркістан елдерінің тарихын тереңдетіп оқытуды ұсынды: «Түркістан» ұғымы өте дәл әрі орынды. Құрметті министрім, рақмет. Ұлттық, төл тамырына берік болайық. Түркістан елдерін жан-жақты таниық, балаларымызға тарихын үйретелік. Көшбасшымыз Ататүрік өмірінде ешқашан «Эгей теңізі» деп атамаған, оны «Аралдар теңізі» деген. Ататүрік қайтыс болған соң Инөнү соны пайдаланып, елге опасыздық жасап, 1940 жылы мыңдаған жылдық Аралдар теңізінің атауын Эгей деп еуропаша өзгертті. Мұндай жат атауларды мүмкіндігінше тезірек алып тастаңыздар!».



Aysstunn: «Орталық Азия» деді – бөлді. «Араб» деді – бөлді. «Күрд» деді – бөлді. Оңшыл, солшыл, алеви, сүннит және тағы басқа бөлді. Арамызды ажыратып, іргемізді алыстатып, іріткі салды, ыдыратуға тырысты. Еуропаның, Ресейдің мақсаты – билеу еді. Ішінара биледі де. Енді міне, Режеп Тайып Ердоған келді, түркіні біріктіруде».



sahmesut.kyrgyz – «Орталық Азия» атауын таңу – бұл осы географиялық кеңістікті бөлшектеп, оның төл болмысынан айыруды көздеген отаршылдық сананың әрекеті болса, қайтадан «Түркістан» рухына бет бұру – мыңжылдық терең өркениеттің өзегіне әрі бірлігіне қайта оралу еркі».



Erganiseker: «Рақмет, құрметті министр. Табыстарыңыздың жалғасын тілеймін. Өз түп-тамырымызға қайта оралып, осы уақытқа дейін бізге қате үйретілген барлық мәліметті қайта қарау қажет. Тіпті мектептерде Осман мәдениеті мен тілін оқыту керек. Тарих пен мұрағаттарға қайта үңіліп, көмескі қалған деректерді жарыққа шығару қажет. Мұрағаттарымыз бен білім қорымызға көбірек мән берілуге тиіс».



adem_ertugrul1: «Міне, енді өз тамырымызға қайта оралып жатырмыз. Иә, біздің тегіміз белгілі. Ол – түркі. Соған еге болайық».  erdogan_sahinoglu_ortaokulu: «Бұған тек бір атауды екіншісімен алмастыру деп қана қарамаған жөн. Ұғымдар халықтың тіліне, ал, тіл ой-санаға бағыт береді. Барша түркі жұртын тарихи әділеттіліктің орнауымен құттықтаймын». hak_soy: «Türkistan Turan Birliği».



Профессор Джемшит Байбарс: «ІІ Әбдулхамид туралы айтылатын бір сөз бар. Одан: «Османлы мемлекетін 33 жыл бойы осыншама зұлмат заманда қалай ұстап тұрдыңыз?» деп сұрағанда, ол: «Маған сыртқы күштер және елдің игілігін қаламайтындар қандай кеңес берсе, керісінше жасадым» депті. Білім министрі Юсуф Текиннің білім жүйесіндегі бұл өзгерісін сынайтындардың бір бөлігі Түркияның ұлттық және рухани құндылықтармен күшеюін қаламайды деп ойлаймын. Өз тарихына, мәдениетіне және құндылықтарына еге ұрпақтың тәрбиеленуі кейбір ортаға ұнамауы мүмкін. Әрине, әркімде әртүрлі пікірі болады: сын айту да демократияның табиғи бір бөлігі. Бірақ Түркияның күшті, саналы және өз құндылықтарына берік ұрпақ тәрбиелеуге талаптануы бәріміз үшін маңызды. Әсіресе, жастардың түп-тамырынан ажырамай өсіп-жетілуі, адамгершілігі жоғары, саналы және отанына адал тұлғалар болуы үшін жүргізіліп жатқан күресті құнды деп санаймын», – деп қорытындылады Джемшит мырза.



Сердан Йылдыз (serdanyildiz) есімді пайдаланушы түркі елдері ішінде қазақ тілінде сақталған «ғ», «қ», «ң» сияқты түркі дыбыстарын, байырғы сөздерді де қайтарып, түрік тілін байытуды ұсынды.



«Түркістан атты байырғы атауды қайтарумен шектелмеген жөн. Фонетика, фонология, лексикология, этимология салалары тұрғысынан зерттеу жұмысы жүргізілуі керек. Мысалы, мұрыннан айтылатын және басқа бірегей дыбыстар қазақтарда сақталған, олар үшін түрік тілінде жаңа әріптер белгіленуге тиіс. Себебі, біз қолдануды тоқтатқан дыбыстар, көптеген сөздер Түркістанда әлі де сақталған. Олар да бізді байытар еді. Бұл бастама түркі әлемімен байланыстарымызды одан әрі күшейтеді деп санаймын. «Тілдегі, ойдағы, істегі бірлік!» қағидасының алғашқы қадамы, тіл бірлігі ортақ әліпбиден басталады деп ойлаймын», – деді Serdan Yildiz.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/9zpL8HTW.jpg"   type="image/jpeg"   length="239059"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ресейге жанармай жеткізу: Қазақстан қандай жағдайда келіседі?]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/resejge-zhanarmaj-zhetkizu-kazakstan-kandaj-zhagdajda-kelisedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/resejge-zhanarmaj-zhetkizu-kazakstan-kandaj-zhagdajda-kelisedi</guid>
                <description>Тиісті өтініш келіп түскен жағдайда, шешім өзара тиімді коммерциялық талаптар негізінде қабылданады.

 

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Ресейге жанар-жағармай жеткізу туралы тараған ақпаратқа түсініктеме берді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Министрліктің мәліметінше, Ресей Федерациясынан автомобиль отынын сатып алу жөнінде ресми өтініш түскен жоқ. Алайда мұндай өтініш болған жағдайда, Қазақстан жанар-жағармай өнімдерін өзара тиімді коммерциялық шарттар негізінде жеткізу мүмкіндігін қарастыруға дайын.


– Мұнай өнімдерін жеткізу саласындағы халықаралық келісімдер мен коммерциялық шарттарды жасасу тек жеткілікті бос ресурстық әлеует болған жағдайда ғана мүмкін. Қазақстанның ішкі нарығын толық әрі үздіксіз қамтамасыз ету – сөзсіз басымдық болып қала береді.

Экспорттық жеткізілімдер азаматтар мен ел экономикасының қажеттіліктерін қамтамасыз етуге қауіп төнбеген жағдайда ғана жүзеге асырылуы мүмкін, – делінген ведомство хабарламасында.
 

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 02 Jul 2026 08:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/BX0uGnYY.jpeg"   type="image/jpeg"   length="107977"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан барынша серпінді мемлекеттік-саяси үлгіге көшті – Ерлан Қарин]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-barynsha-serpindi-memlekettik-sayasi-ulgige-koshti-erlan-karin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-barynsha-serpindi-memlekettik-sayasi-ulgige-koshti-erlan-karin</guid>
                <description>Бұл туралы ҚР Президентінің Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары әлеуметтік желідегі парақшасына жазды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ерлан Қарин онда Мемлекет басшысының Жаңа Конституция күшіне енгеннен кейінгі алғашқы Жарлыққа қол қоюына байланысты пікір білдірген, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Бұл – Президенттің Жаңа Конституция заңды күшіне енген соң қол қойған алғашқы Жарлығы екенін айта кеткен жөн. Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, Осы ерекше күн еліміздің бүкіл саяси жүйесін, сондай-ақ мемлекеттің және азаматтық қоғамның негізгі институттарын түбегейлі жаңғырту кезеңі басталғанын аңғартады, – деп жазды ол. 


Ерлан Қариннің сөзінше, Жарлықта Ата заңның ережелеріне сәйкестендіру үшін Президент бекітетін 100 аса нормативті актілерге өзгерістер енгізу көзделген. 


– Осылайша, Мемлекет басшысы 2026 жылы – Конституциялық реформасын қарқынды іске асыруды жалғастырмақ. Жарлықтың мазмұнына келсек, бірқатар өзгерістер терминологиялық сипатта болып отыр: «Құрылтай», жалпыхалықтық референдум», «теңге» және басқа да ұғымдар өзге актілерде көрініс тапты. Бұдан бөлек, мемлекетті дамытудың конституциялық қисынын айқындайтын түбегейлі өзгерістер өте маңызды, – деді Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары. 


Мұнымен қоса, Ерлан Қарин «Қазақстан Республикасы ішкі саясатының негізгі қағидаттарын, құндылықтары мен бағыттарын бекіту туралы» 2025 жылдың 5 қарашасында қабылданған Жарлыққа енгізілген түзетулерге тоқталып өтті. 


– Жаңартылған редакцияда Жаңа Конституцияның заңды күшіне енуі тарихи меже деп көрсетілген. Сондай-ақ, бұл оқиға заманауи, барынша серпінді мемлекеттік-саяси үлгіге көшіп, жаңа қоғамдық этика қалыптастыруға берік негіз болатыны айқындалған. Осыған байланысты, еліміздің жүйелі жаңғырту кезеңінде ішкі саясат саласына баса мән беріледі. Оның басты міндеті – конституциялық құндылықтар мен қағидаттарды, ілгерілету, қорғау және жүзеге асыру болмақ. Мұның бәрі мемлекеттік институттардың алдағы уақытта атқаратын жұмыстарына, қоғамдық диалогты дамытуға және жасампаз әрі жауапты мінез-құлық мәдениетін қалыптастыруға арқау болады, – делінген жазбада. 

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 01 Jul 2026 17:04:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/nteY4EOS.jpeg"   type="image/jpeg"   length="112332"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Құрылтай депутаттарын сайлау 23 тамызда өтеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tarihi-sheshim-prezident-kuryltajdyn-algashky-sajlauyn-otkizu-turaly-zharlykka-kol-kojdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tarihi-sheshim-prezident-kuryltajdyn-algashky-sajlauyn-otkizu-turaly-zharlykka-kol-kojdy</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасы Құрылтайының сайлауын тағайындау туралы» Жарлыққа қол қойды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстан Республикасы Конституциясының 46-бабының 3) тармақшасына және 95-бабының 1-тармағына сәйкес ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:  

1. Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау 2026 жылғы 23 тамызға тағайындалсын.

2. Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлауға дайындықты және оны өткізуді ұйымдастырсын.

3. Қазақстан Республикасының Үкіметі, астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың әкімдері Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлауды ұйымдастырушылық, материалдық-техникалық және қаржылық қамтамасыз ету жөніндегі барлық қажетті шараларды кідіріссіз қабылдасын.

4. Осы Жарлық жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының

     Президенті                                                                                Қ.Тоқаев

 

Астана, Ақорда, 2026 жылғы 1 шілде

                         № 1338
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 01 Jul 2026 14:04:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/gKNNSmSq.jpg"   type="image/jpeg"   length="257548"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Келесі жылы «пандемия балалары» мектепке барады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kelesi-zhyly-pandemiya-balalary-mektepke-barady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kelesi-zhyly-pandemiya-balalary-mektepke-barady</guid>
                <description>Әлемнің көптеген елінде коронавирус пандемиясы кезінде бала туу азайғанымен, Қазақстанда керісінше өсім байқалды. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сарапшылар мұны 2 негізгі фактормен байланыстырады. Біріншісі – карантин кезеңінде отбасылардың үйде көбірек уақыт өткізуі. Екіншісі – 2020 жылдың басынан бастап көпбалалы отбасыларға арналған жаңа жәрдемақының енгізілуі. Сол кезеңде төрт және одан көп баласы бар отбасыларға тұрақты төлемдер қарастырылды. Демографтардың пікірінше, бұл да туу көрсеткішінің артуына белгілі бір деңгейде ықпал етті.

Келесі жылы мектепке баратын балаларды демографтар «пандемия балалары» деп атайды. Себебі, 2020-2021 жылдары Қазақстанда туу көрсеткіші тәуелсіздік жылдарындағы ең жоғары деңгейлердің біріне жетті. Әсіресе, 2021 жыл рекордтық жыл ретінде есте қалды.

2020 жылы туған балалар биыл бірінші сыныпқа барса, 2021 жылғы балалар келесі жылы мектеп табалдырығын аттайды. Бұл жағдай ең алдымен білім беру инфрақұрылымына қосымша жүктеме түсіреді. Әсіресе, мектептердегі орын тапшылығы мәселесі өзекті болмақ. Мұндай қиындықтар көбіне халық көп шоғырланған Алматы мен Астана сияқты мегаполистерде байқалады.

Мысалы, соңғы жылдары Астанадағы бірқатар мектепте бірінші сыныпқа қабылдау кезінде орын жетіспеушілігіне байланысты дау-дамайлар туындады. Кейбір мектептерде сыныптағы бала саны шектелгендіктен, ата-аналар тұрғылықты жеріне жақын мектепке балаларын орналастыра алмай қалды.

Мемлекеттік мектептер барлық тіркелген оқушыны қабылдауға міндетті болғандықтан, кей жағдайда сыныптардағы бала саны 30-35 оқушыға дейін жетеді. Ал бұл білім сапасына әсер етпей қоймайды. Әсіресе, бастауыш сыныптарда әр балаға жеке көңіл бөлу маңызды саналғандықтан, сыныптағы оқушы санының шамадан тыс көп болуы оқыту тиімділігін төмендетуі мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 16 Jun 2026 11:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/DE0tLJig.jpg"   type="image/jpeg"   length="185361"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Зейнетақы қоры бұл сақтандыру қоры]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetaky-kory-bul-saktandyru-kory</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetaky-kory-bul-saktandyru-kory</guid>
                <description>БЖЗҚ жеткілікті шектерінің қазіргі мөлшерге дейін өсуі өте дұрыс шешім. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Зейнетақы қоры бұл сақтандыру қоры. Оның ақшасын тек қана сақтандыру оқиғасы болған кезде ғана алу керек, яғни, зейнетке шыққан кезде ғана алынуы керек еді. Үкімет 2021 жылы дұрыс емес шешім қабылдаған. Кезінде экономистер мен қаржыгерлер «зейнетақы қорына тимеу керек, бұл біздің еліміздің инвестициялық әлеуеті» деп айтқан болатын.

Жаңа жеткілікті шектер туралы жастар ойланбаса да болады. Мәселен, 20 жасар балаға 6 млн теңге болып белгіленіпті. Ол енді бір олигархтың баласы болмаса, ешкім бұл сомаға жеткізе алмайды. Ал енді 35-40 жасқа барған кезде биліктегілердің ақшасы көбейе бастайды ғой, бай адамдардың одан да байып кетуіне сәл шектеу қойды. Зейнетке жақын адамдар үшін, әрине, аздап қиыншылық болады. Сондықтан бұл шешім байлардың одан сайын байып кетуін шектеді, ал енді жастарға, қарапайым адамдарға мұның ешқандай әсері жоқ. Егер шақалағынан жұмысқа берсең де, бәрібір 20 жасқа дейін 6 млн теңге жинай алмайсың.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 16 Jun 2026 10:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/OWjlvDKJ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="51910"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ Мамандық таңдағанда қазіргі трендке емес, еңбек нарығындағы сұраныс пен жеке қабілетке қарау керек ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/mamandyk-tandaganda-kazirgi-trendke-emes-enbek-narygyndagy-suranys-pen-zheke-kabiletke-karau-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/mamandyk-tandaganda-kazirgi-trendke-emes-enbek-narygyndagy-suranys-pen-zheke-kabiletke-karau-kerek</guid>
                <description>Қазіргі таңда көптеген студент оқу барысында таңдаған мамандығы өзіне сәйкес келмейтінін түсініп жатыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл – қалыпты жағдай. Себебі мектеп бітірген түлектер болашақ кәсібін ерте жаста таңдайды, ал уақыт өте келе қызығушылығы мен қабілеті өзгеруі мүмкін. Ең алдымен, студент өзіне нақты сұрақ қойып, мәселенің себебін анықтауы қажет. Кей жағдайда мамандық емес, оқу жүктемесі, белгілі бір пәндердің қиындығы немесе психологиялық қысым әсер етуі мүмкін. Ал егер саланың өзі қызықтырмаса, онда бұл – маңызды белгі. 

Мұндай жағдайда студентке басқа бағыттарды зерттеп көруге кеңес беріледі. Қазіргі университеттерде қосымша мамандану, elective пәндер, minor бағдарламалары және академиялық мобильдік мүмкіндіктері қарастырылған. Бұл студентке өз қызығушылығын анықтауға көмектесетіні белгілі. Сонымен қатар, теория мен практиканың айырмашылығын да ескеру маңызды. Кейде студентке оқу процесі ұнамауы мүмкін, алайда мамандық бойынша жұмыс тәжірибесі қызықты болуы ықтимал. Сондықтан тағылымдамадан өту, еріктілік жобаларға қатысу немесе part-time жұмыс істеп көру пайдалы. Егер студент өзіне басқа бағыт жақын екенін нақты түсінсе, мамандық ауыстырудан қорықпауы керек. Бұл – қателік емес, кәсіби тұрғыда өзін іздеу процесі. Ұнамайтын салада ұзақ жыл жұмыс істегеннен гөрі, уақытында дұрыс шешім қабылдау әлдеқайда тиімді деп ойлаймыз.

Бүгінде еңбек нарығында тек диплом емес, адамның нақты дағдылары маңызды рөл атқаратынын біз әріптестерімізбен әрқашан қайталап айтып, ескертіп отырамыз. Атап айтқанда, коммуникация, цифрлық сауат, шет тілдерін білу және аналитикалық ойлау қабілеті жоғары бағаланады. Сондықтан көптеген жастар дипломы бір салада болғанымен, басқа бағытта табысты еңбек етіп жүргенін көру дағдыға айналып кетті. Ең бастысы – студент қоғамның немесе айналасының қысымымен емес, өзінің қызығушылығы мен қабілетіне сүйене отырып шешім қабылдауы қажет.

Ең жиі кездесетін қателік – мамандықты өз қалауымен емес, сыртқы факторларға қарап таңдау. Мысалы, кейбірі грант көп бөлінетін салаға барады, енді бірі ата-анасының немесе достарының кеңесіне сүйенеді. Кей жағдайда оқушылар мамандықтың атауына қызығып, оның ішкі мазмұнын толық зерттемейді. Болашақта қандай жұмыс атқаратынын, ол салаға қандай қабілет қажет екенін ойлана бермейді. Соның салдарынан оқу барысында таңдауы өзіне сәйкес келмейтінін түсініп жатады. Тағы бір мәселе – көп оқушы өз қабілеті мен қызығушылығын нақты білмейді. Біреу гуманитарлық бағытқа жақын болса да, қоғамда сұраныс жоғары деп техникалық мамандықты таңдайды. Бірақ адамға ұнамайтын салада мотивацияны сақтау қиын. Сондықтан мамандық таңдағанда тек қазіргі трендке емес, адамның өзіне не жақын қабілеті соған келе ме дегенді түсіну маңызды. Сонымен қатар болашақтағы даму мүмкіндігіне, еңбек нарығындағы сұранысқа және жеке қабілетке бірге қарау керек деп ойлаймыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 13:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/51YVBIwv.jpg"   type="image/jpeg"   length="29560"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Дүниежүзінде 2,5 миллиард адам ауызсуға зәру]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/duniezhuzinde-2-5-milliard-adam-auyzsuga-zaru</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/duniezhuzinde-2-5-milliard-adam-auyzsuga-zaru</guid>
                <description>Еуропаға, Америкаға барғандар судың бір текше метрі 1000 теңгенің жобасы екенін біледі. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ал бізде бар-жоғы – 100 теңге. Содан кейін адамдардың қызығушылығы пайда бола ма? Сол себепті, судың тарифіне әділетті баға орнатуымыз керек. Әйтпесе, арзан суды үнемдеуге ешкімнің құлқы болмайды. Келешекте тапшылық туындайды. Дүниежүзінде 7 миллиард халық болса, соның 2,5 миллиарды ауызсуға зәру. Керек болса, олар қыста, көктемде су қорын жиып алып, басқа мезгілдерде пайдаланады. Біз бұл ауызсуды оның қажеттілігі жоқ жерге пайдалануға тыйым салуымыз керек. Мысалы, есік алдының шаңын басу үшін, салқындату үшін ауызсуды себетіндер бар. Ауызсу тарифі қымбаттаса, олар үнемдеуге көшеді. Біз сол үшін ауызсудың қадіріне жетуіміз шарт.
 

Бүгінде ең басты мәселенің бірі – су ресурстарын тиімді пайдалану мен оны болашақ ұрпаққа жеткізу. Себебі, халық саны өсіп келеді, өндіріс орындары көбейіп жатыр, ауыл шаруашылығы қарқынды дамуда. Осының бәрі суға деген сұранысты арттырады. Сонымен қатар, су шаруашылығы саласына білікті мамандар мен инвестиция қажет.
 

Жалпы алғанда, су тапшылығы – тек бір саланың емес, бүкіл қоғамның ортақ мәселесі. Сондықтан, халық болып бірігіп, суды үнемдеу мәдениетін қалыптастыруымыз қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 30 May 2026 09:53:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/Q9GjyyMK.jpg"   type="image/jpeg"   length="239573"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[AI – кибершабуылдарды жеделдететін күш]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/ai-%E2%80%93-kibershabuyldardy-zhedeldetetin-kush</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/ai-%E2%80%93-kibershabuyldardy-zhedeldetetin-kush</guid>
                <description>Бірнеше жыл бұрын жасанды интеллект бизнес үшін негізінен тиімділік құралы ретінде қарастырылатын, 2026 жылы бұл үрдіс түбегейлі өзгерді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Енді AI – компаниялардың көмекшісі ғана емес, кибершабуылдарды үдететін құралға айналды. Ең үлкен мәселе – шабуылдардың даму жылдамдығы компаниялардың қорғаныс жүйесін жаңарту қарқынынан асып кетті. World Economic Forum-ның 2026 жылғы есебіне сәйкес, жасанды интеллектімен байланысты қауіп-қатерлер биылғы ең жылдам өсіп жатқан киберқауіптердің бірі ретінде аталды. Киберқауіпсіздік саласындағы басшылардың 87%-ы ЖИ тәуекелдерін жаңа қауіптердің басты факторы деп есептейді.  

Қазірдің өзінде ЖИ бірнеше мақсатта қолданылып жатыр. Атап айтқанда, фишинг хаттарын жасау; басшылардың deepfake дауысын құрастыру; MFA қорғанысын айналып өту; корпоративтік желі ішінде барлау жүргізуді жеделдету; мердігерлер мен жеткізу тізбектеріне шабуылдарды автоматтандыру. Біз жоғары жылдамдықтағы кибершабуылдар дәуіріне кіріп жатырмыз. Microsoft-тың соңғы есептерінде ЖИ арқылы жасалған фишинг шабуылдарының дәстүрлі шабуылдарға қарағанда әлдеқайда «тиімді» екені айтылған. Кейбір жағдайларда қолданушылардың алдану деңгейі 54%-ға жеткен. Ал классикалық фишингте бұл көрсеткіш шамамен 12% болған. Бұл Қазақстан үшін де қауіпті. Себебі көптеген компания әлі күнге дейін қауіпсіздікті ескі модель бойынша құрып келеді. Яғни, «антивирусымыз бар, MFA қосылған, firewall орнатылған» деген ұстаныммен жүр. Бірақ бүгінде AI шабуылдардың табиғатын өзгертті. Мысалы, бұрын ең сенімді қорғаныс құралдарының бірі саналған көпфакторлы аутентификацияның (MFA) өзі қазір толық қорғаныс болудан қалды. 2026 жылдың сәуірінде Microsoft ЖИ көмегімен жүргізілген шабуылдарды сипаттады: device code phishing, автоматтандырылған барлау және пайдаланушы сессияларын басып алу арқылы MFA айналып өткен.

Компаниялар ЖИ құралдарын өте жылдам енгізіп жатыр, бірақ қауіпсіздік процестері әлі де бұрынғы деңгейде қалып қойған. Қызметкерлер бақылаусыз сыртқы ЖИ-сервистерді пайдаланады. Құпия ақпарат ашық модельдерге жүктеледі. ЖИ-ассистенттер ішкі құжаттарға қол жеткізеді.

API-интеграциялар қауіпсіздік архитектурасы толық тексерілмей іске қосылады. Нәтижесінде ЖИ тек бизнесті емес, ықтимал шабуылдарды да жеделдетіп жатыр. Бүгінде киберқауіпсіздік IT бөлімінің техникалық міндеті болудан қалды деуге толық негіз бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 15 May 2026 12:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/BKc2BM3J.jpg"   type="image/jpeg"   length="76317"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Мемлекеттік тіл» деген терминді «ресми тіл» деп ауыстыру керек]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/memlekettik-til-degen-termindi-resmi-til-dep-auystyru-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/memlekettik-til-degen-termindi-resmi-til-dep-auystyru-kerek</guid>
                <description>Елімізде бір әлеуметтік лингвистикалық құбылыс байқалады: қазақ тілі – мемлекеттік тіл деп заңдастырып қойып, билік пен зиялы қауым орыс тілін белсенді түрде қолдайды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Осыған байланысты қоғамда ерекше субьмәдениеттің өкілдері – еуропаланған жастар мен өздерін «модернизацияланған» немесе дамыған деп санайтын халықтың қабаты пайда бола бастады. Мәдениеттердің бұлайша гибриттенуі халықты дамыған және артта қалғандар деп екі жікке жаруға әкелуі мүмкін.

Меніңше, біздің елде «мемлекеттік тіл» деген терминді «ресми тіл» деген терминмен ауыстыру керек (әлемдік тәжірибе солай). Өйткені «мемлекеттік тіл» деген – жасанды термин, ол міндетті түрде «ресми тіл» деген терминді қажет етіп тұрады. Біз конституцияға мың рет қазақ тілі – мемлекеттік тіл деп жазғанмен, ол сонша рет «ресми тіл орыс тілі ме?» дегенді меңзеп тұрады. Сондықтан, Конституциядан бастап барлық құжатта «Қазақстанның ресми тілі – қазақ тілі» деп жазылуы керек. Сосын ресми тілді білу міндеттеледі. Ол міндеттелсе, оны оқыту өзінен-өзі қажеттілікке айналады. Сонда Қазақстанның ресми тілі – қазақ тілін жаппай оқытуға көшу туралы қаулы қабылданып, тұжырымдамалары жасалуы керек. Осы құжаттар негізінде балабақшада, бастауыш сыныпта, орта мектепте, колледждер мен жоғары оқу орындарында және елдің ересек тұрғындарына ресми тілді оқытудың жаңа стандарттары жасалуы қажет.

Тіл – прогресс пен дамудың маркері. Тіл маргиналданса, тілмен бірге автоматты түрде ұлттық әдебиет пен өнер де маргиналдануға ұшырайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 13 May 2026 16:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/MCbCzf1n.jpg"   type="image/jpeg"   length="186057"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан – ауыл шаруашылығы әлеуеті өте жоғары елдердің бірі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-%E2%80%93-auyl-sharuashylygy-aleueti-ote-zhogary-elderdin-biri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-%E2%80%93-auyl-sharuashylygy-aleueti-ote-zhogary-elderdin-biri</guid>
                <description>Дамытуға болатын жаңа бағыттар мен болашағы мол салаларға келсек, аналитикалық тұрғыдан, бірнешеуін атауға болады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біріншісі – органикалық ауыл шаруашылығы. Дүние жүзінде экологиялық таза өнімге сұраныс жыл сайын өсіп келеді. Еуропа мен АҚШ нарығына экспорт жасау мүмкіндігі жоғары. Мысалы, Қазақстанда органикалық өнім (бидай, зығыр, соя, бұршақ, дәрілік өсімдіктер) ЕО елдеріне экспортталып жатыр. Қазақстан Еуропа үшін «табиғи өнім жеткізушісі» бола алады.

Перспективалы өнімдер ретінде жасымық, зығыр, органикалық көкөністер мен  дәрілік өсімдіктерді атауға болады.

Айта кетерлігі, Қазақстан жасымық экспорты бойынша әлемде 6-орында тұр және оны одан әрі дамытуда үлкен әлеуетке ие. Бұрын біз оны Түркияға шикізат ретінде экспорттап, оны қайта жарма түрінде жоғары бағамен сатып алатынбыз. Қазіргі уақытта Қостанай, Ақмола және Абай облыстарындағы кәсіпорындардың іске қосылуы нәтижесінде ішкі нарық толық қамтылып, бүгінде дайын өнім экспортталуда.

Екінші бағыт – аквамәдениет (балық шаруашылығы). Қазақстанда табиғи су ресурстары мол болғанымен, балық өндірісі әлеуетіне толық жеткен жоқ. Сарапшылардың пікірінше, аквамәдениет импортты алмастырып, экспорттық өнім бола алады және бұл бағыт ауылдық жерлерде жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Елде жылдық қуаты шамамен 120 мың тонна болатын 72 балық өңдеу зауыты бар. Оның ішінде 20 нысан Еуроодаққа экспорттауға сертификатталған. Қазақстан балық өнімдерін Германия, Нидерланды, Ресей және Қытайды қоса алғанда, 21 елге экспорттайды.

Жылыжай шаруашылығы (интенсивті көкөніс өндірісі). Қазақстанда климаттың суық болуы жылыжай өндірісін стратегиялық бағытқа айналдырады.

Жоғары маржалы дақылдар. Елімізде дәстүрлі бидай өндірісінен басқа пайдасы жоғары дақылдарға көшу тренді байқалады. Перспективалы бағыттар ретінде майлы дақылдар (рапс, күнбағыс), бұршақ дақылдары, зығыр, соя, мал азығы дақылдарын атауға болады. Бұл өнімдерге Қытай, Түркия, Иран сияқты елдерде сұраныс жоғары. 

Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу. Сарапшылар Қазақстан үшін негізгі мәселе шикізатты емес, дайын өнімді экспорттау екенін атауда. Перспективалы бағыт – ет өңдеу (шұжық, жартылай фабрикат), сүт өнімдері (ірімшік, құрғақ сүт), астық өңдеу (макарон, крахмал), өсімдік майлары.

Агроэкотуризм. Қазақстанда ауыл туризмі – ауыл экономикасын әртараптандырудың маңызды тәсілі. Ауылдық аймақтарды дамыту бағдарламаларында бұл бағыт та қамтылған. Мысалы, этноауылдар салу, ферма туризмі, жылқы туризмі, аңшылық және балық туризмі бағыттарын дамытуға болады. Бұл ауыл халқының табысын арттыруға ықпал етеді.

Баламалы мал шаруашылығы. Еліміздің дәстүрлі мал шаруашылығынан бөлек жаңа нишаларды дамыту мүмкіндігі мол. Мысалы, түйе шаруашылығы (шұбат, түйе сүті), марал шаруашылығы (панты өнімдері), ешкі сүті өндірісі, жылқы етінің экспорттық өндірісі т.б. Бұл өнімдер экологиялық және дәстүрлі бренд ретінде әлемдік нарықта сұранысқа ие.

Қазақстан ауыл шаруашылығы әлеуеті өте жоғары елдердің бірі саналғанымен, көптеген сарапшылар аграрлық сектордың мүмкіндіктері толық пайдаланылмай отырғанын айтуда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 14:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/SRxB95UN.webp"   type="image/webp"   length="130448"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Туризмді дамыту тек жаңа қонақүйлер салумен немесе жол жөндеумен шектелмеуі керек]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/turizmdi-damytu-tek-zhana-konakujler-salumen-nemese-zhol-zhondeumen-shektelmeui-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/turizmdi-damytu-tek-zhana-konakujler-salumen-nemese-zhol-zhondeumen-shektelmeui-kerek</guid>
                <description>Қазақстан – тұмса табиғаты бар, тарихы терең, мәдениеті бай ел. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дегенмен осы мол әлеуетті толық пайдаланып отырмыз деп айту қиын. Сондықтан 2025 жылғы қыркүйек айында Үкіметке туризмді дамыту мәселесі бойынша арнайы депутаттық сауал жолдап, өңірлердегі өзекті мәселелерді көтердім. Бүгінде туризм саласында оң өзгерістер де бар. Мысалы, бір ғана Жетісу облысында орналастыру орындарының саны 400 нысанға жетіп, төсек-орын қоры 22,8 мыңға дейін өсті. Ішкі туристер саны 2 миллион адамға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 11 пайызға артты. Ал көрсетілген туристік қызмет көлемі 1,8 млрд теңгеге жетті. Бұл – сұраныстың бар екенін көрсететін жақсы белгі. Ендігі міндет – осы әлеуетті жүйелі дамыту.

Біріншіден, өңірлік басқару жүйесін күшейту қажет. Қазіргі таңда елімізде 12 визит-орталық жұмыс істегенімен, туризм басқармалары барлық облыста бірдей жоқ. Туристік әлеуеті жоғары Ұлытау мен Жетісу сияқты өңірлерде мұндай құрылымдардың болмауы туризмнің жүйелі дамуына кедергі келтіреді. Екіншіден, инфрақұрылымды дамыту маңызды. Мысалы, Алакөл жағалауы бүгінде еліміздің ірі туристік орталықтарының біріне айналып отыр. Соңғы жылы ғана бұл өңірге 1,8 миллионнан астам адам келген. Орналастыру орындарының саны 270 нысанға жетіп, туристік қызмет көлемі 7,2 млрд теңгеге дейін өскен.  Мұндай тәжірибені еліміздің басқа да өңірлерінде қолдану қажет. Үшіншіден, жаңа туристік бағыттарды дамыту керек. Ұлытаудағы «Саң» таулары, Кейкі батыр үңгірі немесе Маңғыстаудағы Торыш алқабы сияқты бірегей табиғи нысандарды мемлекет қорғауына алып, туристік маршруттарға енгізу еліміздің туристік картасын кеңейте түседі.

Туризмді дамыту тек жаңа қонақүйлер салумен немесе жол жөндеумен шектелмеуі керек. Ең бастысы – табиғи және тарихи мұрамызды көздің қарашығындай сақтау. Өкінішке қарай, кейбір қасиетті орындарда мәдениетке жат әрекеттер кездесіп жатады. Киелі жерлерде қоқыс қалдыру, тарихи белгілерді бүлдіру сияқты жағдайлар орын алады. Мысалы, жуырда Ұлытау ұлттық паркінің аумағындағы «Әулие тауда» орналасқан қасиетті таңбалы тастардың бүлінуі қоғамды алаңдатқан жағдай болды. Бұл – ұлттық құндылықтарға жасалған қиянат. Сондықтан туризмді дамыту мен табиғи-мәдени мұраны қорғау қатар жүруі тиіс. Сонымен қатар табиғи ескерткіштерді сақтау мәселесіне де ерекше назар аудару қажет. Маңғыстаудағы Торыш алқабындағы шар тәрізді тастар – табиғаттың сирек құбылысы. Алайда кейбір адамдар оларды жеке мақсатта алып кетіп, табиғи ландшафтқа зиян келтіріп отыр. Мұндай нысандарды мемлекет қорғауына алып, бақылауды күшейту – уақыт талабы.

Бүгінде туризм – цифрлық технологиялармен тығыз байланысты сала. Әлемде туристер сапарды жоспарлаудан бастап, қонақүй таңдауға дейін барлық қызметті онлайн форматта пайдаланады. Қазақстанда бұл бағытта алғашқы қадамдар жасалғанымен, цифрлық әлеует толық пайдаланылып отыр деп айту қиын. Туристік ақпараттың бірыңғай цифрлық платформасы, сапалы мобильді қосымшалар және жасанды интеллект негізіндегі сервистер жеткілікті деңгейде дамымаған. Сондықтан цифрлық инфрақұрылымды күшейту қажет. Туристік аймақтарда тұрақты интернет байланысын қамтамасыз ету, бейнебақылау жүйелерін енгізу, дрондар арқылы бақылау жүргізу қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жасанды интеллект туристерге жеке маршруттар ұсыну, тарихи нысандар туралы көптілді ақпарат беру, өңірлердің туристік әлеуетін тиімді таныстыру сияқты мүмкіндіктер ашады. Бұл – туризмді жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, еліміздің экономикасына қосымша серпін беретін бағыт.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 09 Apr 2026 12:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/uN8oesXn.jpeg"   type="image/jpeg"   length="438675"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/balanyn-sozin-bolmeu-de-manyzdy-sanalady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/balanyn-sozin-bolmeu-de-manyzdy-sanalady</guid>
                <description>Қоғамда «суицид туралы айтуға, сұрауға болмайды» деген стереотип бар. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бірақ осы стигманы бұза отырып, баламен ашық сөйлесу, қорықпай сұрау – өте маңызды.

Көп адам «суицид туралы сұрасам, баланы соған итермелеймін» деп ойлайды. Маман ретінде айтарым, бұл – қате пікір. Керісінше, дер кезінде қойылған ашық сұрақ баланың өмірін сақтап қалуы әбден мүмкін.

Жасөспірімдермен жұмыс тәжірибесінде байқалғандай, балаға ашық сұрақ қойылған кезде, ол ішіндегі ауыр сезімін сыртқа шығарып, көмек алуға мүмкіндік табады.

Енді оны қалай айту керек? «Мен сенің соңғы кезде қатты қиналып жүргеніңді байқап жүрмін», «Сенде өмір сүргің келмейтін сәттер бола ма?», «Өзіңе қол жұмсау туралы ойладың ба?» деген секілді сұрақтарды ашық қою баланың өмірін сақтауға көмектеседі. 

Бұл жердегі негізгі мақсат – баланың ішіндегі ауыр сезімін, мәселесін сыртқа шығару, мәселесін айтуына мүмкіндік беру және сол арқылы көмек алуға алғашқы қадам жасау. 

Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады. Жалпы, жасөспіріммен сөйлесу барысында осы қағидаға ерекше мән беру керек. Бала өз мәселесін айтқанда оның сезімдерін құнсыздандырмаған жөн. Өкініштісі сол, кейде мынадай сөздер айтылып жатады: «Қоя ғой, бәрі жақсы болады», «Бұл да өтеді», «Сен неге бұған бола уайымдайсың?», «Сенен де қиын жағдайда жүрген адамдар бар», «Осыған бола сондай шешім қабылдайсың ба?», «Ата-анаңды ойламадың ба?». Осындай сөздерді естіген жасөспірімдер, менің тәжірибемде керісінше, одан әрі тұйықталып, ештеңе айтқысы келмей қалады.

Сондықтан, дұрыс сөйлесу керек. Мен мынадай тәсілді қолданамын. «Саған шынымен де қиын екен, егер сенің орныңда мен болсам, не істерімді білмей отырмын?» деп айтамын. Осындай сөздер жасөспірімге шынайы әсер етеді. Өйткені, бұл – оның мәселесін мойындау. Сонымен қатар, «Мен сені толық түсініп отырмын» деп айтпаймын. Оның орнына «Мен сені түсінуге тырысып жатырмын» деп айтамын. Себебі, қазіргі жасөспірімдер өте сезімтал, олар бәрін байқайды. Кейде «Сіз мені қалай түсініп отырсыз?», «Сіз осындай жағдайды бастан өткердіңіз бе?» деп кері сұрақ қояды.

Сондай-ақ, балаға алғыс білдірудің де маңызы бар. Мысалы, «Өзіңнің мәселеңді менімен бөліскенің үшін рақмет!», «Мен саған көмектескім келеді», «Сен сияқты жағдайдағы балаларға көмектескен тәжірибем бар» деу – жасөспірім үшін өте маңызды. Өйткені, ол өзін жалғыз емес екенін түсінеді. Осындай қиындықпен тек өзі ғана бетпе-бет келіп тұрған жоқ екенін сезіну оған үлкен қолдау береді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 07 Apr 2026 13:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/5VrFQBbR.jpeg"   type="image/jpeg"   length="117140"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан жоғары технологиялық экономика құрған елге айнала алады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-zhogary-tehnologiyalyk-ekonomika-kurgan-elge-ajnala-alady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-zhogary-tehnologiyalyk-ekonomika-kurgan-elge-ajnala-alady</guid>
                <description>Атом энергетикасы – Қазақстанның энергетикалық моделі мен халықаралық орны үшін стратегиялық маңызды сала. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Ел 1990 жылдардан бастап ядролық технологияларға инвестиция салды, нәтижесінде уран өндіруде әлемдік көшбасшылар қатарына көтерілді. 2025 жылғы IAEA/World Nuclear Association мәліметтеріне сәйкес, Қазақстан әлемдік уран өндірісінің шамамен 40%-ын қамтамасыз етеді.

Оның ішінде 80%-дан астам уран өндіру ISR (In‑Situ Recovery, жерасты шаймалау) технологиясы арқылы жүзеге асады. Бұл технология елімізге төменгі өндіру шығындары, экологиялық қауіпсіздік және өндіріс тиімділігін арттыру сияқты артықшылықтарды береді.

Ұлттық атом саласының маңызды компоненті – Өскемен қаласындағы Үлбі металлургиялық зауыты. 2023-2025 жылдар аралығында зауыт 2,5 мың тонна уран концентратын экспортқа шығарды. Бұл фактор – Қазақстанның ядролық отын нарығындағы бәсекеге қабілеттілігінің айқын көрінісі. 2019 жылы Қазақстанда Халықаралық атом энергиясы агенттігінің төмен байытылған уран банкі орналастырылды, бұл ядролық қауіпсіздік пен бейбіт атом энергетикасында Қазақстанның халықаралық сенімді серіктес екенін көрсетеді.

Қазақстанның атом энергетикасы тек шикізат өндірумен шектелмейді. Елде уранды төмен байыта отырып, ядролық отын компоненттерін өндіру мен экспорттау әлеуеті де бар. Бұл әлемдік ядролық отын нарығында Қазақстанның орнын нығайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, халықаралық техникалық‑экологиялық серіктестік (МАГАТЭ, Euratom, IAEA) секторымен интеграция Қазақстанның ядролық саласын бәсекеге қабілетті әрі стандарттарға сай етеді.

Атом энергетикасының ғылыми‑зерттеу компоненті де маңызды. Ұлттық ядролық орталық пен ғылыми институттар радиациялық қауіпсіздік, ядролық материалдар, реакторлық инженерия және энергетикалық инновациялар бағытында зерттеулер жүргізуде. Бұл зерттеу базасы еліміздің атом энергетикасын дамытудың кадрлық, технологиялық және ғылыми негізін қамтамасыз етеді.

2025 жылы өткізілген референдум бойынша мен атом электр станциясын салу перспективалары және экологиялық қауіпсіздік, әлеуметтік‑экономикалық тиімділік туралы түсіндіру жұмыстарында белсенді түрде қатыстым. Өңірлік кездесулерде қоғам мүшелеріне атом энергетикасының артықшылықтары, қауіпсіздік стандарттары және тұрақты даму концепциясы түсіндірілді. Бұл тұлғалардың, азаматтық қоғамның ақпараттандырылуы мен ел азаматтарының сенімін арттыруда маңызды рөл атқарды.

Қазақстанның энергетикалық стратегиясы кешенді болуы тиіс: жаңартылатын энергия көздері (жел және күн), атом энергетикасы (базалық тұрақты қуат) және таза көмір технологиялары (экологиялық сертификатталған көмір генерациясы). Сонымен қатар жасыл экономика институттары энергия тиімділігін арттыру, циркулярлық экономика, инновациялар және экологиялық жобалар бойынша үйлесімді саясат жүргізуі қажет.

Ұзақ мерзімді перспективада Қазақстан тек табиғи ресурстарға бай мемлекет ретінде ғана емес, энергетикалық технология мен инновациялар саласында жаһандық ойыншыға айнала отырып, тұрақты, қауіпсіз, жоғары технологиялық экономика құрған елге айналуға мүмкіндігі бар. Ол үшін стратегиялық инвестициялар, институционалдық реформалар, ғылыми‑техникалық даму және халықаралық серіктестік ескерілетін кешенді энергетикалық модель құру қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 26 Mar 2026 15:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/ogxaMqUS.jpg"   type="image/jpeg"   length="156520"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ Көп бизнес жасанды интеллектіні тренд үшін енгізіп жатыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kop-biznes-zhasandy-intellektini-trend-ushin-engizip-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kop-biznes-zhasandy-intellektini-trend-ushin-engizip-zhatyr</guid>
                <description>Соңғы кезде бәрі жасанды интеллект туралы айтып жүр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біреу оны болашақ дейді, біреу «бәрін өзгертеді» дейді. Бірақ мен басқа нәрсені байқап жүрмін. Біз ЖИ-ді дұрыс түсінбей жатырмыз. Қазір көп жерде, мәселен,  компанияларда, банктерде, тіпті мемлекеттік жүйелерде ЖИ енгізіліп жатыр. Сыртынан қарасаң – бәрі «цифрланып», «дамыған» сияқты. Бірақ ішіне кірсең, көп жағдайда өзгерген ештеңе жоқ. Жүйе де, процесс те сол баяғы. Тек үстіне ЖИ деген жаңа «қабат» қосылған. Сол үшін мен мұны басқаша атаймын –  жасанды интеллект бұл кей жағдайда нәтиже емес, иллюзия.

Бірінші иллюзияның басталатын жері – компаниялардың іші. Қазір көп бизнес жасанды интеллектіні нақты проблеманы шешу үшін емес, тренд үшін енгізіп жатыр. Мысалы, деректер сапасы төмен, бірақ ЖИ қосылған, процестер реттелмеген, бірақ автоматизация бар, шешімдер әлі де адамдармен қабылданады, бірақ «ЖИ қолданамыз» дейді. Нәтиже қандай? Ешқандай. Бірақ есепте бәрі әдемі көрінеді. Презентацияда – «инновация», ал кәдімгі өмірде сол баяғы хаос. 

Екінші иллюзия адамдардың өзінде, яғни қазіргі адамдар ЖИ-ге тым тез сеніп барады. Бір жауап алса шындық деп қабылдайды, тексермейді, өзінің ойын, анализін, талдауын аз қолданады. Бұл өте қауіпті құбылыс, себебі ЖИ ақиқат емес, ол тек ықтимал жауап береді. Яғни, ол сенімді сөйлегенімен, қателесуі мүмкін. Ал адамдар оны күмәнсіз қабылдай бастады. Бұл жерде мәселе технологияда емес, басты мәселе – адамның ойлау қабілетінде. 

Жалпы Қазақстандағы жағдайға тоқталсақ, бізде ЖИ енді ғана белсенді қолданылып жатыр. Бірақ бір мәселе анық көрініп тұр. Көп жерде қауіпсіздік кейінге қалып жатыр, деректер қайда кетіп жатқанын ешкім нақты бақыламайды, шетелдік сервистерге тәуелділік өсіп жатыр. Ал бұл жай ғана технология мәселесі емес, бұл тәуелділік мәселесі. Егер сен өз дерегіңді бақыламасаң, онда сен өз бизнесіңді де толық бақыламайсың. Бұл жердегі ең қауіптісі ЖИ-дің қателесуі емес, ең қауіптісі – біз оны дұрыс деп қабылдай бастауымыз. Сонда біз тек технологияға емес, өзіміздің ойлау қабілетімізге де тәуелді болып қаламыз. 

Қорытындылай келе, жасанды интеллект – сөзсіз мықты құрал, алайда ол дұрыс жүйе болмаса, сапалы дерек болмаса, нақты мақсат болмаса, онда ешқандай нәтиже бермейді, тек иллюзия береді. Бәрі жұмыс істеп жатқандай көрінеді, бірақ шын мәнінде ештеңе өзгермейді.

Жасанда интеллектіні тек қана құрал ретінде қабылдау қажет, негізгі фокус біздің ойлауымызға және жауапкершілігімізге байланысты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 26 Mar 2026 15:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/tpNDiSme.png"   type="image/png"   length="1389134"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әділ қоғам құрудың негізі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/adil-kogam-kurudyn-negizi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/adil-kogam-kurudyn-negizi</guid>
                <description>Жаңа Конституция – ел дамуының жаңа белесін айқындайтын маңызды қадам.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл құжат мемлекетіміздің саяси жүйесін жаңғыртып қана қоймай, ұлттың интеллектуалды әлеуетін арттыруға жол ашатын басты кепіл болмақ. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігі «Ғылым ордасы» ШЖҚ РМК директоры Ұлар Мұқажанов айтты.

Заң үстемдігі бар жерде ғана әділетті қоғам қалыптасатынын тілге тиек еткен ол бүгінгі таңда әділдікке деген сұранысты нақты іске айналдыратын уақыт келгенін жеткізді.


«Әділ қоғам тек сөз жүзінде емес, нақты іс-әрекет арқылы көрінуге тиіс. Осы тұрғыда жаңа Конституция – Қазақстанның дамуына жаңа серпін беретін стратегиялық қадам. Бұл формалды реформа ғана емес, әр азаматтың күнделікті өміріне оң әсер ететін нақты нәтижелерге бағытталған өзгеріс. Жаңа Конституция ең алдымен адамның құқықтары мен бостандықтарын бірінші орынға қояды. Бұл ел тұрақтылығын нығайтып, қоғам мен мемлекет арасындағы сенімге жаңа тыныс береді. Себебі мықты мемлекеттің іргетасы тек әділдікпен қаланады», – деп атап өтті Ұлар Мұқажанов.


Сондай-ақ ол Ата заңдағы өзгерістер ел дамуының жаңа бағыттарын айқындап, білім-ғылым және инновация салаларының өркендеуіне жол ашатыны жөнінде ойын сабақтады.


«Осынау тарихи бетбұрыстың тағдыры алдағы 15 наурызда өтетін республикалық референдумда шешілмек. Бұл тарихи сәтте әрқайсымыз белсенділік танытып, өз пікірімізді білдіруіміз қажет. Мен Қазақстан Республикасының азаматы ретінде таңдауымды жасаймын әрі сіздерді де маңызды іс-шарадан тыс қалмауға шақырамын», – деді ол.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 09 Mar 2026 15:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/H08EVM3U.webp"   type="image/webp"   length="27050"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазіргі уақытта төрт-бес аймақта су тасқыны қаупі бар]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-uakytta-tort-bes-ajmakta-su-taskyny-kaupi-bar</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-uakytta-tort-bes-ajmakta-su-taskyny-kaupi-bar</guid>
                <description>2024 жылғы су тасқынының негізгі себебі – климаттың өзгеруі мен каналдардың сапасыздығы. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сол тасқыннан кейін қазір Үкімет те, Төтенше жағдайлар министрлігі де, Су ресурстары және ирригация министрлігі де тасқынның алдын алуға белсенді кірісіп жатыр. Қазір төрт-бес аймақ қана су тасқыны болуы мүмкін қызыл аймақ деп белгіленіп отыр. Атап айтқанда, Шығыс Қазақстан, Абай, Солтүстік Қазақстан, Қостанай және Жетісу облыстары. Енді таулы аймақтарда бұл белгілі құбылыс, жылда оның алдын алып, бөгеттерді нығайтып жатады. Бұл жылда істелініп жатқан дүние. Су тасқынының алдын алу үшін Үкімет цифрлық технологияларды пайдаланып отыр. TALSIM деген болжам жасайтын бағдарлама бар. Ол Төтенше жағдайлар министрлігімен біріктірілген. Ал екіншіден, ТАSQYN деген ақпараттық жүйе бар.

Су тасқыны дәл 2024 жылдағыдай болмайды деп ойлаймын. Өйткені биыл қыс жылы, алдыңғы жылдың қысындай болған жоқ. Әр жердің ерекшеліктері бар сол сияқты. Мысалы, Батыс Қазақстанда Жайық өзенін алсақ, ол жерде көп су Ресейдің Иреклі су қоймасынан келді. 

Алдыңғы жылдағы қыстың ерекшелігі жаһандық климаттың өзгеруінің дәл өзі. Мысалы, Индонезиядағы аралдарда мұхит, теңіз суының деңгейі көтеріліп, басып жатыр. Ал бізде климаттың өзгеруі басқаша, осындай жағдайларға әкеліп отыр. Біз жаһандық климат өзгерісін онша сезген жоқпыз. Негізінде оның бізге қауіпті әсері ол құрғақшылық. Қазір көктем жақындап келе жатқаннан кейін тасқын туралы ойланып отырмыз ғой. Ал бірақ та, әр жағында су тапшылығы, құрғақшылық деген апаттар өте қауіпті. Біз оған бейімбіз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 27 Feb 2026 14:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/L3JmrvTr.webp"   type="image/webp"   length="83090"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақша сөйлеу «сәнді әрі тиімді» болған кезде, танымалдылық мәселесі өздігінен шешіледі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazaksha-sojleu-sandi-ari-tiimdi-bolgan-kezde-tanymaldylyk-maselesi-ozdiginen-sheshiledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazaksha-sojleu-sandi-ari-tiimdi-bolgan-kezde-tanymaldylyk-maselesi-ozdiginen-sheshiledi</guid>
                <description>Қазақ тілі шын мәнінде беделді тіл болуы үшін, ол тек мәдениеттің немесе парыздың символы ретінде қабылданбауы тиіс. Ол мүмкіндіктердің, қаржының және прогрестің тіліне айналуы қажет.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекеттік мәртебе – қазақ тілінің «қаңқасы немесе тәні» болса, қоғамдық өмір салаларындағы нақты қолданысы – оның «қаны». Біз жоғарыдан бұйрық күтпей-ақ сол қаңқа мен тәндегі бос тұрған тамырларға қан жүгіртуіміз керек. Оған демографиялық мүмкіндігіміз де, ешбір халықтан кем түспейтін қабілетіміз де жетеді.

Тілдің беделі – бұл мықты контенттің, заманауи технологиялар мен жеке пайданың жиынтығы. Қазақша сөйлеу «сәнді әрі тиімді» болған кезде, танымалдылық мәселесі өздігінен шешіледі.
Біздің қоғамда қазақ және орыс тілдерінің қатар қолдануы қазақтардың паралел екі әлемде өмір сүруіне әкеліп отыр. Қазақ тілінде үйде, базарда сөйлеседі, достармен әзілдеседі, мектепте білім алады, т.б. Оны көпшілігі ана тілі деп санағанымен, ол ресми және күрделі мәселелерге жарамсыз деп есептейді. Ал орыс тілінде заңдар жазылады, ғылымда қолданады, бизнес-келіссөздер жүргізіледі. Оны интеллектпен, билікпен және элитарлықпен байланыстыратын құрал деп санайды. Екі тілді қатар қолданудың қаупі неде? Ол санадағы отаршылдықты сақтап қалады. Қазақтар өз ана тілін кванттық физика немесе халықаралық құқық үшін «жеткілікті деңгейде дамымаған» деп сене бастайды. Бұл лингвистикалық шизофренияға әкеледі: қазақтар өзін орыс тілінде сөйлегенде ғана толыққанды боп сезінетіндей күй кешеді. Бұдан арылудың жолы – отарсыздану. Тілдік отарсызданудың мақсаты – Қазақстанда орыс тілін жою емес, қазақ тілін соның деңгейіне көтеру немесе қазақ тілін беделді ресми тілге айналдыру.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 27 Feb 2026 14:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/2inkXr2K.png"   type="image/png"   length="1206082"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жаңартылған Конституция – ғылым мен білімнің жаңа мүмкіндіктері]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/zhanartylgan-konstituciya-%E2%80%93-gylym-men-bilimnin-zhana-mumkindikteri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/zhanartylgan-konstituciya-%E2%80%93-gylym-men-bilimnin-zhana-mumkindikteri</guid>
                <description>Жаңартылған Конституцияда ғылым мен білімге қатысты нормалардың күшейтілуі – ел дамуының ұзақ мерзімді стратегиялық бағытын айқындайтын аса маңызды қадам. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл өзгерістер Қазақстанды білімге, зияткерлік әлеуетке және инновацияға сүйенген мемлекет ретінде орнықтыруға бағытталған.

Ғылым мен білім – кез келген елдің экономикалық қуаты мен бәсекеге қабілеттілігінің басты тірегі. Конституциялық деңгейде білімнің қолжетімділігі, ғылымды дамытуға мемлекеттік қолдау, академиялық еркіндік пен зерттеу қызметінің дербестігінің бекітілуі жоғары оқу орындары мен ғылыми қауымдастық үшін жаңа серпін береді.

Мен Қызылорда қаласындағы «Болашақ» университетінің Құрылтайшысы ретінде атап өткім келеді: жаңартылған Ата заңдағы бұл ұстанымдар университеттердің тек білім беретін мекеме ғана емес, ұлттың интеллектуалдық капиталын қалыптастыратын орталық ретіндегі рөлін күшейтеді. Ғылыми зерттеулерді экономикамен, өндіріс пен қоғам сұранысымен ұштастыруға құқықтық негіз қаланады.

Әсіресе, ғылым мен инновацияны қолдау, жас ғалымдардың әлеуетін арттыру, білім мен еңбектің әділ бағалануы ел экономикасының сапалы өсіміне жол ашады. Бұл – адами капиталды бірінші орынға қоятын өркениетті таңдаудың айғағы.

Жаңартылған Конституциядағы ғылым мен білімге қатысты өзгерістерді қолдай отырып, біз Қазақстанның болашағы білімді ұрпақтың, бәсекеге қабілетті ғылымның қолында екенін нақты сезінеміз. Ата заңға сүйенген ғылым мен білім – елдің тұрақты дамуының кепілі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 13 Feb 2026 13:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/ULCFgJM7.jpg"   type="image/jpeg"   length="217789"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
