<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Mon, 21 Sep 2026 12:27:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Олжас Бектенов «Таза Қазақстан» аясындағы Президент тапсырмаларын орындау мәселесін талқылады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/olzhas-bektenov-taza-kazakstan-ayasyndagy-prezident-tapsyrmalaryn-oryndau-maselesin-talkylady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/olzhas-bektenov-taza-kazakstan-ayasyndagy-prezident-tapsyrmalaryn-oryndau-maselesin-talkylady</guid>
                <description>Бұл туралы Үкіметтің баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 19 қыркүйекте «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы кезінде берген тапсырмаларын жүзеге асыру мәселелері жөнінде кеңес өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Мемлекет басшысы атап өткендей, еліміз ауқымды өзгерістер дәуіріне қадам басты. Жаңа Конституция Озық Қазақстанды одан әрі дамытуда жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Қазірдің өзінде барлық салада ауқымды реформалар жүзеге асырылып жатыр.

Жуырда ғана Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Үкімет алдына азаматтарға әлеуметтік көмек көрсету, жоғары экологиялық мәдениет қалыптастыру, қалалық және республикалық маңызы бар жолдардың сапасын ең жоғары деңгейде қамтамасыз ету, сондай-ақ Астана қаласының Урбанистика орталығының тәжірибесін кеңінен тарату мәселелеріне қатысты бірқатар міндет қойды», – деп атап өтті Олжас Бектенов.


Премьер-министр Президент тапсырмаларын тиісті бағыттар бойынша орындауға қатысты министрліктердің баяндамаларын тыңдады.

«Президент атап өткендей, мемлекет әлеуметтік міндеттемелерін мүлтіксіз орындап келеді. Ал қажетті әлеуметтік көмек тек шын мәнінде мұқтаж адамдарға ғана көрсетілетініне назар аудару керек. Министрлер мен әкімдер көрсетілген барлық бағыттар бойынша ауқымды жұмыс жүргізуі тиіс. Азаматтарға көрсетілетін көмектің түрлері туралы кеңінен ақпарат берілуі қажет. Өңірлерде әкімдіктер әлеуметтік жәрдемақы алушылар арасында түсіндіру жұмыстарын күшейтуі керек», — деді Премьер-министр.

Бірінші.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев азаматтарға әлеуметтік көмек пен жеңілдіктер көрсету мәселесі бойынша баяндама жасады. Ведомство мәліметіне сәйкес, бірінші кезең «шын мәнінде мұқтаж азаматтарға көмек көрсетілуі тиіс» қағидатына негізделген және 36 төлемнің 14 түрін қамтитын мемлекеттік қолдаудың атаулы моделіне көшу үшін нормативтік база қалыптастыруды көздейді. Екінші кезеңде жергілікті атқарушы органдар көрсететін әлеуметтік көмектің 13 түрі мұқтаждық деңгейіне қарай 4 түрге біріктіріледі. 2027 жылдың басынан бастап ардагерлерге мұқтаждық қағидаты негізінде мемлекеттік қолдауды атаулы түрде көрсету жөніндегі ұсыныстар айтылды.

Сондай-ақ мемлекет тарапынан ер адамдарға бала күтіміне байланысты демалыс берілуінің орынды екені, бөбекжайлардағы орын санын көбейту және кіші жастағы балаларға арналған күтушілер тапшылығын шешу арқылы бала күтімі кезеңіндегі әйелдерге екі жыл ішінде көрсетілетін қолдау форматын жетілдіру мүмкіндігі қаралды.

Сонымен қатар мүгедектігі бар адамдарға көмек көрсету процесіне жасанды интеллект құралдарын енгізу нәтижелері баяндалды. Мәселен, медициналық құжаттарды қолдан жасау арқылы мүгедектік белгіленген 167 жағдай анықталып, тиісті фактілер құқық қорғау органдарына жолданды. Сондай-ақ әртүрлі адамдардың деректерінде бірдей мәліметтер кездесетін 18 647 жағдай анықталған. Бұл бағыттағы жұмыс жалғасуда.

Жоғарыда аталған реформалар «Отбасының цифрлық картасы» жүйесінің деректеріне сәйкес әл-ауқат деңгейі «А» – жоғары және «В» – қанағаттанарлық санаттарына жататын мемлекеттік көмек алушыларды қамтиды. Осы бағытта әкімдіктер «Отбасының цифрлық картасы» ақпараттық жүйесі арқылы азаматтарға сауалнама жүргізуде. Биылғы 1 қазаннан бастап халыққа әлеуметтік төлемдерді тағайындау шарттарындағы өзгерістер туралы SMS, eGov Mobile және банктердің мобильді қосымшалары арқылы кезең-кезеңімен хабар юеріле бастайды. Барлық ұсыныс бойынша заңнамалық түзетулер әзірленіп, Құрылтайдың қарауына енгізіледі.

Премьер-министр Олжас Бектенов Еңбек министрлігіне өңір әкімдерімен бірлесіп, әлеуметтік көмек пен жәрдемақыларды атаулы түрде ұсынуды қамтамасыз ету жұмыстарын үйлестіруді тапсырды.

Екінші.

Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік әлеуметтік кепілдіктер жүйесін жетілдіру шаралары туралы баяндады.

2026 жылы ақысыз медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қаржыландыруға 1,6 трлн теңге, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне 1,7 трлн теңге қарастырылған. Қаржыландырудың негізгі көлемі стационарлық, алғашқы медициналық-санитариялық және консультациялық-диагностикалық көмек көрсетуге бағытталған. Сонымен қатар ауылдық денсаулық сақтауды дамытуға, жоғары технологиялық медициналық көмек көрсетуге және онкологиялық ауруларды емдеуге жұмсалатын шығыстар ұлғайтылды.

Бұл ретте мемлекет сақтандырылған азаматтың мәртебесіне қарамастан, ақысыз медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін аясында көрсетілетін медициналық көмектің кең ауқымын сақтап отыр. Соңғы жылдары амбулаториялық деңгейде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілетін пациенттер саны айтарлықтай артты: 2018 жылғы 1,9 млн адамнан 2026 жылы 3,4 млн адамға дейін өсті. Сондай-ақ емдеу тиімділігі жоғары препараттар енгізіле отырып, дәрілік заттар тізімі жаңартылды.

Есту қабілетін оңалту қызметтерінің қолжетімділігіне қатысты Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, диспансерлік есепте есту қабілеті бұзылған 6 мыңнан астам бала тұр. Осы контингентті ескере отырып, жасына, есту қабілетінің бұзылу дәрежесіне, қолданыстағы аппараттың болуына, оның пайдалану мерзіміне және жеке баптау қажеттілігіне қарай есту аппараттарымен қамтамасыз етудің нақты қажеттілігі айқындалады.

Президент қойып отырған ел аумағында нашар еститін балаларға арналған есту аппараттарының өндірісін шұғыл түрде іске қосу міндетін орындау үшін Премьер-министр Олжас Бектенов Денсаулық сақтау, Өнеркәсіп және құрылыс министрліктеріне тиісті Жол картасын әзірлеуді тапсырды. Құжатта отандық өндірушілерді тарту, қажетті технологиялар трансферті және сервистік қызмет көрсетуді ұйымдастыру қарастырылатын болады. Өндіріс басталғанға дейін әкімдіктерге жергілікті бюджеттер мен бюджеттен тыс қаражат көздер есебінен балаларға арналған есту аппараттарын сатып алуды қаржыландыру тапсырылды.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша құрылған «Қазақстан халқына» қоры 2022 жылдан 2025 жылға дейінгі бірінші кезеңде пациенттерді жекелеген нозологиялар бойынша дәрілік препараттармен қамтамасыз ету жөніндегі өз міндеттемелерін орындады. Бүгінде Қор дамуында кемістігі бар балаларға арналған оңалту орталықтарының инфрақұрылымын қарқынды түрде дамытуды жалғастыруда, мәселен, аутизмі және басқа да ақыл-ой кемістігі бар балаларға арналған 10 орталық ашылды, онда 1 250 бала көмек алуда.

Үшінші.

Балаларға арналған қолданыстағы әлеуметтік кепілдіктер туралы оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова баяндады. 1-4 сыныптардағы 1,4 млн оқушы мектеп тамағымен қамтылды, сондай-ақ ол 5-11 сыныптарда оқитын әлеуметтік осал санаттағы 230 мың бала үшін де қарастырылған. Бұл мақсаттарға 2026 жылы 210 млрд теңге қарастырылған. Ашықтықты арттыру үшін тамақтану есебі «Әлеуметтік әмиян» жүйесімен біріктірілген: автоматтандырылған жүйе әр оқушының тамақтану фактісін, күнін және уақытын тіркейді.

Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, экологиялық тақырып жаратылыстану, география, биология, химия, физика және технология бағдарламаларына біріктірілген. Мектептерде 4 мыңнан астам «Жасыл клуб» бірлестігі жұмыс істейді, оларға 125 мыңнан астам бала барып жүр. ProEko республикалық экологиялық жобалар конкурсына 38,7 мың оқушы қатысты. Осы жылдың соңына дейін білім беру ұйымдарында экологиялық ағартудың бірыңғай стандартын қабылдау жоспарланып отыр. Оны енгізудің іс жүзіндегі тетігі «Жасыл мектеп» ұлттық моделі болмақ. Қазір модель 85 мектепте сыналуда, болашақта оны 1 мың мектепке дейін кеңінен тараты жоспарлануда.

Үкімет жетекшісі оқу орындарында экологиялық ағарту бойынша жүйелі шаралар жүргізудің маңыздылығын атап өтті. Оқу-ағарту, ғылым және жоғары білім министрліктеріне бұл жұмысты оқушылар мен студенттер арасында күшейту тапсырылды.

Төртінші.

Президенттің Ұлттық тазалық стандартын әзірлеу жөніндегі тапсырмасы аясында экология және табиғи ресурстар министрі Әлібек Қуантыров оны қалыптастыру тәсілдерін таныстырды. Ұлттық стандартты бес тақырыптық бағыттан тұратын жүйе ретінде қалыптастыру ұсынылып отыр, олар – экологиялық ағарту, экологиялық волонтерлік, елді мекендердің тазалығы мен абаттандырылуы, оларды көгалдандыру, сондай-ақ табиғи аумақтардың тазалығы. Әрбір бағытты әзірлеуге және енгізуге тиісті мемлекеттік орган жауапты болады, жалпы үйлестіруді Үкімет деңгейінде жүзеге асыру жоспарланып отыр.

Экология және табиғи ресурстар министрлігінің деректері бойынша «Таза Қазақстан» акциясы жүзеге асырыла бастағаннан бері 10 мыңға жуық қоқыс орны жойылған, 7 млн ағаш отырғызылып, 2 мыңнан астам волонтерлік жоба жүзеге асырылған. Экологиялық тәрбие бойынша 560 мыңнан астам сынып сағаттары өткізілген. TazaQazBot арқылы азаматтардан санитарлық жағдай және аумақтарды абаттандыру мәселелері бойынша 57 мыңнан астам өтініш келіп түскен.

Ұсынылған тәсілдерді ескере отырып, Олжас Бектенов Экология және табиғи ресурстар, Сауда және интеграция, Мәдениет және ақпарат, оқу-ағарту, Ғылым және жоғары білім министрліктеріне әкімдіктермен бірлесіп әрбір бағыт бойынша бірыңғай талаптар дайындауды тапсырды. Стандартта қарапайым, түсінікті және нақты талаптар болуы керек. Сонымен қатар, министрліктерге «Таза Қазақстан» бренді шеңберінде қоғамда жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастыру жөніндегі кешенді шаралар қабылдау тапсырылды.

Бесінші.

Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев экологиялық мәдениетті қалыптастыру жөніндегі жұмыстар бірнеше бағыт бойынша жүргізіліп жатқанын баяндады, олар – ақпараттық сүйемелдеу, жастар мен еріктілерді тарту, азаматтық бастамаларды қолдау және қоғамдық қатысуды дамыту. 2026 жылдың басынан бері экологиялық акцияларға 2 млн-ға жуық жас қатысты, 2 мыңнан астам жастар іс-шарасы өткізілді. Мемлекеттік қолдаумен ҮЕҰ-ның 60-қа жуық әлеуметтік жобасы, оның ішінде 34 экологиялық бағыттағы жоба жүзеге асуда. Бүгінде 3 қалада мамандандырылған эко-хабтар жұмыс істейді: Алматы, Астана және Қарағанды. Олар азаматтарды экологиялық күн тәртібіне жұмылдырудың тиімді құралы ретінде әрекет етеді. Волонтерлік қозғалысты дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы және экологиялық волонтерліктің жеке бағдарламасы әзірленуде. Күнделікті экологиялық әдеттерді дәйекті түрде қалыптастыру жөніндегі жұмыс күшейтілетін болады.

Жекелеген бағыт ретінде халыққа көрсетіліп жатқан ауқымды мемлекеттік қолдауды ақпараттық тұрғыдан жария ету жұмыстары жүргізілуде. Жұмысты одан әрі күшейту жөніндегі шаралар баяндалды.

Премьер-министр әлеуметтік қолдау, медициналық көмек және білім беру саласындағы кешенді жұмыс мәселелері халық арасында ауқымды түсіндіру жұмыстарын жүргізуді талап ететінін атап өтті. Сонымен қатар қоғамда жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастыру бойынша нысаналы ақпараттық жұмысты ұйымдастыру тапсырылды.

Алтыншы.

Вандализм мен қоғамдық кеңістіктердің бүлінуіне жол бермеу шаралары бөлек қарастырылды. ІІМ вандализм фактілерінің жолын кесу бойынша шаралар қабылдауда. Мәдени мұра ескерткіштері мен табиғи нысандарды бүлдіргені үшін 11 қылмыстық іс тергелді. Еріктілермен бірлесіп есірткі граффитиі деп аталатын 80 мың сурет пен жазу өшірілді. Есірткіні насихаттағаны және жарнамалағаны үшін 81 қылмыстық іс қозғалды, 19 адам сотталды. «Есірткіге жол жоқ» цифрлық сервисі аясында азаматтар полицияға 150 құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлады. Сондай-ақ нысандарға жедел басқару орталығының бейнебақылау камералары арқылы мониторинг жүргізіледі.

Ішкі істер министрі Ержан Сәденов осы саладағы заңнаманы жетілдіру жөніндегі ұсыныстарын таныстырды. Атап айтқанда, қоғамдық ғимараттар мен құрылыстарға жазулар мен суреттер салуға тыйым енгізіп, бұл талапты бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік қарастыру ұсынылды.

Премьер-министр қалалардағы вандализм мен бұзақылықтың сорақы көріністерінің жолын кесу жөніндегі жұмыстың маңыздылығын атап өтті. Тиісті тапсырмалар берілді.


«Ішкі істер министрлігі вандализм мен бұзақылықты болдырмау үшін қоғамдық орындарға зиян келтіретін “граффитидің” барлық түрлеріне толық тыйым салу мақсатында заңнамаға өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныстар дайындауы қажет», – деп тапсырды Премьер-министр.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/EEPJg9GU.jpg"   type="image/jpeg"   length="277736"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ақсу шатқалының ғажайып көрінісін тамашалайтын жаңа орын ашылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/aksu-shatkalynyn-gazhajyp-korinisin-tamashalajtyn-zhana-oryn-ashyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/aksu-shatkalynyn-gazhajyp-korinisin-tamashalajtyn-zhana-oryn-ashyldy</guid>
                <description>100 жылдық тарихы бар табиғатты жаңа қырынан тануға мүмкіндік туды.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығының 100 жылдығына орай Ақсу құз-шатқалында жаңа көру алаңы ашылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ақсу шатқалы – қорықтағы ең танымал табиғи нысандардың бірі. Оның тереңдігі 300–500 метрге, ал жоғарғы бөлігінің ені 800 метрге дейін жетеді.

Енді келушілер арнайы алаңнан шатқалдың кең панорамасын тамашалай алады. Жаңа нысан табиғатты қауіпсіз бақылауға жағдай жасап, қорықтағы экологиялық туризмді дамытуға мүмкіндік береді.


]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/CIJuSBtN.jpg"   type="image/jpeg"   length="288878"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Нұрай Серікбай өліміне қатысты апелляциялық соттың қашан өтетіні белгілі болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/nuraj-serikbaj-olimine-katysty-apellyaciyalyk-sottyn-kashan-otetini-belgili-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/nuraj-serikbaj-olimine-katysty-apellyaciyalyk-sottyn-kashan-otetini-belgili-boldy</guid>
                <description>Мұндай ақпаратты марқұмның ағасы Сұлтан Серікбай әлеуметтік желідегі парақшасында мәлім етті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұған дейін Шерхан Аймаханның қорғаушылары сот үкіміне апелляциялық шағым берген еді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Осылайша, Нұрай Серікбайдың өліміне қатысты іс апелляциялық сатыда 24 тамыз сағат 10:00-де қаралмақ.

Жаза кетейік, Шымкентте 21 жастағы Нұрай Серікбай 2026 жылдың 11 қаңтары күні кісі қолынан жан тапсырды. Артынша қызды пышақтап өлтірген адамның кім екені анықталды. 

Сот материалдарына сай, қызға 35 рет пышақ жарақаты салынған. 2026 жылдың 20 қаңтарында Президент 21 жастағы қыздың өліміне байланысты Ішкі істер министріне тапсырма берген де болатын. 

Бірінші сатыдағы сот 13 тамызда Шерхан Аймаханды өмір бойына бас бостандығынан айырды. Сот оны ҚР Қылмыстық кодексінің 99-бабы 2-бөлігінің 5-тармағы («аса қатыгездікпен жасалған адам өлтіру»), 125-бабының 1-бөлігі («некеге тұруға мәжбүрлеу») және 115-бабының 2-бөлігі («сталкинг») бойынша толық кінәлі деп тапқан.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/AeVMtgGh.jpeg"   type="image/jpeg"   length="92889"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қытай ғарыш кеңістігінде картоп пен бидайды өсіріп шығарды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kytaj-garysh-kenistiginde-kartop-pen-bidajdy-osirip-shygardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kytaj-garysh-kenistiginde-kartop-pen-bidajdy-osirip-shygardy</guid>
                <description>Ғарышта барлығы 14 түрлі өсімдік өсіріліп жатыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осылайша көршілес ел ғарыш станциясында ауыл шаруашылығы дақылдарын ауқымды көлемде өсіруге негіз қалады, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Қытай ғарышкерлерін даярлау орталығының мәліметінше, «Тяньгун» ғарыш станциясында салат жапырағы, сәбіз, күнбағыс, картоп және бидай өсіріліп жатыр. 2025 жылы станцияға өсімдіктерді аэропоника әдісімен, яғни топырақсыз өсіруге арналған тиімділігі жоғары қондырғы жеткізілді.

Бидай ғарышта өсудің толық циклінен өтіп үлгерді. Қазір жиналған тұқымнан алынған екінші өнімнің де түсімі жақындап қалды.

Орталықтың мәліметінше, станцияда өсімдіктерді өсіруге арналған екі жүйе тұрақты жұмыс істейді. Оның бірі арнайы субстратты пайдаланса, екіншісі аэропоника әдісіне негізделген. Бұл жүйелер суды, ауаны және азық-түлікті тікелей ғарышта алып, қайта өңдеуге мүмкіндік беретін тұйық тіршілікті қамтамасыз ету жүйесін әзірлеу үшін қолданылып жатыр.

Эксперименттердің басты мақсаты – өмірді қамтамасыз ететін автономды жабық жүйе құру. Ол ғарышкерлерге ұзақ миссиялар кезінде тікелей кеме бортында азық-түлік өндіруге, сондай-ақ су мен оттегіні қайта өңдеуге мүмкіндік береді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:37:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/Lc6roXvu.jpg"   type="image/jpeg"   length="150332"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Рамзан Қадыров сайлауда айқын басымдықпен жеңіске жетті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ramzan-kadyrov-sajlauda-ajkyn-basymdykpen-zheniske-zhetti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ramzan-kadyrov-sajlauda-ajkyn-basymdykpen-zheniske-zhetti</guid>
                <description>Ол 99,85% дауыс жинаған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шешенстанның қазіргі басшысы Рамзан Қадыров сайлауда кезекті рет жеңіске жетті. Орталық сайлау комиссиясы барлық бюллетеньді өңдеп болды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Рамзан Қадыров хаттамалардың 100 пайызын өңдеу қорытындысы бойынша 99,85% нәтижемен Шешенстан басшысы болып қайта сайланды. Ресейлік басылымның жазуынша, бұл ол қатысқан үшінші тікелей сайлау болды. Қадыров 2021 жылы – 99,7%, ал 2016 жылы 97,94% дауыс жинаған. 

Солтүстік Кавказ федералды округіндегі жеті өңірдің ішінде Шешенстан мен Ставрополь өлкесінде ғана өңір басшылары тікелей сайланады. Қалған барлық республикаларда басшыны президенттің ұсынуы бойынша парламент бекітеді.

Бұл жолғы сайлауға «Әділетті Ресей» партиясы атынан республиканың Қоғамдық палатасының төрағасы Исмаил Денильханов, Ресей Федерациясы Коммунистік партиясы атынан өңірлік парламент депутаты Халид Накаев та қатысты. Олардың әрқайсысы сайлауда 0,05%-дан дайысқа ие болған.

Айта кету керек, бұған дейін Рамзан Қадыров Шешенстан басшысы сайлауына ресми түрде қатысатынын жазғанбыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/XqRvxHbJ.jpg"   type="image/jpeg"   length="253961"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[TikTok-та тікелей эфир кезінде бейәдеп сөз айтқан Қызылорда тұрғыны айыппұл төледі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/tiktok-ta-tikelej-efir-kezinde-bejadep-soz-ajtkan-kyzylorda-turgyny-ajyppul-toledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/tiktok-ta-tikelej-efir-kezinde-bejadep-soz-ajtkan-kyzylorda-turgyny-ajyppul-toledi</guid>
                <description>Заң талаптарын бұзғаны үшін қолданыстағы заңнамаға сәйкес жауапкершілік көзделген.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қызылордада әлеуметтік желідегі тікелей эфир кезінде бейәдеп сөздер айтып, қоғамдық тәртіп пен әдеп нормаларын бұзған тұрғын әкімшілік жауапкершілікке тартылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Полицияның мәліметінше, әлеуметтік желілерге жүргізілген мониторинг барысында TikTok-тағы тікелей эфир кезінде қолданушылардың бірінің бірнеше рет бейәдеп сөз айтқаны анықталған.

Тексеру нәтижесінде құқық бұзушы Қызылорда қаласының 39 жастағы тұрғыны екені белгілі болды. Сот шешімімен оған әкімшілік айыппұл салынды.

Полиция интернет кеңістігіндегі құқық бұзушылықтарды анықтау жұмыстары тұрақты түрде жүргізілетінін ескертті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/GGodtAL1.jpg"   type="image/jpeg"   length="130309"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әзербайжан Өзбекстан және Түркиямен бірлесіп әскери жаттығу өткізеді ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/azerbajzhan-ozbekstan-zhane-turkiyamen-birlesip-askeri-zhattygu-otkizedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/azerbajzhan-ozbekstan-zhane-turkiyamen-birlesip-askeri-zhattygu-otkizedi</guid>
                <description>Бұл туралы Әзербайжан Қорғаныс министрлігі хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әзербайжан, Түркия және Өзбекстан әскери қызметшілерінің қатысуымен «Бірлік күші – 2026» атты бірлескен әскери оқу-жаттығу өтеді, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Оқу-жаттығу 3 кезеңнен тұрады. Әскери маневрлер Әзербайжандағы Қарабақ экономикалық ауданындағы Қызылкая оқу-жаттығу орталығында, Нахчыван Автономиялық Республикасындағы Қарабағлар оқу-жаттығу орталығында және Әзербайжанның Каспий теңізіндегі аумақтық суларында орналасқан Бүйүк-Зира полигонында ұйымдастырылады.

Маневрлерге үш елдің әскери қызметшілерімен қатар жауынгерлік техника, теңіз және әуе көліктері, сондай-ақ ұшқышсыз ұшу аппараттары тартылады.

Әзербайжан Қорғаныс министрлігінің хабарлауынша, оқу-жаттығудың негізгі мақсаты – әскери бөлімдердің бірлескен операцияларға дайындығын арттыру, өзара іс-қимылды жетілдіру және әскери дайындық рәсімдерін біріздендіру. Сонымен қатар оқу-жаттығу барысында әскерлердің жаңа жауынгерлік мүмкіндіктерін дамыту көзделген.

Ведомствоның мәліметінше, Түркия Қарулы күштерінің әскери қызметшілері мен авиациялық техникасы оқу-жаттығуға қатысу үшін Әзербайжанға келіп үлгерген.

Әзірге Әзербайжан тарапы «Бірлік күші – 2026» оқу-жаттығуының нақты басталу және аяқталу күндерін жариялаған жоқ.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 12:07:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/ZybnnSnI.jpeg"   type="image/jpeg"   length="50444"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан әйелдер құрамасы шахмат Олимпиадасында Германияны жеңді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-ajelder-kuramasy-shahmat-olimpiadasynda-germaniyany-zhendi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-ajelder-kuramasy-shahmat-olimpiadasynda-germaniyany-zhendi</guid>
                <description>Шахмат Олимпиадасында қазақстандық қыздардың жеңіс сериясы жалғасты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның әйелдер құрамасы Самарқандта өтіп жатқан 46-шы шахмат Олимпиадасында жеңісті сериясын жалғастырды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Бесінші турда қазақстандық шахматшылар әлемдік рейтингте үздік ондыққа кіретін Германия құрамасымен кездесті. Бес сағатқа созылған тартысты матч 2,5:1,5 есебімен Қазақстанның пайдасына аяқталды.

Командаға жеңіс әкелген жалғыз нәтижелі партияны Меруерт Камалиденова өткізді. Ол Ханна Мари Клекке қарсы кездесуде жеңіске жетті.

Қалған үш тақтадағы партия тең нәтижемен аяқталды:

Қазақстан – Германия – 2,5:1,5

Бибісара Асаубаева – Динара Вагнер – тең ойын;
Алуа Нұрман – Элизабет Петц – тең ойын;
Меруерт Камалиденова – Ханна Мари Клек – жеңіс;
Елназ Қалиахмет – Яна Шнайдер – тең ойын.

Ал ерлер арасындағы Қазақстан құрамасы бесінші турда Эстониямен кездесті. Бастапқы рейтингте 62-орында тұрған қарсыласпен матч 2:2 есебімен аяқталды.

Қазақстан – Эстония – 2:2

Денис Махнёв – Илья Сирош – тең ойын;
Сауат Нұрғалиев – Кирилл Чукавин – жеңіс;
Даниал Сапенов – Меэлис Канеп – тең ойын;
Аңсат Алдияр – Дион Кривенко – жеңіліс.

Осылайша, әйелдер құрамасы турнирдегі жеңісті сериясын жалғастырса, ерлер командасы алғаш рет тең нәтижеге қол жеткізді.

Шахмат Олимпиадасының алтыншы тур ойындары бүгін жалғасады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/SA35BDfN.jpeg"   type="image/jpeg"   length="180635"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шымкентте түнде отшашу атқан 5 тұрғын жауапқа тартылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/shymkentte-tunde-otshashu-atkan-5-turgyn-zhauapka-tartyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/shymkentte-tunde-otshashu-atkan-5-turgyn-zhauapka-tartyldy</guid>
                <description>Оларға қатысты әкімшілік хаттама толтырылып, жауапкершілікке тартылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шымкенттің Абай ауданында полиция түнгі уақытта тұрғындардың тыныштығын бұзып, елді мекен аумағында пиротехникалық бұйымдар қолданған бес адамды анықтады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Рейдтік-профилактикалық іс-шаралар барысында тәртіп сақшылары олардың әрекетін тоқтатты. Пиротехниканы елді мекен аумағында қолдану дерегі бойынша бес әкімшілік хаттама толтырылып, тұрғындар жауапкершілікке тартылды.

Полиция пиротехникалық бұйымдарды белгіленбеген орындарда және беймезгіл уақытта пайдалануға болмайтынын ескертті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:47:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/WWt5BidO.jpg"   type="image/jpeg"   length="32636"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ресейде Мемлекеттік дума сайлауында қай партия көш бастап тұр?]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/resejde-memlekettik-duma-sajlauynda-kaj-partiya-kosh-bastap-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/resejde-memlekettik-duma-sajlauynda-kaj-partiya-kosh-bastap-tur</guid>
                <description>Орталық сайлау комиссиясы алдын ала мәліметтерді жариялады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ресейде Мемлекеттік дума сайлауы аяқталды. Ресми мәліметтерге сәйкес, саяси науқанға сайлаушылардың 56,66%-ы қатысқан, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты ресейлік басылымға сілтеме жасап. 

Орталық сайлау комиссиясы хаттамалардың 90,43%-ын өңдеді. Алдын ала деректерге сәйкес, «Біртұтас Ресей» партиясы 57,86% дауыс жинады. Бұл 2021 жылғы парламенттік сайлаудағы көрсеткіштен (49,82%) жоғары. Коммунистік партия – 13,84%, Ресейдің либералды-демократиялық партиясы – 8,90%, «Жаңа адамдар» партиясы 7,94% дауыс жинаған. «Әділетті Ресей» партиясы 4,95% дауыс алды, бірақ парламенттің төменгі палатасына өту үшін ол бес пайыздық межені еңсеруі тиіс.

Сонымен қатар «Біртұтас Ресей» кандидаттары 225 бірмандатты округтің 208-інде көш бастап тұр. Бұл партия конституциялық көпшілікке ие болуы әбден мүмкін, ол үшін оған 450 мандаттың 301-ден астамын алу қажет.

Мемлекеттік дума сайлауына барлығы 10 партия қатысқан.

Айта кету керек, бұған дейін Қасым-Жомарт Тоқаев Ресей президенті Владимир Путинді тоғызыншы шақырылымдағы Мемлекеттік Дума сайлауының табысты өтуімен құттықтағанын жазғанбыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:37:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/hPiSV1GO.jpg"   type="image/jpeg"   length="104935"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Каратэші Әсел Қанай XX жазғы Азия ойындарының финалына шықты ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/karateshi-asel-kanaj-xx-zhazgy-aziya-ojyndarynyn-finalyna-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/karateshi-asel-kanaj-xx-zhazgy-aziya-ojyndarynyn-finalyna-shykty</guid>
                <description>Жартылай финалда отандасымыз Чакрия Ванмен (Камбоджа) күш сынасып, қарсыласына еш мүмкіндік қалдырмады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Есеп 3-0 болып аяқталды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

ҚР Туризм және спорт министрлігі Спортты дамыту дирекциясының баспасөз қызметінің хабарлауынша, Жапонияда өтіп жатқан XX жазғы Азия ойындарында каратэден 2-жарыс күні жалғасып жатыр.

Әсел Қанайдың финалдағы қарсыласы енді анықталады. Ақтық сындар бүгін түсте басталады.



Әсел Қанай – 2023 жылы Ханчжоу қаласы қабылдаған XIX жазғы Азиаданың қола жүлдегері.

Айта кетейік, XX жазғы Азия ойындары 4 қазанға дейін жалғасады. Қазақстан Ұлттық құрамасының сапында 558 спортшысы қатысып жатыр. Олар жарыс бағдарламасындағы 35 спорт түрінен жүлдеге таласады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/o7ZTAFhm.jpg"   type="image/jpeg"   length="456756"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Арасында Қазақстан азаматы бар: Балиде жезөкшелікпен айналысты деген күдікпен 13 шетелдік ұсталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/arasynda-kazakstan-azamaty-bar-balide-zhezokshelikpen-ajnalysty-degen-kudikpen-13-sheteldik-ustaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/arasynda-kazakstan-azamaty-bar-balide-zhezokshelikpen-ajnalysty-degen-kudikpen-13-sheteldik-ustaldy</guid>
                <description>Ұсталғандардың 12-сі әйел, біреуі ер адам. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Индонезияның көші-қон қызметі 17 қыркүйекте Бали аралының Чангу, Семиньяк және Умалас аудандарында бірлескен операция жүргізіп, жезөкшелікпен айналысты деген күдікпен 13 шетел азаматын ұстады. Олардың арасында Қазақстан азаматы да бар, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ұсталғандардың 12-сі әйел, біреуі ер адам. Олардың қатарында Ресей, Украина, Нигерия және Қазақстан азаматтары бар. Кейбірінің тұруға рұқсат құжаттарының мерзімі өтіп кеткен, енді бірінің құжаттарын заңсыз пайдаланғаны анықталған.

Көші-қон қызметінің мәліметінше, операция тұрғындардан түскен ақпарат, онлайн платформалар мен Telegram-дағы жарияланымдарды бақылау негізінде жүргізілген.

Қазір 13 азаматтың барлығы Нгурах Рай көші-қон басқармасында жауап беріп жатыр. Оларға депортация және Индонезияға бес жылға дейін кіруге тыйым салу қаупі бар. Сонымен қатар қылмыстық іс қозғау мүмкіндігі қарастырылуда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/XsZiGbw6.jpeg"   type="image/jpeg"   length="108281"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан құрамасы WorldSkills Shanghai 2026 чемпионатына қатысады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-kuramasy-worldskills-shanghai-2026-chempionatyna-katysady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-kuramasy-worldskills-shanghai-2026-chempionatyna-katysady</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жұмысшы мамандықтарының беделін арттыруға, техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін дамытуға ерекше назар аударып келеді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан құрамасы 22–27 қыркүйек аралығында Қытайдың Шанхай қаласында өтетін WorldSkills Shanghai 2026 әлемдік кәсіби шеберлік чемпионатына қатысады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстан атынан 33 жас маман қатысып, 31 құзыреттілік бойынша бақ сынайды. Олардың қатарында мехатроника, инженерлік графика, CNC технологиялары, бағдарламалық және мобильді қосымшаларды әзірлеу, дәнекерлеу, электроника, мобильді робототехника, электромонтаж, өнеркәсіптік дизайн, аспаздық, автокөлік жөндеу және ұшқышсыз ұшу аппараттары жүйелері бар.

Биылғы чемпионатқа 70-тен астам ел мен өңірден 1400-ден астам жас маман қатысып, 64 құзыреттілік бойынша өз шеберлігін көрсетеді.

Чемпионаттың ашылу салтанаты 22 қыркүйекте өтеді. Негізгі жарыстар 23–26 қыркүйек аралығында Шанхай ұлттық көрме және конгресс орталығында ұйымдастырылады. Ал 27 қыркүйекте жеңімпаздар мен жүлдегерлер марапатталады.

WorldSkills қозғалысы жұмысшы мамандықтарының беделін арттыруға, техникалық және кәсіптік білім беруді дамытуға және жастардың кәсіби дағдыларын жетілдіруге бағытталған. Қазақстандағы қозғалыстың ұлттық операторы – Оқу-ағарту министрлігінің «Talap» КЕАҚ.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/PVY8b4tz.jpg"   type="image/jpeg"   length="606594"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Головкин Моңғолия ҰОК басшысымен маңызды келісімге қол қойды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/golovkin-mongoliya-uok-basshysymen-manyzdy-kelisimge-kol-kojdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/golovkin-mongoliya-uok-basshysymen-manyzdy-kelisimge-kol-kojdy</guid>
                <description>Қазақстан мен Моңғолия 15 спорт түрі бойынша ынтымақтастықты күшейтеді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Аичи-Нагоя-2026 ХХ жазғы Азия ойындары аясында Қазақстан мен Моңғолия Ұлттық Олимпиадалық комитеттері арасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қою рәсімі өтті, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Құжатқа Қазақстан ҰОК президенті Геннадий Головкин мен Моңғолия ҰОК басшысы Баттушиг Батболд қол қойды.

Меморандум спорт саласындағы екіжақты ынтымақтастықты дамытуға бағытталған. Құжат аясында спортшыларды даярлау, бірлескен оқу-жаттығу жиындарын өткізу, жаттықтырушылар мен мамандар арасында тәжірибе алмасу, сондай-ақ, спорттық медицина, допингке қарсы күрес, спорттық менеджмент, маркетинг және Олимпиада құндылықтарын ілгерілету бағыттарында өзара іс-қимыл жасау көзделген.

Тараптар ұлттық құрамалар мен екі елдің мамандары қатысатын оқу-жаттығу жиындарын және басқа да бірлескен іс-шараларды тұрақты түрде өткізуді көздеп отыр. Сонымен қатар Ұлттық Олимпиадалық комитеттер жыл сайын ынтымақтастық бағдарламасын бірлесіп бекітіп, нақты іс-шараларды, олардың өткізу мерзімдерін және қатысушылар құрамын айқындай алады.



Құжат 5 жылға жасалып, кейін оны ұзартуға мүмкіндік қарастырылған. Меморандумға қол қою Қазақстан мен Моңғолияның спорт ұйымдары арасындағы диалогтың жалғасы болды.

2025-2026 жылдары Геннадий Головкин мен Баттушиг Батболд екі ел арасындағы спорттық ынтымақтастықты дамытуға арналған бірқатар кездесу өткізді.

Бұған дейін Қазақстан ҰОК 15 спорт түрі бойынша ынтымақтастықты дамытуды ұсынған болатын. Олар: бокс, спорттық күрес, дзюдо, таеквондо, ауыр атлетика, жеңіл атлетика, семсерлесу, велоспорт, триатлон, WKF каратэ, баскетбол, жүзу, нысана көздеу, садақ ату және футбол.

Алғашқы қадамдардың бірі бокстағы ынтымақтастық болады. Қазақстан тарапы өзара келісім негізінде моңғолиялық спортшыларды бірлескен оқу-жаттығу жиынына шақыруға дайын. Ал келесі оқу-жаттығу жиынын Моңғолияда өткізу жоспарланып отыр. Оған Қазақстан құрамасы да қатысады.

Айта кетейік, Баттушиг Батболд Аичи-Нагоя-2026 Азия ойындары бойынша Азия Олимпиадалық кеңесі Үйлестіру комитетінің құрамына кіреді. Жазғы Азия ойындары 19 қыркүйекте басталып, 4 қазанға дейін жалғасады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 11:08:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/IpXGDKP5.jpg"   type="image/jpeg"   length="134716"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жүк пойызының машинисі айдалада жалғыз жүрген 4 жасар баланы құтқарып қалды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/zhuk-pojyzynyn-mashinisi-ajdalada-zhalgyz-zhurgen-4-zhasar-balany-kutkaryp-kaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/zhuk-pojyzynyn-mashinisi-ajdalada-zhalgyz-zhurgen-4-zhasar-balany-kutkaryp-kaldy</guid>
                <description>Бұл туралы «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Машинист теміржол бойында жалғыз жүрген төрт жасар баланы байқап, пойызды тоқтатқан. Оқиға 20 қыркүйекте Сарыөзек–Үштөбе учаскесіндегі Тауарасы-Айнабұлақ аралығында болған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

20 қыркүйекте сағат 12:30-да Сарыөзек – Үштөбе учаскесінің Тауарасы – Айнабұлақ аралығында қозғалыстағы жүк пойызының машинисі теміржол төсемі жанынан Айнабұлақ станциясына жалғыз бағыт алған даладағы төрт жасар баланы байқап қалған.


– Шамамен 38 км/сағ жылдамдықпен машинист қызметтік тежеуді қолданып, пойызды тоқтатып, баланы локомотив кабинасына мінгізіп алды. Бұл туралы ол пойыз диспетчеріне хабарлады, – делінген хабарламада.


Баланы ата-анасымен байланысқан Айнабұлақ станциясының кезекшісіне тапсырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/NnNLHngN.jpeg"   type="image/jpeg"   length="41626"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қызметтік ит ҚАЖ мекемесіне жасырын жеткізілген тыйым салынған затты тапты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/kyzmettik-it-kazh-mekemesine-zhasyryn-zhetkizilgen-tyjym-salyngan-zatty-tapty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/kyzmettik-it-kazh-mekemesine-zhasyryn-zhetkizilgen-tyjym-salyngan-zatty-tapty</guid>
                <description>Жағдай құзырлы органдардың бақылауында.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Аршалы ауданында Ұлттық ұланның әскери қызметшілері Қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің қызметкерлерімен бірлесіп, мекеме аумағына тыйым салынған затты жеткізу әрекетін анықтады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

«Газель» автокөлігін тексеру кезінде «Айза» атты қызметтік ит артқы көрініс айнасының оң жақ тұсында күмәнді зат барын сезген. Тереңдетілген тексеру барысында айна қуысының ішінен жасыл түсті, өзіне тән иісі бар зат салынған жасырын орама табылып, тәркіленді.

Тексеру тобының құрамында ефрейтор Тимур Қожабеков пен кинолог-маман, кіші сержант Береке Дөненбай қызмет атқарған.

Аталған факті бойынша тексеру жүргізіліп жатыр. Оқиғаның мән-жайы мен құқық бұзушылыққа қатысы бар тұлғалар анықталуда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/dAbK57Ez.jpg"   type="image/jpeg"   length="61563"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Маңғыстау облысында ысталған балықтан уланған отбасы жансақтау бөліміне түсті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/mangystau-oblysynda-ystalgan-balyktan-ulangan-otbasy-zhansaktau-bolimine-tusti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/mangystau-oblysynda-ystalgan-balyktan-ulangan-otbasy-zhansaktau-bolimine-tusti</guid>
                <description>Зардап шеккендердің жағдайы ауыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазіргі уақытта 3 науқас өкпені жасанды желдету аппаратына қосылған, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Маңғыстау облысында үй жағдайында ысталған балық жеген бір отбасы ауыр хәлде жансақтау бөліміне түсті. Алдын ала болжам бойынша, улануға үй жағдайында дайындалып, тоңазытқышта ұзақ уақыт сақталған үйдің ысталған балығы себеп болған.

Зардап шеккендер бұл өнімді 17 қыркүйек күні кешкі сағат 20:00 мен 21:00 аралығында болған отбасылық жиында тұтынған. Аурудың алғашқы белгілері 18 қыркүйекте кешке байқалып, науқастар медициналық көмекке 19 қыркүйекте ғана жүгінген.

Өңірлік денсаулық сақтау басқармасының бас штаттан тыс эпидемиологы Марал Қадырдың мәліметінше, ботулизм белгілерімен 3 ересек пен бір бала ауруханаға жеткізілген. 


– Үйде зардап шеккендер жиі құсып, жүрегі айныған. Ауруханаға түскен кезде олардың жағдайы ауыр деп бағаланды. Науқастарда әлсіздік, бас айналу, жұтыну мен көру қабілетінің нашарлауы, тамақтың құрғауы, көздің бұлдырауы және естен тану белгілері байқалды, – деп мәлімдеді Марал Қадыр.


Мамандардың айтуынша, науқастарға қажетті дезинтоксикациялық және симптоматикалық ем жүргізіліп, арнайы ботулизмге қарсы сарысу егілді.

Дәрігерлер тұрғындарды тамақ қауіпсіздігі ережелерін қатаң сақтауға, белгісіз немесе рұқсат етілмеген орындардан азық-түлік алмауға шақырады. Уланудың алғашқы белгілері байқалған жағдайда өз бетінше емделмей, дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/yvCwTb9n.jpg"   type="image/jpeg"   length="205668"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[АҚШ Таяу Шығыстағы шиеленіс ушығуы мүмкін екенін ескертті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aksh-tayau-shygystagy-shielenis-ushyguy-mumkin-ekenin-eskertti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aksh-tayau-shygystagy-shielenis-ushyguy-mumkin-ekenin-eskertti</guid>
                <description>АҚШ-тың Таяу Шығыстағы елшіліктері америкалықтарды сақтық танытуға шақырып, қауіпсіздік ескертулерін таратты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мәлімдеме Иран қолдайтын йемендік хуситтердің Сауд Арабиясындағы нысандарға жасаған шабуылдарынан кейін жарияланды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Euronews телеарнасына сілтеме жасап.

Бахрейн, Израиль, Ирак, Иордания, Кувейт, Ливан, Оман, Қатар, Сауд Арабиясы және БАӘ-дегі дипломатиялық миссиялар «әскери қақтығыс тез арада ушығып кетуі мүмкін» екенін ескертті. Сондай-ақ қауіпсіздік саласындағы жағдай да «күрделі» болып қала беретінін мәлім етті. Хабарламада азаматтарға «рейстердің ықтимал тоқтатылуы, әуе кеңістігінің жабылуы және көлік қатынасындағы іркілістерді» ескеру қажеттігі айтылған.

АҚШ тарапы мұндай қауіпсіздік шараларын сенбі күні хуситтердің жасаған мәлімдемесінен кейін қолға алды. Хуситтер Сауд Арабиясының соққыларына жауап ретінде баллистикалық және қанатты зымырандар мен дрондарды қолданып, екі ауқымды операция жүргізгендерін хабарлаған еді.


«Бірінші соққы Эр-Рияд қаласындағы аса маңызды нысандарға, ал екіншісі Янбу қаласындағы «Aramco» компаниясының инфрақұрылымына бағытталды», – деді хуситтер.


Кейін Йеменнің заңды үкіметін қолдау мақсатында 2015 жылы құрылған Араб коалициясының өкілі бұл ақпаратты растады. Оның дерегінше, корольдіктің Әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштері Эр-Риядқа бағытталған баллистикалық зымыранды әуеде атып түсірген. Оған қоса, хуситтер Байш, Таиф, Фарасан және Янбу қалаларына да соққы жасамақ болған.

Сенбі күні Эр-Рияд тұрғындары король Халид атындағы әуежайдың аумағында өрт пен түтінді көргендерін хабарлады. Әлеуметтік желілерде тараған бейнежазбалардан әуежай үстінен көтерілген түтін бағанасын көруге болады.

Ал Flightradar24 авиарейстерді бақылау сервисінің дерегінше, бұл уақытта әуежайда мәселе туындаған. Шілде айында Сауд Арабиясына теңіз блокадасын жариялаған хуситтер саудиялық қалалар мен кемелерге жиі шабуыл жасап жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/hcN7gKT6.jpg"   type="image/jpeg"   length="366326"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әлемдік мұнай бағасы шамамен 2%-ға төмендеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/alemdik-munaj-bagasy-shamamen-2-ga-tomendedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/alemdik-munaj-bagasy-shamamen-2-ga-tomendedi</guid>
                <description>Осы апта әлемдік мұнай бағасының төмендеуінен басталды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[21 қыркүйек бойынша Brent маркалы мұнай фьючерстері барреліне 101,75 доллардан сатылды, яғни 2,04%-ға төмендеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Америкалық WTI шикі мұнайының бағасы барреліне 98,20 доллар болып, 2,09%-ға төмендеді.

Ресейлік Urals шикі мұнайы барреліне 113,41 доллардан сатылып жатыр, ол 6,74%-ға арзандаған. Urals бұған дейін барреліне 100 доллардан асып, мамыр айынан бергі ең жоғары деңгейге жеткен еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/4PAfV7iV.jpg"   type="image/jpeg"   length="289282"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Италияда шетелдік оқушылар саны шектелуі мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/italiyada-sheteldik-okushylar-sany-shektelui-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/italiyada-sheteldik-okushylar-sany-shektelui-mumkin</guid>
                <description>Елдегі білім саласында бірнеше тыйым салу мәселесі де қарастырылып жатыр. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Deutsche Welle басылымының жазуынша, үкімет мектептерде бурка мен ниқаб киюге тыйым салуы ықтимал, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Италия премьер-министрі Джорджа Мелони заң жобасын «Италия бауырлары» партиясы жастар қанатының іс-шарасында жариялаған. 


– Италияда бетіңізді ашып мектепке баруыңыз керек және ешкім нақты немесе ойдан шығарылған дәстүрді қолдана отырып, жас әйел бетін жабуы керек деген шешім шығара алмайды, – деп нақтылады ол. 


Жергілікті билік шетелдік оқушылардың ата-аналарынан итальян тілін үйренуді талап етуді көздейді. 

Сонымен қатар, сыныптағы шетелдік оқушылар санын шектеу де жоспарланған. Мелонидің сөзінше, егер итальян тілін білмейтін бала болса, интеграцияны тиімді емес деуге негіз бар. Десе де, Италия премьер-министрі нақты шекті атап көрсетпеді. 

ISMU зерттеу орталығының мәліметінше, елдегі барлық мектеп оқушыларының 11,6%-ы – Италия азаматтығы жоқ оқушылар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/SnZMMaUA.png"   type="image/png"   length="757630"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ел құрамасы Азия ойындарында үстел теннисінен Мальдив спортшыларын жеңді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-kuramasy-aziya-ojyndarynda-ustel-tennisinen-maldivti-zhendi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-kuramasy-aziya-ojyndarynda-ustel-tennisinen-maldivti-zhendi</guid>
                <description>Осы жеңістен кейін Қазақстан құрамасы С тобында екінші орынға көтерілді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның әйелдер құрамасы үстел теннисінен 2026 жылғы Аичи–Нагоя Азия ойындарындағы командалық жарыстың екінші кездесуін өткізіп, Мальдив құрамасын жеңді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстандық спортшылар Мальдив өкілдерімен кездесіп, 3:1 есебімен басым түсті.

Айта кетейік, бұған дейінгі алғашқы ойында Қазақстан Оңтүстік Корея құрамасына есе жіберген болатын.

Азия ойындарында Қазақстанның намысын Зауреш Акашева, Сарвиноз Миркадирова, Жанерке Кошкумбаева, Альбина Жаксылыкова және Ангелина Романовская қорғап жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/uxGwwPJE.jpg"   type="image/jpeg"   length="521732"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Сауд Арабиясы қазан айында Еуропаға мұнай жеткізе алмайды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/saud-arabiyasy-kazan-ajynda-europaga-munaj-zhetkize-almajdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/saud-arabiyasy-kazan-ajynda-europaga-munaj-zhetkize-almajdy</guid>
                <description>Еуропаны мұнаймен қамтамасыз ету мәселесі күрделене түсті. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сауд Арабиясының Saudi Aramco мемлекеттік компаниясы Еуропадағы екі мұнай өңдеу зауытына келесі айда шикізат жіберілмейтінін ескертті. Бұл шектеу саудиялық мұнайды сатып алатын барлық еуропалық клиенттерге қатысты болмақ. Бұл туралы Bloomberg агенттігі дереккөздерге сілтеме жасап жазды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты BILD-ке сілтеме жасап. 

Басылымның хабарлауынша, бұған хуситтердің Шығыс – Батыс мұнай құбырына жасаған дрон шабуылы себеп болған. Ұзындығы шамамен 1200 шақырым болатын магистраль корольдіктің шығысындағы кен орындарын Қызыл теңіз жағалауындағы Янбу портымен жалғап жатыр. Осы бағыт арқылы Сауд Арабиясы Ормуз бұғазын пайдаланбай мұнай экспорттай алатын. Шабуылдан кейін құбыр жұмысы уақытша тоқтады. Мұнай саласындағы дереккөздердің айтуынша, үш сорғы станциясы зақымданған, оларды қалпына келтіруге бірнеше апта кетуі мүмкін.

Еуропалық мұнай өңдеу зауыттары саудиялық мұнайды негізінен Янбудан жеткізілетін Мысырдың Сиди-Керир порты арқылы қабылдайды. Қазір сатып алушылар балама көздерді іздеп жатыр. Польшалық «Orlen» концерні бірнеше тендер жариялап, басқа елдерден қосымша мұнай көлемін ұйымдастыруға кірісті.

Шығыс – Батыс құбырының әлемдік нарықта орны бөлек, ол тәулігіне миллиондаған баррель қара алтын айдауға қауқарлы. Осыған байланысты шабуылдан кейін жаһанда ұсыныс тапшылығы күшейеді деген қауіп туды. 18 қыркүйекте Brent маркалы мұнай бағасы барреліне шамамен 104 долларға дейін көтерілді. 

Saudi Aramco Еуропаға жеткізілімнің іркілісіне қатысты әлі ресми мәлімдеме жасамады. Трейдерлердің мәліметінше, қазірдің өзінде Парсы шығанағынан қосымша жеткізілімдер ұйымдастырыла бастады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 10:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/SlNp8oYZ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="180878"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада Атырау облысының креативті жәрмеңкесі өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-atyrau-oblysynyn-kreativti-zharmenkesi-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-atyrau-oblysynyn-kreativti-zharmenkesi-otti</guid>
                <description>Екі күндік жәрмеңкеде 20-ға жуық шебер қолөнер, дизайн және авторлық жобаларын таныстырды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Астанадағы Qazaq Creative Hub алаңында Атырау облысының креативті индустрия өкілдері өз жұмыстарын таныстырды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Екі күнге созылған Atyrau Creative Days жәрмеңкесіне өңірден 20-ға жуық шебер қатысты.

Іс-шараның ашылуына Мәдениет және ақпарат вице-министрі Евгений Кочетов қатысып, қолөнер бұйымдары, дизайнерлік жұмыстар мен авторлық жобаларды тамашалады.

Жәрмеңке аясында көрме, сән көрсетілімі, театрландырылған қойылым және 3D технологияларға арналған жобалар ұсынылды. Сонымен қатар Creative Talks форматында креативті индустрияның қазіргі бағыттары, жаңа идеялар мен шығармашылық кәсіптің мүмкіндіктері талқыланды.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, кездесулер сала өкілдерінің тәжірибе алмасуына және жаңа кәсіби байланыстар орнатуына мүмкіндік берді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/QLbmmYPX.jpg"   type="image/jpeg"   length="88166"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматылық 1000 жас суретші Қазақстан рекордын орнатты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almatylyk-1000-zhas-suretshi-kazakstan-rekordyn-ornatty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almatylyk-1000-zhas-suretshi-kazakstan-rekordyn-ornatty</guid>
                <description>Шығармашылық мерекенің басты оқиғасы – ұлттық рекордтың ресми тіркелуі болды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қала күнін атап өту аясында Алматыда бір алаңға 1000 жас суретшіні біріктірген ауқымды «Almaty: Bala.Art – Мың бала» балалар пленэрі өтті, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Шығармашылық мерекенің басты оқиғасы – ұлттық рекордтың ресми тіркелуі болды. «Almaty: Bala.Art – Мың бала» еліміздегі ең ауқымды балалар пленэрі ретінде Қазақстанның рекордтар кітабына (КИнЭС) енді.

Мың жас алматылық бір мезетте туған қаласына арналған картиналар салды. Балалар өз жұмыстарында Алматыны оның тарихы мен танымал нышандары арқылы бейнеледі. Олардың қатарында Ұлы Жібек жолы мен Алтын адам, көне көшелер мен әйгілі апорт, тау шыңдары, субұрқақтар мен гүлзарлар, заманауи мегаполис және болашақ Алматы бар.





Тағы бір айтулы оқиға – Алматы балалық шағы гимнінің тұсаукесері болды. Жаңа композицияны алғаш рет балалардың құрама хоры мен пленэрге қатысушылар орындады.

Қала тұрғындары мен қонақтары үшін «Туған күніңмен, сүйікті Алматы!» атты мерекелік концерттік бағдарлама да өтті.

Алматы қаласы Білім басқармасының жаңа мәдени-білім беру жобасы ауқымды шығармашылық акциямен ғана шектелмей, мың баланы ортақ идея төңірегіне біріктірді. Олар сүйікті қаласы туралы өнер тілімен әңгімеледі.

Іс-шараның қорытынды сәтінде ауқымды композиция ұсынылды: жас суретшілер балалар шығармашылығының, бірліктің және туған Алматыға деген сүйіспеншіліктің символы ретінде «Almaty: Bala.Art – Мың бала» рәміздері бейнеленген кенепті бірге жайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/MA5LAarz.jpeg"   type="image/jpeg"   length="664443"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада түнгі тыныштықты бұзған мотоцикл жүргізушісі жауапқа тартылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-tungi-tynyshtykty-buzgan-motocikl-zhurgizushisi-zhauapka-tartyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-tungi-tynyshtykty-buzgan-motocikl-zhurgizushisi-zhauapka-tartyldy</guid>
                <description>Жыл басынан бері қалада тыныштықты бұзудың 46 мыңнан астам фактісі тіркелген.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Астанада полиция қызметкерлері қоғамдық тәртіп пен тұрғындардың тыныштығын қамтамасыз етуге бағытталған профилактикалық іс-шараларды тұрақты түрде жүргізіп жатыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Әсіресе түнгі уақытта тыныштықты бұзу фактілерінің алдын алуға ерекше назар аударылады. Полиция қызметкерлері құқық бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, азаматтарға қолданыстағы заңнама талаптары мен белгіленген нормаларды сақтамағаны үшін жауапкершілікті түсіндіру жұмыстарын жүргізуде.

Қабылданып жатқан шараларға қарамастан, тұрғындар айналасындағылардың тыныштығын бұзуды жалғастыруда.

Жыл басынан бері Астанада тыныштықты бұзудың 46 мыңнан астам фактісі тіркелді. Оның 168-і мотоцикл жүргізушілері тудырған жоғары деңгейдегі шуға байланысты.

Сонымен қатар, өткен тәулік ішінде полиция қызметкерлері рейдтік іс-шаралар барысында жол қозғалысы ережелерін бұзудың 524 фактісін және тыныштықты бұзудың 46 дерегін анықтады. Мәселен, “102” арнасына елорда тұрғынынан оның үйінің маңында тыныштықтың бұзылғаны туралы хабарлама келіп түскен. Өтініш берушінің айтуынша, мотоцикл жүргізушісі қозғалтқыш айналымын күрт арттырып, қатты шу шығарған. Полиция қызметкерлері 21 жастағы азаматты анықтады. Тыныштықты бұзу фактісі бойынша заң аясында шара қолданылды.


]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/2PwKTgbE.jpeg"   type="image/jpeg"   length="111454"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада 300 мыңға жуық оқушы су үнемдеуге арналған бірыңғай экологиялық сағатқа қатысты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-300-mynga-zhuyk-okushy-su-unemdeuge-arnalgan-biryngaj-ekologiyalyk-sagatka-katysty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/astanada-300-mynga-zhuyk-okushy-su-unemdeuge-arnalgan-biryngaj-ekologiyalyk-sagatka-katysty</guid>
                <description>Жоба суды ұтымды пайдалану мәдениеті мен экологиялық жауапкершілікті қалыптастыруға бағытталған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Су – Қазақстанның байлығы: бағала, сақта, қорға!» тақырыбындағы сабақтар елорданың жалпы білім беретін мектептерінде өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Экологиялық сағаттар Су ресурстары және ирригация министрлігі жүзеге асырып жатқан «Суды үнемде – болашақты сақта!» республикалық жобасы аясында ұйымдастырылды. Жоба суды ұтымды пайдалану мәдениеті мен экологиялық жауапкершілікті қалыптастыруға бағытталған. Сондай-ақ «Таза Қазақстан» бастамасы мен «Адал азамат» бірыңғай тәрбие бағдарламасының міндеттерін іске асыруға ықпал етеді.

Экологиялық сағаттарды ұйымдастыруды Астана қаласы әкімдігінің «Балаларға қосымша білім берудің оқу-әдістемелік орталығы» КММ мен «Су ресурстарының ақпараттық-талдау орталығы» КЕАҚ бірлесіп қамтамасыз етті.

Сабақ барысында оқушылар судың адам мен табиғат үшін маңызын, су ресурстарының шектеулі екенін, суды ұтымды пайдалану жолдарын және оны сақтаудағы жеке жауапкершілікті талқылады. Сондай-ақ күнделікті өмірде судың шығынын азайтуға көмектесетін қарапайым әдеттерге ерекше назар аударылды.


«Экологиялық тәрбие баланың күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналуы керек. Сондықтан судың құндылығы туралы айтып қана қоймай, оқушыларға әр адамның күн сайын жасай алатын нақты әрекеттерін көрсету маңызды. Осы мақсатта педагогтерге сабақ жоспарлары, бейнематериалдар, практикалық тапсырмалар және талқылауға арналған материалдар қамтылған бірыңғай «Су сандығы» әдістемелік ресурсы ұсынылды. Экологиялық сағаттарды тұрақты өткізу балалардың суға ұқыпты қарау дағдыларын жүйелі түрде қалыптастыруға мүмкіндік береді», – деді «Су ресурстарының ақпараттық-талдау орталығы» КЕАҚ басқарма төрағасы Қайратғали Хайрулла.


Алдағы уақытта экологиялық сағаттарды елорданың мектепке дейінгі және орта білім беру ұйымдарында ай сайын әр үшінші аптада өткізу жоспарланып отыр. Сабақтардың тақырыптары балалардың жас ерекшеліктеріне қарай бейімделіп, суға және қоршаған ортаға ұқыпты қараудың тұрақты дағдыларын қалыптастыруға бағытталады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/7mLfwQPL.jpg"   type="image/jpeg"   length="94147"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда Қала күнін 1 млн-нан астам адам атап өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almatyda-kala-kunin-1-mln-nan-astam-adam-atap-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almatyda-kala-kunin-1-mln-nan-astam-adam-atap-otti</guid>
                <description>Бұл туралы Алматы қаласы Мәдениет басқармасының өкілдері хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматыда Қала күніне арналған екі күндік мерекелік іс-шаралар аяқталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

19 және 20 қыркүйекте қаланың негізгі алаңдары мен барлық сегіз ауданында концерттер, фестивальдер, көрмелер, спорттық және шығармашылық бағдарламалар ұйымдастырылды. Оларға екі күн ішінде 1 млн-нан астам тұрғын мен қала қонағы қатысты.

Абай алаңында Алматы әкімі Дархан Сатыбалдының қатысуымен салтанатты концерт өтіп, «Алматы қаласының құрметті азаматы» атағын табыстау рәсімі ұйымдастырылды. Мерекелік бағдарламада «Сазген сазы» фольклорлық-этнографиялық ансамблі, Қазақ мемлекеттік циркінің артистері, ASU ұжымы, «Алатау» дәстүрлі өнер театры, пианист Ratovich, NE PROSTO ORCHESTRA және «D Billions» халықаралық музыкалық шоуы өнер көрсетті.

Қонақтар үшін тақырыптық және балалар аймақтары, AI &amp; ROBOT ZONE, крафт ойындар алаңы жұмыс істеп, «Ажарлы Алматы» көрмесі ұсынылды.

Астана алаңында концерттер, «Almaty Vibes» музыкалық фестивалі және «Almaty Zhuldyzy» концерті өтті. Сондай-ақ Алматы тарихына арналған 3D Mapping Show ұйымдастырылды.

Панфилов және Жібек жолы көшелерінде концерттер, шығармашылық бағдарламалар мен қуыршақ театрының қойылымдары өтті. Ал Kitap Fest кітап жәрмеңкесіне 60-тан астам баспа мен кітап дүкені қатысып, 50 мыңнан астам адам келген.

Қала күнінің тағы бір ірі шарасы Алма жәрмеңкесі болды. Екі күнде жергілікті өндірушілер мен шаруа қожалықтары 50 сұрыптағы 250 тоннадан астам алма сатты.

Масанчи көшесінің Сәтбаев даңғылынан Абай даңғылына дейінгі бөлігінде Алматыдағы алғашқы гастрономиялық көше ашылды. Мұнда қоғамдық тамақтану орындары мен абаттандырылған қоғамдық кеңістік біріктірілген.

Қаланың барлық сегіз ауданында да тұрғындарға арналған концерттер, спорттық жарыстар, көрмелер, шеберлік сабақтары және отбасылық бағдарламалар ұйымдастырылды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/yUHDeiY5.jpg"   type="image/jpeg"   length="113241"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Санжар Әділов Азия ойындарында ММА-дан қола жүлде алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/sanzhar-adilov-aziya-ojyndarynda-mma-dan-kola-zhulde-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/sanzhar-adilov-aziya-ojyndarynda-mma-dan-kola-zhulde-aldy</guid>
                <description>XX жазғы Азия ойындары Айти–Нагояда өтіп жатыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық спортшы Санжар Әділов Жапонияның Айти–Нагоя қалаларында өтіп жатқан XX жазғы Азия ойындарында қола жүлдегер атанды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ол ММА-дың дәстүрлі стилі бойынша 65 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсетті.

Бұл – аралас жекпе-жектің Азия ойындары бағдарламасына алғаш рет енгізілуі. Осылайша, Санжар Әділов ММА бойынша Азия ойындарында жүлде алған алғашқы қазақстандық спортшылардың бірі болды.

XX жазғы Азия ойындары 19 қыркүйек пен 4 қазан аралығында Айти–Нагояда өтіп жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/mdakpqmz.jpg"   type="image/jpeg"   length="106063"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мемлекет басшысы Владимир Путинге құттықтау жеделхатын жолдады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/memleket-basshysy-vladimir-putinge-kuttyktau-zhedelhatyn-zholdady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/memleket-basshysy-vladimir-putinge-kuttyktau-zhedelhatyn-zholdady</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөзі мәлімдеді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы Ресей Президенті Владимир Путинге құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путинді тоғызыншы шақырылымдағы Мемлекеттік Дума сайлауының табысты өтуімен құттықтады.

Мемлекет басшысы аталған сайлау Ресейдің қоғамдық-саяси өміріндегі маңызды оқиға екенін, ал дауыс беру нәтижесі Ресейдің ұзақмерзімді мүддесін қорғауға бағытталған Владимир Путиннің стратегиялық бағдарын халық кеңінен қолдайтынына айқын дәлел болғанын атап өткен.


– Сайланған Мемлекеттік Дума депутаттары азаматтардың әл-ауқатын көтеру және Ресейдің әлемдік держава ретіндегі әлеуетін нығайту мақсатында тиімді шаралар мен шешімдер қабылдайтынына күмән жоқ, – делінген құттықтауда.


Жеделхатта Қазақстан-Ресей одақтастық қарым-қатынасының маңызды бөлігі ретінде парламентаралық ықпалдастыққа айрықша назар аударылған.

Қазақстан Президенті Құрылтай депутаттары мен Ресей парламентарийлері екі ел арасындағы сан қырлы ынтымақтастық пен стратегиялық серіктестікті одан әрі дамыту үшін бірлескен жұмысты белсенді жалғастыратынына сенім білдірді.

Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путиннің Ресей Федерациясының өркендеуі жолындағы мемлекеттік қызметіне толайым табыс тіледі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/M9uw1Fxo.jpg"   type="image/jpeg"   length="40781"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Бүгін Қазақстанның оңтүстігінде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/bugin-kazakstannyn-ontustiginde-zhanbyr-zhauyp-najzagaj-ojnajdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/bugin-kazakstannyn-ontustiginde-zhanbyr-zhauyp-najzagaj-ojnajdy</guid>
                <description>Алматыда желдің екпіні 17 м/с-қа дейін күшейеді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс өңірлерінде кей жерлерде найзағайлы жаңбыр жауады. Солтүстік пен батыста тұман сақталады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Астанада күн ала бұлтты, жауын-шашынсыз болады. Желдің жылдамдығы 2–7 м/с. Ауа температурасы түнде +9;+11°C, күндіз +22;+24°C.

Алматыда күн ала бұлтты, жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Жел 3–8 м/с, кей уақытта екпіні 17 м/с-қа дейін жетеді. Түнде ауа температурасы +14;+16°C, күндіз +25;+27°C болады.

Шымкентте күн ала бұлтты, жауын-шашынсыз. Ауа температурасы түнде +13; +15°C, күндіз +27;+29°C.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 08:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/WmrEh0a3.jpg"   type="image/jpeg"   length="279679"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматы тауларында байланысқа шықпай қалған 2 турист табылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-taularynda-bajlanyska-shykpaj-kalgan-2-turist-tabyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/almaty-taularynda-bajlanyska-shykpaj-kalgan-2-turist-tabyldy</guid>
                <description>Екі ер адам «Терра» алаңқайындағы лашықтан табылып, құтқарушылардың көмегімен қауіпсіз жерге жеткізілді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматы тауларында құтқарушылар байланысқа шықпай қалған екі туристі тапты. Олар Үлкен Алматы шыңынан «Терра» алаңқайы бағытына түсіп келе жатқан, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Туристердің байланысқа шықпағаны туралы олардың досы хабарлаған. Осыдан кейін ҚР ТЖМ Республикалық жедел-құтқару жасағының «Барыс» жасағы іздеу жұмыстарын бастаған.

Құтқарушылар «Терра» алаңқайындағы лашықтан екі ер адамды тапты. Олардың жағдайы қанағаттанарлық болған, медициналық көмек қажет болмаған.

Құтқарушылар туристерді Өтпелі шатқал арқылы қауіпсіз жерге дейін алып шықты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 08:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/TJB0MNbf.jpg"   type="image/jpeg"   length="41436"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Су үнемдеу технологиялары суармалы жерлердің 36%-ын қамтиды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/su-unemdeu-tehnologiyalary-suarmaly-zherlerdin-36-yn-kamtidy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/su-unemdeu-tehnologiyalary-suarmaly-zherlerdin-36-yn-kamtidy</guid>
                <description>Қазақстан халқына Жолдауында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл шаруашылығын тұрақты дамыту үшін су ресурстарын үнемдеу және заманауи суару технологияларын кеңінен енгізу міндеттерін айқындады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Үкімет су ресурстарына түсетін жүктеменің артуына байланысты аграрлық секторда суды пайдалану тәсілдерін кезең-кезеңімен жетілдіріп, су ысырабының алдын алуға және суару тиімділігін арттыруға басымдық беріп келеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Сонымен бір мезгілде шаруаларды қолдау шаралары күшейтіліп, ирригациялық инфрақұрылымдар жаңғыртылып, жабдықтардың отандық өндірісі дамуда.

 Су үнемделетін алқаптар көлемі үш есеге жуық өсті

Егер 2023 жылы заманауи суару жүйелері 237,1 мың гектар алқапта қолданылса, 2026 жылғы 1 қыркүйекте бұл көрсеткіш 702,3 мың гектарға жетті. Бұл – еліміздегі суармалы жердің 36%-ы. Тек 2026 жылдың басынан бері су үнемдеу технологиялары қосымша 158,8 мың гектарға енгізілді.

Үкімет

Тамшылатып суару алқабы шамамен алты есеге артты

Тамшылатып суару алқабының көлемі 2023 жылғы 42,5 мың гектардан биыл 254,3 мың гектарға дейін өсті. Сол кезеңде жаңбырлатып суару алқабы 188,3 мыңнан 379 мың гектарға дейін екі есеге артты.

2030 жылға қарай жыл сайын 2,2 млрд текше метр суды үнемдеу жоспарлануда

2030 жылға қарай су үнемдеу технологияларын қолдану аумағын 1,3 млн гектарға дейін жеткізу жоспарланып отыр, бұл жыл сайын 2,2 млрд текше метр суды немесе суару үшін пайдаланылатын су көлемінің 30%-на дейін үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.

Суды үнемдеу технологиялары суармалы егіншілік дамыған аймақтарда қарқынды енгізілуде

Биыл заманауи суару жүйелерімен қосымша қамтылған 158,8 мың гектардың шамамен 50 мың гектары Түркістан облысына тиесілі болып отыр. Алматы облысында бұл көрсеткіш 25,5 мың га, Қызылорда облысында 19,2 мың га, Жетісу облысында 11,8 мың га, Жамбыл облысында 10,2 мың га құрады.

Су үнемдеу технологияларын мемлекеттік қолдау артып келеді

Мұндай жүйелерді сатып алу және орнату шығындарын өтеу үлесі 60%-дан 80%-ға дейін, ал оларды пайдаланған кезде суару суының құнын субсидиялау көлемі 50%-дан 85%-ға дейін ұлғайтылды. 2026-2028 жылдары су үнемдеу технологияларын инвестициялық субсидиялауға 214,6 млрд теңге қарастырылған. Бұл алдыңғы үш жылдық кезеңмен салыстырғанда шамамен төрт есе көп.

Үкімет

Отандық зауыттар саны төрттен жетіге дейін өсті

Екі жылда осы сегменттегі отандық кәсіпорындардың саны төрттен жетіге дейін өсті. Олардың жиынтық өндірістік қуаты жылына 3 390 жаңбырлатқыш машинаны құрайды. Бұл шамамен 205 мың га жерді суаруға жеткілікті. Еліміздің жыл сайынғы ішкі қажеттілігі 1000-1200 машина болған жағдайда, қазіргі өндіріс көлемі шаруалардың сұранысын жалпы алғанда толық қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Су үнемдейтін суару жүйелерін кеңінен қолдану су ресурстарын сақтауға, суару кезіндегі шығындарды азайтуға мүмкіндік береді, сонымен бірге отандық жабдық өндірісінің дамуын ынталандырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/PB2pPI1z.png"   type="image/png"   length="1736632"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде маңызды тұжырымдаманың бірі іске аспай қалғалы тұр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/elimizde-manyzdy-tuzhyrymdamanyn-biri-iske-aspaj-kalgaly-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/elimizde-manyzdy-tuzhyrymdamanyn-biri-iske-aspaj-kalgaly-tur</guid>
                <description>Үкімет ел қаржысына байланысты бағыт-бағдарын нақтылау үстінде. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осы аптада ғана Құрылтай депутаттарына 2027-2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы таныстырылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осы заң жобасында ең назар аударлық тұс – Ұлттық қордан алынатын трансферт мөлшері. Шенділер алдағы 3 жылда инфрақұрылымды жақсартып, халыққа қажет жобаларды іске асыруға үшін қазынадан 5 трлн теңге алуға ниетті.

Жоспарға қарасақ, Ұлттық қордан 2027 жылы – 2 триллион теңге, 2028 және 2029 жылдары 1,5 триллион теңгеден нысаналы трансферт тартылмақ. Бірақ толық қорытынды бұл емес. Республикалық бюджетке 2027 және 2028 жылдары 2,4 триллион теңгеден, 2029 жылы 2 триллион теңге кепілдендірілген трансферт аудару көзделген. Сонда 3 жылда алынатын қаражат 11,8 трлн теңгеге барады.

Бұл тұста көптен бері айтылып келе жатқан бір әңгіме еске түседі. Қаржы сарапшылары Ұлттық қордан қаржы алмай, оны келешек ұрпақтың қамы үшін сақтау жөн екенін алға тартып келеді. Дегенмен бұл ойды іске асыруға Үкімет әлі де қауқарсыз болып тұрған сыңайлы. Себебі жыл сайын елде бюджет тапшылығы қайталанып отыр.

Ғасыр басында, 2000 жылы Қазақстан Президентінің жарлығымен Ұлттық қор құрылғаны есте. Міне, содан бері ширек ғасырдан астам уақыт өтті. Алғашында қаржы капиталдарды ескергенде 660 млн доллар ғана болған. Содан кейін сатудан түскен барлық қаражат тікелей Ұлттық қорға аударылып келеді. Ұлттық қор кірістерінің елеулі бөлігі табиғи ресурстардың экспортынан түсетінін білеміз, әрине, мұнайдан.

2023 жылы сәуірде Ұлттық банк Ұлттық қордың активтерін басқару жөніндегі 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасын жариялады. Онда 2030 жылға қарай Ұлттық қор активтерінің көлемін 100 млрд долларға дейін ұлғайту жоспарланған. Қараңыз, көзделген мерзімге 3 жылдан сәл асатын кезең қалды. Ал 2026 жылғы 1 шілдеде қордың валюталық активтері 65,5 миллиард доллар болған. Сонда тұжырымдаманың орындалмай қалатынын анық байқаймыз.

Жоғарыда қорға қол салуға бюджет тапшылығы әсер етіп отырғанын айттық. Жеткіліксіз мөлшердің түгелі дерлік қазынадан алынып отырғаны жасырын емес. Мәселен, 2021 жылы республикалық бюджет шығысы 16,3 триллион теңгені құраса, оның тек жартысы Ұлттық қор трансферттері мен қарыздарды есептемегендегі кірістермен қамтамасыз етілген. Ал 2027 жылға арналған жаңа бюджет жобасында республикалық бюджет шығысы 30,2 триллион теңге, кірісі 19,9 триллион теңге деңгейінде болжанып отыр. Кепілдендірілген және нысаналы трансферттерді қоса алғанда, Ұлттық қордан 4,4 триллион теңге тартылмақ.

Осы тұста «енді не істемек керек?» деген сауал тууы заңды. Қор қалай алғанда да елдің қаржылық тұрақтығының көрсеткіші саналады. Бұл қаржыны есепсіз нысандар салуға, әлеуметтік жобаларға жұмсай берсе, шетелдік инвесторлардың өзі елге сақтықпен қарай бастайды. Сондықтан қор қаржысын уыста ұстауға тырысқан жөн.

Басты шешім – бюджет тапшылығын басқа көздерден толықтыру. Дегенмен оған мүмкіндік бере қояр әлеует бар ма? Негізі мемлекет әлеуметтік міндеттемелерді негізінен тұрақты салық түсімдері арқылы орындауға ұмтылуға тиіс. Алайда бюджет қаражаты жылу, теміржол және жекелеген кәсіпорындардың шығынын жабуға үнемі бағытталып тұрған кезде, жағдайды оңалту қиын-ақ. Яғни кәсіпорындардың өзі бюджетке салмақ түсіріп тұр.


«Бюджеттен қолдау алған кәсіпорындар кейін мемлекеттен қайтадан қаражат сұрауы мүмкін. Бөлінген ақшаның қандай нәтиже бергені ашық көрсетілуге тиіс. Бюджет тапшылығы жыл сайын жалғасып келеді. Бір жағынан Ұлттық қорды көбейту міндетін қоямыз, екінші жағынан одан ірі көлемде қаражат алуды жалғастырамыз. Осындай жағдайда белгіленген межеге қалай жетеміз деген сұрақ туындайды, – дейді экономист Сапарбай Жобаев.


Әзірге Қазақстан Ұлттық қорын молайту жолындағы мақсатында «қара алтынның» құнына ғана елеңдеп отыр. Әлемде мұнай қымбаттаса, кірісіміз артады, құлдыраса ел экономикасының алаңы еселенеді. Әйтсе де импорт арқылы жанама инфляциялық қысым да келуі мүмкін. Дамыған әрі өндірісі қалыптасқан елдерде тауар қымбаттаса, бізге де қымбат бағамен жетіп, халықтың әл-ауқатына салдарын тигізері анық.

Еліміздің Ұлттық қорының жұмсалу мақсаты тек келешек ұрпақтың қамына арналмаған, тапшылықты жойып отыру бағытын да қамтиды. Сондықтан шенділерді қазынаға қол салды деп сөге алмаймыз. Тек алынған қаржы елге нақты пайдасын беретін жобаларға ғана жұмсалса игі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Хақназар Жалғас</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 08:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/Agsm3T30.jpg"   type="image/jpeg"   length="287551"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шығыс Қазақстандағы ең биік көпірлердің бірінің құрылысын аяқталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/shygys-kazakstandagy-en-biik-kopirlerdin-birinin-kurylysyn-ayaktaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/shygys-kazakstandagy-en-biik-kopirlerdin-birinin-kurylysyn-ayaktaldy</guid>
                <description>Биіктігі 45 метрге дейін жететін көпірдің ұзындығы – 175 метр.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шығыс Қазақстан облысында Пихтовка өзені арқылы өтетін, өңірдегі ең күрделі әрі ауқымды көпір нысандарының бірі салынды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

«ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ Рахман қайнарларына апаратын бағыттағы Пихтовка өзені арқылы өтетін көпір құрылысының негізгі кезеңін аяқтады. Құрылыстың шешуші сәті – көпірдің соңғы, жетінші аралық құрылымын орнату болды. Осылайша жаңа көпір терең тау шатқалының екі жағасын толық жалғады.

Ұзындығы 175 метрлік көпір жер бедерінен 45 метрге дейінгі биіктікте орналасқан. Құрылым әрқайсысының ұзындығы 24 метр болатын жеті аралықтан және сегіз тіректен тұрады. Оның екеуі – жағалық, алтауы – аралық тірек.

Бүгінде сегіз тіректің барлығы толық тұрғызылып, жеті аралық құрылымды монтаждау аяқталды. Осылайша Шығыс Қазақстандағы техникалық тұрғыдан ең күрделі көпір нысандарының біріндегі негізгі құрылыс жұмыстары мәресіне жетті.


«Бүгін – біз үшін ерекше күн. Пихтовка өзені арқылы өтетін көпір құрылысының аяқталуы – үлкен ұжымның қажырлы еңбегінің нәтижесі. Нысан күрделі таулы жерде салынды. Мұнда әрбір инженерлік шешім аса жоғары дәлдік пен жауапкершілікті талап етті. Осы 175 метр көпірдің артында инженерлеріміздің, құрылысшыларымыздың және жобаға қатысқан барлық маманның бірнеше айға созылған тынымсыз еңбегі тұр. Шығыс Қазақстанның осындай күрделі жер бедерінде ауқымды жобаны жүзеге асырғанымызды мақтан тұтамыз», – деді «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ Шығыс Қазақстан облыстық филиалының директоры Нұрбек Темірханов.


Көпір құрылысы күрделі таулы жерде жүргізілді. Құрылысшыларға ірі конструкцияларды айтарлықтай биіктікте аса дәлдікпен орнату, құрылыс материалдарын жеткізу және ауыр техниканың жетуі қиын аумақта үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету міндеті қойылды.

Нысанда 150-ге жуық маман, арнайы құрылыс техникасы мен жабдықтар жұмыс істеді. Бетон жұмыстарын үздіксіз жүргізу үшін құрылыс алаңында жылжымалы бетон зауыты іске қосылды.

Сырт көзге ықшам көрінетін көпір конструкциясының артында күрделі инженерлік жұмыс жатыр. Әр тіректі тұрғызу мен әр аралықты орнату нақты есепті, технологиялық жұмыстардың қатаң ретін және инженерлер, көпір салушылар мен жолшылардың үйлесімді еңбегін талап етті.

Қазір нысанда соңғы жұмыстар атқарылып жатыр. Бетон тұғырлар мен қоршаулар орнатылып, парапеттер монтаждалуда. Сондай-ақ беткейлер «Рено» матрастары және габион конструкциялары арқылы нығайтылып, қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету шаралары жүргізілуде.

Көпірдің жүру бөлігіне асфальтбетон жамылғысын қыркүйек айының соңына дейін төсеу жоспарланған. Қалған жұмыстар мен қауіпсіздік шаралары толық аяқталғаннан кейін көпір көлік қозғалысын ашуға дайын болады. Пихтовка өзені арқылы салынған көпірдің Шығыс Қазақстан үшін маңызы ерекше. Биіктігі көпқабатты үймен шамалас алып құрылыс осыдан бірнеше жыл бұрын күрделі тау бедері көлік қатынасын айтарлықтай шектеген жерде бой көтерді.

Жаңа көпір – маңызды инфрақұрылым нысаны ғана емес, отандық жол саласының күрделі табиғи жағдайда ауқымды инженерлік жобаларды жүзеге асыра алатынын көрсететін нысан. Жеті аралық пен сегіз тіректің артында бірнеше айға созылған тынымсыз еңбек, жүздеген инженерлік шешім және Шығыс Қазақстанның таулы аймағында жұмыс істеген мамандардың маңдай тері тұр.

Бүгін соңғы аралық өз орнына қойылды. Пихтовканың екі жағасы жалғанды. Шығыс Қазақстандағы ең күрделі көпірлердің бірінің негізгі құрылысы аяқталды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 20:11:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/mnXyZ50O.jpeg"   type="image/jpeg"   length="171599"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Неміс автокөлік өнеркәсібінің көрсеткіштері төмендеп келеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/last/nemis-avtokolik-onerkasibinin-korsetkishteri-tomendep-keledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/last/nemis-avtokolik-onerkasibinin-korsetkishteri-tomendep-keledi</guid>
                <description>Германиялық автокөлік өндірушілерінің табысы азайып, пайдасы төмендеп, рентабельділігі күрт нашарлап барады, деп хабарлайды DW басылымы. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Ernst &amp; Young (EY) консалтингтік компаниясының зерттеуінде айтылған. Әсіресе Volkswagen, BMW және Mercedes үшін автомобиль өнеркәсібіндегі негізгі нарықтардың бірі саналатын Қытайдағы жағдай күрделі болып отыр.

EY мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы жартысында Германияның автомобиль концерндері 284 млрд еуроға жуық табыс тапқан. Бұл былтырғы көрсеткіштен 2,9%-ға төмен. Ал әлемдегі 19 ірі автокөлік компаниясының жиынтық табысы 3,6%-ға өсіп, шамамен 1,048 трлн еуроға жеткен.

Осы кезеңде жапон автокөлік өндірушілерінің табысы 7,9%-ға, Еуропаның өзге елдеріндегі концерндердің көрсеткіші 9,8%-ға, америкалық компаниялардыкі 4,5%-ға, ал қытайлық өндірушілердікі 0,9%-ға артқан. Осылайша, негізгі автокөлік өндіруші елдер арасында табыс өсімі бойынша Германия соңғы орынға түсті.

Германиядағы үш ірі автоконцерннің алғашқы алты айдағы жиынтық пайдасы 13 млрд еуродан сәл асты. Бұл – 2017 жылдан бергі екінші ең төмен көрсеткіш. Бұдан нашар нәтиже тек COVID-19 пандемиясы өршіген 2020 жылы тіркелген.

EY сарапшысы Константин Галлдың айтуынша, салаға еңбек ақысының, энергия ресурстарының қымбаттауы және бюрократиялық шығындардың жоғары болуы салмақ түсіріп отыр. Соның салдарынан Германияда автокөлік өндіру барған сайын тиімсіз бола түсуде.


«Сондықтан неміс концерндері өндірісті неғұрлым қолайлы аймақтарға көшіру арқылы жағдайды түзетуге тырысып жатыр», – дейді сарапшы.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 20:01:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/N5AOrwoW.jpg"   type="image/jpeg"   length="450956"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Азия ойындары-2026: жүзгіш Айбат Мырзамұратов үздік ондыққа кірді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aziya-ojyndary-2026-zhuzgish-ajbat-myrzamuratov-uzdik-ondykka-kirdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aziya-ojyndary-2026-zhuzgish-ajbat-myrzamuratov-uzdik-ondykka-kirdi</guid>
                <description>Қазақстандық спортшы 200 метрге кешенді жүзуден финалға жолдама алған болатын. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жүзуден Қазақстан құрамасының өкілі Айбат Мырзамұратов Аичи мен Нагояда (Жапония) өтіп жатқан Азия ойындарының финалында өнер көрсетті, деп жазады inbusiness.kz сайты. 

Айбат ақтық сында 2:00.37 уақыт нәтижесін тіркеп, жетінші орынмен жарысты аяқтады.

Бірінші орынды жапониялық Томоюки Мацусита иеленді - 1:55.30. Оның отандасы Юмэки Кодзима екінші орын алды - 1:55.36. Қытайлық Шун Ван үздік үштікті түйіндеді - 1:57.14.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 19:33:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/Uiny3prv.jpeg"   type="image/jpeg"   length="454362"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жоламан Биғабыл: дұрыс әдіс-тәсілдің арқасында жеңіске жеттім]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zholaman-bigabyl-durys-adis-tasildin-arkasynda-zheniske-zhettim</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zholaman-bigabyl-durys-adis-tasildin-arkasynda-zheniske-zhettim</guid>
                <description>Спортшы өзінің мансабында алғаш рет Азия ойындарының алтын медалін иеленді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық каратэші Жоламан Биғабыл Аичи-Нагояда (Жапония) өтіп жатқан Азия ойындарында алтыннан алқа тақты. Жарыстан кейін отандасымыз финалдық жекпе-жек жайлы айтып, алдағы мақсатымен бөлісті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 


&quot;Еңбегімнің ақталып, жеңіске жеткеніме өте қуаныштымын. Жалпы, жекпе-жектердің бәрі оңай болған жоқ. Финалда аға жаттықтырушылар мен бас бапкердің берген тапсырмасын орындап, жоспар бойынша жұмыс істедім. Бәрі ойдағыдай өтті.

Қобалжу кез келген жарыста болады. Бұл жолы да бапкерлер жігерлендіріп, қолдау көрсетті. Өзім де барынша уайымдамауға тырыстым. Жаттығуда пысықтаған тәсілдерімді жарыста көрсетуім керек болды. Соның бәрін орындай алдым. Финалдағы Өзбекстан спортшысымен бұған дейін кездеспегенбіз. Ол арақашықтықты жақсы сақтап, қорғана білді. Дегенмен дұрыс әдіс-тәсілдің арқасында жеңіске жете алдым.

Бұл – тек бастамасы деп ойлаймын. Алда жабық ғимараттарда өтетін Азия ойындары бар. Сонымен қатар әлем чемпионаты күтіп тұр. Ал каратэ Олимпиада бағдарламасына қайта енсе, сол шыңды да бағындыруға бар күшімізді саламыз&quot;, – деді каратэші.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 17:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/ezHvJ49Z.jpeg"   type="image/jpeg"   length="389740"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан әйелдер құрамасы су добынан Азиададағы алғашқы ойынында жеңіске жетті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-ajelder-kuramasy-su-dobynan-aziadadagy-algashky-ojynynda-zheniske-zhetti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-ajelder-kuramasy-su-dobynan-aziadadagy-algashky-ojynynda-zheniske-zhetti</guid>
                <description>Турнирдегі алғашқы ойында қазақстандық су добы шеберлері Сингапур құрамасымен кездесті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан әйелдер құрамасы су добынан Жапонияда өтіп жатқан Аичи-Нагоя-2026 Азия ойындарындағы алғашқы кездесуінде жеңіске жетті.

Қазақстан командасы матчты сенімді өткізіп, қарсыласын 12:7 есебімен жеңді. Осылайша, ұлттық құрама Азиададағы алғашқы ойынында жеңіске жетті.

Айта кетейік, су добынан жарыс айналмалы жүйе бойынша өтеді. Қазақстан құрамасы келесі кездесуін жарыс қожайыны Жапонияға қарсы өткізеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 16:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/8NtlVt95.webp"   type="image/webp"   length="70776"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алексей Луценко: Бұл – менің соңғы Азиадам]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aleksej-lucenko-bul-menin-songy-aziadam</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aleksej-lucenko-bul-menin-songy-aziadam</guid>
                <description>Жарыстан кейін ол биылғы Азиаданың өзі үшін соңғысы екенін айтты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық велошабандоз Алексей Луценко Аичи мен Нагояда (Жапония) өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарында жекелей уақытқа жарыста жеткен жеңісіне қатысты пікір білдірді, деп жазады inbusiness.kz сайты. 

Бұл алтын медаль Луценконың Азия ойындарында жеңіп алған мансабындағы бесінші алтыны болды. 


&quot;Қазақстан атынан Азия ойындарында жеңіс тұғырының ең биік сатысына көтерілу мен үшін әрдайым ерекше қуаныш. Оның үстіне бүгінгі күніміз жақсы жаңалықпен басталды: Рината Сұлтанова алтын медаль жеңіп алды. Бұл бізге жігер беріп, бүкіл құраманың рухын көтерді.

Өзім де жеңіске жеттім. Бұл – Азия ойындарындағы бесінші алтыным. Осы жарысқа арнайы дайындалып, жеңіске жетуді қатты қаладым. Мені қолдап, дайындығыма көмектескен барша жанға алғыс айтқым келеді. Әсіресе бас бапкер Дмитрий Муравьевке ерекше ризашылығымды білдіремін.

Жыл басы мен үшін сәтті бола қойған жоқ. Спортта жеңіс те, жеңіліс те қатар жүреді. Менің басымнан өткен жағдайдың қиындығы сонша, жаттығу кезінде тура мағынасында құлап қалдым. Дмитрий кәсіби спортшы болғандықтан, қандай кезеңнен өтіп жатқанымды жақсы түсінді. Ол мені үнемі қолдап, жігерлендіріп отырды. Соның арқасында Азия ойындарына тыңғылықты дайындалып, осындай нәтижеге қол жеткіздім. Дегенмен біздің жарысымыз әлі аяқталған жоқ. Үш күннен кейін топтық жарыс өтеді. Қазақстанның құрамы мықты, сондықтан жүлдеге таласып, барынша жоғары нәтиже көрсетуге тырысамыз. Оған қоса бұл - менің соңғы Азиадам. Себебі спорттық мансабымды аяқтаймын деп жоспарлап отырмын. Сондықтан мен үшін бұл жеңістің орны ерекше&quot;, – деді Алексей Луценко.


Айта кетейік, Луценко алғаш рет 2014 жылы Азия ойындарында чемпион атанды. Сондай-ақ ол 2018 және 2022 жылдары да алтын медаль иеленді. Осылайша, спортшының Азия ойындарындағы жүлде қоржынында қазір бес алтын және бір күміс медаль бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 15:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/GlQ8059i.jpeg"   type="image/jpeg"   length="799095"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Софья Берульцева Азия ойындарының екі дүркін чемпионы атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/sofya-berulceva-aziya-ojyndarynyn-eki-durkin-chempiony-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/sofya-berulceva-aziya-ojyndarynyn-eki-durkin-chempiony-atandy</guid>
                <description>Софья 68 келіден жоғары салмақта финалға дейін жетті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Каратэден Қазақстан құрамасының көшбасшысы Софья Берульцева Аичи мен Нагояда (Жапония) өтіп жатқан Азия ойындарында алтын медаль жеңіп алды, деп жазады inbusiness.kz сайты. 

Отандасымыз финалда таиландтық Манееван Буцуванды жеңді. Осылайша ол жеңіс тұғырының бірінші сатысына көтерілді. Қазақстандық каратэші финалға дейін Дина Мостафаны (Сауд Арабиясы) жеңсе, жартылай финалда Непал өкілі Арика Гурунгтен басым түсті.

Бұл Софья Берульцеваның Азия ойындарындағы екінші алтын медалі. Каратэші бұған дейін Ханчжоу-2022 ойындарында да алтын медаль жеңіп алған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 14:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/VaykjUUH.jpeg"   type="image/jpeg"   length="482085"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жоламан Биғабыл Азиада-2026-ның жеңімпазы атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zholaman-bigabyl-aziada-2026-nyn-zhenimpazy-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zholaman-bigabyl-aziada-2026-nyn-zhenimpazy-atandy</guid>
                <description>Бұл – Жоламан Биғабылдың Азия ойындарындағы алғашқы медалі.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық каратэші Жоламан Биғабыл Аичи-Нагояда (Жапония) өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарында алтын медаль жеңіп алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Қазақстан құрамасының өкілі 55 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде бақ сынады. Финалдық белдесуде Жоламан Биғабыл Өзбекстан өкілі Хумоюнмирза Халимовты жеңіп, Азиада чемпионы атанды.

Қазақстандық спортшы финалға дейін Тәжікстан өкілі Махсатулло Муминовтан басым түссе, жартылай финалда Индонезия спортшысы Мухаммад Жануарды 6:1 есебімен жеңді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 13:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/zIhE2bsK.jpeg"   type="image/jpeg"   length="413710"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алексей Луценко Азия ойындарының бес дүркін чемпионы атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aleksej-lucenko-aziya-ojyndarynyn-bes-durkin-chempiony-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aleksej-lucenko-aziya-ojyndarynyn-bes-durkin-chempiony-atandy</guid>
                <description>Луценко қашықтықты 41:24.05 уақытта бағындырды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық велошабандоз Алексей Луценко Аичи мен Нагояда (Жапония) өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарында алтын медаль жеңіп алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Қазақстан құрамасының көшбасшысы жекелей уақытқа жарыста жеңіске жетті. Екінші орын жапониялық Сюнсукэ Имамураға, ал үшінші орын Моңғолия өкілі Жамбальямц Сайнбаярға бұйырды.

Алексей Луценко үшін бұл – Азия ойындарында жеңіп алған мансабындағы бесінші алтын жүлде. Сонымен қатар қазақстандық велошабандоз жекелей уақытқа жарыста қатарынан төртінші рет чемпион атанып отыр. Ол бұған дейін 2014, 2018 және 2022 жылдардағы Азия ойындарында осы бәсекеде топ жарған.

Бұдан бөлек, Луценко 2018 жылы Джакартада өткен Азия ойындарында топтық жарыста да чемпион атанды. Сондай-ақ оның қоржынында 2022 жылғы Ханчжоу ойындарының күміс медалі бар.

Айта кетейік, бұған дейін әйелдер арасындағы жекелей уақытқа жарыста Рината Сұлтанова алтын медаль жеңіп алған болатын.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 13:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/RRPNoSal.jpeg"   type="image/jpeg"   length="361698"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жоламан Биғабыл каратэден Азия ойындарының финалына шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zholaman-bigabyl-karateden-aziya-ojyndarynyn-finalyna-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zholaman-bigabyl-karateden-aziya-ojyndarynyn-finalyna-shykty</guid>
                <description>Отандасымыз 55 келіге дейінгі салмақта ел намысын қорғауда.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық каратэші Жоламан Биғабыл Аичи-Нагояда (Жапония) өтіп жатқан Азия ойындарының ақтық бәсекесіне жолдама алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Биғабыл жартылай финалда индонезиялық Мухаммад Жануарды 6:1 есебімен жеңді. Осылайша ақтық сынға өтті. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 12:51:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/ER6ydQkh.jpeg"   type="image/jpeg"   length="515242"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан 2026 жылғы Азиадада нысана көздеуден үздік ондыққа енді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-2026-zhylgy-aziadada-nysana-kozdeuden-uzdik-ondykka-endi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-2026-zhylgy-aziadada-nysana-kozdeuden-uzdik-ondykka-endi</guid>
                <description>Қазақстан құрамасы 1879,9 ұпай жинап, алтыншы орынға ие болды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан әйелдер құрамасы нысана көздеуден Аичи-Нагояда (Жапония) өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарында 10 метр қашықтықтан пневматикалық мылтықпен ату сайысына қатысты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Бұл бәсекеде Қазақстан намысын Александра Ле, Елизавета Безрукова және Софья Шульженко қорғады. Іріктеу кезеңінің қорытындысы бойынша, оның нәтижелері командалық есепке де енгізілді, Қазақстан құрамасы 1879,9 ұпай жинап, алтыншы орынға ие болды.

Жекелей есепте спортшыларымыз финалға өте алмады. Александра Ле 15-орын, Елизавета Безрукова 22-орын, ал Софья Шульженко 28-орын алды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 12:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/yobdsVx1.jpeg"   type="image/jpeg"   length="476014"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан мен Франция театр өнері, музей және архив ісі салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-men-franciya-teatr-oneri-muzej-zhane-arhiv-isi-salalaryndagy-yntymaktastykty-kenejtedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-men-franciya-teatr-oneri-muzej-zhane-arhiv-isi-salalaryndagy-yntymaktastykty-kenejtedi</guid>
                <description>Парижде Франциядағы Қазақстан мәдениеті күндері аясында ҚР Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев Француз Республикасының Мәдениет министрі Катрин Пегармен кездесті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Кездесуде мәдени ынтымақтастықты одан әрі дамытудың басым бағыттары талқыланды. Арман Қырықбаев Қазақстан мен Франция арасындағы мәдени байланыстардың қарқынды дамып келе жатқанын айтты. Оның сөзінше, екіжақты қарым-қатынастың жоғары деңгейге көтерілуіне және өзара байланыстардың жүйелі сипат алуына Қазақстан мен Франция президенттерінің достық пен сенімге негізделген қарым-қатынасы айрықша ықпал етіп отыр.

Министр екі елдің мәдениет мекемелері арасындағы байланысты кеңейтуге жан-жақты қолдау көрсетуге дайын екенін білдірді. Қазақстан мен Францияның өнер ұжымдары арасында өзара гастрольдер ұйымдастыру мәселесіне ерекше мән берілді.

Катрин Пегар бірлескен жобаларды жүзеге асыруға мүдделі екенін жеткізді. Сондай-ақ екі ел мамандарына арналған оқу бағдарламаларын, тағылымдамалар мен өзара шеберлік сабақтарын ұйымдастыру мәселелері сөз болды.

Францияға жұмыс сапары барысында Арман Қырықбаев Лувр музейінің президенті Кристоф Лерибомен де кездесті. Тараптар Лувр қорындағы жәдігерлер көрмесін Қазақстанда ұйымдастыру мүмкіндігін және музей саласындағы өзге де бірлескен жобаларды жүзеге асыру жолдарын талқылады.

Франциядағы Қазақстан мәдениеті күндерінің бағдарламасы аясында Қазақстан киносы күндері және Бранли жағалауындағы Жак Ширак музейінде «Қазақстан – Франция: мәдени диалогтан бірлескен жобаларға» атты дөңгелек үстел өтті. Мәдениет күндердің басты оқиғасы – Париждегі «Мариньи» театрында ұйымдастырылған Қазақстан өнер шеберлерінің гала-концерті.

Концерттің ашылуында Арман Қырықбаев Қазақстан мен Франция арасындағы қарым-қатынастың тұрақты дамып келе жатқанын және екі халықты жақындастырудағы мәдениеттің айрықша рөлін атап өтті.


«Бүгінде Қазақстан мен Франция арасындағы қарым-қатынас нығайтылған стратегиялық әріптестік рухында қарқынды дамып келеді. Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2024 жылы Францияға жасаған мемлекеттік сапары және Франция Президенті Эмманюэль Макронның 2023 жылы Қазақстанға сапары екіжақты ынтымақтастыққа тың серпін берді. Бүгінгі гала-концерт халықтарымыз арасындағы достықты нығайтуға үлес қосатын тағы бір маңызды қадам боларына сенімдімін», – деді министр.


Гала-концерт француз көрерменіне қазақ музыкасы мен хореография өнерінің байлығы мен сан қырлылығын танытты. Сахнада қазақтың дәстүрлі әндері мен күйлері, сондай-ақ заманауи туындылар орындалды.

Концертте Әлішер Кәрімов, Зарина Алтынбаева, Ернар Садырбай (Amre), Елдар Сапараев, Расул Жармағамбетов, Фархат Кубиев, Назым Сағынтай, «Астана Балет» театры, HasSak этнофольклорлық ансамблі және Mezzo тобы өнер көрсетті. Өнерпаздарды Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық халық аспаптар оркестрі сүйемелдеді.


]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 11:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/Q9F92Iz1.jpg"   type="image/jpeg"   length="222010"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Азиада-2026: Диана Ержанова триатлоннан 17-орын алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aziada-2026-diana-erzhanova-triatlonnan-17-oryn-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aziada-2026-diana-erzhanova-triatlonnan-17-oryn-aldy</guid>
                <description>Қазақстан құрамасының өкілі Диана Ержанова Аичи-Нагояда (Жапония) өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарында триатлоннан әйелдер арасындағы жекелей сында өнер көрсетті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық спортшы қашықтықты 1 сағат 4 минут 13 секундта бағындырып, 17-орынға тұрақтады.

Жарыста Қытай өкілі Линь Минъюй 57 минут 37 секунд нәтижесімен жеңіске жетіп, алтын медаль иеленді. Тағы бір қытайлық спортшы Хуан Аньци 57:58 уақыт көрсеткішімен күміс жүлдеге қол жеткізді. Қола медальді 58:36 нәтижесімен жапониялық Манами Хаяси жеңіп алды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 10:33:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/T4zBD5Oj.jpeg"   type="image/jpeg"   length="148343"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[АҚШ-та жасанды интеллект саласын бақылайтын арнайы топ құрылады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aksh-ta-zhasandy-intellekt-salasyn-bakylajtyn-arnajy-top-kurylady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aksh-ta-zhasandy-intellekt-salasyn-bakylajtyn-arnajy-top-kurylady</guid>
                <description>Трамп жасанды интеллектінің дамуын тежеу идеясын қабылдамай, AI саласын реттейтін арнайы топ құратынын мәлімдеді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[АҚШ Президенті Дональд Трамп жасанды интеллектіні реттеу мәселелерімен айналысатын «AI Force» атты арнайы топ құрылатынын хабарлады. Сондай-ақ ол жуық арада басшысын тағайындайтынын айтып, бұл қызметті «AI czar» деп атады, деп жазады inbusiness.kz сайты DW басылымына сілтеме жасап.

Трамп өзінің Truth Social әлеуметтік желісіндегі парақшасында: «Біз бұл таңғажайып индустрияның дамуына ешқандай кедергі келтірмейміз әрі оны тежемейміз», – деп жазды. Оның айтуынша, керісінше, билік бұл саланы қолдап, дамуына жағдай жасап, өсу барысын бақылауда ұстайды.

Бұған дейін Трамп жасанды интеллект пен деректер орталықтарына қарсы «негізсіз науқан» жүріп жатқанын айтқан еді. Оның пікірінше, бұл технологияны бақылауда ұстау үшін АҚШ-қа тек «мықты президент» қажет.

Соңғы апталарда OpenAI және Anthropic компанияларының басшылары қауіпсіздік мақсатында жасанды интеллектіні дамыту қарқынын баяулату қажет екенін мәлімдеді. Бұл ұстанымды Илон Маск та қолдады.

Сонымен қатар АҚШ-тағы сайлау науқаны кезінде жасанды интеллектке арналған деректер орталықтарының құрылысы да өзекті мәселелердің біріне айналды. Бұған олардың электр энергиясын өте көп тұтынуы себеп болып, америкалықтардың бір бөлігі мұндай нысандардың көбеюіне сын айтып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 10:12:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/OQmZ7Gv9.jpg"   type="image/jpeg"   length="126632"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Рината Сұлтанова Азия ойындарында тасжолдағы велоспорттан алтын медаль жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/rinata-sultanova-aziya-ojyndarynda-taszholdagy-velosporttan-altyn-medal-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/rinata-sultanova-aziya-ojyndarynda-taszholdagy-velosporttan-altyn-medal-zhenip-aldy</guid>
                <description>Отандасымыз жарыс жолын 36:23.72 уақытта бағындырды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық велошабандоз Рината Сұлтанова Аичи-Нагояда (Жапония) өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарында топ жарды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Спортшы жекелей уақытқа жарыста алтын медаль иеленді. Екінші орын қытайлық Чжан Хаоға бұйырды. Ол Сұлтановадан 4,86 секундқа қалып қойды. Үшінші орынға Оңтүстік Корея спортшысы Шин Чиын жайғасты. Оның нәтижесі чемпионнан 32,42 секундқа төмен болды.

Осылайша, Қазақстан құрамасының қоржынында 2026 жылғы Азия ойындарының екі медалі бар. Бұған дейін Арлан Жаңабай ерлер арасында триатлоннан қола медаль жеңіп алған болатын.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 09:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/ZoCi9iK2.jpeg"   type="image/jpeg"   length="643152"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Тапсырыс берілген тауарларды әкелмейтін маркетплейстер қаптады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tapsyrys-berilgen-tauarlardy-akelmejtin-marketplejster-kaptady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tapsyrys-berilgen-tauarlardy-akelmejtin-marketplejster-kaptady</guid>
                <description>​Бірақ бұл алаяқтық емес: тапсырыстың әкелмеуін адамдардың өздері қатты қалап отыр.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дофамин-сайттар дәстүрлі онлайн-шопингті өзгертуде

Алғашында бұл әлдебір әзіл, тіпті алаяқтық сияқты көрінеді. Тұтынушы маркетплейстардың немесе нақты бір сервистің сайтын, ұялы қосымшасын ашып, тамақты немесе киімді таңдайды. Іріктеген тауарларын «себетке» мұқият жинайды. Ары қарай тауарды жеткізу мекенжайын енгізеді де, тапсырыс түймесін басады. Ақыр соңында өзіне ешқашан әкелінбейтін затты сабырмен «күтеді».

Тапсырыстың ақысы шотынан ұсталмайды. Курьер де оған қоңырау шалмайды. Есік алдында ешқандай қорап пайда болмайды. Дегенмен, пайдаланушы бәрібір өз дегеніне жетеді: ол қалаған заттарына тапсырыс беруден ләззат алады, деп жазды inbusiness.kz. 

Бұл фейк-сауда форматы әлемдегі танымал жаңа трендке айналды. «Дофамин сайттары» (dopamine sites немесе DopamineShop) деп аталатын платформалар қарапайым сауда-саттық тізбегін нағыз цифрлық аттракционға айналдырып жатыр. 

The Korea Times мұндай сервистер интернеттегі сауданы тұрмыстық әрекеттен нағыз қойылымға, тамашаға айналдырып жатқанына назар аудартты. Оның сарапшыларының түсіндіруінше, сауда-саттықтан ләззат алу үшін міндетті түрде бірдеңе сатып алу шарт емес. 

Бұл үрдіс бізде де байқалады: Қазақстанның, Ресейдің e-commerce нарығындағы ойыншылар оғаш үрдісті байқаған: шопоголиктер қаптатып тапсырыс рәсімдейді, бірақ келген тауарды алып кетпейді, онысы «тапсырыс беру пунктерінде» айлап жатады. Ал, жаңа тренд саланы бұл проблемадан арылтады.


«Өйткені шопоголиктердің көбісі эмоционалды рахатты тауарды іздеу және оған тапсырыс беру кезінде-ақ алады: керекті затын тапқанда бір қуанса, «корзинасын» тауарға толтырып, тағы бір шаттанады. Ақыр соңында тапсырыс беру де оны қуанышқа бөлейді. Тиісінше, кейбірі қорапты алып қопаруды қажетсінбейді. Ең қуатты дофамин адамда марапатты алған сәтте емес, оған жақындаған кезде пайда болады», – дейді клиникалық психолог Мадер Бенгису Билген. 


Мұны қазақтар «тойдың болғанынан боладысы қызық» дейді. Басқаша айтқанда, күту процесі соған қол жеткізудің өзінен әлдеқайда мол эмоционалды әсер беруі ықтимал.

Dopamine sites жасаушылары бұл күтуді дербес сервис деңгейіне жеткізді. Пайдаланушы үшін мұның тағы бір артықшылығы бар – қаржылық салдары жоқ, яғни, адам шығын шығармайды. Тиісінше, жұбайыңызға немесе ата-анаңызға бірден бес бірлік аяқ киімнің не үшін қажет болғанын түсіндіріп әуре болмайсыз. Картадағы ақшаңыздың азайып қалғанын көріп, қапаланбайсыз. 

Тапсырысты сарыла күтпейсіз. Ол келіп жеткенде тауардың өлшем-размері немесе сапасы көңіліңізден шықпай қала ма деп алаңдамайсыз. Сатып алу жолының барлығын жүріп өтіп, оған бір-ақ қадам қалғанда тоқтай аласыз.

Қазіргі қымбатшылық пен экономикалық күйзеліс кезінде әлденені сатып алмаса, ішкен асы бойына сіңбейтін саудақұмар адамдарды құтқару үшін бұл тренд тартымды көрінеді. Психологтар мұны мысалы, никотин сағызына немесе алкоголсіз сыраға ұқсатады: адам сыра ішкендей болады, бірақ ақырғы нәтиже болмайды, яғни, масаймайды.

FoodNeverComes ақшасыз шопингтің қалай жұмыс істейтінін көрсетті

Абсурдты, әрі қызықты жаңа тұтыну рәсімін FoodNeverComes үлгісінен байқауға болады. Экранда пайдаланушы кез келген мейрамхананы таңдайды, оның мәзірін парақтап, тағамдардың суреттерін қарап шығады. Шынайы тұтынушыларының қойған рейтингтері мен қалдырған пікірлерін зерделейді. 

Себетін небір дәмді тамаққа толтырады, тапсырыс рәсімдейді. Тіпті виртуалды курьердің қозғалысын да бақылай алады. Содан кейін тапсырыс беруші қанағаттанған сезіммен қалтафонын сөндіреді де, плитадағы не тоңазытқыштағы дайын тамағын жеуге көшеді. Себебі, курьердің ол тамақты әкелмейтінін жақсы біледі.

FoodNeverComes сервисінде әлемнің 18 мейрамханасының шынайы мәзірі көрсетілген. Жоба бетінде оның пәлсафасы жазылған: «Order the food. Skip the bill» – «Тамаққа тапсырыс бер. Төлемді өткізіп жібер». Сервис тамақты әкелмеуге уәде береді, бірақ күту процесінің өзін ойын-сауыққа айналдырған. 

Айтқандай, виртуалды тапсырыс жасалғаннан кейін сервис таңдалған тағамның рецептін ұсынады. Қаласа, клиент соның негізінде ол асты өзі жасап ала алады.

Сайтта былай жазылған: «18 елдің тәбетті ашар тағамдарын қара, себетті толтыр, тапсырыс бер және дофаминіңді қоректендіру үшін мәңгілік күт. Тамақ ешқашан келмейді – есесіне дофамин келеді. 1 571 407 тілек орындалды, 0 доллар жұмсалды. Есеп жалғасуда».

Ұқсас қағидат киім, косметика, электроника және басқа да тауарлар сатылатын виртуалды маркетплейс – DopaHaul-да жұмыс істейді. Онда себет жинауға, жеткізу мекенжайын және тіпті жалған төлем деректерін енгізуге болады. Алайда тапсырыс тек виртуалды күйінде қалады, орындалмайды.

Бұдан бөлек, Dopamine Shop-та арзан ұсақ-түйектер сыртында абсурдты ірі лоттар да бар. Мысалы, 99 миллион долларға кез келген адам ғаламшарды, оның серігін сатып ала алады. Онда «төлем өтті» деп жазылады, сіздің планетаны сатып алғаныңыз көрсетіледі, бірақ картаңыздан бір тиын шығын шықпайды. 

Әйтсе де, бұл ойынның байқала бермейтін проблемасы бар. Виртуалды тапсырыс үшін банк картасының мәліметтерін көрсетуді талап етпейді (оны талап етсе, әсіресе, келген содты сұратса, бұл – алаяқтар). 

Бірақ мұндай сервистер пайдаланушыға қатысты басқа деректерді жинайды: олардың қандай тауарларды жиі қарайтынын, себетке нақты не қосатынын және шамамен қанша ақша жұмсауға дайын екенін тіркеп отыруы ықтимал. Мұндай ақпарат электрондық сауда және жеткізуші компаниялар үшін коммерциялық құндылыққа ие. Соның негізінде әлгі адамға не жарнамалап, қандай тауарларды ұсыну керектігін нақты біледі.

Психологиялық тәуекел де жоқ емес. Егер адам бір сценарийді – іздеу, таңдау, рәсімдеу мен күту әрекеттерін үздіксіз қайталай берсе, сауда-саттыққа деген қызығушылық бәрібір жоғалып кетпейді, қайта күшейе түсуі мүмкін. Яғни, фейк-шопинг терапияға айналмайды, шопоголиктерді айықтырмайды.

Маркетологтар мұны «тұтынуға еліктеу эффектісі» деп атайды. Егер бала әлдебір дүкеннің сөресіндегі нақты бір затқа әрқайым телміре қарап жүрсе, күндердің күнінде, қалтасына жеткілікті ақша түссе, нақты соны сатып алуға жүгіруі мүмкін. 

Виртуалды шопинг жасау, мукбангтарды тамашалау немесе блогерлердің қораптарды ашқан видеоларын қарау адамды зерігуден, жан күйзелісінен немесе жалғыздықтан бір мезетке құтқаруы да ғажап емес. Алайда олар көңіл-күйді уақытша жақсарта алғанымен, психологиялық тәуелділікті немесе дағдарыстың түп-төркінін, себебін жоя алмайды. 

Нәтижесінде, фейк-шопинг кейбір адамға импульсті сауда-саттық жасамауына, белгілі бір уақыт бойы ештеңе сатып алмауына жәрдемдесуі ықтимал. Ал, басқаларды керісінше, нақты бір затты ақыры сатып алуға ынталандырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 09:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/SWyLAAsq.png"   type="image/png"   length="2005080"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жапонияда 2026 жылғы Азия ойындары ресми түрде ашылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zhaponiyada-2026-zhylgy-aziya-ojyndary-resmi-turde-ashyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zhaponiyada-2026-zhylgy-aziya-ojyndary-resmi-turde-ashyldy</guid>
                <description>Жапонияның Нагоя қаласында ХХ жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жарыстың басты алаңы – Paloma Mizuho Stadium стадионында «Harmonic Heart Beat» атты қойылым көрсетілді. Қойылымның негізіне жүрек соғысының бейнесі алынған. Әр спортшының өзіне тән ырғағы бір арнаға тоғысып, бүкіл Азияның ортақ ырғағына айналады. Бұл идея ойынға қатысушылардың ауызбіршілігін дәріптейтін IMAGINE ONE ASIA ұранымен үндеседі.

Нагоядағы мерекелік бағдарлама кешкі ашылу салтанатынан ертерек басталды. Таңертең Жапонияның Өзін-өзі қорғау әуе күштерінің Blue Impulse пилотаждық тобы қала аспанында өнер көрсетті. Алты ұшақ арнайы ұшу көрсетілімін жасап, көкте түтінмен түрлі бейнелер салды. Олардың арасында үлкен жүрек пен сакура гүлі де болды. Жүрек бейнесі кешкі ашылу салтанатының басты тақырыбымен үндесті.

Негізгі салтанат басталмас бұрын стадионда жапониялық INI тобы өнер көрсетті. Сонымен қатар Аичи өңірінің өнерпаздары ағаш таяқпен орындалатын дәстүрлі жекпе-жек өнерін паш етті. 

Салтанатты шараның бағдарламасында «Harmonic Heart Beat» тұжырымдамасы өзара сабақтас бірнеше бейне арқылы көрерменге жеткізілді. Қойылымның басты өзегіне жүрек бейнесі арқау болды. Ол сахна безендіруінде де, қойылымның әуені мен қимылынан да байқалды. Ұйымдастырушылар ең алдымен жанды өнерге мән берді: стадионды әртістер, бишілер мен жалаулар жандандырды. Ал замануи технологиялар негізгі рөлді өзіне алмай, қойылымды толықтыра түсті.

Ашылу қойылымы «Welcome AICHI and NAGOYA» деп аталды. Сахнаға алғаш болып жапон скрипкашысы әрі композиторы Таро Хакасе шықты. Оның өнер көрсетуі біртіндеп Аичи мен Нагоядан келген 240 бишінің алаңға шығуына ұласты. Олар төрт түсті топқа бөлінді. Қозғалыстарын өзгертіп, біртұтас қимылға бірігу арқылы бишілер ортақ жүрек соғысы мен адамдар арасындағы байланысты жеткізді. Қойылым соңында бишілер алаңға WELCOME сөзін жазып, ойын қонақтарын қарсы алды.

Көркемдік қойылымнан кейін ашылу салтанатының негізгі бөлімдерінің бірі басталды. Стадионда Жапонияның Мемлекеттік туы көтеріліп, ел Әнұранын Аичи өңірінде туған актриса әрі әнші Кэйко Тода орындады. Осыдан кейін спортшылардың дәстүрлі шеруі басталды.

Қазақстан құрамасының туын Елдос Сметов пен Сарвиноз Миркадирова ұстап шықты. Сметов Азия ойындарына елдегі ең атақты спортшылардың бірі ретінде қатысады. Қазақстандық дзюдошы 2024 жылы Парижде Олимпиада чемпионы атанды. Сонымен қатар оның қоржынында 2016 жылғы Олимпиаданың күміс медалі мен 2020 жылғы Олимпиаданың қола жүлдесі бар. Сондай-ақ ол әлем чемпионы және 2014 жылғы Азия ойындарының жеңімпазы атанған.

Миркадирова Қазақстан чемпионатында үстел теннисінен бірнеше рет жеңімпаз атанып, әлем және бірнеше Азия чемпионатында өнер көрсетті. Бұған дейін Ханчжоудағы Азия ойындарында да ел намысын қорғаған. Спортшы WTT Feeder сериясындағы жарыстарда бірнеше рет жүлдеге ие болды. Айта кетейік, 2026 жылғы Азия ойындарына Азияның 45 Ұлттық Олимпиадалық комитетінен спортшылар қатысады.

Салтанатты шараның құрметті қонақтары қатарында Жапония патшасы Нарухито мен патшайымы Масако, тақ мұрагері Акисино мен ханшайым Кико, Халықаралық Олимпиадалық комитетінің президенті Кирсти Ковентри және Азия Олимпиадалық кеңесінің басшысы шейх Джоан бин Хамад Әл Тани болды.

Ресми сөздерден кейін патша Нарухито ХХ жазғы Азия ойындарының ашылғанын жариялады. Ойындар алауы салтанат барысында ерекше мәнге ие болды. Оның басты аренаға дейінгі жолы 22 тамызда Нагоя қамалының маңынан басталды. Эстафета Аичи префектурасының 40 муниципалитеті мен Нагояның 16 ауданын қамтыды. Оған мыңға жуық алаугер қатысты. Ашылу салтанаты қарсаңында эстафетаның соңғы кезеңін 69-шы ёкодзуна Хакухо Сё Hisaya-odori Park саябағында аяқтап, алауды ашылу салтанатына жеткізу үшін тапсырды.

Кештің ең әсерлі сәті Paloma Mizuho Stadium стадионында Азия ойындарының алауын жағу рәсімі болды. Алау жағылатын қазандықтың дизайнында ашылу салтанатының екі басты нышаны тоғысты: Harmonic Heart Beat идеясын білдіретін жүрек пішіні және Нагояның басты белгілерінің бірі саналатын алтын сятихоко бейнесі.

Бұл жауапты міндет Жапониядағы танымал спорт әулетінің өкілдері Сигэнобу мен Кодзи Мурофусиге тапсырылды. Сигэнобу балға лақтырудан Азия ойындарында бес рет чемпион атанса, оның ұлы Кодзи 2004 жылғы Афины Олимпиадасының чемпионы әрі әлем чемпионы атанды. Әкелі-балалы спортшылар Нагоядағы стадионда Азиада алауын бірге жақты.

Айта кетейік, жазғы Азия ойындары Жапонияда Токио-1958 және Хиросима-1994 ойындарынан кейін тарихта үшінші рет өткізіліп отыр. Биылғы жарыстардың бағдарламасына 43 спорт түрі мен 71 дисциплина енгізіліп, 469 медальдар жиынтығы сарапқа салынады. Азия ойындарына 11 мыңнан астам спортшы қатысады. Қазақстан құрамасы сапында 558 спортшы бақ сынайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 19 Sep 2026 19:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/Dm5SPSPz.jpeg"   type="image/jpeg"   length="499292"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жылжымайтын мүлік бағасы 20 пайызға қымбаттауы әбден мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/zhylzhymajtyn-mulik-bagasy-20-pajyzga-kymbattauy-abden-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/zhylzhymajtyn-mulik-bagasy-20-pajyzga-kymbattauy-abden-mumkin</guid>
                <description>Жаңа Салық кодексі биыл енгізілді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазіргі уақытта құрылыс компаниялары жеңілдетілген декларция негізінде арнайы салық режимін пайдаланатын тұлғаларға жұмсалатын шығындарын шегерім ретінде қолданыла алмайды. Нақты айтқанда, олардан тауар сатып алғанда табысы бойынша шегерім болмайды және оған 20 пайыз корпоративтік табыс салығы салынады. Осы мәселені шешу үшін арнайы ұсыныстарымыз бар.

Тендерге арнайы салық режимін қолданатын жеке кәсіпкерлер, жалпыға ортақ салық режимін қолданатын заңды тұлғалар қатыса алады. Бірақ, арнайы салық режимін қолданатын мердігерден тауар сатып алғанда салық қиындықтары туындайды. Сатып алушы шығынды шегерім ретінде қолдана алмайды. Сондықтан тендерде жеңімпаз деп танылған салық режімін қолданатын мердігердың ұсыныстарын құрылыс компаниясының 20 пайызға көтеруіне мүмкіндік беру қажет. Сонда сатып алушы құрылыс компаниясына экономикалық тұрғыда тиімді болар еді. Ал қазір салық төлеуші корпоративтік салықтан ұтылып отыр. Ол 100 мың теңгеге тауар сатып алса, оның үстіне 20 мың теңгені салық ретінде төлейді. Демек, 100 мың теңгені өзінің шығыны ретінде пайдалана алмайды.

Жаңа Салық кодексі биыл ғана енгізіліп, соған орай жаңадан салынып жатқан тұрғын үйлер пайдалануға берілген жоқ. Бірақ, құрылыс компаниялары жеке кәсіпкерліктен сатып алған тауарлары үшін кеткен шығындарын табысынан шегере алмаса, онда жылжымайтын мүліктерін 20 пайызға қымбаттатуы әбден мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 10 Sep 2026 12:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/2SCWLQEM.jpg"   type="image/jpeg"   length="67017"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандағы 3 АЭС – энергетикалық қауіпсіздіктің негізі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstandagy-3-aes-%E2%80%93-energetikalyk-kauipsizdiktin-negizi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstandagy-3-aes-%E2%80%93-energetikalyk-kauipsizdiktin-negizi</guid>
                <description>Қазақстан мен «Росатом» компаниясы «Балқаш» атом электр станциясын салуға арналған EPC-келісімшартқа қол қойды. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жаңартылатын энергиядан «таза көмірге», атом энергетикасына дейін – технологиялық серпіліске негіз болатын жаңа энергетикалық модель 3 қыркүйекте болған оқиғаны «кезекті энергетикалық нысанның құрылысы басталды» деп ғана қарастыруға болмайды.

Қазақстан мен «Росатом» компаниясы «Балқаш» атом электр станциясын салуға арналған EPC-келісімшартқа қол қойды. Екі энергоблоктың жалпы қуаты 2400 МВт болады. Бұл атом энергетикасының қажеттілігі мен қауіпсіздігі туралы ұзақ жылдарға созылған қоғамдық және сараптамалық талқылаудан нақты іске көшу кезеңінің басталғанын білдіреді.

2050 жылға дейінгі атом саласын дамыту стратегиясында кемінде үш атом электр станциясын салу және энергетика, өнеркәсіп, ғылым мен білімді өзара байланыстыратын ұлттық ядролық кластер қалыптастыру көзделген. Алайда бұл стратегияға бүгін бұдан да кеңірек тұрғыдан қарау қажет. Үш АЭС Қазақстанның энергетикалық қауіпсіздігінің негізі ғана емес, болашақтағы жасанды интеллект экономикасының инфрақұрылымдық тірегіне де айнала алады.

Мұнда принципті түрде жаңа байланыс пайда болады. Жасанды интеллектіні дамыту орасан зор көлемдегі электр энергиясы мен есептеу қуаттарын қажет етеді. Қазақстан қазірдің өзінде Екібастұзда «Деректерді өңдеу орталықтарының алқабын» (Data Center Valley) құру жобасын жүзеге асыруға кірісті. Бұл – энергетикалық және цифрлық инфрақұрылым қатар дамитын ауқымды жоба. Алғашқы 50 МВт нысанның құрылысы жүріп жатыр, ал жобаның жалпы әлеуеті 1 ГВт-қа дейін жетуі мүмкін.

Сонымен қатар, мемлекет энергетиканың басқа да бағыттарын дамытудан бас тартып отырған жоқ. Курчатовта «таза көмір» технологиялары негізінде қуаты 700 МВт болатын жаңа электр станциясын салу жобасы жүзеге асырылуда. Бұл ретте Курчатовта еліміздің қуатты ғылыми және ядролық инфрақұрылымы қалыптасқанын да ескеру қажет.

Сондықтан, қазіргі үдерісті бір энергетикалық модельден екіншісіне көшу деп емес, Қазақстанның жаңа энергетикалық портфелін қалыптастыру деп қарастырған жөн. Атом энергетикасы – тұрақты базалық генерацияның негізі, заманауи «таза көмір» технологиялары – өтпелі кезең мен резервтік қуаттың маңызды бөлігі, жаңартылатын энергия көздері – энергобаланста үлесі артып келе жатқан бағыт, ал цифрлық инфрақұрылым мен жасанды интеллект – электр энергиясын тұтынудың жаңа әрі сонымен бірге экспорттық экономиканың тың сегменті.

XXI ғасырда ел тек киловатт-сағатты ғана экспорттамайды. Ол есептеу қуатын, деректерді және зияткерлік өнімді экспорттайды. Ал мұның бәріне ең алдымен сенімді әрі жеткілікті энергия қажет.

Біз біртіндеп елдің басты экспорттық артықшылығы шикізат болған модельден шығып келеміз. Келесі кезең – табиғи ресурстар мен энергетикалық әлеуетті технологиялық құзыреттерге айналдыру. Егер энергия, есептеу қуаттары, деректер, ғылым және адами капитал біртұтас экожүйе ретінде дамитын болса, Қазақстан тек энергия мен шикізатты ғана емес, цифрлық өнімдерді, жасанды интеллект сервистерін және зияткерлік шешімдерді де экспорттай алатын мемлекетке айналады.

Бұдан да ауқымды мақсат қоюға болады. Егер 2050 жылға дейінгі энергетикалық стратегия жүйелі түрде іске асса, Қазақстан энергия мен жасанды интеллект өнімдерін экспорттаудың жиынтық әлеуеті бойынша әлемдегі алдыңғы бес елдің қатарына кіруге мүмкіндік алады. Бұл – ұлттық дамудың мүлде жаңа ауқымы.

Осы тұрғыдан алғанда, атом энергетикасы – жеке-дара жоба емес. Ол – Қазақстанның шикізаттық экономикадан энергияға, технологияға және зияткерлік капиталға негізделген экономикаға көшуінің бір бөлігі. Меніңше, 2050 жылға дейінгі стратегиялық дамудың негізгі мәндерінің бірі де осында болуы тиіс.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 09 Sep 2026 15:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/fOqM3YtJ.jpg"   type="image/jpeg"   length="315339"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде алғашқы АЭС үшін кадр даярлаудың ұлттық жүйесі қалыптасу кезеңінде тұр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/elimizde-algashky-aes-ushin-kadr-dayarlaudyn-ulttyk-zhujesi-kalyptasu-kezeninde-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/elimizde-algashky-aes-ushin-kadr-dayarlaudyn-ulttyk-zhujesi-kalyptasu-kezeninde-tur</guid>
                <description>Қазақстан базалық мамандардың басым бөлігін өз ішінде даярлай алады. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда алғашқы АЭС үшін кадр даярлаудың ұлттық жүйесі қалыптасу кезеңінде тұр. Қазір жоғары оқу орындары мен колледждерде ядролық физика, атом және жылу энергетикасы, электр техникасы, автоматтандыру, материалтану және радиациялық қауіпсіздік бағыттары бойынша мамандар даярлануда. Келесі міндет – осы бағдарламаларды таңдалған реактор технологиясына бейімдеп, АЭС персоналына қойылатын бірыңғай біліктілік талаптарын енгізу.

Алдын ала бағалау бойынша екі энергоблокты пайдалану үшін шамамен 2 мың қызметкер қажет. Оның 1600-ге жуығы жедел және техникалық персонал, 400-ге жуығы жоғары білікті инженерлер мен атом саласының мамандары болады. Тікелей ядролық мамандықтар станция персоналының шамамен 20 пайызын құрайды. Қалған бөлігі – энергетиктер, механиктер, электр техниктері, химиктер, ІТ және автоматтандыру, жөндеу мен қауіпсіздік салаларының мамандары және т.б.

Қазақстан базалық мамандардың басым бөлігін өз ішінде даярлай алады. Алайда елде толық даярланатын қызметкерлердің нақты үлесі реактор технологиясы мен пайдаланушы ұйымның талаптары бекітілгеннен кейін анықталады. Реактор операторлары, ауысым бастықтары және қауіпсіздікке тікелей жауапты персонал технология жеткізушінің арнайы даярлығынан, толық ауқымды тренажердегі жаттығудан және лицензиялаудан өтуге тиіс. Түпкі мақсат – АЭС іске қосылғанға дейін станцияның негізгі персоналын Қазақстан азаматтарынан қалыптастыру.

Қазақстанда АЭС салу туралы шешімнен кейін жастардың атом саласына қызығушылығы күшейіп келеді. Бұған саланың стратегиялық маңызы, тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндігі және жоғары технологиялармен жұмыс істеу перспективасы әсер етуде.

Дегенмен қызығушылықты нақты кәсіби таңдауға айналдыру үшін жастар саланың практикалық мазмұнын көруі керек. ЯФИ жоғары оқу орындарымен бірлесіп студенттерге зерттеу реакторында, критикалық стендте, үдеткіштерде және зертханаларда тәжірибеден өту мүмкіндігін ұсына алады. Мұндай даярлық мамандықтың беделін арттырып қана қоймай, жастарға өз қабілеті мен кәсіби бағытын дұрыс бағалауға көмектеседі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 19 Aug 2026 11:52:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-8/CRj7ZQYu.webp"   type="image/webp"   length="100418"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Су тарифі арзан болғандықтан, халық оны үнемдеуге еш мән бермейді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/su-tarifi-arzan-bolgandyktan-halyk-ony-unemdeuge-esh-man-bermejdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/su-tarifi-arzan-bolgandyktan-halyk-ony-unemdeuge-esh-man-bermejdi</guid>
                <description>Қазақстандағы пайдаланылатын судың жартысынан көбі көрші мемлекеттерден келеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шыны керек, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Ресей елдерінен келетін су ресурстарына тәуелдіміз. Сондықтан «су жоқ» деп қарап отырмай, бар суды ұтымды пайдалануымыз қажет.

Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев бұл мәселені өте орынды көтерді. Егер суды орнымен, мәдениетті түрде пайдаланатын болсақ, оны барлық салаға жеткізуге болады.

Мысалы, ауызсу мәселесіне тоқталсақ, бізде суды пайдалану мәдениеті әлі толық қалыптаспаған. Себебі, су тарифі арзан болғандықтан, халық суды үнемдеуге аса мән бермейді, суды орынсыз пайдалануға үйреніп қалған. Бұрын ауылда адамдар суды құдықтан немесе бұлақтан, су арналарынан тасып ішетін. Бір отбасы бір күнде 40-50 литр сумен күн көретін. Ал қазіргі уақытта бір адам тәулігіне шамамен 200-250 литр су пайдаланады. Бұл – суды шамадан тыс тұтынудың көрсеткіші.

Сондықтан, ең алдымен судың нақты есебін жүргізу керек. Есепсіз ешқандай ресурс тиімді игерілмейді. Қазіргі цифрландыру мен жасанды интеллект дамыған заманда әр тұтынушының су пайдалану көлемі нақты бақылануы тиіс.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 19 Aug 2026 10:41:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-8/DwWsftM7.jpeg"   type="image/jpeg"   length="43959"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[TikTok пен YouTube елдегі заңнама талаптарын сақтауға міндетті ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/tiktok-pen-youtube-eldegi-zannama-talaptaryn-saktauga-mindetti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/tiktok-pen-youtube-eldegi-zannama-talaptaryn-saktauga-mindetti</guid>
                <description>TikTok пен YouTube елдегі заңнама талаптарын сақтауға міндетті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[TikTok Қазақстанда ресми түрде жұмыс істейді. Басқа платформалардың елімізде кеңсесі болмауы мүмкін. Дегенмен заңды тұлға ретінде олар да Қазақстан заңнамасының талаптарын сақтауға міндетті.

Жасанды интеллект арқылы жасалған контентті таңбалау сайлау науқаны кезінде ғана емес, күнделікті өмірде де маңызды. Себебі соңғы уақытта ЖИ көмегімен жасалатын жалған ақпарат пен алаяқтық әрекеттер көбейіп келеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 30 Jul 2026 16:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ESIXNJuq.jpg"   type="image/jpeg"   length="183105"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазіргі науқанның басты тренді – партиялар құрамының жаңаруы]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-naukannyn-basty-trendi-%E2%80%93-partiyalar-kuramynyn-zhanaruy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-naukannyn-basty-trendi-%E2%80%93-partiyalar-kuramynyn-zhanaruy</guid>
                <description>Қазіргі науқанның басты тренді – партиялар құрамының жаңаруы. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Көп саяси ұйымда басшылық біртіндеп жаңа буын саясаткерлеріне ауысып жатыр. Бұл партияларға жаңа идеялар ұсынуға, жақтастарының қатарын кеңейтуге және Құрылтайдың алдағы жұмысының заманауи күн тәртібін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Бүгінде азаматтар кадрдың жаңаруын, ашық саяси бәсекені және заманауи сын-қатерлер алдында саяси күштердің бірлесіп әрекет етуін күтеді.

Қазіргі сайлау науқаны алдыңғы электоралдық кезеңдерден өзгеше өтіп жатыр. Егер бұрын негізгі назар өңірлердегі сайлаушылармен және цифрлық ақпараттық кеңістіктегі үгіт-насихатқа аударылса, қазір партиялар арасындағы пікірталасқа да көбірек мән беріле бастаған.

Үгіт-насихаттың алғашқы күндерінің өзінде саяси күштер арасында пікірталас басталды. Онда парламент жұмысының тиімділігі, кәсіпкерлердің мүддесін қорғау және бизнестің саясаттағы рөлі талқыланды

Партиялар өз бағдарламаларын ұсынып қана қоймай, қоғам дамуының өзекті мәселелері бойынша ұстанымдарын ашық қорғауға дайын екенін байқатып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 30 Jul 2026 16:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/tZrjQa2c.jpeg"   type="image/jpeg"   length="19507"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Келесі жылы «пандемия балалары» мектепке барады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kelesi-zhyly-pandemiya-balalary-mektepke-barady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kelesi-zhyly-pandemiya-balalary-mektepke-barady</guid>
                <description>Әлемнің көптеген елінде коронавирус пандемиясы кезінде бала туу азайғанымен, Қазақстанда керісінше өсім байқалды. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сарапшылар мұны 2 негізгі фактормен байланыстырады. Біріншісі – карантин кезеңінде отбасылардың үйде көбірек уақыт өткізуі. Екіншісі – 2020 жылдың басынан бастап көпбалалы отбасыларға арналған жаңа жәрдемақының енгізілуі. Сол кезеңде төрт және одан көп баласы бар отбасыларға тұрақты төлемдер қарастырылды. Демографтардың пікірінше, бұл да туу көрсеткішінің артуына белгілі бір деңгейде ықпал етті.

Келесі жылы мектепке баратын балаларды демографтар «пандемия балалары» деп атайды. Себебі, 2020-2021 жылдары Қазақстанда туу көрсеткіші тәуелсіздік жылдарындағы ең жоғары деңгейлердің біріне жетті. Әсіресе, 2021 жыл рекордтық жыл ретінде есте қалды.

2020 жылы туған балалар биыл бірінші сыныпқа барса, 2021 жылғы балалар келесі жылы мектеп табалдырығын аттайды. Бұл жағдай ең алдымен білім беру инфрақұрылымына қосымша жүктеме түсіреді. Әсіресе, мектептердегі орын тапшылығы мәселесі өзекті болмақ. Мұндай қиындықтар көбіне халық көп шоғырланған Алматы мен Астана сияқты мегаполистерде байқалады.

Мысалы, соңғы жылдары Астанадағы бірқатар мектепте бірінші сыныпқа қабылдау кезінде орын жетіспеушілігіне байланысты дау-дамайлар туындады. Кейбір мектептерде сыныптағы бала саны шектелгендіктен, ата-аналар тұрғылықты жеріне жақын мектепке балаларын орналастыра алмай қалды.

Мемлекеттік мектептер барлық тіркелген оқушыны қабылдауға міндетті болғандықтан, кей жағдайда сыныптардағы бала саны 30-35 оқушыға дейін жетеді. Ал бұл білім сапасына әсер етпей қоймайды. Әсіресе, бастауыш сыныптарда әр балаға жеке көңіл бөлу маңызды саналғандықтан, сыныптағы оқушы санының шамадан тыс көп болуы оқыту тиімділігін төмендетуі мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 16 Jun 2026 11:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/DE0tLJig.jpg"   type="image/jpeg"   length="185361"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Зейнетақы қоры бұл сақтандыру қоры]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetaky-kory-bul-saktandyru-kory</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetaky-kory-bul-saktandyru-kory</guid>
                <description>БЖЗҚ жеткілікті шектерінің қазіргі мөлшерге дейін өсуі өте дұрыс шешім. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Зейнетақы қоры бұл сақтандыру қоры. Оның ақшасын тек қана сақтандыру оқиғасы болған кезде ғана алу керек, яғни, зейнетке шыққан кезде ғана алынуы керек еді. Үкімет 2021 жылы дұрыс емес шешім қабылдаған. Кезінде экономистер мен қаржыгерлер «зейнетақы қорына тимеу керек, бұл біздің еліміздің инвестициялық әлеуеті» деп айтқан болатын.

Жаңа жеткілікті шектер туралы жастар ойланбаса да болады. Мәселен, 20 жасар балаға 6 млн теңге болып белгіленіпті. Ол енді бір олигархтың баласы болмаса, ешкім бұл сомаға жеткізе алмайды. Ал енді 35-40 жасқа барған кезде биліктегілердің ақшасы көбейе бастайды ғой, бай адамдардың одан да байып кетуіне сәл шектеу қойды. Зейнетке жақын адамдар үшін, әрине, аздап қиыншылық болады. Сондықтан бұл шешім байлардың одан сайын байып кетуін шектеді, ал енді жастарға, қарапайым адамдарға мұның ешқандай әсері жоқ. Егер шақалағынан жұмысқа берсең де, бәрібір 20 жасқа дейін 6 млн теңге жинай алмайсың.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 16 Jun 2026 10:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/OWjlvDKJ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="51910"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ Мамандық таңдағанда қазіргі трендке емес, еңбек нарығындағы сұраныс пен жеке қабілетке қарау керек ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/mamandyk-tandaganda-kazirgi-trendke-emes-enbek-narygyndagy-suranys-pen-zheke-kabiletke-karau-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/mamandyk-tandaganda-kazirgi-trendke-emes-enbek-narygyndagy-suranys-pen-zheke-kabiletke-karau-kerek</guid>
                <description>Қазіргі таңда көптеген студент оқу барысында таңдаған мамандығы өзіне сәйкес келмейтінін түсініп жатыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл – қалыпты жағдай. Себебі мектеп бітірген түлектер болашақ кәсібін ерте жаста таңдайды, ал уақыт өте келе қызығушылығы мен қабілеті өзгеруі мүмкін. Ең алдымен, студент өзіне нақты сұрақ қойып, мәселенің себебін анықтауы қажет. Кей жағдайда мамандық емес, оқу жүктемесі, белгілі бір пәндердің қиындығы немесе психологиялық қысым әсер етуі мүмкін. Ал егер саланың өзі қызықтырмаса, онда бұл – маңызды белгі. 

Мұндай жағдайда студентке басқа бағыттарды зерттеп көруге кеңес беріледі. Қазіргі университеттерде қосымша мамандану, elective пәндер, minor бағдарламалары және академиялық мобильдік мүмкіндіктері қарастырылған. Бұл студентке өз қызығушылығын анықтауға көмектесетіні белгілі. Сонымен қатар, теория мен практиканың айырмашылығын да ескеру маңызды. Кейде студентке оқу процесі ұнамауы мүмкін, алайда мамандық бойынша жұмыс тәжірибесі қызықты болуы ықтимал. Сондықтан тағылымдамадан өту, еріктілік жобаларға қатысу немесе part-time жұмыс істеп көру пайдалы. Егер студент өзіне басқа бағыт жақын екенін нақты түсінсе, мамандық ауыстырудан қорықпауы керек. Бұл – қателік емес, кәсіби тұрғыда өзін іздеу процесі. Ұнамайтын салада ұзақ жыл жұмыс істегеннен гөрі, уақытында дұрыс шешім қабылдау әлдеқайда тиімді деп ойлаймыз.

Бүгінде еңбек нарығында тек диплом емес, адамның нақты дағдылары маңызды рөл атқаратынын біз әріптестерімізбен әрқашан қайталап айтып, ескертіп отырамыз. Атап айтқанда, коммуникация, цифрлық сауат, шет тілдерін білу және аналитикалық ойлау қабілеті жоғары бағаланады. Сондықтан көптеген жастар дипломы бір салада болғанымен, басқа бағытта табысты еңбек етіп жүргенін көру дағдыға айналып кетті. Ең бастысы – студент қоғамның немесе айналасының қысымымен емес, өзінің қызығушылығы мен қабілетіне сүйене отырып шешім қабылдауы қажет.

Ең жиі кездесетін қателік – мамандықты өз қалауымен емес, сыртқы факторларға қарап таңдау. Мысалы, кейбірі грант көп бөлінетін салаға барады, енді бірі ата-анасының немесе достарының кеңесіне сүйенеді. Кей жағдайда оқушылар мамандықтың атауына қызығып, оның ішкі мазмұнын толық зерттемейді. Болашақта қандай жұмыс атқаратынын, ол салаға қандай қабілет қажет екенін ойлана бермейді. Соның салдарынан оқу барысында таңдауы өзіне сәйкес келмейтінін түсініп жатады. Тағы бір мәселе – көп оқушы өз қабілеті мен қызығушылығын нақты білмейді. Біреу гуманитарлық бағытқа жақын болса да, қоғамда сұраныс жоғары деп техникалық мамандықты таңдайды. Бірақ адамға ұнамайтын салада мотивацияны сақтау қиын. Сондықтан мамандық таңдағанда тек қазіргі трендке емес, адамның өзіне не жақын қабілеті соған келе ме дегенді түсіну маңызды. Сонымен қатар болашақтағы даму мүмкіндігіне, еңбек нарығындағы сұранысқа және жеке қабілетке бірге қарау керек деп ойлаймыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 13:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/51YVBIwv.jpg"   type="image/jpeg"   length="29560"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Дүниежүзінде 2,5 миллиард адам ауызсуға зәру]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/duniezhuzinde-2-5-milliard-adam-auyzsuga-zaru</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/duniezhuzinde-2-5-milliard-adam-auyzsuga-zaru</guid>
                <description>Еуропаға, Америкаға барғандар судың бір текше метрі 1000 теңгенің жобасы екенін біледі. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ал бізде бар-жоғы – 100 теңге. Содан кейін адамдардың қызығушылығы пайда бола ма? Сол себепті, судың тарифіне әділетті баға орнатуымыз керек. Әйтпесе, арзан суды үнемдеуге ешкімнің құлқы болмайды. Келешекте тапшылық туындайды. Дүниежүзінде 7 миллиард халық болса, соның 2,5 миллиарды ауызсуға зәру. Керек болса, олар қыста, көктемде су қорын жиып алып, басқа мезгілдерде пайдаланады. Біз бұл ауызсуды оның қажеттілігі жоқ жерге пайдалануға тыйым салуымыз керек. Мысалы, есік алдының шаңын басу үшін, салқындату үшін ауызсуды себетіндер бар. Ауызсу тарифі қымбаттаса, олар үнемдеуге көшеді. Біз сол үшін ауызсудың қадіріне жетуіміз шарт.
 

Бүгінде ең басты мәселенің бірі – су ресурстарын тиімді пайдалану мен оны болашақ ұрпаққа жеткізу. Себебі, халық саны өсіп келеді, өндіріс орындары көбейіп жатыр, ауыл шаруашылығы қарқынды дамуда. Осының бәрі суға деген сұранысты арттырады. Сонымен қатар, су шаруашылығы саласына білікті мамандар мен инвестиция қажет.
 

Жалпы алғанда, су тапшылығы – тек бір саланың емес, бүкіл қоғамның ортақ мәселесі. Сондықтан, халық болып бірігіп, суды үнемдеу мәдениетін қалыптастыруымыз қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 30 May 2026 09:53:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/Q9GjyyMK.jpg"   type="image/jpeg"   length="239573"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[AI – кибершабуылдарды жеделдететін күш]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/ai-%E2%80%93-kibershabuyldardy-zhedeldetetin-kush</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/ai-%E2%80%93-kibershabuyldardy-zhedeldetetin-kush</guid>
                <description>Бірнеше жыл бұрын жасанды интеллект бизнес үшін негізінен тиімділік құралы ретінде қарастырылатын, 2026 жылы бұл үрдіс түбегейлі өзгерді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Енді AI – компаниялардың көмекшісі ғана емес, кибершабуылдарды үдететін құралға айналды. Ең үлкен мәселе – шабуылдардың даму жылдамдығы компаниялардың қорғаныс жүйесін жаңарту қарқынынан асып кетті. World Economic Forum-ның 2026 жылғы есебіне сәйкес, жасанды интеллектімен байланысты қауіп-қатерлер биылғы ең жылдам өсіп жатқан киберқауіптердің бірі ретінде аталды. Киберқауіпсіздік саласындағы басшылардың 87%-ы ЖИ тәуекелдерін жаңа қауіптердің басты факторы деп есептейді.  

Қазірдің өзінде ЖИ бірнеше мақсатта қолданылып жатыр. Атап айтқанда, фишинг хаттарын жасау; басшылардың deepfake дауысын құрастыру; MFA қорғанысын айналып өту; корпоративтік желі ішінде барлау жүргізуді жеделдету; мердігерлер мен жеткізу тізбектеріне шабуылдарды автоматтандыру. Біз жоғары жылдамдықтағы кибершабуылдар дәуіріне кіріп жатырмыз. Microsoft-тың соңғы есептерінде ЖИ арқылы жасалған фишинг шабуылдарының дәстүрлі шабуылдарға қарағанда әлдеқайда «тиімді» екені айтылған. Кейбір жағдайларда қолданушылардың алдану деңгейі 54%-ға жеткен. Ал классикалық фишингте бұл көрсеткіш шамамен 12% болған. Бұл Қазақстан үшін де қауіпті. Себебі көптеген компания әлі күнге дейін қауіпсіздікті ескі модель бойынша құрып келеді. Яғни, «антивирусымыз бар, MFA қосылған, firewall орнатылған» деген ұстаныммен жүр. Бірақ бүгінде AI шабуылдардың табиғатын өзгертті. Мысалы, бұрын ең сенімді қорғаныс құралдарының бірі саналған көпфакторлы аутентификацияның (MFA) өзі қазір толық қорғаныс болудан қалды. 2026 жылдың сәуірінде Microsoft ЖИ көмегімен жүргізілген шабуылдарды сипаттады: device code phishing, автоматтандырылған барлау және пайдаланушы сессияларын басып алу арқылы MFA айналып өткен.

Компаниялар ЖИ құралдарын өте жылдам енгізіп жатыр, бірақ қауіпсіздік процестері әлі де бұрынғы деңгейде қалып қойған. Қызметкерлер бақылаусыз сыртқы ЖИ-сервистерді пайдаланады. Құпия ақпарат ашық модельдерге жүктеледі. ЖИ-ассистенттер ішкі құжаттарға қол жеткізеді.

API-интеграциялар қауіпсіздік архитектурасы толық тексерілмей іске қосылады. Нәтижесінде ЖИ тек бизнесті емес, ықтимал шабуылдарды да жеделдетіп жатыр. Бүгінде киберқауіпсіздік IT бөлімінің техникалық міндеті болудан қалды деуге толық негіз бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 15 May 2026 12:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/BKc2BM3J.jpg"   type="image/jpeg"   length="76317"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Мемлекеттік тіл» деген терминді «ресми тіл» деп ауыстыру керек]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/memlekettik-til-degen-termindi-resmi-til-dep-auystyru-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/memlekettik-til-degen-termindi-resmi-til-dep-auystyru-kerek</guid>
                <description>Елімізде бір әлеуметтік лингвистикалық құбылыс байқалады: қазақ тілі – мемлекеттік тіл деп заңдастырып қойып, билік пен зиялы қауым орыс тілін белсенді түрде қолдайды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Осыған байланысты қоғамда ерекше субьмәдениеттің өкілдері – еуропаланған жастар мен өздерін «модернизацияланған» немесе дамыған деп санайтын халықтың қабаты пайда бола бастады. Мәдениеттердің бұлайша гибриттенуі халықты дамыған және артта қалғандар деп екі жікке жаруға әкелуі мүмкін.

Меніңше, біздің елде «мемлекеттік тіл» деген терминді «ресми тіл» деген терминмен ауыстыру керек (әлемдік тәжірибе солай). Өйткені «мемлекеттік тіл» деген – жасанды термин, ол міндетті түрде «ресми тіл» деген терминді қажет етіп тұрады. Біз конституцияға мың рет қазақ тілі – мемлекеттік тіл деп жазғанмен, ол сонша рет «ресми тіл орыс тілі ме?» дегенді меңзеп тұрады. Сондықтан, Конституциядан бастап барлық құжатта «Қазақстанның ресми тілі – қазақ тілі» деп жазылуы керек. Сосын ресми тілді білу міндеттеледі. Ол міндеттелсе, оны оқыту өзінен-өзі қажеттілікке айналады. Сонда Қазақстанның ресми тілі – қазақ тілін жаппай оқытуға көшу туралы қаулы қабылданып, тұжырымдамалары жасалуы керек. Осы құжаттар негізінде балабақшада, бастауыш сыныпта, орта мектепте, колледждер мен жоғары оқу орындарында және елдің ересек тұрғындарына ресми тілді оқытудың жаңа стандарттары жасалуы қажет.

Тіл – прогресс пен дамудың маркері. Тіл маргиналданса, тілмен бірге автоматты түрде ұлттық әдебиет пен өнер де маргиналдануға ұшырайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 13 May 2026 16:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/MCbCzf1n.jpg"   type="image/jpeg"   length="186057"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан – ауыл шаруашылығы әлеуеті өте жоғары елдердің бірі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-%E2%80%93-auyl-sharuashylygy-aleueti-ote-zhogary-elderdin-biri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-%E2%80%93-auyl-sharuashylygy-aleueti-ote-zhogary-elderdin-biri</guid>
                <description>Дамытуға болатын жаңа бағыттар мен болашағы мол салаларға келсек, аналитикалық тұрғыдан, бірнешеуін атауға болады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біріншісі – органикалық ауыл шаруашылығы. Дүние жүзінде экологиялық таза өнімге сұраныс жыл сайын өсіп келеді. Еуропа мен АҚШ нарығына экспорт жасау мүмкіндігі жоғары. Мысалы, Қазақстанда органикалық өнім (бидай, зығыр, соя, бұршақ, дәрілік өсімдіктер) ЕО елдеріне экспортталып жатыр. Қазақстан Еуропа үшін «табиғи өнім жеткізушісі» бола алады.

Перспективалы өнімдер ретінде жасымық, зығыр, органикалық көкөністер мен  дәрілік өсімдіктерді атауға болады.

Айта кетерлігі, Қазақстан жасымық экспорты бойынша әлемде 6-орында тұр және оны одан әрі дамытуда үлкен әлеуетке ие. Бұрын біз оны Түркияға шикізат ретінде экспорттап, оны қайта жарма түрінде жоғары бағамен сатып алатынбыз. Қазіргі уақытта Қостанай, Ақмола және Абай облыстарындағы кәсіпорындардың іске қосылуы нәтижесінде ішкі нарық толық қамтылып, бүгінде дайын өнім экспортталуда.

Екінші бағыт – аквамәдениет (балық шаруашылығы). Қазақстанда табиғи су ресурстары мол болғанымен, балық өндірісі әлеуетіне толық жеткен жоқ. Сарапшылардың пікірінше, аквамәдениет импортты алмастырып, экспорттық өнім бола алады және бұл бағыт ауылдық жерлерде жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Елде жылдық қуаты шамамен 120 мың тонна болатын 72 балық өңдеу зауыты бар. Оның ішінде 20 нысан Еуроодаққа экспорттауға сертификатталған. Қазақстан балық өнімдерін Германия, Нидерланды, Ресей және Қытайды қоса алғанда, 21 елге экспорттайды.

Жылыжай шаруашылығы (интенсивті көкөніс өндірісі). Қазақстанда климаттың суық болуы жылыжай өндірісін стратегиялық бағытқа айналдырады.

Жоғары маржалы дақылдар. Елімізде дәстүрлі бидай өндірісінен басқа пайдасы жоғары дақылдарға көшу тренді байқалады. Перспективалы бағыттар ретінде майлы дақылдар (рапс, күнбағыс), бұршақ дақылдары, зығыр, соя, мал азығы дақылдарын атауға болады. Бұл өнімдерге Қытай, Түркия, Иран сияқты елдерде сұраныс жоғары. 

Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу. Сарапшылар Қазақстан үшін негізгі мәселе шикізатты емес, дайын өнімді экспорттау екенін атауда. Перспективалы бағыт – ет өңдеу (шұжық, жартылай фабрикат), сүт өнімдері (ірімшік, құрғақ сүт), астық өңдеу (макарон, крахмал), өсімдік майлары.

Агроэкотуризм. Қазақстанда ауыл туризмі – ауыл экономикасын әртараптандырудың маңызды тәсілі. Ауылдық аймақтарды дамыту бағдарламаларында бұл бағыт та қамтылған. Мысалы, этноауылдар салу, ферма туризмі, жылқы туризмі, аңшылық және балық туризмі бағыттарын дамытуға болады. Бұл ауыл халқының табысын арттыруға ықпал етеді.

Баламалы мал шаруашылығы. Еліміздің дәстүрлі мал шаруашылығынан бөлек жаңа нишаларды дамыту мүмкіндігі мол. Мысалы, түйе шаруашылығы (шұбат, түйе сүті), марал шаруашылығы (панты өнімдері), ешкі сүті өндірісі, жылқы етінің экспорттық өндірісі т.б. Бұл өнімдер экологиялық және дәстүрлі бренд ретінде әлемдік нарықта сұранысқа ие.

Қазақстан ауыл шаруашылығы әлеуеті өте жоғары елдердің бірі саналғанымен, көптеген сарапшылар аграрлық сектордың мүмкіндіктері толық пайдаланылмай отырғанын айтуда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 14:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/SRxB95UN.webp"   type="image/webp"   length="130448"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Туризмді дамыту тек жаңа қонақүйлер салумен немесе жол жөндеумен шектелмеуі керек]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/turizmdi-damytu-tek-zhana-konakujler-salumen-nemese-zhol-zhondeumen-shektelmeui-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/turizmdi-damytu-tek-zhana-konakujler-salumen-nemese-zhol-zhondeumen-shektelmeui-kerek</guid>
                <description>Қазақстан – тұмса табиғаты бар, тарихы терең, мәдениеті бай ел. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дегенмен осы мол әлеуетті толық пайдаланып отырмыз деп айту қиын. Сондықтан 2025 жылғы қыркүйек айында Үкіметке туризмді дамыту мәселесі бойынша арнайы депутаттық сауал жолдап, өңірлердегі өзекті мәселелерді көтердім. Бүгінде туризм саласында оң өзгерістер де бар. Мысалы, бір ғана Жетісу облысында орналастыру орындарының саны 400 нысанға жетіп, төсек-орын қоры 22,8 мыңға дейін өсті. Ішкі туристер саны 2 миллион адамға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 11 пайызға артты. Ал көрсетілген туристік қызмет көлемі 1,8 млрд теңгеге жетті. Бұл – сұраныстың бар екенін көрсететін жақсы белгі. Ендігі міндет – осы әлеуетті жүйелі дамыту.

Біріншіден, өңірлік басқару жүйесін күшейту қажет. Қазіргі таңда елімізде 12 визит-орталық жұмыс істегенімен, туризм басқармалары барлық облыста бірдей жоқ. Туристік әлеуеті жоғары Ұлытау мен Жетісу сияқты өңірлерде мұндай құрылымдардың болмауы туризмнің жүйелі дамуына кедергі келтіреді. Екіншіден, инфрақұрылымды дамыту маңызды. Мысалы, Алакөл жағалауы бүгінде еліміздің ірі туристік орталықтарының біріне айналып отыр. Соңғы жылы ғана бұл өңірге 1,8 миллионнан астам адам келген. Орналастыру орындарының саны 270 нысанға жетіп, туристік қызмет көлемі 7,2 млрд теңгеге дейін өскен.  Мұндай тәжірибені еліміздің басқа да өңірлерінде қолдану қажет. Үшіншіден, жаңа туристік бағыттарды дамыту керек. Ұлытаудағы «Саң» таулары, Кейкі батыр үңгірі немесе Маңғыстаудағы Торыш алқабы сияқты бірегей табиғи нысандарды мемлекет қорғауына алып, туристік маршруттарға енгізу еліміздің туристік картасын кеңейте түседі.

Туризмді дамыту тек жаңа қонақүйлер салумен немесе жол жөндеумен шектелмеуі керек. Ең бастысы – табиғи және тарихи мұрамызды көздің қарашығындай сақтау. Өкінішке қарай, кейбір қасиетті орындарда мәдениетке жат әрекеттер кездесіп жатады. Киелі жерлерде қоқыс қалдыру, тарихи белгілерді бүлдіру сияқты жағдайлар орын алады. Мысалы, жуырда Ұлытау ұлттық паркінің аумағындағы «Әулие тауда» орналасқан қасиетті таңбалы тастардың бүлінуі қоғамды алаңдатқан жағдай болды. Бұл – ұлттық құндылықтарға жасалған қиянат. Сондықтан туризмді дамыту мен табиғи-мәдени мұраны қорғау қатар жүруі тиіс. Сонымен қатар табиғи ескерткіштерді сақтау мәселесіне де ерекше назар аудару қажет. Маңғыстаудағы Торыш алқабындағы шар тәрізді тастар – табиғаттың сирек құбылысы. Алайда кейбір адамдар оларды жеке мақсатта алып кетіп, табиғи ландшафтқа зиян келтіріп отыр. Мұндай нысандарды мемлекет қорғауына алып, бақылауды күшейту – уақыт талабы.

Бүгінде туризм – цифрлық технологиялармен тығыз байланысты сала. Әлемде туристер сапарды жоспарлаудан бастап, қонақүй таңдауға дейін барлық қызметті онлайн форматта пайдаланады. Қазақстанда бұл бағытта алғашқы қадамдар жасалғанымен, цифрлық әлеует толық пайдаланылып отыр деп айту қиын. Туристік ақпараттың бірыңғай цифрлық платформасы, сапалы мобильді қосымшалар және жасанды интеллект негізіндегі сервистер жеткілікті деңгейде дамымаған. Сондықтан цифрлық инфрақұрылымды күшейту қажет. Туристік аймақтарда тұрақты интернет байланысын қамтамасыз ету, бейнебақылау жүйелерін енгізу, дрондар арқылы бақылау жүргізу қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жасанды интеллект туристерге жеке маршруттар ұсыну, тарихи нысандар туралы көптілді ақпарат беру, өңірлердің туристік әлеуетін тиімді таныстыру сияқты мүмкіндіктер ашады. Бұл – туризмді жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, еліміздің экономикасына қосымша серпін беретін бағыт.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 09 Apr 2026 12:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/uN8oesXn.jpeg"   type="image/jpeg"   length="438675"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/author_news/balanyn-sozin-bolmeu-de-manyzdy-sanalady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/author_news/balanyn-sozin-bolmeu-de-manyzdy-sanalady</guid>
                <description>Қоғамда «суицид туралы айтуға, сұрауға болмайды» деген стереотип бар. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бірақ осы стигманы бұза отырып, баламен ашық сөйлесу, қорықпай сұрау – өте маңызды.

Көп адам «суицид туралы сұрасам, баланы соған итермелеймін» деп ойлайды. Маман ретінде айтарым, бұл – қате пікір. Керісінше, дер кезінде қойылған ашық сұрақ баланың өмірін сақтап қалуы әбден мүмкін.

Жасөспірімдермен жұмыс тәжірибесінде байқалғандай, балаға ашық сұрақ қойылған кезде, ол ішіндегі ауыр сезімін сыртқа шығарып, көмек алуға мүмкіндік табады.

Енді оны қалай айту керек? «Мен сенің соңғы кезде қатты қиналып жүргеніңді байқап жүрмін», «Сенде өмір сүргің келмейтін сәттер бола ма?», «Өзіңе қол жұмсау туралы ойладың ба?» деген секілді сұрақтарды ашық қою баланың өмірін сақтауға көмектеседі. 

Бұл жердегі негізгі мақсат – баланың ішіндегі ауыр сезімін, мәселесін сыртқа шығару, мәселесін айтуына мүмкіндік беру және сол арқылы көмек алуға алғашқы қадам жасау. 

Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады. Жалпы, жасөспіріммен сөйлесу барысында осы қағидаға ерекше мән беру керек. Бала өз мәселесін айтқанда оның сезімдерін құнсыздандырмаған жөн. Өкініштісі сол, кейде мынадай сөздер айтылып жатады: «Қоя ғой, бәрі жақсы болады», «Бұл да өтеді», «Сен неге бұған бола уайымдайсың?», «Сенен де қиын жағдайда жүрген адамдар бар», «Осыған бола сондай шешім қабылдайсың ба?», «Ата-анаңды ойламадың ба?». Осындай сөздерді естіген жасөспірімдер, менің тәжірибемде керісінше, одан әрі тұйықталып, ештеңе айтқысы келмей қалады.

Сондықтан, дұрыс сөйлесу керек. Мен мынадай тәсілді қолданамын. «Саған шынымен де қиын екен, егер сенің орныңда мен болсам, не істерімді білмей отырмын?» деп айтамын. Осындай сөздер жасөспірімге шынайы әсер етеді. Өйткені, бұл – оның мәселесін мойындау. Сонымен қатар, «Мен сені толық түсініп отырмын» деп айтпаймын. Оның орнына «Мен сені түсінуге тырысып жатырмын» деп айтамын. Себебі, қазіргі жасөспірімдер өте сезімтал, олар бәрін байқайды. Кейде «Сіз мені қалай түсініп отырсыз?», «Сіз осындай жағдайды бастан өткердіңіз бе?» деп кері сұрақ қояды.

Сондай-ақ, балаға алғыс білдірудің де маңызы бар. Мысалы, «Өзіңнің мәселеңді менімен бөліскенің үшін рақмет!», «Мен саған көмектескім келеді», «Сен сияқты жағдайдағы балаларға көмектескен тәжірибем бар» деу – жасөспірім үшін өте маңызды. Өйткені, ол өзін жалғыз емес екенін түсінеді. Осындай қиындықпен тек өзі ғана бетпе-бет келіп тұрған жоқ екенін сезіну оған үлкен қолдау береді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 07 Apr 2026 13:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/5VrFQBbR.jpeg"   type="image/jpeg"   length="117140"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
