<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Әлемде</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss/alemde</link>
        <description><![CDATA[Новости Казахстана]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Sun, 26 Jul 2026 16:25:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шенеуніктер наразы «тарақандардың» алдында тізе бүкті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/sheneunikter-narazy-tarakandardyn-aldynda-tize-bukti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/sheneunikter-narazy-tarakandardyn-aldynda-tize-bukti</guid>
                <description>Үндістанның алып мегаполистерінде жазғы аптап пен көзден жас ағызатын газдың түтінін бастан кешкен тұрғындар бүгінде оқиғалардың жаңа кезеңге аяқ басқанын сезініп, жастардың көтеріңкі көңіл күйіне ортақтасты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Кеше ғана билік тарапынан елеусіз қалған наразылық білдірушілер бүгін Үкіметті бірқатар талаптарын қайта қарауға мәжбүр етіп, өздері үшін маңызды нәтижеге қол жеткізді.


Кеше Үндістанның білім министрі Дхармендра Прадхан қызметінен кететінін ресми мәлімдеді: «Соңғы он күндегі оқиғаларды жүрегім сыздай бақыладым. Мен үшін бұл жеке беделдің мәселесі емес, елдің мүддесі үшін орнымды босатуға дайынмын», – деп жазды Прадхан 25 шілдеде X әлеужелісінде.


Нарендра Моди Үкіметі соңғы 12 жылда қабылданған шешімдерін сирек өзгертетін билік ретінде бағаланып келеді. Соңғы жылдары Үкімет тек 2021 жылы аграршылардың ұзаққа созылған наразылығынан кейін ауыл шаруашылығы реформасына қатысты заңдардың күшін жойған болатын. Бұл жолы студенттер мен жастардың 10 күнге созылған наразылығы нәтижесінде Білім министрі қызметінен кетіп, билік шерушілердің бірқатар талаптарын орындауға келісті.

Бұл теңдессіз қоғамдық «жарылысқа» сот билігінің биігінен айтылған тәкаппар сөз түрткі-триггер болды. 15 мамырда Үндістанның Жоғарғы сотының төрағасы Сурья Кант жалған дипломдардың жаппай сатылуы туралы іске қатысты пікір білдіре келе, журналистикамен айналысатын немесе қоғамдық белсенділікке әуес жұмыссыз жастарды «тарақандар» және «паразиттер» деп атады.

Миллиондаған жас білімді әлеуметтік тұрғыдан алға жылжудың басты мүмкіндігі деп санайтын Үндістанда мұндай мәлімдеме қоғамның өткір реакциясын туғызды. Кейінірек судья өз сөзін нақтылап, «тарақан» деген теңеуді тек жалған диплом алғандарға қатысты қолданғанын айтты. Алайда бұл түсініктеме наразылықтың қарқынына әсер ете қойған жоқ.

Политтехнолог Абхиджит Дипке берілген мүмкіндікті әп-сәтте іліп әкетті: келесі күні-ақ, 16 мамырда ол желіде сатиралық онлайн-науқанды бастап, бейресми «Тарақандардың халықтық партиясының» (Cockroach Janta Party, CJP) негізін қалады. Қозғалыс лезде жүздеген мың жақтастар мен миллиондаған жазылушы жинады.

Осылайша, қорлау ретінде таңылған сөз тығырықтан шаршаған буынның ұранына айналып шыға келді. Қоғамдық наразылығы бұрыннан қордаланып жатқан еді. Үнділік жастар шектен шыққан жұмыссыздықтан, өрісі тарыла түскен экономикалық мүмкіндіктерден және бүкіл білім беру жүйесінің дағдарысынан азап шегіп, әбден ыза болған еді.

Жастар толқуына жаңа жанжал серпін берді. Ол миллиондаған отбасының тағдыры таразыға түскен жоғары оқу орындарына түсудің ұлттық емтиханымен (NEET-UG немесе National Eligibility Cum Entrance Test) байланысты болды.

Мамыр айының басында тест тапсырмаларының интернетке жаппай тарап кетуіне байланысты алғашқы емтихан нәтижелері жойылды. Бұл миллиондаған ұл-қыздың үмітіне балта шапты. Елді трагедиялық толқын жапты. Үміті үзілген 20-дан астам студент өз-өзіне қол салды.

Қайта тапсыру емтиханы қарсаңында билік Telegram мессенджерін толық бұғаттау туралы шешім қабылдап, жағдайды шегіне жеткізе ушықтырды. Сарапшылар жазғандай, байланысты тұншықтыру арқылы проблеманы шешу мүмкін емес. Өйткені, олардың пікірінше, жанжалға технологиялар емес, тест нәтижелерін мафияға алдын ала сатқан білім министрлігінің жемқорлары кінәлі.

Осы кезде CJP онлайн-партиясы халықты офлайн режимге шығуға шақырды, деп жазды «Би-би-си». Реформаторлық қозғалыстың ардагері Сонам Вангчуктің осы қозғалысқа қосылуы да оған орасан зор импульс беріп, бүкіл елдің назарын аудартты. Оның үш апталық аштық жариялауы Махатма Гандидің «Мемлекетшілдіктің Ұлы Рухын» қайта тірілтіп, бейбіт қарсылықтың қасиетті күшін аға ұрпақтың есіне салды.

Нәтижесінде, Нью-Дели көшелері «қайнай» бастады. CJP қозғалысы виртуалды кеңістіктен тез арада асфальтқа ойысып, Нью-Дели орталығындағы көне Джантар-Мантар обсерваториясының маңын «жаулады». CJP Үкіметке табанды шарттарын қойды: «білім министрі Прадхан отставкаға кетсін», «қаза тапқан студенттердің отбасыларына 10 млн рупийден (шамамен 100 мың доллардан) өтемақы төленсін», «емтихан жүйесі терең реформалансын», «жүйелі жұмыссыздықпен күресте түбегейлі өзгерістер жасалсын».


Шерулердің ауқымы мен географиясы күн санап өсіп, барлық жастағы үнділіктерді шарпыды. «Бұл бас көтерулердің ерекшелігі сол, олар қоғамның әлдеқайда кең қабаттарын қамтыды. Анна Хазаренің 2011 жылғы «Үндістан сыбайлас жемқорлыққа қарсы» (IAC) қозғалысы сияқты, CJP де орта тапты көшеге жаппай алып шыға алды», – деп түсіндірді Браун университетінің сарапшысы Ямини Айяр.


Шілденің үшінші онкүндігінде наразылықтар күшейе түсті. 20 шілдеде CJP қозғалысының ондаған мың жақтастары Үндістан Парламенті ғимаратына қарай шеруге шықты, деп хабарлады Deutsche Welle. Билік наразылықты тоқтатуға әрекет етті. Полиция шерушілерге қарсы арнайы құралдар, оның ішінде көзден жас ағызатын газ қолданды. Сонымен қатар мобильді интернет уақытша бұғатталды.

Ел астанасының орталығында жағдай шиеленісіп, метроның 16 станциясы уақытша жұмысын тоқтатты. Көшедегі қақтығыстар салдарынан 200-ге жуық адам зардап шекті. Полицияның дерегіне сәйкес, жараланғандардың қатарында 60 шеруші және 118 күш құрылымының қызметкері бар.


«Бұл біздің балаларымызға жасалған шабуыл! Мен бозбалалардың да, бойжеткердердің де полициядан қатты таяқ жеп, қансырап жатқанын көрдім. Олар мұны ешқашан ұмытпайды», – деп көзіне жас ала еске түсірді Бихардан келген мұғалім Васундара Сингх.


Көшедегі қақтығыстар наразылықтың одан әрі кеңеюіне ықпал етті. 21 шілдеде шерушілерге парламенттік оппозиция өкілдері қолдау білдірді. Рахул Ганди мен «Үндістан ұлттық конгресінің» басқа да жетекшілері Нарендра Модидің резиденциясына қарай шеру ұйымдастырды. Полиция оларды ұстағанымен, кейін босатты.

Сонымен қатар наразылық акциялары елдің басқа өңірлеріне де тарады. Патна, Хайдарабад, Мумбай және өзге де ірі қалаларда шерулер өтіп, бірқатар жерде құқық қорғау органдарымен қақтығыстар тіркелді. Бихар штатында BJP ұйымдастырған марш кезінде жанжал болды. Жүздеген студент штат парламентінің ғимаратына кірді, соның салдарынан депутаттар қауіпсіздік мақсатында ғимарат ішінде қалды. Виджаявада мен Джамму қалаларында баррикадалар орнатылып, шерушілер мен күш құрылымдары арасында қақтығыстар орын алды.

Шенеуніктер реакциясы

Бастапқы кезеңде Үкімет қауіпсіздік шараларын күшейтумен қатар, жағдайды саяси жолмен реттеуге де әрекет жасады. Аштық жариялаған қоғам белсендісі Сонам Вангчук ауруханаға жеткізілді. Полиция көшелерде шатыр тігіп, ұзақ уақыт бойы наразылық білдірген шерушілерді таратпақ болды.

Сонымен бір мезгілде қоғамды ымыраға шақырды: Премьер-министр Нарендра Моди телеарналар арқылы халыққа үндеуінде емтихан нәтижелерінің сыртқа ағып кетуіне қатысты қылмыстық істер қозғап, оны қарау үшін жеделдетілген соттар құруды ұсынды. «Жастар – біздің болашағымыз! Біз үшін жастардың амандығы мен бақытынан маңызды ештеңе жоқ!», – деп мәлімдеді Үндістан көшбасшысы.

Дегенмен, мұндай үндеулерді жастар қабылдамады. Наразылық білдірушілер нақты талаптарының орындалуына табандады.


«Моди өзіне қолайлы шешім ұсынғаннан гөрі, ел мүддесіне сай шешім іздеп, соған үлгі көрсетуі керек», – деп шорт кесті заңгер-студент Дакш Бхаргава «Еуроньюске» сұхбатында.


Билік болса, қоғамның талаптарына қарамастан, Білім министрінің отставкасы мәселесі күн тәртібінде жоқ екенін мәлімдеуді жалғастырды. Сәрсенбі, 22 шілдеде Үкіметтің ресми өкілі PTI агенттігіне сұхбатында: «Білім министрінің отставкасы туралы сөз де болуы мүмкін емес! Бұл мәселе мүлдем күн тәртібінде жоқ. Министрді тест нәтижелерінің сыртқа ағып кетуіне айыптауға болмайды», – деп мәлімдеді. Прадханның өзі де орнында қалатынын нықтап, оппозицияны «студенттерді пайдаланып отыр» деп айыптаумен шектелді.

Бірақ көшедегі қысымның ауқымы шегіне жеткенде Үкімет жағдайды күшпен ұстап тұру мүмкін еместігін ұқты.

«Бұл – Үндістанның ұзақ күресі»: көше жеңісі – тек бастамасы ма?

CJP өкілі Ашутош Ранканың Үкіметпен түнгі, сондай-ақ сенбілік таңдағы келіссөздерінің нәтижесі Министрлер кабинетінің толық капитуляциясымен аяқталды. Білім министрі Прадхан отставкаға кетті, ал, «тарақандар партиясы» өзінің барлық талаптарының орындалғанын және наразылық акцияларын тоқтататынын хабарлады.


«Үкімет шерушілердің негізгі талаптарын орындады. Біз баршаңызды наразылық орындарынан бейбіт түрде тастап кетуге шақырамыз!», – деді Нью-Делидегі мерекелік брифингте «тарақандардың» жетекшісі.


Бір аптадан астам уақыт бойы наразылықтың орталығына айналған Джантар-Мантар алаңы шаттыққа бөленді: ондағы шатырлы лагерлерде апталап өмір сүрген мыңдаған жас оқиғаның тарихи ауқымын түсініп, бір-бірін құшақтап, құттықтап, жылап, байрақтарды биікке желбіретті.

Саясаттанушылар болған оқиғаны заманауи Үндістан тарихындағы бетбұрысты сәт деп атап та үлгерді. Браун университетінің аға ғылыми қызметкері Ямини Айярдың пікірінше, «бұл наразылықтар орта таптағы билік институттарына деген терең сенімсіздік дағдарысын әшкереледі».

Үнділік саяси сарапшы Радика Рамасешан білім берудегі сәтсіздік ауылдық аймақтар үшін де саяси мәселеге айналғанына, себебі, қазіргі жастар өз болашағын дәстүрлі фермерлікпен байланыстырмайтынына назар аудартты.

Саяси шолушы Джа Апурвананд полицияның қаталдығын көрген жастар мұнымен тоқтап қалмайтынын, алған әсерін енді өз ауылдарында таратып, болашақ қозғалыстар үшін наразы электорат қалыптастыратынын болжады.

«Тарақандар» қозғалысы мүмкін еместі ақиқатқа айналдырды: интернет-сатираны тәртіпке бағынған көше қозғалысына дейін жеткізді, билікті елдің, жас ұрпақтың пікірімен санасуға мәжбүр етті және зумерлердің мәселелерін жалпыұлттық күн тәртібіне шығарды.

Делидегі шатырлы лагерь жиналды, ірі мегаполистердегі орталық көшелер қоқыстан, баррикадалардан тазартылды. Бірақ оппозицияда да, Нью-Делидегі Raisina Hill үкіметтік кешеніндегі шенеуніктерде де наразылықтың осымен аяқталғанына деген сенім жоқ.  


«Ел болашағы үшін басты шайқастар әлі алда. Бұл – ұзақ күрес. Өте созылмалы текетірестен өтуге тура келеді. Өйткені бүкіл жүйені өзгерту керек. Ал, оның ішіндегі кесірлі байланыстар өте терең тамыр жайған», – деді CJP баспасөз қызметінің басшысы Саурав Дас.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 16:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/g69CIh4Z.png"   type="image/png"   length="2417208"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан ТМД-ға мүше мемлекеттердің Жастар ісі жөніндегі кеңесіне төрағалық етеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-tmd-ga-mushe-memleketterdin-zhastar-isi-zhonindegi-kenesine-toragalyk-etedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-tmd-ga-mushe-memleketterdin-zhastar-isi-zhonindegi-kenesine-toragalyk-etedi</guid>
                <description>Арменияның Капан қаласында ТМД-ға мүше мемлекеттердің Жастар ісі жөніндегі кеңесінің отырысы өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оған Қазақстан Республикасының делегациясы қатысты. Іс-шара «ТМД жастар астанасы» халықаралық жобасы аясында ұйымдастырылды.

Отырыс барысында қатысушы мемлекеттердің өкілдері жастар саясатын дамытудың басым бағыттарын, халықаралық ынтымақтастықты кеңейту, жастар бастамаларын қолдау, волонтерлік қозғалысты дамыту және бірлескен жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылады.

Қазақстан тарапы жастар саясаты саласындағы көпжақты әріптестікті одан әрі нығайтуға дайын екенін жеткізді.

Қазақстандық делегация ТМД-ға мүше мемлекеттердің жастар қоғамдық ұйымдарының форумына және Кеңес мүшелерінің панельдік пікірталасына қатысты. Басқосуларда ТМД елдерінің жастар ұйымдары арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамыту жолдары сөз болды.

Жиын қорытындысында ТМД-ға мүше мемлекеттердің Жастар ісі жөніндегі кеңесіне төрағалық ету кезегі Қазақстанға өтті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 13:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/sKOORXVw.jpg"   type="image/jpeg"   length="120712"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[БҰҰ Бас хатшысы Асад билігі құлағаннан кейін алғаш рет Сирияға барды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/buu-bas-hatshysy-asad-biligi-kulagannan-kejin-algash-ret-siriyaga-bardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/buu-bas-hatshysy-asad-biligi-kulagannan-kejin-algash-ret-siriyaga-bardy</guid>
                <description>Антониу Гутерриш Сирияның соғыстан кейінгі қалпына келуі үшін халықаралық қолдау қажет екенін айтты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш Асад билігі құлағаннан кейін Сирияға алғаш рет барып, елдің соғыстан кейін қалпына келіп қана қоймай, тұрақты әрі өркендеген мемлекет құруға мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді.

Дамаскіде Сирияның Сыртқы істер министрі Асаад аш-Шибанимен өткізген баспасөз мәслихатында ол бұл сапардың ерекше маңызға ие екенін айтып, БҰҰ жүйесінде қызмет еткен жылдары сириялықтармен ұзақ уақыт жұмыс істегенін еске салды. Сондай-ақ 2011 жылы елдегі қуғын-сүргін басталғаннан бері Асад билігі құлағанға дейін Сирияға әдейі бармағанын жеткізді.

Гутерриш сириялықтардың ұзақ жылдарғы соғыс пен қиындықтарға қарамастан төзімділігін жоғалтпағанын атап өтті. Оның айтуынша, бүгінде Сирияның алдында соғыс зардаптарын еңсеріп, тұрақты әрі инклюзивті қоғам қалыптастыруға мүмкіндік туып отыр. Бұл үшін әрбір азамат өзін ел болашағының бір бөлігі ретінде сезініп, мемлекеттік институттарды сириялықтардың өздері қалыптастыруы қажет.

Бас хатшы сондай-ақ Сирияның халықаралық қолдаусыз толық қалпына келе алмайтынын айтып, әлемдік қауымдастықты елдің экономикасы мен инфрақұрылымын қалпына келтіруге, негізгі қызметтерді жандандыруға, жұмыс орындарын ашуға және босқындардың оралуына қолдау көрсетуге шақырды.

Сонымен қатар ол БҰҰ Сирияның егемендігі, тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығын толық қолдайтынын мәлімдеп, бұл қағидаттардың бұзылуына жол берілмеуі тиіс екенін айтты. Голан жоталарына қатысты пікірінде аталған аумақтың Сирияға тиесілі екенін еске салып, өңірдегі қазіргі жағдайдың алаңдаушылық тудыратынын жеткізді.

Сапар барысында Гутерриш Сирия президенті Ахмед аш-Шараамен, жоғары лауазымды тұлғалармен, БҰҰ-ның Голан жоталарындағы Бақылау күштері өкілдерімен және азаматтық қоғам мүшелерімен кездеседі. Дүйсенбі күні ол Сирияның жаңа Халық жиналысында сөз сөйлеп, кейін Кипрге барады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 10:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ZL3qC9Oo.jpg"   type="image/jpeg"   length="144232"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[SpaceX Starship зымыран-тасығышы арқылы орбитаға 20 жерсерік шығарды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/spacex-starship-zymyran-tasygyshy-arkyly-orbitaga-20-zherserik-shygardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/spacex-starship-zymyran-tasygyshy-arkyly-orbitaga-20-zherserik-shygardy</guid>
                <description>Ғарыш аппараты АҚШ-тың Техас штатындағы Starbase ғарыш айлағынан ұшырылып, Үнді мұхитына сәтті қонды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Анадолы агенттігіне сілтеме жасап.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Америкалық аэроғарыш компаниясы SpaceX, бас директоры кәсіпкер Илон Маск, бортында 20 жерсерігі бар Starship зымыранын ғарышқа сәтті ұшырды. Бұл туралы компания X әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасында мәлімдеді.

Хабарламаға сәйкес, SpaceX Starship зымыран-тасығышының 13-сынақ ұшуын сәтті өткізіп, Starlink V3 сериясындағы 20 жерсерікті Жер орбитасына шығарды.

Ғарыш аппараты АҚШ-тың Техас штатындағы Starbase ғарыш айлағынан ұшырылып, ұшу тапсырмасын орындағаннан кейін Үнді мұхитына жоспарланғандай жұмсақ қонды.

Бұған дейінгі 7-сынақ ұшуы (2025 жылы 16 қаңтар), 8-сынақ ұшуы (2025 жылы 7 наурыз) және 9-сынақ ұшуы (2025 жылы 28 мамыр) кезінде Starship ұшу барысында істен шығып, жойылған болатын. Ал 10-сынақ ұшуы Техастағы бұлтты ауа райына байланысты кейінге қалдырылғанымен, кейін сәтті жүзеге асты. 11-сынақ ұшуы да 2025 жылғы 13 қазанда табысты өтті.

Соңғы 12-сынақ ұшуы кезінде зымыран сәтті ұшырылғанымен, ұшу барысында бірнеше қозғалтқышта ақау пайда болды. Соның салдарынан аппарат Үнді мұхитындағы жоспарланған қону аймағына құлап, күтпеген жерден өртеніп кетті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 09:54:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ezAyHBPQ.png"   type="image/png"   length="189255"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Қазақстан да бар»: АҚШ ондаған елге жаңа баж салығын енгізді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-da-bar-aksh-ondagan-elge-zhana-bazh-salygyn-engizdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-da-bar-aksh-ondagan-elge-zhana-bazh-salygyn-engizdi</guid>
                <description>Тиісті құжатқа қол қойылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[АҚШ 60 елге жаңа баж салығын енгізді. Тізімде Қазақстанның да аты аталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

АҚШ президенті Дональд Трамп 60 елге, соның ішінде Қазақстанға жаңа сауда шараларын енгізу туралы меморандумға қол қойды. Вашингтонның пікірінше, бұл елдер мәжбүрлі еңбекпен өндірілген тауарлардың импортына тыйым салу талаптарын жеткілікті деңгейде орындамай отыр.

Ақ үйдің мәліметінше, тергеуді АҚШ-тың Сауда өкілі басқармасы 1974 жылғы Сауда туралы заңның 301-бөліміне сәйкес жүргізген. Тергеу нәтижесінде бірқатар мемлекеттер мәжбүрлі еңбекпен өндірілген тауарларды импорттауға мүлде тыйым салмағаны немесе мұндай тыйымның тиімді орындалуын қамтамасыз етпейтіні анықталған. Осыған байланысты АҚШ аталған елдерден импортталатын тауарларға қосымша кедендік баж салығын енгізу туралы шешім қабылдады.

Euronews жазуынша, жаңа кедендік баж мөлшерлемелері 10%-дан 12,5%-ға дейін болады. Олар жұма күні күшіне еніп, биыл Трамп енгізген бірыңғай 10 пайыздық жаһандық тарифтің орнына қолданылады.

Бейсенбі күні жарияланған жаңа баж салығы АҚШ-тың ондаған сауда серіктесіне, соның ішінде Қытай, Үндістан және Еуропалық одақ сияқты ірі экономикаларға қатысты енгізіледі. Бұл елдер АҚШ импортының шамамен 99 пайызын қамтамасыз етеді.


«АҚШ мәжбүрлі еңбекпен өндірілген тауарлардың импортына жүз жылға жуық уақыт бойы тыйым салып, оны қатаң орындап келеді. Енді біздің сауда серіктестеріміздің де осы талапты ұстанатын уақыты жетті», – деді АҚШ-тың Сауда өкілі Джеймисон Грир.


Қазақстанға 12,5% мөлшерінде қосымша кедендік баж салығы енгізіледі. Дәл осындай мөлшерлеме Ресейге де қолданылады. Тағы 17 ел үшін төмендетілген 10% мөлшерлеме белгіленді. Олардың қатарында Канада, Ұлыбритания, Үндістан, Мексика, Малайзия және Пәкістан бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 10:08:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/iObQ35Zi.jpg"   type="image/jpeg"   length="227994"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Израиль түрмелеріне қолтырауындар «жұмысқа тұрып» жатыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/izrail-turmelerine-koltyrauyndar-zhumyska-turyp-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/izrail-turmelerine-koltyrauyndar-zhumyska-turyp-zhatyr</guid>
                <description>Елдегі түзеу мекемелерінің қауіпсіздігін күшейтетін ерекше жоба іске асырылуда.  
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Израильдің оңтүстігіндегі Кциот түрмесінің бір корпусында арнайы ор қазу жұмыстары басталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Бұл жерде ХАМАС қозғалысының мүшелері мен қауіпсіздікке қатысты істер бойынша сотталған өзге де палестиналық тұтқындар жазасын өтеп жатыр. 

Ynet пен The Times of Israel басылымдары құрылыс жұмыстары осы кездің өзінде басталғанын жазады. Жобаның іске асқанын Израильдің Ұлттық қауіпсіздік министрлігі растады.

Жобаның бастамашысы – Израильдің ұлттық қауіпсіздік министрі Итамар Бен-Гвир. Оның жоспарына сай, Ніл қолтырауындары жіберілетін орлар – түрмеден қашудың алдын алатын қосымша қорғаныс құралы әрі тұтқындарға психологиялық әсер ету тәсілі. 

Орларды салуға 21 млн шекель (шамамен 3,3 млрд теңге) бөлінген.


– Мұны әзіл деп ойлағандар қателесті, – деп мәлімдеді жауапты мекеме өкілдері. 


Жергілікті биліктің хабарлауынша, ор түрме аумағының ішінде салынып жатыр және сырттан көрінбейді. Ұлттық қауіпсіздік министрлігі қолтырауындарды күтіп-бағу мен ұстаудың егжей-тегжейлі жоспары әзірленгенін мәлімдеді.

Бауырымен жорғалаушылар орналастырылатын ордың ұзындығы шамамен 170 метр болмақ.

Бұл бастама Израильдің Табиғат және ұлттық парктер басқармасының сынына ұшырады. Мамандар «қолтырауындарды түрме күзетінің бір бөлігі ретінде пайдаланудың ғылыми әрі кәсіби негізі жоқ» деп отыр.

Негізінен, Ніл қолтырауындары тарихи тұрғыда қазіргі Израиль аумағында мекендесе де, XX ғасырдың басында табиғаттан жойылып кеткен еді. Қазір бұл жыртқыштар тек арнайы фермалар мен хайуанаттар бақтарында ғана тіршілік етеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 09:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/pgP36ZYv.png"   type="image/png"   length="2590593"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық бизнес Марокко нарығына жол ашады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-biznes-marokko-narygyna-zhol-ashady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-biznes-marokko-narygyna-zhol-ashady</guid>
                <description>Тараптар инвестиция, ауыл шаруашылығы, логистика және цифрлық технологиялар салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтуге келісті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан мен Марокко арасындағы экономикалық байланыстарды дамыту бағытында маңызды қадам жасалды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Марокко Кәсіпорындарының жалпы конфедерациясының (CGEM) штаб-пәтерінде екі ел тарихында алғаш рет Қазақстан–Марокко Іскерлік кеңесінің отырысы өтті. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Іс-шараға Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров, CGEM президенті Мехди Тази, Қазақстанның Мароккодағы елшісі Саулекүл Сайлауқызы, сондай-ақ екі елдің мемлекеттік органдары, даму институттары мен бизнес қауымдастықтарының өкілдері қатысты.

Отырыс барысында Әлібек Қуантыров пен Мехди Тази жеке кездесу өткізіп, іскерлік қауымдастықтар арасындағы тікелей байланыстарды нығайту және бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылады.

Әлібек Қуантыров соңғы жылдары Қазақстан мен Марокко арасындағы ынтымақтастық қарқынды дамып келе жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, Қазақстанның Мароккодағы елшілігі ашылғаннан кейін дипломатиялық және іскерлік байланыстар жаңа деңгейге көтеріліп, енді құрылған Іскерлік кеңес екі ел кәсіпкерлері арасындағы тұрақты диалог алаңына айналмақ.

Кездесу барысында ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, логистика, финтех және инвестиция салаларындағы ынтымақтастықтың перспективалы бағыттары талқыланып, осы бағыттар бойынша жұмыс топтарының қызметін жалғастыру туралы келісімге қол жеткізілді.

Сондай-ақ қазақстандық және марокколық компаниялар өздерінің инвестициялық және экспорттық әлеуетін таныстырып, жаңа серіктестік мүмкіндіктерін қарастырды. Іс-шара аясында қазақстандық өнімдердің көрмесі ұйымдастырылып, марокколық кәсіпкерлер отандық өндіріс тауарларымен танысты.

CGEM президенті Мехди Тази Марокконың Африка, Еуропа және араб әлемі арасындағы стратегиялық орнына тоқталып, ал Қазақстанның Орталық Азия нарығына шығудағы маңызын атап өтті. Оның айтуынша, тыңайтқыш өндірісі, ауыл шаруашылығы, логистика, инфрақұрылым, энергетика, цифрлық технологиялар және жасанды интеллект салалары екі ел үшін өзара тиімді ынтымақтастық бағыттары саналады.

Отырыс қорытындысында тараптар Қазақстан–Марокко Іскерлік кеңесін екі елдің бизнес қауымдастықтары арасындағы ынтымақтастықты нығайтатын тұрақты диалог алаңы ретінде дамытуға ниетті екенін растады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 08:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/tah8HUhN.png"   type="image/png"   length="2364807"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Brent мұнайы 100 доллардан асты: Қызыл теңіздегі шабуыл нарықты дүрліктірді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/brent-munajy-100-dollardan-asty-kyzyl-tenizdegi-shabuyl-narykty-durliktirdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/brent-munajy-100-dollardan-asty-kyzyl-tenizdegi-shabuyl-narykty-durliktirdi</guid>
                <description>Хуситтердің Сауд Арабиясының мұнай танкерлеріне жасаған шабуылынан кейін әлемдік мұнай бағасы күрт өсті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[23 шілдеде Йемендегі Иран қолдайтын хусит қозғалысының Қызыл теңізде Сауд Арабиясының екі мұнай танкеріне шабуыл жасағаны туралы мәлімдемесінен кейін Brent маркалы мұнайдың бағасы мамыр айынан бері алғаш рет барреліне 100 доллардан асты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Хуситтердің мәліметінше, Encelia және Layla танкерлеріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы соққы жасалған. Бұл туралы BBC мәлім етті.

Сауд Арабиясының SPA мемлекеттік ақпарат агенттігі ресми дереккөзге сілтеме жасап, Encelia танкеріне тиген соққы салдарынан кеменің тұмсық бөлігінде өрт шыққанын хабарлады.

Ал Ұлыбританияның теңіз тәуекелдерін басқарумен айналысатын Vanguard компаниясы Encelia танкеріне снаряд тигенін растады. Дегенмен Layla танкеріне шабуыл жасалғаны туралы ақпарат әзірге тәуелсіз түрде расталған жоқ.

Бұл оқиға хуситтердің Сауд Арабиясына қарсы «теңіз эмбаргосын» жариялағаннан кейінгі алғашқы шабуыл ретінде бағаланып отыр.

Шабуыл туралы ақпарат тарағаннан кейін бейсенбі күні Brent маркалы мұнайдың бағасы шамамен 6 пайызға өсіп, барреліне 100 доллардан асты.

Bloomberg агенттігінің мәліметінше, мұнай бағасының қымбаттауына Қызыл теңіздегі жағдаймен қатар бірнеше фактор ықпал еткен. Олардың қатарында Ресейдің Қара теңіз жағалауындағы Каспий құбыр консорциумы терминалы жұмысының тоқтауына байланысты Қазақстандағы мұнай өндірісінің қысқаруы, әлемдік мұнай қорларының азаюы және АҚШ пен Иран арасындағы шиеленістің күшеюі бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/11fCcUvv.jpg"   type="image/jpeg"   length="68155"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Сырский тұсында Украинаның қанша қаласынан айырылғаны анықталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/syrskij-tusynda-ukrainanyn-kansha-kalasynan-ajyrylgany-anyktaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/syrskij-tusynda-ukrainanyn-kansha-kalasynan-ajyrylgany-anyktaldy</guid>
                <description>Александр Сырский Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы лауазымын 2024 жылдың 8 ақпанынан 2026 жылдың 21 шілдесіне дейін атқарған еді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ресейлік «Аргументы и факты» басылымының мәліметінше, осы аралықта РФ әскері 11,5 мың шаршы шақырымға жуық аумақты өз бақылауына алған-мыс. Дей тұрғанмен, ISW, Reuters және AP сияқты тәуелсіз дереккөздер бұл мәлімдемені үзілді-кесілді жоққа шығарады: батыстық мониторингтік ресурстардың дерегінше, бұл кезеңде РФ бақылауына өткен аумақ 1 500-ден 3 000 шаршы шақырымға дейінгі аралықты ғана құрады, деп жазды inbusiness.kz.

2024 жылдың ақпанынан бері Украинаның айырылып қалған қалалары:


	Авдеевка (Донецк обл., соғысқа дейінгі халық саны – 31 мың, бүгінде тып-типыл болған қала жұртында 200 адамнан аз қалған): Америкалық Соғысты зерттеу институты (ISW) мәліметінше, қала 2024 жылдың ақпанында РФ бақылауына өтті. Critical Threats бағалауынша, Авдеевка – елдің Сырский тұсында жоғалтқан алғашқы ірілеу қаласы. Оны басып алу РФ-қа «оперативтік серпіліс бере қоймағанымен, Покровск бағытындағы шабуылды өрбітуге мүмкіндік туғызды».
	Угледар (Донецк обл., соғысқа дейінгі халық саны – 14 мыңнан астам, қазір – 25-тен аса адам): Reuters ақпаратына сәйкес, УҚК бұл шаһардан 2024 жылдың қазанында шегінді. The Guardian жазғандай, украиналық әскер қоршауда қалып қоймау үшін шаһарды тастап шығуға мәжбүр болған. Бұл РФ күштерінің Кураховоға қарай және Донецк облысының теміржол бойымен ілгерілеуін жеңілдетті.
	Селидово (Донецк обл., соғысқа дейінгі халық саны – 23 мың): ISW дерегінше, қала 2024 жылдың қазанында жау қолында қалып, Покровск бағытындағы қорғанысты одан әрі қиындата түсті.
	Курахово (Донецк обл, соғысқа дейінгі халқы – 18 мың): айларға созылған ауыр қысымнан соң 2024 жылдың желтоқсанында берілді.
	Великая Новоселка (Донецк обл., соғысқа дейінгі халқы – 5,6 мың): 2025 жылғы қаңтар соңында УҚК тығырыққа тіреліп, қоршауда қалмас үшін қаладан ұйымшылдықпен шегінді. Бұл РФ үшін 2025 жылдағы алғашқы елеулі табыс болды.
	Торецк (Донецк обл., соғысқа дейінгі халқы – 86 мың, бүгінде – 126 адам): 2025 жылдың ақпанында РФ Қорғаныс министрлігі қаланы толық басып алғанын мәлімдеді.
	Покровск (соғысқа дейінгі халық саны – 81,5 мың, қазір – 10 мыңнан аз) және Мирноград (соғысқа дейінгі жұртшылығы – 56 мыңнан аса, енді – 1,5 мың): 2026 жылғы ақпанда Покровск ішінде украиналық әскер қалмаған. Биылғы мамырда DeepState жобасының негізін қалаушылардың бірі Роман Погорелый қос қаланың да толық оккупацияланғанын жариялады.


Қазіргі кезде ақпарат құралдары Часов Яр, Константиновка және басқа қалалар үшін шиеленісті шайқас жүріп жатқанын хабарлауда. ISW сарапшылары РФ армиясының бұл табыстарын оперативтік бетбұрыс деп санамайды: шабуылдар РФ үшін тым қымбатқа түсуде.

Батыс сарапшылары осы орайда «қызықты» салыстыру келтірді: ұлудың орташа жылдамдығы сағатына 0,005–0,05 шақырымды құрайды (11–12 күнде 1 шақырым). Егер РФ армиясы 2022 жылдың 24 ақпанынан бастап (1 600 күннен астам уақыт ішінде) ең құрығанда ұлудың жылдамдығымен жылжи алғанда, Донецк, Луганск, Харьков, Сумы және Чернигов облыстарын толық басып алып, Полтава облысының шекарасына тіреліп тұрған болар еді. Алайда олай болған жоқ.

Сарапшылардың пікірі бір арнада тоғысады: Украинаның аумақтық жоғалтуларына қарамастан, Ресей тактикалық табыстарын терең оперативтік серпіліске айналдыра алмады. Керісінше, ISW мен Reuters ресейлік шабуылдың бүгінде бәсеңдегенін және украиналық армияның кейбір аумақтарды кері қайтара алғанын, ары қарай шағын контршабуылдар жасап жатқанын тіркеуде.

DeepState мәліметінше, 2026 жылғы 13–19 шілде аралығында Донецк облысындағы оккупацияланған аумақ тәулігіне орта есеппен 3,8 шаршы шақырымға азайып отырған. Алдыңғы аптада жау 33,28 шаршы шақырымға ілгері жылжыса, өткен аптада керісінше, 26,04 шаршы шақырымға кері шегініпті.

Бұған қоса, Reuters басылымының жазуынша, 2026 жылдың басынан бері Украина қарсы шабуыл арқасында 700 шаршы шақырымнан астам жерін кері оралта алды. Украина Купянск, Запорожье және басқа да бағыттарда сәтті контршабуылдар жүргізді. Тіпті мамыр айында жоғалтқан аумағынан азат еткен жерінің көлемі асып түсті.

Бұрынғы бас қолбасшы Сырский қызметінен кетерде мынадай жетістікке жеткенін мәлімдеді:


	2026 жылы Украина 700 шаршы шақырымға жуық аумақты қайтарды;
	Ресей әскерінің шабуылын тоқтатты;
	Украиналық армияның қорғаныстық қабілеті сақталды;


«Киев қаһарманы» ма, әлде «Қанды қасапшы» ма: генерал Сырскийдің қос қыры


«Сырский Украинаны аман алып қалды», – деп мәлімдеді бұрынғы Қорғаныс министрі Михаил Федоров отставкаға кеткеннен кейінгі қорытынды баспасөз мәслихатында.


Осы арқылы ол генерал Александр Сырскийдің шешуші рөл атқарған негізгі әскери операцияларды меңзеді. Әскери аналитиктер мен халықаралық сарапшылар, соның ішінде RUSI, Institute for the Study of War және The Washington Post, 2022 жылғы екі бетбұрысты эпизодты және одан кейінгі бірқатар ұрысты ерекше атап өтеді.

Біріншісі – 2022 жылдың көктеміндегі Киев қорғанысы. Кең ауқымды шапқыншылықтың алғашқы апталарында, билік абдырап қалғанда, Сырский батыл қимылдап, астананың қорғанысына басшылық етті. Сол ерлігі үшін сол кездегі Украинаның Құрлық әскерлерінің қолбасшысы Сырскийге «Украина Батыры» атағы берілді. Оның әдісі:


	Қосарланған қорғаныс шеңбері: ол Киев төңірегінде барлық қолжетімді күштерді – тұрақты бригадаларды, аумақтық қорғаныс бөлімшелері мен артиллерияны біріктіріп, қос қорғаныс шебін құрды.
	Инженерлік шешімдер мен гидрология: маңызды көпірлер мен Ирпень өзеніндегі бөгендерді жарып жіберді. Киевке кіреберіс аумақтарды тасқын су басып, батпаққа айналды да, ресейлік бронды техниканың колонналары тар тас жолдарда бұғатталды. Бұл оларды артиллерия мен мобильді танкке қарсы топтар үшін оңай нысана етті.
	Артиллерияны децентрализациялау: есептоптар партизандық тәсілмен жаудың логистикасына дәл соққы беру үшін жан-жаққа шашыратылды.Сарапшылардың көбі дәл осы Киев түбіндегі ресейлік блицкригтің тас-талқан етілуі соғыстың алғашқы күндерінде Украина мемлекеттілігінің жедел күйреуіне жол бермеді деген тұжырымға келді. Екінші шешуші эпизод – 2022 жылдың күзіндегі Харьков контршабуылы. Қыркүйекте Сырский Украина Қарулы күштерінің Харьков облысындағы сәтті әрі сұрапыл операциясына басшылық етті, сарапшылар оны оперативтік өнердің классикасы деп атады:
	Алаңдату маневрі: РФ-тың басты күштері мен назары оңтүстікке, Херсон аймағына ауғанда Сырский шығыстан шапшаң соққы жасады.
	Тосын серпіліс: Украина армиясы қарсыластың әлсіреген тобының бүйірінен соққы беріп, санаулы күндердің ішінде Балаклея, Изюм, Купянскті және Харьков облысының едәуір бөлігін азат етті.Стратегиялық мультипликативті эффект: бұл операция Донбасты теріскейден қоршап алу қаупін сейілтіп қана қоймай, Украинаға стратегиялық бастаманы өз қолына алуға, нәтижесінде, 2022 жылдың күзінде соғыс барысын күрт бұруға мүмкіндік берді.


Үшінші маңызды оқиға – 2024 жылдың жазындағы Курск операциясы. УҚК Бас қолбасшысы лауазымында Сырский украиналық күштердің ресейлік Курск облысына кенеттен басып кіруін жүзеге асырды. Сарапшылар арасында бұл операция әртүрлі баға алғанымен, оның әсерін бәрі мойындайды.

Біріншіден, Ресейдің украиналық Сумы және Харьков облыстарына жоспарлаған шабуылының тас-талқанын шығарды. Екіншіден, естен тана жаздаған қарсыласын елеулі күштерін майданның басқа учаскелерінен Курск облысына бағыттауға мәжбүр етті.

Алайда, сарапшылар Сырскийді «беделі кіршіксіз құтқарушы» етіп көрсетуден аулақ. Олар бас қолбасшының кеңестік мектепке тән қатал стилін сынады: ауыр шығындарға әкеп соқтырған «қажыту соғысына» бейімділігі, икемділікке кесірін тигізген микроменеджментке құмарлығы және адамдарды аман сақтау орнына, қандай да бір бекіністі кез келген жолмен ұстап тұруға ұмтылысы бетіне басылды.

Сарапшы Фрэнсис Фаррелл The Kyiv Independent басылымына жазған сараптамасында Қорғаныс министрі Михаил Федоровтың отставкасы Сырскийге қарсы теңдессіз сын толқынына түрткі болғанын нұсқады. Президент Владимир Зеленский Федоровты Бас қолбасшымен арадағы жеке және кәсіби қақтығысына байланысты қызметтен босатқан. Осыдан кейін Киев пен басқа қалаларда халық: «Федоров = ресейліктердің көбірек шығыны, Сырский = украиналықтардың көбірек шығыны» деген плакаттар көтеріп, наразылыққа шықты.

Зеленский бұл қос басшыны тізе қоса, бірге жұмыс істеуге мәжбүрлей алмағанын, сондықтан ол екеуінің бірін таңдауға мәжбүр болғанын мойындап, әскери басшылықтағы ішкі алауыздықты іс жүзінде растады.

Александр Сырский – Ресейде туған. Мәскеу жоғары жалпы әскери командалық училищесінің түлегі. Қызметін кеңес армиясында бастаған артиллерист. 1980 жылдардан бастап ол Украинада тұрып, жұмыс істейді. 2022 жылы ол елдің жоғары генералитетінің құрамына кірген еді. Алайда Бахмут үшін ұзаққа созылған ұрыстар кезінде оның шешімдері елде үлкен сын тудырды. Қарсыласты қорқынышты шығынға ұшыратқанымен, әсіресе, 2023 жылдың көктемінде қала жартылай қоршауда қалғаннан кейін, украиналық жауынгерлер қатты шығынға ұшырады.

The Kyiv Independent авторының пікірінше, 2024–2025 жылдары Сырский ең аз шығынмен дұшпанға барынша ауыр соққы беруді қарастыратын «қажыту соғысына» УҚК-ны бейімдей алмады. Оның орнына, басылым атап көрсеткендей, украиналық бөлімшелер бекіністерді кез келген бағамен ұстап тұру немесе кері қайтарып алу туралы бұйрықтарды үнемі алып отырған. Салдарынан стратегиялық маңызды қорғаныс шептерін ұстап тұруға жеке құрам жетпей қалды.

Созылмалы қажыту соғысы, The Kyiv Independent жазуынша, мобилизацияға қатысты қоғамдық наразылықты ушықтырды. Сырский бастаған қолбасшылық соғысқа жаңа алынған жігіттерді тиімді пайдалана алмады: оларды майдан даласында құрыштай шыңдалған бригадаларға қосып, тәжірибе мен соғыс тәсілін меңгеруге мүмкіндік беру орнына жаңа келгендерден жаппай жаңа бөлімшелер құрды.

Ондай бөлімшелер тісқаққан жаумен алғашқы кездескенде бәрін тастай тұра қашқан кездер болды. Соның кесірінен, ұрыста әбден ысылған бригадалар жағдайды түзеу үшін үнемі майданның бір шебінен екінші шебіне лақтырылып, ығыр болған, шаршаған.

21 шілде күні кешкісін Владимир Зеленский Украина Қарулы күштерінің жаңа Бас қолбасшысы болып Михаил Драпатыйдың тағайындалатынын хабарлады. 43 жастағы генерал-майорға өте ауыр міндет пен мирас қалып тұрғандай.

Bloomberg хабарлауынша, Кремль АҚШ-тың «Анкоридж рухынан» бас тартуына байланысты өзінің талаптарын қатайтып, ушықтыру-эскалацияға, мобилизацияның жаңа толқынына дайындалуда.

Bloomberg агенттігі Ресейдегі үш анонимді дереккөзіне сілтеме жасап, Владимир Путиннің мақсаты тек Донбасты толық басып алу ғана емес, сонымен бірге Сумы және Харьков облыстарының оккупацияланған аумақтарын «буферлік аймақ» ретінде ұстап тұру екенін нықтады. Мәскеу келіссөздерге Донецк облысын толық жаулап алғаннан кейін ғана оралуға дайын.

Ол үшін алда осы облыстағы Краматорск, Славянск, Дружковка, Лиман, Николаевка және Святогорск сияқты мықты бекініс-қалаларын шабуылдауға және басып алуға ниетті.

Агенттіктің сұхбаттастарының бірі «РФ Қорғаныс министрлігі Путинді бұл мақсатқа жыл аяғына дейін қол жеткізуге болатынына» сендіргенін айтады. Әйтсе де, әскери ведомстводағы екінші бір дереккөз мұндай сценарийді шындыққа жанаспайды деп санайды және ресейлік армия Донецк облысын толық жаулауға биыл қол жеткізе алмайды деп есептейді. Қас дұшпанының осы мақсатын орындалмас арманға айналдыру дәл осы Драпатыйдың мойнына жүктелмек.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 08:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/Sehpfbar.jpg"   type="image/jpeg"   length="141461"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жастар арасында қатерлі ісіктің неге жиілегені белгілі болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zhastar-arasynda-katerli-isiktin-nege-zhiilegeni-belgili-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zhastar-arasynda-katerli-isiktin-nege-zhiilegeni-belgili-boldy</guid>
                <description>Ғалымдар зерттеу жүргізді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жастар арасында қатерлі ісікке шалдығу жиілеп барады. Бұған ағзаның ерте қартаюы себеп болуы мүмкін. Бұл туралы Вашингтон университетінің медицина мектебінің ғалымдары мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты DW агенттігіне сілтеме жасап.

Германияның Қатерлі ісікті зерттеу орталығы (DKFZ) елде 20–39 жас аралығындағы адамдар арасында ішектің обыры жиілегенін хабарлады. Бұл үрдіс АҚШ-та да байқалып отыр. Онда ауруға шалдығу деңгейі Германияға қарағанда жоғары екені айтылды. Бұл тек ішектің қатерлі ісігіне ғана емес, сондай-ақ қатерлі ісіктің басқа да түрлеріне қатысты.

Вашингтон университетінің медицина мектебінің ғалымдары қатерлі ісіктің көбею себептерін түсіндіруге көмектесетін ықтимал байланысты анықтады. Зерттеу нәтижесінде жастардың хронологиялық және биологиялық жасы арасында айтарлықтай айырмашылық бар екені белгілі болды. Яғни қазір жастардың кейбір ағзалары мен тіндері бұрынғыға қарағанда жылдамырақ қартаюы мүмкін. Сонымен қатар ғалымдар бұл зерттеу тікелей себеп-салдарлық байланысты емес, тек екі құбылыстың арасында өзара байланыс бар екенін көрсететінін атап өтті.


«Біз 50 пайызға ықпал ете аламыз, ал қалған 50 пайызы генетикаға байланысты», – деді зерттеу авторларының бірі Рон Яхимович.


Оның сөзінше, ағзаның қартаюын баяулатуға тұрақты дене белсенділігі, дұрыс ұйқы және тамақтану көмектеседі. Ерте жастағы семіздік, қимыл-қозғалыстың аздығы және ұйқының жеткіліксіздігі қартаю үдерісін жеделдетуі мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 23 Jul 2026 10:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/AOxn2sVE.jpg"   type="image/jpeg"   length="104624"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Италияда жаппай тәртіпсіздіктер толқыны басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/italiyada-zhappaj-tartipsizdikter-tolkyny-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/italiyada-zhappaj-tartipsizdikter-tolkyny-bastaldy</guid>
                <description>Бұған Болонья қаласындағы марокколық мигрант Абдеррахим Факирдің полиция ұстау кезінде қаза тапқаны себеп болған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[BBC-дің жазуынша, тәртіпсіздіктер кезінде ондаған полиция қызметкері жарақат алып отыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

42 жастағы Абдеррахим Факир жексенбі күні таңда жан тапсырған. Италия баспасөзі оның отбасы елге 30 жыл бұрын қоныс аударғанын мәлім етті. 

Оқиға алдында Факирдің көршісі полицияға хабарласып, оның өзін агрессивті ұстап, гаражды не автокөлікті тепкілегенін айтқан.

Әлеуметтік желілерде тараған бейнежазбадан 2 полицияның жерде  жатқан Факирге кісен салуға әрекет еткені, ал оның көмек сұрағаны байқалады. Бірнеше минуттан соң полицейлердің бірі оның қозғалыссыз жатқанын байқайды және оның есін тексерген. 

Болонья қаласының мэрі Маттео Лепоре тұрғындарды марқұмды еске алуға арналған бейбіт митингіге шақырды. Іс-шараға Факирдің жиені Йоссра Факир де қатысқан. 


– Ол менің ағам еді. Ол жай ғана статистика немесе жаңалықтағы бір жан емес. Оны жақсы көретін адамдар болды. Ол тыңдалуға, көмек алуға және адамдық қадір-қасиетінің құрметтелуіне лайық еді, – деді Йоссра Факир. 


Шеруге бірнеше мың адам жиналды. Бастапқыда акция бейбіт өтсе де, кейін шамамен жүзге жуық адам полициямен қақтығысқа шықты. Олар 
тәртіп сақшыларына бөтелке, пиротехникалық заттар мен орындықтар лақтырып, 2 автокөлікті өртеп жіберген. 

Полиция кәсіподағы тәртіпсіздіктер уақытында 56 полиция қызметкері зардап шеккенін, кейін прокуратура жараланғандардың саны 64 адамға жеткенін хабарлады. 

Болонья мэрі зорлық-зомбылыққа зорлықпен жауап қатуға болмайтынын ескертті. 

Италия прокуратурасы абайсызда адам өлтіру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғаған. Бүгінде полиция қызметкерлері мен жедел жәрдем мамандарының әрекеттерінің заңдылығы тексеріліп жатыр. Оқиғадан соң полицейлердің барлығы қызметтік бейнекамераларын тергеушілерге тапсырған.

Италия премьер-министрі Джорджа Мелони Абдеррахим Факирдің өлімі жан-жақты әрі бейтарап тергелетінін нақтылап, тәртіпсіздік ұйымдастырғандарды да қатаң айыптады.


– Бұл оқиғаны қаланы қиратуға, полицияға шабуыл жасауға және зорлық-зомбылықты өршітуге себеп ретінде пайдаланғандар шындықты іздеген жоқ. Олар тек қақтығысты көздеді, – деді Джорджа Мелони.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 22 Jul 2026 10:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/rzwox1fq.jpg"   type="image/jpeg"   length="71425"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әлемдегі ең әдемі сөздер анықталды: тізімде қазақша қандай сөз бар?]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/alemdegi-en-ademi-sozder-anyktaldy-tizimde-kazaksha-kandaj-soz-bar</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/alemdegi-en-ademi-sozder-anyktaldy-tizimde-kazaksha-kandaj-soz-bar</guid>
                <description>Үндестігі мен мағынасының мінсіз үйлесімі: тіл білімінің білікті мамандары жер бетіндегі 75 тілді таразыға тартып, арасынан ғаламдағы ең сұлу, ең асыл сөздерді тұңғыш рет таңдап алды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Халықаралық сарапшылар алқасының бірауыздан шығарған шешімімен ғаламдық сөз сайысының «бас жүлдесі» Жаңа Зеландияның байырғы тұрғындары – маори халқының тіліндегі «кайтиакитанга» (kaitiakitanga) ұғымына бұйырды.

Бұл сөздің қазақша және басқа тілдегі дәлме-дәл баламасын табу қиын. Ол адамзаттың бүгінгі және келер ұрпақ алдындағы табиғатты қорғау, оны көздің қарашығындай сақтау жолындағы ар-ождандық жауапкершілігі, парызы мен терең міндетін білдіреді, деп жазды inbusiness.kz.

Әділ қазылар алқасы бұл сөздің құлақтан кіріп бойды алар әуезділігіне, мағынасының тереңдігіне және орасан зор мәдени салмағына тәнті болғандарын жасырмады.


«Kaitiakitanga – кез келген сөзді ғажайып ететін барлық қасиетті бір бойына жинаған: бірегей әуез, терең философия және өзге тілдердің көбінде баламасы жоқ бірегей тұжырымдама. Ең бастысы, ол – біздің дәуіріміздің басты сын-қатерлерін, ең көкейкесті проблемасын дөп басады: келешек ұрпақтың игілігі үшін қоршаған ортаға жанашырлықпен қарап, құнтты иелік ету идеясын ұсынады. Осылайша, Kaitiakitanga деген бір ауыз сөздің өзі тұтас бір халықтың күрделі құндылықтары мен дүниетанымын сыйғыза алатын тіл құдіретін паш етіп тұр», – делінген ресми түсініктемеде.


Bild басылымы атап өткендей, кайтиакитанга ұғымының негізгі қуаты – оның феноменалды көп өлшемділігінде. Бұл жай ғана «экология» немесе «табиғатты қорғау» деген тар шеңберге сыймайды.

Маори елінің философиясы бойынша адам – табиғаттың үстінен қарайтын әміршісі де, уақытша жалға алушысы да емес. Ол – табиғаттың ажырамас бөлшегі, демек, оның жанашыры, қамқоршысы әрі қорғаушысы. Бұл – бізден кейін артымызда қалатын ұрпақ үшін жерді, суды, жан-жануар мен өсімдік әлемін аман сақтау жөніндегі перзенттік парыз.

Жаңа Зеландияның «Те Ара» энциклопедиясының дерегінше, маорилер адам мен табиғат арасындағы ажырамас рухани байланысқа бек сенген. Ал, кайтиакитанга осы байланысты қоршаған ортаға қамқорлық, оны қорғау, сақтау және оның саясында паналау сияқты көптеген ұғымды білдіру арқылы паш етеді.

Алайда маорилердің өздерінің экологиялық сана-сезімі кіршіксіз пәк, іс-қимылы табиғатқа адал бола қоймапты. Жаңа зеландиялық тарихшылар мынадай ащы шындықты алға тартады: бұл арал-құрлыққа еуропалықтардың аяғы тигенге дейін-ақ жергілікті тұрғылықты тұрғындар алып моа құсын жер бетінен жойып жіберіп, талай ормандарды өртеп үлгерген.


«Маорилерді қоса алғанда, барлық адамзат қоғамы өздері өмір сүріп жатқан қоршаған ортаға өз ізін, қолтаңбасын қалдырады. Еуропалықтар келгенге дейін маорилер моаны (ұшпайтын алып құсты) тұқымымен құртып, ормандардың алқаптарын өртеп жіберді. Олар қоршаған ортаға өзге де залалын тигізді. Дегенмен, Жаңа Зеландияны қоныстанғаннан кейін еуропалықтар да оны барынша ластап, тоздырып, жергілікті өсімдіктер мен жануарлар әлеміне, жер мен теңізге алапат зиян келтірді», – деп тұжырымдайды энциклопедия авторлары.


Десек те, кайтиакитанга – бұл өткеннің қателіктерінен сабақ алып, өзін-өзі тазартудың алтын дәстүрі. Бүгінде жергілікті тайпалар қайтадан өз мәдениеті мен табиғи тепе-теңдікті қалпына келтіруге кіріскен. Сондықтан оларға ата-бабаларынан мирасқа қалған осы философия қайта жаңғырып, сұранысқа ие болуда.

Маорилер адамды өмірдің біртұтас желісінің бір тіні, талшығы ретінде қарастырады. Бұл жерде әлемді түсіну үшін барлық элементтердің өзара байланысын сезіну өте маңызды.

Бағзыдағы салты мен дәстүрлі әдет-ғұрыптары табиғи ресурстарды барынша ұтымды пайдалануға үндейді. Бұл өсиет аңшылық, бағбандық немесе балық аулау болсын, бәріне қатысты. Мысалы, құс тұзақтары құстардың жұмыртқалап, көбею кезеңінде құрылмаған.

Тұрғылықты жұртта балықты екі каноэның арасына керілген үлкен тормен аулау тәжірибесі болған. Алайда кайтиакитанга талабына сәйкес, олар мұндай тәсілмен балық аулауды жылына бір-ақ рет қолданған.

Қысылған бұғы, жарықшақтағы алтын: топ-15 сөз маржаны

Жеңімпаз жаһандық сөздер қалай таңдалды? Әлемдік деңгейде мұндай бірегей таңдау тарихта алғаш рет өткізіліп отыр. Фонетикалық сарын сиқыры мен терең даналық мінсіз тоғысқан ең әдемі сөзді анықтау жобасына «Babbel» тілдерді үйрену платформасы бастамашы болды.

Ал, әрбір сөзге сараптамалық баға беруді лингвистерден, жазушылар мен мәдениеттанушылардан құралған халықаралық қазылар алқасы қамтамасыз етті. Ең әсем сөз әлемнің 75 тілінен алдын ала таңдап алынған 223 сөз тізімінен суырылып шықты.

Алдымен «Babbel» сарапшылары онлайн-қоғамдастықтардағы, соның ішінде Reddit мен TikTok-тағы мыңдаған қызу пікірталастарды зерделеп, негізгі шорт-листті түзді.

Одан кейін халықаралық жюри үміткерлерді 4 негізгі өлшемшарт-критерий бойынша сараптады: бұл талаптар – фонетикалық дыбысталуы, мағынасының тереңдігі, өзге тілдерде баламасының болмауы және мәдени маңыздылығы, деп түсіндірді RNZ порталы.

Әлемдік топ-15 тізіміне енген өзге де асыл маржандар мыналар:


	Аура (Aura, грекше) – адамның өне бойын қоршап, орап тұратын ерекше қуат пен тылсым атмосфера;
	Хираэт (Hiraeth, уэльстік/валлийлік тілде) – қайта оралу мүмкін емес туған шаңыраққа немесе өткінші елес-уақытқа деген жүректі сыздатар ащы да тәтті, шерлі сағыныш;
	Икигай (Ikigai, жапонша) – өмірдің мәні, адамды әр таңда орнынан жігерлі тұрғызатын ішкі айқын мақсат сезімі;
	Вырий (украинша) – құстар қыстауға ұшып кететін және бабалардың аруағы паналайтын аңыздағы «жерұйық» өлке;
	Кинцуги (Kintsugi, жапонша) – сынған ыдысты алтын лакпен қайта біріктіру өнері. Мұнда жарықшақ жасырылмайды, керісінше, барынша айшықтала түседі. Бұл өз тағдырыңның «тыртықтарын», жараларын жасырмай, оны жеке ғұмырыңның айғағы ретінде мақтан етуге үндейтін терең философия;
	Luftmensch (идиш) – шынайы өмірден гөрі қиял әлемін шарлап, көктегі бұлттар арасында қалықтап жүретін арманшыл, идеалист жандар;
	Мамихлапинатапаи (Mamihlapinatapai, яганша) – екі адамның алғашқы қадамды жасауды бір-бірінен күтіп, ұяла, ұрлана қарап, үнсіз тілдескен сырлы көзқарастары;
	Наз (Naz, урду) – өзіңнің әлдекімге шартсыз, шексіз сүйікті екеніңді сезінуден туындайтын асқақ мақтаныш пен сенімділік.
	Охала (Ojalá, испанга) – үміт пен асыл арманның жүзеге асуын тілеу (қазақша &quot;иншалла&quot;, &quot;шіркін-ай&quot;, &quot;Құдай қаласа&quot; ұғымдарының баламасы);
	Поронкусема (Poronkusema, фин.) – фин аңшыларының дәстүрлі қашықтықты өлшеуі: ол суаттан су ішкен бұғының шаршап, кіші дәретке тоқтағанша басып өтетін қашықтығын білдіреді;
	Саудаде (Saudade, португалша) – жаныңда жоқ, алыстағы асылыңа деген мұңды да әдемі, терең әрі жанды сыздатар сағыныш;
	Убунту (Ubuntu, зулуша) – бауырмалдық пен ортақ адамгершілік философиясы: «Елім бар болса, мен де бармын!»;
	Якамоз (Yakamoz, түрікше) – түнгі толқын бетіндегі ай сәулесінің романтикалық биі немесе түнгі теңіз толқынының жарқыраған биолюминесценциясы;
	Зефир (Zephyr, грекше) – тәнге де, жанға да саумал самалын сыйлайтын нәзік, жеңіл әрі сергітетін жел (қазақша «самал» ұғымы).


Ана тіл – ардың ісі: қазақ сөздері қайда?

Пікірталас және талқылау кезінде түркі тілдес елдердің көптеген сөздері ұсынылған екен. Бірақ өкінішке қарай, көшпенділер даласының бай сөздік қоры да, бізбен көршілес барлық мемлекеттердің терминдері де әлемдік финалдық топ-тізімге өте алмады.

Айта кету керек, бұдан бұрын Рунеттегі «Казахи Астрахани» («ВКонтакте») қоғамдастығында Ресей тұрғындары арасында ең әдемі қазақ сөзін анықтауға арналған сауалнама өткен болатын. Осы бір кішігірім әлеуметтік зерттеудің қорытындысының өзі дала поэтикасының шексіз құдіретін паш етті.

Сайыс нәтижесінде күтілгендей-ақ, әлемнің ешбір тіліне дәл аударылмайтын, нәзіктік пен әлпештеудің, шексіз мейірімнің абсолютті шыңы – «Айналайын» сөзі суырылып шығып, көш бастады. Онымен иық түйістіріп, әр қазақтың жүрегін елжіретер киелі «Ана», «Жаным», «Махаббат» және ағайынның ажырамас бауырмалдығын білдіретін «Бауырым» сөздері орналасты.

Ресейліктер өздері қазақша сөз деп санайтын өзге де ерекше нұсқаларды іріктеді:


	Аписем («Әпішім», Ресей қазақтары балдырғандарды осылай еркелетеді);
	Куке (дұрысы – көке);
	Чупатай (жаргондық, сленгтік сөз);
	Бярэ жахсе! (Бәрі жақсы!);
	Канаганттандырылмагандыктарыныздан (Тіл сындырарлық рекордтық ұзын сөз);
	Куркем, Адеме (Көркем, әдемі);
	Тамаша;
	Куянчик (Қояншық);
	Жапряк (Жапырақ);
	Аяз Ата;
	Жумайсынба? (Жумайсың ба?).


Ақыр соңында ғаламтордағы бұл талқылау өте салмақты, дана тоқтаммен түйінделді: ана тіліңде жаман сөз болмайды! Олардың әрқайсысы – мінсіз дыбыстық әуенмен әдіптелген тұтас бір халықтың мәдени коды, рухани қазынасы.

Мейлі тынымсыз мұхиттың арғы бетіндегі «Кайтиакитанга» болсын, мейлі, көкіректі мейірімге толтыратын туған тіліміздегі «Айналайын» болсын – бәрі де адамзат өркениетінің асыл гауһары.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 22 Jul 2026 08:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/wyWFvqLq.jpg"   type="image/jpeg"   length="202109"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Таяу Шығыста жаңа майдан басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tayau-shygysta-zhana-majdan-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tayau-shygysta-zhana-majdan-bastaldy</guid>
                <description>Мұндай ақпаратты хуситтер қозғалысының қарулы күштерінің ресми өкілі Яхья Сари хабарлады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осылайша, Йемендегі «Ансар Алла» (хуситтер) қозғалысы Сауд Арабиясына қарсы теңіз блокадасын енгізетінін мәлім етті, деп жазады inbusiness.kz сайты. 

Оның сөзінше, шешім бірден күшіне еніп отыр. Хуситтер мұны «Сауд Арабиясы Йеменге қарсы теңіз, әуе және экономикалық блокаданы жалғастырып отыр» деген уәжбен түсіндірген. 


– Йемен Қарулы күштері «көзге – көз» қағидаты негізінде Сауд Арабиясына қарсы теңіз блодкаданы жариялайды. Бұл шешім мәлімдеме жарияланған сәттен бастап күшіне енеді, – деді Яхья Сари.


Мәлімдемеде қозғалыс блокадаға – блокадамен, кез келген шиеленіске – шиеленіспен жауап беретіні атап өтілген.

Сонымен қатар, хуситтер кез келген жағдайдан тайынбайтынын ескертіп, өз жақтастарын жалпы жұмылдыруды жалғастыруға шақырған. 

Кейіннен қозғалыс өкілі Абдул Салам Салах жарияланған блокаданың мақсаты Сауд Арабиясын Йеменнің әуежайлары мен теңіз порттарына қойылған барлық шектеуді толық алып тастауға, елге өзінің табиғи ресурстарын еркін пайдалануға мүмкіндік беруге және қозғалыстың ұсталған жақтастарын босатуға мәжбүрлеу екенін айтты.

Әзірше Сауд Арабиясы хуситтердің мәлімдемесіне ресми жауап бермеді.

Сарапшылардың сөзінше, егер Баб әл-Мандеб бұғазы жабылса, Сауд Арабиясының Азия елдеріне мұнай жеткізуі тоқтайды, әлемдік мұнай ұсынысы шамамен 7 пайызға қысқаруы ықтимал.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 21 Jul 2026 09:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/cBjKIP4k.jpg"   type="image/jpeg"   length="309705"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Украина дрондармен Ресейдегі Wildberries қоймаларына соққы жасады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ukraina-drondarmen-resejdegi-wildberries-kojmalaryna-sokky-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ukraina-drondarmen-resejdegi-wildberries-kojmalaryna-sokky-zhasady</guid>
                <description>Украина Ресей аумағындағы Wildberries компаниясының ірі логистикалық орталықтарына дронмен шабуыл жасады. Шабуыл салдарынан адам шығыны тіркеліп, бірнеше қоймада ірі өрт шықты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ресей билігінің мәліметінше, соққылар Тамбов облысындағы Котовск қаласы мен Мәскеу облысындағы Электросталь қаласында орналасқан Wildberries қоймаларына жасалған, деп жазады inbusiness.kz сайты REUTERS басылымына сілтеме жасап.

Котовскідегі қоймада түнгі ауысым кезінде жұмыс істеген 7 адам қаза тауып, ондаған адам түрлі деңгейде жарақат алған. Электростальдағы нысанда да жараланғандар бар.

Украина Президенті Владимир Зеленский шабуыл жасалған нысандар Ресейдің әскери өнеркәсібіне қызмет еткенін мәлімдеді. Оның айтуынша, қоймаларда дрон өндірісіне арналған санкциялық электрондық компоненттер мен навигациялық жабдықтар сақталған.

Ал Ресей тарапы бұл мәлімдемені жоққа шығарып, Wildberries қоймалары азаматтық мақсаттағы логистикалық нысандар болғанын және шабуылдың бейбіт инфрақұрылымға қарсы жасалғанын мәлімдеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 19 Jul 2026 10:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/F0vaFl8s.png"   type="image/png"   length="168243"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Тасымал дағдарысы жаппай қымбатшылық тудыруы мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tasymal-dagdarysy-zhappaj-kymbatshylyk-tudyruy-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tasymal-dagdarysy-zhappaj-kymbatshylyk-tudyruy-mumkin</guid>
                <description>Ғаламат жеңілдіктер мен жаппай сатылымдар шеруіне бой үйретіп, «саудагердің еркесіне» айналған қазақстандық сатып алушылар бүгінде дүкендердегі бағаға шошына қарайтын болды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өйткені бұрынғы жомарт акциялар тарихтың еншісіне кетіп бара жатқандай, тіпті елдегі ең ірі гипермаркеттердің өзінде «сары баға» нағыз жеңілдікті білдірмейтін болды. Сатып алушылар бір кездері қолға ұстағанда салмағы сезілетін, акцияға толы жарнамалық брошюралардың да енді тым жұқарып қалғанына назар аудартады.

Бірақ бұл – мұзтаудың тек қылтиған ұшы ғана екен. Алда экономиканың барлық секторын нағыз қымбатшылық цунамиі шарпуы мүмкін. 

Бұл проблеманың түп-төркіні қазақстандық сауда орындарынан мыңдаған шақырым жырақта жатыр. Көрші Ресейді қуатты отын дағдарысы құрсаулап, нағыз көлік коллапсын тудырды.

Салдарынан, брендтік сәнді киім-кешектен бастап, жоғары технологиялық гаджеттер мен құрылыс материалдарына дейін тиелген көп тонналық алып фуралар бұрынғыдай көрші елдегі халықаралық дәліздермен зулап жүрген жоқ. Керісінше, жүк көлігі атаулы жанармайдың бір тамшысына зар болып, ресейлік жанармай құю станцияларында ғарыштан көрінетін, бірнеше шақырымға созылған мазасыз кезектерде таң атырып, күн батырып, кезегін күтуде.


«Бұрын логистика сағаттың механизміндей дәл, мінсіз жұмыс істейтін. Содан біз тауардың қашан келетін күнін нақты айта алатынбыз. Еуропа мен Азиядан шыққан фуралар РФ аумағын көктей өтіп, Астанаға 5-8 күнде, ал, Алматыға дейін 7-10 күнде құйындай ұшып жететін. Енді бұл схема іс жүзінде тас-талқан болды. Жеткізу мерзімдері 3-4 аптаға дейін созылып кетуде. Көліктеріміз ресейлік трассалар мен жанармай бекеттерінде қаңтарылып тұр», – дейді ресейлік-қазақстандық логистикалық компанияның менеджері Камиль Сабиров.


Республикамыз солтүстік көршінің транзиттік «күретамырларына» жіпсіз байланған: бүкіл импорттың 80-90%-ына дейіні біздің нарыққа дәл осы РФ аумағын басып өтіп жетеді. Алып жүк көлігінің жолда қалған әрбір мазасыз күнінің бүкіл шығынын кәсіпкерлер амалсыз тауардың құнына қосып, қарапайым тұтынушының қалтасынан өндіріп алады.

Бұған қоса, Ресейдегі ең ірі тауар тарату тораптары мен алып қоймаларының лапылдап өртене бастауы да отқа май құйғандай жағдайды ушықтырып жіберді. Өткен сенбіге қараған түні Украина РФ-тың орталық аймақтарына аса ауқымды, әрі қашықты қамтитын жойқын соққылар жасады.

Бұл шабуылдардың басты нысаны – Тамбов облысындағы және Мәскеу түбіндегі Электростальдағы Wildberries маркетплейсінің екі бірдей алып қоймасы болды. Украина Президенті Владимир Зеленский бұл нысандар әскери жеткізілімдерге және ұшқышсыз ұшақтардың компоненттерін өндіруге де пайдаланылғанын нықтады.

Жергілікті биліктің хабарлауынша, Тамбов облысының Котовск қаласындағы соққы салдарынан компанияның 7 қызметкері оқиға орнында қаза тауып, тағы 25 адам жарақат алған, біразының жағдайы ауыр. Электростальда бір адам мерт болған, 37 адам жараланған, олардың сегізі жансақтау бөлімінде ауыр халде жатыр.

Ең сорақысы, бұл тек қарсыластың әскери машинасының осы бағыттағы алғашқы «қадамдары» ғана сияқты. Euronews бұған дейін Ресейдің өзі бірінші болып, Украинаның логистикалық нысандарына, соның ішінде «Nova Poshta» (Жаңа пошта) жеткізу қызметінің сұрыптау орталықтарына бірнеше рет соққы беріп, көбісін жермен жексен еткенін еске салды. Міне, енді «асқанға тосқанның» кері келіп отыр.

ТМД кеңістігіндегі бұл әскери текетірестер түптеп келгенде нарықта жаппай тауар тапшылығын, көлік күйзелісін және қарапайым халықтың күнделікті тұтынатын тауарлар бағасының шарықтап кетуіне соқтырады. Оның үстіне бұл соққы әлі күнге Ресейден келетін импорттық ағынға толықтай тәуелді болып отырған Қазақстанның да қабырғасына қатты батары сөзсіз.

Көлік тарифтері – қымбатшылықтың жаңа толқынына сеп

ATI.SU жүк тасымалы биржасының сарапшылары РФ нарығында алдағы уақытта «инфляциялық жарылыс» бұрқ ете түсетінін ескертті: «Бұл жиналып қалған алып бөгет бұзылғанда ешкімге де оңай болмайды, ешкімді де аямайды» дейді олар. Сарапшылардың бағалауынша, «тұтастай алғанда тасымалдаушылар тығырыққа тіреліп, өте қиын жағдайда қалып тұр». Нарықтың тамырын басатын «Атракс» индикаторы бос жүк көліктерінің қауіпті тапшылығы туындағанын тіркеп үлгерді.


«Бүгінде тасымалдаушы компаниялар көк тиын да пайда тауып жатқан жоқ. Әлеуетті пайда тек алыс болашақта, барлық лизингтер мен қарыздар толық өтеліп біткен кезде пайда бола бастауы мүмкін. Оның өзінде, егер қымбат техникаңыз жолда бұзылмасын немесе жол апатына тап болмасын деңіз. Тек сонда ғана бұл көліктер тағы 2-3 жыл иесіне қандай да бір нәпақа әкеле алуы мүмкін: біз оларды тозғанша пайдалануға мәжбүрміз, өйткені дәл қазір оларды нарықта сатудың өзі мұң. Бұл ретте саладағы ахуал тіптен ушыға түсуде. Тасымалдаушылардың шығындарын еселеп арттыратын факторлар тым көбейіп кетті», – деді «ЛидерТранс» көлік компаниясының негізін қалаушы әрі директоры Михаил Устюжанин.


Оның байламынша, нарықты тұрақтылығынан айырып, теңселтіп тұрған басты фактор – отын тапшылығы. Жанармай карталары бойынша отынға берілетін жеңілдіктердің кенеттен жойылуы логистикаға қосымша соққы болды. Тік интеграцияланған мұнай компаниялары («ВИНК») бұрын 15-20%-ға дейін жететін корпоративтік жеңілдік ұсынатын.

Енді оларды жаппай алып тастаумен шектелмей, үстінен тағы қосымша үстемеақылар енгізді. Сондықтан көптеген ресейлік тасымалдаушылар көліктерін мүлдем тоқтатып, қаңтарып қоюда немесе маршруттардың географиясын түбегейлі өзгертіп жатыр.

Мысалы, біразы тек өз облысында, республикасында және багына толтырылған жанармайы толық жететін көрші өңірде – тар шеңберде ғана жұмыс істеуге көшті, дейді сарапшы. Соның кесірінен Еуропадан Қазақстанға бет қоятын халықаралық жүк транзитіне қызмет көрсететін көлік-логистикалық компанияны табу қиындап бара жатқан көрінеді.

«ЛидерТранс» басшысының пікірінше, тасымал тарифтерін бұдан былай бұрынғы ескі деңгейде ұстап тұру – компаниялардың экономикалық тұрғыдан өзін-өзі өлтіруімен тең. Ақыр соңында олар логистика шығындарының екі есе өсуіне орай тарифтерін қатты жоғарылатуға мәжбүр болады. Бұл алда РФ арқылы жеткізілетін барлық тауар мен қызмет атаулының қымбаттауына әкелуі мүмкін.

Дағдарыс цифрлары және логистика антирекордтары

РБК хабарлағандай, биылғы мамырдың аяғынан шілденің ортасына дейінгі небәрі 1,5 айдай кезең ішінде Ресейдегі жүк тасымалының құны бірден 20%-ға ұлғайды. Өз кезегінде Forbes журналының мәліметінше, жылдық мәнде тарифтердің өсуі 28,8%-ға жетті. Ал, кейбір негізгі маршруттарда (мысалы, Ұлы Новгород – Петербор, Иркутск – Новосібір, Екатеринбург – Қазан) тарифтер 1,5 еседен астам өскен, деп жазды «Ведомости» басылымы.


«Бұл нарық аласапыранының басты қозғаушы күші, триггері – отын дағдарысы. Себебі, отын кез келген рейстің өзіндік құнының 30%-ын құрайды. ЖҚС-тардағы дизель тапшылығы жолда жүру уақытын автоматты түрде арттыруда. Өйткені жүргізушілер кезекте алтын уақытын жоғалтып, сағаттап босқа тұрады, кейбірінің жүгі босқа шіриді», – деді «Умная логистика» платформасының маркетинг жөніндегі директоры Александр Плешивых.


Freedom Global сарапшысы Владимир Чернов бұл бүкіл экономикалық жүйеге төніп келе жатқан дағдарыстың өте маңызды, әрі қауіпті нышаны екенін ескертті.


«Көлік шығындары іс жүзінде кез келген тауардың соңғы құнын қалыптастырады. Егер тасымалдаушы жанармай бекетін іздеп сандалса, кезекте тұрып уақыт жоғалтса, рейстегі қымбат күндерін құрдымға жіберсе және жанармайды тым жоғары бағамен сатып алуға мәжбүр болса, бұл шығындардың бәрі жеткізу құнына автоматты түрде қосылады», – деді Чернов.


Жанармайдың қымбаттауы – бұл инфляцияны өршітетін ең жойқын фактор, деп сөзін сабақтады ол: логистикалық шығындардың артуы ары қарай дүкендердегі бағада айқын көрініс тауып, халықтың күнделікті ішетін азық-түлігіне де, оны баспанамен қамтуға үлес қосатын құрылыс материалдарына да, тұрмысты жеңілдетуге тиіс техникаға да, өзге де өмірлік маңызды тауарларға қатысты таршылықты туғызады.

Тәуелсіз журналист Дмитрий Колезевтің пайымдауынша, отын дағдарысының ең қауіпті кезеңі енді ғана басталып жатыр және оның салдары бүкіл экономиканың тамырына терең бойлайтын түрі бар.

Жанармай құю бекеттері мен шекара өткелдеріндегі алып кезектер кесірінен РФ аумағы арқылы автотасымалдар бұрынғыдан әлдеқайда көп уақытты шығындайтын болды. «Коммерсантъ» газеті нарық қатысушыларының уәжіне сілтеме жасап мәлім еткендей, егер бұрын азиялық бағытта жүк көлігі тәулігіне орта есеппен 700 шақырымды бағындырса, бүгінде бұл көрсеткіш 500 шақырымнан да төмен құлдырап кеткен.

Содан транзит уақыты орта есеппен 23%-ға артып, 10-12 тәулікке дейін ұзап кетті. Оның үстіне Ресей өз шекарасынан бірінші кезекте отын тиелген бензовоздар легін өткізуге басымдық беретіндіктен, өзге жүктері бар фуралар шекараны кесіп өте алмай апталап тұруға мәжбүр.

Салдарынан тауарлардың тоқтаусыз қымбаттауы халықтың тұтынушылық сұранысын оңбай тұралатып кетуі ықтимал. Бұл тоқырау уақытша құбылыс па, әлде ұзаққа созылатын қауіпті трендке айнала ма – бұған нақты кесіп болжам жасауға сарапшылардың батылы бармай тұр. Бірақ бизнес әлемі бір нәрсеге бек сенімді: бұл экономикалық құрдымнан шығу үшін оларға ұзақ уақыт қажет болуы мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 19 Jul 2026 10:29:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/qrGoGqbS.png"   type="image/png"   length="2316283"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иранда Трамптың табытта жатқан алып плакаты пайда болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iranda-tramptyn-tabytta-zhatkan-alyp-plakaty-pajda-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iranda-tramptyn-tabytta-zhatkan-alyp-plakaty-pajda-boldy</guid>
                <description>Бұл туралы Associated Press агенттігі хабарлады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тегеран қаласының орталығында АҚШ Президенті Дональд Трамптың табыттағы бейнесі көрсетілген алып насихаттық плакат орнатылды. Плакатта парсы және ағылшын тілдерінде «Біз Трампты өлтіреміз» деген жазу көрсетілген.

Мәліметтерге сәйкес, Иранда Дональд Трампқа қарсы кек алу туралы үндеулер елдің рухани көшбасшысы аятолла Әли Хаменеи қаза тапқаннан кейін күшейген. Ақпаратта Әли Хаменеи 28 ақпанда АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған әуе шабуылдарының басында Тегерандағы резиденциясында көз жұмғаны айтылады. Иран билігі оны «шейіт» ретінде дәріптеп, оның өлімін саяси әрі идеологиялық мақсатта пайдаланып жатқаны айтылуда.

Соған қарамастан, АҚШ пен Иран арасындағы дипломатиялық байланыстар толық үзілген жоқ. Соңғы күндері екі тарап бір-біріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы шабуыл жасағанымен, 16 шілдеде Ақ үйдің баспасөз хатшысы Кэролайн Левитт Иранның АҚШ-пен байланысын жалғастырып отырғанын мәлімдеді.

Сарапшылардың пікірінше, Иранмен арадағы қақтығыс Дональд Трамп үшін күрделі стратегиялық сынаққа айналып отыр. Бір жағынан, АҚШ президенті өзіне бағытталған қоқан-лоққыларға жауапсыз қала алмайды. Екінші жағынан, ел ішіндегі саяси жағдайды ескере отырып, ол күзде өтетін аралық сайлау қарсаңында қақтығысты ушықтырмай, оны мүмкіндігінше тезірек аяқтауға мүдделі.

Ал кейбір сарапшылар Иран басшылығы осы жағдайды келіссөздер барысында өз ұстанымын күшейту және келіссөздердегі мүмкіндіктерін кеңейту үшін пайдалануы ықтимал екенін алға тартады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 18 Jul 2026 09:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/nU3QE2Ou.jpg"   type="image/jpeg"   length="157242"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Airbus компаниясы ауада 22 сағат қалықтайтын рейсті сынақтан өткізбек]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/airbus-kompaniyasy-auada-22-sagat-kalyktajtyn-rejsti-synaktan-otkizbek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/airbus-kompaniyasy-auada-22-sagat-kalyktajtyn-rejsti-synaktan-otkizbek</guid>
                <description>Әуе кемесі Франциядан Аустралияға дейін қонбай ұшуы мүмкін.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[24 шілде күні еуропалық ұшақ жасаушы Airbus осы жылдың ең ауқымды рейстерінің бірін сынақтан өткізуді жоспарлап отыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Сынақ сәтті шықса, компанияның жаңа Airbus A350-1000ULR әуе кемесі Францияның Тулуза қаласынан Аустралияның Мельбурн қаласына дейін тоқтаусыз ұшып өтуі тиіс. Бұл туралы Airbus өкілдері Executive Traveller басылымына растады. Ұзындығы шамамен 17 мың шақырымды құрайтын және шамамен 22 сағатқа созылатын маршрут аустралиялық Qantas Airways компаниясының көп миллиард долларлық «Sunrise» жобасы үшін маңызды сынақ болмақ.

Бұл рейс коммерциялық жолаушылар ұшағының аралық қонбай-ақ тәулікке жуық уақыт бойы әуеде қалықтау мүмкіндігін анықтауы тиіс. Qantas мұндай жобаны 2017 жылдан бері жүзеге асыруға ұмтылып келеді.

Компания Аустралия мен Еуропа, сондай-ақ Солтүстік Америка арасындағы тікелей рейстерді жанармай құюсыз, транзитсіз және жолай аялдамасыз іске қосуды көздейді. Егер жоба жүзеге асса, 2027 жылдың қазан айынан бастап жолаушылар алғаш рет Сиднейден Лондонға немесе Нью-Йоркке ешқандай ауысып мінусіз тікелей ұша алады.

Мұндай ұзақ қашықтықтағы рейстерді орындау үшін тапсырыс берілген A350-1000ULR ұшақтарына бірқатар маңызды өзгеріс енгізіледі. Атап айтқанда, лайнердің артқы бөлігіне көлемі 20 мың литр болатын қосымша жанармай багы орнатылады. Сонымен қатар, жанармай жүйесі мен борттық асүйдің салқындату жүйесі жаңғыртылады.

Жаңа модификацияланған A350 ұшағы пайдалануға берілер алдында European Union Aviation Safety Agency сертификаттау рәсімінен өтуі керек. Осыдан соң ғана лайнер коммерциялық рейстерге қатыса алады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 17 Jul 2026 11:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/y6DabYS0.jpg"   type="image/jpeg"   length="154341"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Тестостеронды тексереді»: АҚШ әскері жауынгерлік қабілетті бағалаудың жаңа жүйесін енгізді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/testosterondy-tekseredi-aksh-askeri-zhauyngerlik-kabiletti-bagalaudyn-zhana-zhujesin-engizdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/testosterondy-tekseredi-aksh-askeri-zhauyngerlik-kabiletti-bagalaudyn-zhana-zhujesin-engizdi</guid>
                <description>Мұндай ақпаратты елдің қорғаныс министрі Пит Хегсет X платформасындағы бейнеүндеуінде мәлімдеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұдан былай 30 жасқа толған барлық әскери қызметкер гормондық фонды тексеруден өтуге міндетті болады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осылайша, АҚШ Қорғаныс министрлігі әскери қызметшілердің денсаулығын бақылауға қатысты жаңа талап енгізіп отыр. 

Жаңа ережеге сай, тестостерон деңгейін анықтайтын тексерулер жыл сайынғы медициналық тексерудің ажырамас бөлігіне айналады. Ал 30 жасқа дейінгі әскери қызметкерлер үшін мұндай тестілеу ерікті негізде жүргізіледі. Егер гормон деңгейі қалыпты көрсеткіштен төмен болып шықса, дәрігерлер ем қабылдауды ұсынады, десе де ол міндетті сипатқа ие болмайды.

Пит Хегсет бұл бастаманы АҚШ армиясының басты артықшылығы ретінде «жеке сарбаздың» жауынгерлік қабілетін сақтау қажеттілігімен түсіндірді. Оның сөзінше, әскери қызметшілердің төзімділігі мен денсаулығын жақсартудың жаңа жолдарын үздіксіз іздеу – елдің стратегиялық басымдығын сақтаудың маңызды шарты.


– Бұл бастама адамның табиғи мүмкіндіктерін жасанды түрде арттыруға емес, керісінше оларды қалпына келтіріп, оңтайландыруға бағытталған, – деді Хегсет.


Оның пікірінше, әскери қызметкерлер қарқынды жауынгерлік жүктемелерге төтеп беруі үшін қажетті биологиялық негізге ие болуы тиіс.

Қорғаныс министрі қызметіне кіріскеннен бері Хегсет ведомствода бірқатар реформаны белсенді түрде жүзеге асырып келеді. Қазіргі АҚШ әкімшілігі бұл құрылымды «Соғыс департаменті» деп жиі атайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 17 Jul 2026 10:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/8cXGIfGs.jpg"   type="image/jpeg"   length="312325"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Трамп Иранмен соғыстан да маңызды мәселе барын мәлімдеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tramp-iranmen-sogystan-da-manyzdy-masele-baryn-malimdedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tramp-iranmen-sogystan-da-manyzdy-masele-baryn-malimdedi</guid>
                <description>АҚШ президенті бүгін Ақ үйден алдын ала жарияланған телеүндеуін жасайды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Эфир жергілікті уақыт бойынша сағат 21:00-ге жоспарланған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Мұндай үндеулер АҚШ-та сирек болады және әдетте ерекше маңызға ие оқиғаларға байланысты ұйымдастырылады. Осыған байланысты бастапқыда көпшілік «Иранмен арадағы шиеленістің қайта ушығуына қатысты мәлімдеме жасалады» деп болжаған. Десе де, америкалық БАҚ-тың мәліметінше, ол бұл жолы АҚШ-тағы сайлау жүйесі мен сайлау кезіндегі бұрмалаулар мәселесіне тоқталмақ.

2020 жылғы президенттік сайлауда демократ Джо Байденнен жеңілгеннен бері Дональд Трамп өзінің жеңілісіне жаппай сайлау бұрмалауы себеп болғанын үнемі айтып келеді. Енді ол осыған қатысты дәлелдерді жариялауға ниетті секілді көрінеді. 


– Әңгіме дауыс беру құрылғылары туралы болады. Бұл – шынымен де өте маңызды жаңалық! Бұдан маңыздысы жоқ! – деді Трамп.


Ол өз сөзінде АҚШ-тағы сайлауға қатысты барлау құжаттарына сілтеме жасап, шетел мемлекеттерінің ықтимал араласуы мен сайлау жүйесіндегі осал тұстар туралы айтуы мүмкін. Осыған дейін де Трамп «бұрмаланған дауыс беру құрылғылары» туралы бірнеше рет сөз еткен еді. Бірақ, бұл мәлімдемелерді растайтын нақты дәлелдер осы уақытқа дейін ұсынылмады. 

Трамптың бұл телеүндеуі АҚШ-та өтетін аралық сайлауға 4 айға жетер-жетпес уақыт қалғанда жарияланбақ.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 17 Jul 2026 09:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/wzm6RNfw.jpg"   type="image/jpeg"   length="179666"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран Ормуз бұғазын қандай жағдайда ашатынын айтты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-ormuz-bugazyn-kandaj-zhagdajda-ashatynyn-ajtty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-ormuz-bugazyn-kandaj-zhagdajda-ashatynyn-ajtty</guid>
                <description>Бұл туралы Иран Қарулы күштерінің өкілі Мохаммад Акраминия мәлім етті. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ТАСС агенттігінің жазуынша, Ормуз бұғазы әскери қысым немесе қоқан-лоқыдан соң ашылмайтыны анық, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 


– АҚШ-тың Исламабадта қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандум талаптарын орындауы, барлық әскери іс-қимылды тоқтатуы және Иранның егемендік құқықтарын құрметтеуі – Ормуз бұғазын ашудың басты шарттары, – деді Мохаммад Акраминия Mehr агенттігіне берген сұхбатында.


Оның сөзінше, Иранның ұстанымы ескерілуі керек. Әйтпесе, Ормуз бұғазы жабық тұра береді. 

Сонымен қатар, Акраминия АҚШ пен оның одақтастарының Ормуз бұғазындағы Исламабад меморандумынан тыс кез келген әрекетін «Иран егемендігін бұзу» деп бағалайтынын және мұндай әрекеттерге елдің қарулы күштері тосқауыл қоятынын ескертті. 

Кеше ғана «Дубай Ормуз бұғазын айналып өтетін жаңа порт салуды жоспарлап отыр» деген тақырыпта мақала жариялаған едік.

Мұнан бөлек, АҚШ Ормуз бұғазы арқылы өтетін әрбір жүкке «теңіз салығын» енгізетінін мәлім етті. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 12:29:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/pNdh8PnH.jpg"   type="image/jpeg"   length="257478"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран АҚШ-тан өзге 3 елге соққы жасауы мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/parsy-shyganagyn-zhana-sogys-kaupi-kutip-tur-amerikalyk-sarapshylar</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/parsy-shyganagyn-zhana-sogys-kaupi-kutip-tur-amerikalyk-sarapshylar</guid>
                <description>АҚШ президенті Дональд Трамптың Fox News телеарнасына берген сұхбаты үлкен резонанс тудырды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Онда ол Иранға қарсы соққыларды күшейтуі мүмкін екенін айтып, қатаң мәлімдеме жасаған-ды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Келесі аптада олардың жағдайы шынымен ауыр болады. Біз олардың барлық электр станциясын жермен-жексен етеміз. Барлық көпірін істен шығарамыз, – деген еді Трамп.


Әзірге бұл тек кезекті қоқан-лоқы ретінде қабылданып отыр. Десе де, бұл жүзеге асса, Вашингтонның қазіргі шектеулі жауап соққылары саясаты түбегейлі өзгеруі мүмкін.

Барри Р.Позен немістің BILD басылымына берген пікірінде осы уақытқа дейінгі қақтығыс негізінен келіссөздер мен Иранның өз жетістіктерін сақтап қалу талпынысы төңірегінде өрбігенін айтты. 


– Егер Трамп көңілі қалғандықтан Иранның инфрақұрылымын жою туралы қоқан-лоқысын жүзеге асырса, жағдай түбегейлі өзгереді, – дейді сарапшы.


Позеннің айтуынша, мұндай жағдайда Тегеран Парсы шығанағының қарсы бетіндегі елдердің инфрақұрылымына соққы жасауға тырысуы мүмкін. Әңгіме Бахрейн, Кувейт және Біріккен Араб Әмірліктері аумағындағы нысандар туралы болып отыр.

Сарапшының пікірінше, мұндай шабуылдар басталса, мұнай бағасы күрт өсіп, тіпті Израиль де қақтығысқа қайта тартылуы мүмкін. Бұл өз кезегінде өңірдегі жағдайдың кең ауқымды эскалацияға ұласу қаупін арттырады.

Мэттью А.Баум BILD басылымына берген сұхбатында бұл соғыстың қысқа мерзімде шешілетін жолы жоқ екенін жасырмады. 


– Трамптың Иранға соңғы ұсыныстан артық қандай жаңа мәміле ұсына алатынын білмеймін. АҚШ тұрғысынан алғанда, Иранның ядролық бағдарламасы мен бұғаздағы бақылау мәселелері бойынша ымыраға келу мүмкін емес, – деді саясаттанушы.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 10:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/qA662es4.jpg"   type="image/jpeg"   length="86033"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев Шанхайға жұмыс сапарымен барды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-shanhajga-zhumys-saparymen-bardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-shanhajga-zhumys-saparymen-bardy</guid>
                <description>Ертең Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпинмен келіссөз жүргізеді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ҚХР Төрағасы Си Цзиньпиннің шақыруымен Шанхайға жұмыс сапарымен барды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Бұдан бөлек, қытай компанияларының жетекшілерімен дөңгелек үстел өтеді.



17 шілде күні Президент Дүниежүзілік жасанды интеллект конференциясына (WAIC) қатысады. 



Жиын «Жарқын болашақ үшін жасанды интеллект саласындағы серіктестік» тақырыбына арналып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Сымбат Айдархан</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 15 Jul 2026 19:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/NsOUEKw8.jpg"   type="image/jpeg"   length="134686"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Ешқайсысың аман қалмайсыңдар!»: Трамп қаһарына мініп, Иранды тағы да қыспаққа алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/eshkajsysyn-aman-kalmajsyndar-tramp-kaaryna-minip-irandy-tagy-da-kyspakka-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/eshkajsysyn-aman-kalmajsyndar-tramp-kaaryna-minip-irandy-tagy-da-kyspakka-aldy</guid>
                <description>Бұл туралы АҚШ президенті Fox News телеарнасына берген сұхбатында айтқан.  
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оның сөзінше, Иранға қарсы жаңа әскери соққылар жасалады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 


– Бүгін түнде біз оларға (Иранға – ред.) өте ауыр соққы жасаймыз. Ертең түнде де дәл сондай соққы болады. Одан кейінгі түні де шабуыл жалғасады, – деді Трамп.


Ол Fox News арнасының бас тілшісі Трей Йингстке берген сұхбатында АҚШ өкілдері сұхбатқа шамамен бір сағат қалғанда Тегеранмен байланысқа шыққанын айтты.


– Олар келісім жасағысы келеді. Бірақ әр жолы келісім жасаған соң, өз міндеттемелерін бұзады, – деді АҚШ президенті. 


Трамптың сөзінше, Тегеранның Вашингтонмен мәмілеге келуден басқа амалы жоқ, өйткені АҚШ-тың әскери қысымы алдағы уақытта күшейе түспек.


– Келесі апта олар үшін өте ауыр болады. Себебі, кезек электр станцияларына келеді. Одан кейін көпірлерге соққы жасалады. Егер олар келіссөз жасамаса, біз олардың барлық электр станциясын жермен-жексен етеміз, барлық көпірін істен шығарамыз, – деді Ақ үй басшысы.


Иранға қандай хабар жолданғаны туралы сұраққа АҚШ президенті «Келісімге келгендерің дұрыс болады. Әйтпесе, ешқайсың аман қалмайсыңдар. Бұл адамдармен келіссөз жүргізудің жалғыз жолы – күш көрсету, әскери күш қолдану» деп жауап берді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 15 Jul 2026 16:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/vjd77qer.jpg"   type="image/jpeg"   length="221475"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Дональд Трамп Иранға толықтай теңіз блокадасы енгізілгенін мәлімдеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ak-uj-basshysy-iranga-tolyktaj-teniz-blokadasy-engizilgenin-malimdedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ak-uj-basshysy-iranga-tolyktaj-teniz-blokadasy-engizilgenin-malimdedi</guid>
                <description>Сонымен қатар, ол қазіргі уақытта Ормуз бұғазы Иран кемелерінен басқа барлық теңіз көліктері үшін ашық екенін айтты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[АҚШ президенті Дональд Трамп сейсенбі күні Иранға қарсы «толықтай теңіз блокадасы» енгізілгенін жариялады, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Трамптың айтуынша, бұл шара Иран порттарына бағыт алған немесе олардан шыққан барлық кемелерге, сондай-ақ Иранға қатысы бар кез келген жүктерді тасымалдайтын кемелерге қатысты.


«Толық блокада тек Иран порттарына кіріп-шығатын немесе Иранға қатысты кез келген жүкті тасымалдайтын кемелерге қолданылады», – деп жазды Трамп өзінің Truth Social әлеуметтік желісіндегі парақшасында.


Ақ үй басшысы Ормуз бұғазы арқылы өтетін кемелерден 20 пайыздық алым алу бастамасынан Таяу Шығыс елдерімен жүргізілген келіссөздерден кейін бас тартқанын айтты.


«Мен 20 пайыздық өтемақы алымының орнына Парсы шығанағы елдері АҚШ-пен жасайтын сауда және инвестициялық келісімдерді таңдадым», – деп жазды ол.


Трамптың айтуынша, бұл инвестициялар АҚШ-та миллиондаған жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді әрі Парсы шығанағы елдерінің өздеріне де айтарлықтай пайда әкеледі.

Трамп мұны Иран басшылығының «өтірікші, қатыгез және елді жойқын жолға бастап бара жатқан саясатына» байланыстырды.

13 шілдеде Дональд Трамп Ормуз бұғазында Иран кемелеріне қатысты блокаданы қайта енгізетінін мәлімдеп, осы бағытты күзету шығындарын өтеу үшін кемелерден 20 пайыздық алым алуды ұсынған болатын. Бұл бастама ірі кеме иелері тарапынан сынға ұшырады. Ал Тегеран ұсынылған төлем мөлшерін тым жоғары деп бағалап, келіспей отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 15 Jul 2026 08:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/G6B1M0pL.jpg"   type="image/jpeg"   length="66718"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Моңғолия Дүниежүзілік жылқы күнін дүркіретіп тойлады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/mongoliya-duniezhuzilik-zhylky-kunin-durkiretip-tojlady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/mongoliya-duniezhuzilik-zhylky-kunin-durkiretip-tojlady</guid>
                <description>Салтанатты іс-шара Хүй долоон худаг жерінде өткен.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Айтулы жиынға Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх та қатысты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осылайша, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы бекіткен Дүниежүзілік жылқы күні Моңғолияда тұңғыш рет ресми түрде тойланып отыр.

Ел президенті моңғол жылқысы адамзат тарихында, көшпелі өркениеттің қалыптасуында және Шығыс пен Батыс арасындағы байланысты нығайтуда маңызды рөл атқарғанын жеткізді. Сонымен қатар, ол жылқыны «Моңғолияның ұлттық мұрасының ажырамас бөлігі» деп атады.

Президенттің пікірінше, қазіргі уақытта жер-жаһанда 60 миллионнан аса жылқы бар, оның 5 миллионнан көбі Моңғолияны мекен етеді. Ел жылқы саны бойынша әлемде төртінші, ал жан басына шаққандағы жылқы саны бойынша бірінші орында тұр.

Ухнаагийн Хүрэлсүх 2025 жылы жылқы мұрасын сақтау, зерттеу және насихаттау мақсатында Дүниежүзілік жылқы күнін белгілеу бастамасын көтергенін алға тартты. Кейін аталған ұсынысты БҰҰ Бас Ассамблеясы қолдап, мереке енді жыл сайын ұлттық Наадам мерекесі аясында ресми түрде атап өтіліп келеді.

Дүниежүзілік жылқы күні аясында алғаш рет халықаралық ат жарыстары ұйымдастырылып, елдің барлық өңірінен келген шабандоздардың қатысуымен салтанатты шеруге жалғасты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 14 Jul 2026 10:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/QUS6Kuts.jpg"   type="image/jpeg"   length="338253"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
