<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Әлемде</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss/alemde</link>
        <description><![CDATA[Новости Казахстана]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Tue, 12 May 2026 16:47:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Армения Ресейге «жақпайтын» таңдау жасады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kavkazda-kazakstanga-katysty-alemdi-elen-etkizgen-sheshim-kabyldandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kavkazda-kazakstanga-katysty-alemdi-elen-etkizgen-sheshim-kabyldandy</guid>
                <description>Еуразиялық одаққа мүше елдердің саны азаюы мүмкін бе? 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ҚР Ұлттық статистика бюросы алаңдатарлық үрдіске назар аудартты. Жыл өткен сайын қазақстандық бизнестің ЕАЭО нарығына шығуы қиындап барады екен. Бұл жерде кәсіпкерлердің субъективті шағымдары немесе шенеуніктер сөз қылатын «жасырын кедергілер мен логистикадағы іркілістер» туралы емес, Қазақстанның одақ ішіндегі позициясын көрсететін цифрлар туралы сөз болып отыр.

Егер 2023 жылы Қазақстанның ЕАЭО елдеріне экспорты 11 млрд 573 млн долларды құраса, 2024 жылы ол 11 млрд 45,1 млн долларға дейін төмендеп кеткен. Ал, 2025 жылы 10 млрд 123 млн долларға дейін құлдырапты. 2023 жылдан бері экспортқа шығарылатын тауарлар бағасының қатты қымбаттағанына қарамастан, небәрі 3 жыл ішінде республика «ортақ әрі қолайлы» деп дәріптелетін нарықта 1,5 миллиард долларға жуық экспорттық табысынан айырылды.

Әсіресе, теріс динамиканың сақталып қана қоймай, үдей түскені үрей тудырады. 2026 жылы экспорт жағдайы одан әрі нашарлай түсіпті. Қаңтар-ақпанда Қазақстан ЕАЭО елдеріне 1 млрд 265 млн доллардың тауарын әзер деп өткізе алды. Бұл өзіндік тарихи антирекорд.

Еуразиялық экономикалық комиссияның мәліметінше, Қазақстанның «іргедегі мұхиттай нарық» делінген Ресейге экспорты 2025 жылдың қаңтар-ақпанындағы 1 млрд 88,3 млн доллардан 2026 жылдың сәйкес кезеңінде 987,2 млн долларға дейін құлдилады.

Әрине, одақтың басқа елдеріне жеткізілімдер артқан, алайда бұл нақты шығындарды толтыратын өтемнен гөрі, статистикалық жұбанышқа көбірек ұқсайды. Қырғызстан қазақстандық тауарларды сатып алуды 196,6 млн доллардан 226,2 млн долларға дейін, Беларусь – 23,8 млн доллардан 43 млн долларға дейін, Армения – 2,9 млн доллардан 8,7 млн долларға дейін ұлғайтты. Цифрлар оң динамикаға ие, бірақ мәселе – ауқымда: негізгі нарық тарыла бастағанда, серіктестердің шағын сұранысы жалпы көріністі түбегейлі өзгерте алмайды.

Бір қызығы, Қазақстанның ешқандай ортақ одаққа кірмейтін елдермен сауда-саттығы қайта, қарқынды өрге басуда. 2025 жылы республикамыздың әлемдегі басқа серіктес елдерге экспорты 79 млрд 41,2 млн долларды құраса, 2026 жылдың алғашқы екі айында – 12 млрд 36,8 млн долларға жеткен. Жыл қорытындысында 100 миллиард доллардан асады деп күтілуде. «Айрықша жақын экономикалық серіктестік» аясынан тыс жерде қазақстандық бизнес өзін әлдеқайда еркін әрі сенімді сезінеді.

Италияның үлгісі назар аудартады: 2025 жылы осы бір ғана еуропалық ел біздің тауарларды 18,1 миллиард долларға сатып алыпты: бұл барлық ЕАЭО мемлекеттері жабыла жүріп алған экспортымыздың жиынтық көрсеткішінен 1,8 есе көп!

Бірақ одаққа қатысты хикаяның жағымсыз тұсы тек экспорттың төмендеуі ғана емес, ЕАЭО елдерінен, ең алдымен Ресейден келетін импорттың қарқынды өсуі. Мұндағы теңгерімсіздік созылмалы сипатқа ие.

Ұлттық статбюросының мәліметінше, одақ елдерінің, бірінші кезекте, Ресейдің Қазақстанға өткізе алған тауарларының импорты 2023 жылы 18 млрд 221,5 млн долларды, 2024 жылы – 19 млрд 886,8 млн долларды құраса, 2025 жылы 20 млрд 769,2 млн долларға жеткен. Бұл үрдіс үдеп барады, кезекті рекорд жаңартуға таяу: 2026 жылдың қаңтар-ақпанында ЕАЭО-дан тасылған импорт 3 млрд 247,5 млн долларды құрады. Бұл Қазақстанның одаққа саудалаған экспортынан 3 есе дерлік көп!


«2026 жылғы қаңтар-ақпанда Қазақстанның ЕАЭО елдерімен тауар айналымы 4 млрд 512,7 млн долларды құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда номиналды мәнде 15,5%-ға артық. Алайда қазақстандық тауарлардың экспорты небәрі 1 265,3 млн долларды құрады, бұл 3,5%-ға аз. Сонымен қатар импорт бірден 25,1%-ға өсіп, 3 млрд 247,5 млн долларға жетті», – деп хабарлады бюро.


Жалпы тауар айналымы өсіп жатыр: шенеуніктер әдетте дәл осындай көркем көрсеткіштерді ұнатады. Бірақ ол тек импорттың есебінен өсуде. Бұл мысалы, әлдебір отбасының табысы азайып жатқанда, шығысының өскеніне қуанғанымен бірдей.

Оның үстіне одақ ішіндегі сауда құрылымы іс жүзінде монополиялық күйде қалып отыр: ҚР-ның ЕАЭО елдерімен сыртқы сауда айналымының 88,7%-ы жалғыз Ресейге тиесілі. Одан кейін Қырғызстан – 7,1%, Беларусь – 3,9% және Армения – 0,3% тұр.

ҚР статорганы көңілсіз көрініске тағы бір штрих қосты: «Натуралды түрде тасымалданған тауарлар – экспорт» негізгі индикаторы ұзаққа созылған құлдырауға душар болған. 2020 жылы көлем 49,4 млн тоннаны құраса, 2025 жылға қарай ол 34,4 млн тоннаға дейін түсіп кетті. 2026 жылдың басы пессимистік болжамдарға дем береді: екі айдағы мардымсыз 4,8 млн тонна саладағы серпіннен үміттенуге мүмкіндік қалдырмайды. Егер жағдай түбегейлі өзгермесе, жыл қорытындысында ЕАЭО елдеріне транзит көлемі қауіпті 28-30 млн тоннаға дейін құлауы ғажап емес.

Мұндай жағдайда бұл одақтан іргесін аулақ салғысы келетіндердің табылуы таңғалтпайды. Ақпарат құралдары жазғандай, армениялық көшбасшы Астанадағы ЕАЭО саммитіне келуден бас тартты.


«Армения Премьер-министрі Никол Пашинян 28-29 мамырда Астанада өтетін Еуразиялық экономикалық одақ көшбасшыларының отырысына қатыспайтынын мәлімдеді. «1 сәуірде Ресейге жасаған сапарым кезінде РФ Президенті Владимир Путинге сайлау алдындағы науқанға байланысты отырысқа қатыса алмайтынымды хабарладым», – деді ол брифингте», – деп хабарлады newsarmenia.am.


Арменияда парламенттік сайлау 2026 жылдың 7 маусымында өтеді. Пашинян сәуір айының басында тіпті ресми шақыру алатын-алмайтынын білмегенін, бірақ «сыпайылық сақтап және құрмет танытып», 9 мамырда Мәскеуде өтетін шеруге де қатыса алмайтынын алдын ала ескерткенін мәлім етті. Сонымен қатар, ол бұған дейін Қазақстан Президентіне де хабарласып, өзінің Астанаға келе алмайтыны туралы жеке мәлімдеген екен.

Бұдан бөлек, Никол Пашинян Путиннің «мәдениетті түрде ажырасу үшін Армения ЕО немесе ЕАЭО-ға қатысу мәселесін мүмкіндігінше ертерек анықтауы керек» деген мәлімдемесіне түсініктеме берді: «ажырасу» деген тұжырымды орынсыз деп тапқан Пашинян Путинге мемлекетаралық қатынастарды некемен шатастырмауға кеңес берді.


«Мен бұл тақырыпта бірнеше рет пікір білдірдім. РФ президентімен осы мәселені талқыладық. Іс жүзінде таңдау жасау және оны құжат жүзінде бекіту қажеттілігі туындаған сәтке дейін мұндай мәселені күн тәртібіне қоймайтынымызды ашық айттым. «Ажырасу» деген тұжырыммен келіспеймін, мемлекетаралық қатынастарды некемен шатастырудың қажеті жоқ», – деді Премьер-министр.


Ол Арменияның тек мемлекетаралық қисынды мен сарабдалдықты басшылыққа алатынын нықтады.


«Біз Еуразиялық одақтың толыққанды мүшесіміз, ондағы барлық шешімдерді қабылдауға қатысамыз. Қажеттілік туындамайынша, біз бұл мәселені референдумға шығаруды жоспарлап отырған жоқпыз. Барлық серіктестерімізге және ЕАЭО-ға қатысуымызға құрметпен қараймыз. Бұл тұрғыда саясатымыз ашық, жария және ешқандай астыртын сөз байласу деген жоқ», – деді Пашинян.


Сонымен бірге ол Арменияның Еуропалық Одаққа толыққанды мүшелікке өту бағытында қозғалуға ниетті екенін мәлімдеді. Бірақ бұл мақсат пен ЕАЭО құрамында қалу арасындағы қайшылық туындайтын түрі бар. Қанша жерден дипломатиялық ілтипат көрсетілсе де қос ұйымда қатар мүше болу мүмкін емес екені даусыз. Өйткені Еуроодақ Еуразиялық одақтың лидері – Ресейге қарсы санкциялар енгізген.


«Біз тура осы жолмен жүреміз. Біз Еуроодаққа мүшелік туралы заңның қисынымен әрекет етіп, ЕО-мен қарым-қатынасты тереңдетеміз. Бұл жолда бізден талап етілетін демократиялық реформаларды жалғастырамыз», – деп нықтады Никол Пашинян.


Кеше Еуропалық комиссияның кеңею мәселелері жөніндегі комиссары Марта Кос Еуроодақ Арменияның өз мүшесі болуға деген ұмтылысын қызу қолдайтынын мәлімдеп те үлгерді.


«Еуроодақ Арменияның ЕО мүшесі болу ниетін қолдайды. Еуропалық саяси қоғамдастықтың саммиті, сондай-ақ ЕО-Армения саммиті бұл елдің қандай жолмен жүргісі келетінін анық көрсетті және Еуропа оны қолдайды», – деп хабарлады Еуроодақтың лауазымды өкілі.


Мәскеу әзірге сабыр сақтап отыр: сырттай солай көрінеді. 9 мамырда Владимир Путин армян халқы қабылдаған шешімдерге Ресейдің қарсы болмайтынын мәлімдеді. Алайда Арменияның ЕО-ға кіру жоспарлары «ерекше қарауды» талап ететінін бірден ескертті.

Сондай-ақ, Мәскеу Ереванға бұл мәселе бойынша референдум өткізуді ұсынды. Ресей басшысы егер армяндар бұл бастаманы қолдаса, онда Ресей «жұмсақ, мәдениетті және өзара тиімді ажырасу жолымен» жүре алатынын мәлімдеді. 

Бұл ретте Армения шынымен де ЕО-ға қосылуға қарай тез жылжып барады. Newsarmenia агенттігі еске салғандай, 2025 жылғы 26 наурызда ел Парламенті Еуроодаққа қосылу процесін бастау туралы заңды қабылдады, ал, 4 сәуірде құжатқа Президент қол қойды.

2025 жылғы 2 желтоқсанда Брюссельде тараптар Армения-ЕО серіктестігінің стратегиялық күн тәртібін бекітті. Сол кезде Ереван өзінің егемендігіне, аумақтық тұтастығына, демократиялық реформаларына және экономикалық тұрақтылығына енді Еуропа қолдау көрсететінін жариялады. 2026 жылғы 4 мамырда Ереванда Еуропалық саяси қоғамдастық атты жаңа бірлестіктің саммиті өтті. Ереванның оған ұсынған негізгі тақырыбының өзі таңдауды нұсқайды: «Болашақты бірге құрамыз: Еуропадағы бірлік пен тұрақтылық!».

Өткен аптада Армения СІМ басшысы Арарат Мирзоян республика қажет болған кезде ЕО немесе ЕАЭО пайдасына таңдау жасайтынын хабарлады. Дегенмен, оның байламынша, Армения халқы бүгінде ауқатты Еуропаға ұмтылады.

Тіпті экономикалық статистика да бұл саяси үрдісті қолдап, жаңа бетбұрысқа дем беріп тұр. Arka.am жазғандай, Арменияның ЕАЭО елдерімен тауар айналымы 2026 жылдың бірінші тоқсанында 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бірден 15,6%-ға қысқарып, небәрі 1,4 млрд долларды құрады. Сонымен бір мезгілде Еуроодақпен тауар айналымы бірден 154,3%-ға өсіп, 763 млн долларға жетті.

Яғни, әдетте ірі геосаяси бетбұрыс алдында болатын жағдай орын алуда. Экономикалық мүдделердің құрылымы өзгерді: армян бизнесі Еуразиялық одақ кеңістігінен бойын аулақ салып, Еуропалық Одақ кеңістігіне қазірден кірігіп жатыр.

Арменияның жалпы сыртқы сауда айналымындағы ұжымдық Еуропаның үлесі 12%-дық межені еңсеріп, қарқынды өсу үстінде. Керісінше, Арменияның ЕАЭО елдеріне бағытталған экспорты 685,9 млн долларға дейін құлап, бір жылда 6,5%-ға төмендеді. Бұл құлдырау үрдісі жүйелі сипат алып барады. Ал, Еуроодақ нарығына жол тартқан армян тауарларының тасымалы бір жыл ішінде үш есеге жуық (189,8%) артып, 249 млн долларды еңсерді.

Әрине, осы көрсеткіштерді ЕАЭО аясындағы сауда ауқымымен салыстыруға әлі ерте болғанымен, бұл жерде нақты сандардан бұрын даму динамикасы маңыздырақ. Дәл осы серпін еркін бизнестің таңдауы қай тарапқа ауғанын әлдеқайда айқын аңғартып тұр.

Осылайша, Арменияның Батыс бағытқа қарай бет түзеуі жай ғана саяси шешім емес, нарықтың табиғи сұранысы мен экономикалық тиімділікке ұмтылысынан туған қажеттілік.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 12 May 2026 16:47:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/dpcOfGtX.png"   type="image/png"   length="2641194"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ким Чен Ын өзі қайтыс болған жағдайда «ядролық түймені» ойланбастан басуға бұйрық берді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kim-chen-yn-ozi-kajtys-bolgan-zhagdajda-yadrolyk-sokky-zhasauga-ruksat-berdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kim-chen-yn-ozi-kajtys-bolgan-zhagdajda-yadrolyk-sokky-zhasauga-ruksat-berdi</guid>
                <description>Солтүстік Корея ресми түрде өз Конституциясында ел басшысына қастандық жасалған жағдайда әрекет ету алгоритмін бекітті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оған сәйкес Ким Чен Ын өзі қайтыс болған жағдайда автоматты түрде «ядролық түймені» басып, соққы беру туралы норманы Конституцияға енгізіп, заңдастырды, деп жазады inbusiness.kz сайты Daily Mail басылымына сілтеме жасап.

Арнайы қызметтердің бағалауынша, Пхеньянның арсеналында 60-қа дейін ядролық оқтұмсық және шамамен 2000 келіден көп байытылған уран бар. Алайда енді Ким Чен Ынның оған көңілі толмай, енді тіпті өзі қаза тапқан жағдайда армияға жауапты соққы беруге міндеттеп қойды.

Конституцияға енгізілген өзгерістерге сәйкес, егер Ким Чен Ын өлтірілсе немесе шабуыл салдарынан әрекетке қабілетсіз болып қалса, армия дереу жауап ретінде ядролық соққы жасауға міндетті.


«Егер мемлекет ядролық күштерін басқару жүйесіне жау күштерінің шабуылы салдарынан қауіп төнсе, ядролық соққы автоматты түрде және кідіріссіз жасалады», – делінген заңда жаңартылған 3-бапта.


Шығыстанушы Андрей Ланьков The Telegraph басылымына берген пікірінде Пхеньян АҚШ пен Израильдің Таяу Шығыстағы көшбасшыларға қарсы жасаған соққыларының тиімділігіне қатты алаңдап отырғанын айтты.

Ядролық доктринадағы өзгерістерден бөлек, КХДР Конституциясынан Оңтүстік Кореямен бейбіт қайта бірігу туралы тармақтар алынып тасталды. Енді Оңтүстік ресми түрде «жау мемлекет» деп танылды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 12 May 2026 10:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/DTI11e9D.jpg"   type="image/jpeg"   length="220641"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Көрші елде динозаврдың тасқа айналған ізі табылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/korshi-elde-dinozavrdyn-taska-ajnalgan-izi-tabyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/korshi-elde-dinozavrdyn-taska-ajnalgan-izi-tabyldy</guid>
                <description>Зерттеушілер алып жануардың өте баяу қозғалғанын болжауда.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[БЕЛТА басылымының дерегінше, халықаралық ғалымдар тобы Қытайдың солтүстігінде жыртқыш теропод динозаврының тасқа айналған ізін тапқан, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Зерттеушілер іздер арасындағы қашықтық ежелгі жануардың жүру жылдамдығын анықтауға мүмкіндік бергенін айтады. Ол шамамен 1 шақырым/сағатты құрайды. Бұл – белгілі тероподтар арасындағы ең төменгі жылдамдық, әдетте бұл жануарлар айтарлықтай жылдамырақ қозғала алады (шамамен 14 шақырым/сағат).

Динозаврдың қадамының ұзындығы 32-ден 46 сантиметрге дейін жетеді.

Ғалымдар жыртқыштың айналасын мұқият зерттей келе, жем іздеуде баяу қозғалған болуы мүмкін деп болжайды.

Жолдардың жоғары деңгейде сақталуы мамандардың назарын ерекше аударып отыр. Зерттеушілер іздердің табиғи қорғаныш жабынын құрайтын микроорганизмдердің қабаттары, яғни микробтық төсеніштердің арқасында сақталғанын нақтылады. Бұл, тіпті, ең кішкентай бөлшектерді, соның ішінде тырнақтарды, саусақ пен тері құрылымын сақтауға мүмкіндік берді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 12 May 2026 10:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/BCc6DEZB.jpg"   type="image/jpeg"   length="193331"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[АҚШ пен Иранның кесірінен 45 млн адам аштыққа ұшырауы мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ormuz-bugazynyn-bugattaluynan-milliondagan-adamga-ashtyk-kaupi-tondi-buu</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ormuz-bugazynyn-bugattaluynan-milliondagan-adamga-ashtyk-kaupi-tondi-buu</guid>
                <description>Сарапшылар дабыл қағып отыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[БҰҰ Ормуз бұғазының жабылуы салдарынан бірнеше апта ішінде «ауыр гуманитарлық дағдарыс» басталуы мүмкін екенін мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты BILD-ке сілтеме жасап.

БҰҰ өкілі Жорже Морейра да Силва 45 миллионға дейін адам аштыққа ұшырауы ықтимал деп дабыл қағып отыр. Бұған негізгі себеп – тыңайтқыштар. Олар әлемдік азық-түлік өндірісі үшін аса маңызды рөл атқарады және бұрын теңіз арқылы, соның ішінде Иран бұғаттаған бұғаз арқылы жеткізіліп келген. Тыңайтқыш тапшылығы өнім көлемінің төмендеуіне және азық-түлік бағасының қымбаттауына әкелуі мүмкін.

БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы барлық елді балама сауда бағыттарын табуға, сондай-ақ тыңайтқыш экспортын шектемеуге шақырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 12 May 2026 09:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/miyuY81B.png"   type="image/png"   length="124514"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Пәкістанда 15 полицей қаза тапты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/pakistanda-15-policej-kaza-tapty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/pakistanda-15-policej-kaza-tapty</guid>
                <description>Бұл туралы «Анадолы» агенттігі жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Пәкістанның Хайбер-Пахтунхва провинциясында жанкешті ұйымдастырған шабуыл салдарынан 15 полицей қаза тапты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Dawn газетінің мәліметінше, жарылыс Банну округіндегі Фатех Кхел полиция бекетінде болған. Жанкешті жарылғыш зат тиелген көлікті блокбекет маңында іске қосқан. Тағы үш адам жараланды.

Шабуыл кезінде бекет аумағында 18 қауіпсіздік қызметкері болған. Жарылыстан кейін қарулы топ бірнеше бағыттан қуатты қарудан полиция бекетіне оқ жаудырған. Бұл аймақтар Ауғанстанмен шектеседі.

Пуштундар мен белудждардың құқығын қорғаймыз деп мәлімдейтін қарулы топтар Пәкістанның қауіпсіздік күштері мен бейбіт тұрғындарға шабуыл жасап келеді. Исламабад пәкістандық талибтер Техрик-е Талибан Пәкістан қозғалысының мүшелері Ауғанстан аумағында орналасқан деп есептейді.

Алайда Ауғанстан билігі бұл айыптауларды жоққа шығарып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 11 May 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/DlWs8kwl.jpg"   type="image/jpeg"   length="152514"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық студенттер мейрамханада 1 еуроға түскі ас іше алады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-studentter-mejramhanada-1-euroga-tuski-as-ishe-alady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-studentter-mejramhanada-1-euroga-tuski-as-ishe-alady</guid>
                <description>Франция студенттерді әлеуметтік қолдау шараларын кеңейтіп жатыр, бұл жеңілдіктер біздің еліміздің азаматтарына да тарайтын болды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жеке хикая: әке арманы мен Париж тұманы

Отандасымыз, полиглот Сабина Сәдуақасова Сорбонна университетін (Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne) «халықаралық құқық» мамандығы бойынша бітірген. Бүгінде ол Германияда тұрады және ірі халықаралық консалтингтік компанияда жұмыс істейді, деп жазды inbusiness.kz сайты. 


«Мен аса ауқатты емес, бірақ интеллигент адамдар отбасында туып, өстім: анам мұғалім. Әкем сонау кеңес дәуірінде СІМ құрылымдарында қызмет атқарды, ол француз тілін еркін меңгерген кісі. Әкеме Парижге бару бақыты тек бір рет бұйырды, бірақ бұл қалаға мәңгілікке ғашық болу үшін сол бір сапардың өзі жеткілікті болыпты. Содан бері ол балаларының Францияда тұрғанын көруді армандайтынын жиі айтатын. Бойымда француз тіліне деген сүйіспеншілікті әкем оятты, ұстазым да өзі болды. Содан мен Қазақстандағы университетті аяқтамастан, Сорбоннаға оқуға түстім. Онда оқу тегін, өйткені ол мемлекеттік университет. Алайда студенттерге бәрібір қалтасынан қомақты шығын шығаруға тура келеді», – дейді Сабина.


Білімге барар бұралаң жол: студенттік билеттің құны

Сәдуақасованың түсіндіруінше, Франция университеттеріне тегін негізде оқуға түскеннің өзінде, қазақстандықтар бірқатар міндетті шығындарға дайын болуы керек.

Негізгі шығындарға мыналар жатады:


	мүшелік жарналар (2025 жылғы мәлімет бойынша): аспиранттар мен докторанттар үшін шамамен 350 еуро, магистранттар үшін шамамен 220 еуро, бакалавриат студенттері үшін 170 еуро;
	әкімшілік алымдар: оның көлемі университетке, сондай-ақ факультет пен таңдалған мамандыққа байланысты;
	міндетті медсақтандыру: құны жылына шамамен 196 еуро;
	факультетаралық өзара көмек жарналары – 90-нан 500 еуроға дейін жетеді.


Сонымен қатар, Сорбоннада оқитын барлық студенттер бір рет тілдік курстардан өтіп, сертификат алуға міндетті. Стандартты курстың құны 1 250 еуродай. Қарқынды курстікі – шамамен 2 250 еуроны құрайды.


«Университетіміздің басты корпустары мен оның әкімшілігі Париждегі әйгілі Латын кварталында орналасқан. Қалтасы таяз студенттер үшін ол аудандағы қоғамдық тамақтандыру орындарында түстену немесе тұрғын үй жалдау мүмкін емес деуге болады. Париж кедей студенттерге қатал қала: бұл әлемдегі ең қымбат шаһардың бірі. Кейде университет асханасындағы тамаққа да ақша жетпейтін, ол жерде де бәрі қымбат еді. Содан амалсыз, шоколад батончиктермен күнелтуге тура келетін. Бірақ барлық қиындықтарға қарамастан, бұл соған тұрарлық еді», – деп бөлісті бүгінгі айлық жалақысы 8,5 мың еуроға жететін Сабина.


Табақтағы революция: дәмді ланч бір кофенің бағасымен

Енді Франциядағы шетелдік студенттердің жағдайы елеулі жақсаруы мүмкін. Қазақстандық шәкірттер француз құрбы-құрдастарымен тең дәрежеде небәрі 1 еуроға түскі ас ішу құқығына ие болды.

euronews телеарнасы хабарлағандай, бұған дейін бұл шара тек әлеуметтік осал санаттағы жергілікті студенттерге ғана қолданылатын. Алайда 2026 жылғы 4 мамырдан бастап бұл жеңілдікті Францияның ЖОО-ларында тіркелген барлық студентке жаюға шешім қабылданды.

Өйткені биылғы қаңтарда студенттік кәсіподақтар жүргізген сауалнама көрсеткендей, студенттердің 48%-ы қаржылық себептерге байланысты ашқұрсақ жүреді екен. Елдің 2026 жылға арналған бюджетінде білім алушыларды қолдауға шамамен 50 миллион еуро қарастырылып қойды.


«Өткен дүйсенбіден бастап барлық студенттер, табыс деңгейіне қарамастан, бүкіл Франция бойынша университет асханаларында 1 еуроға тамақтана алады. Бұған дейін тек шәкіртақы алатын және қиын жағдайдағы студенттерге ғана арналған бұл схеманы премьер-министр Себастьян Лекорню кеңейтті. Ол биылғы қаңтар айында білім алушылардың төлем қабілетін қолдауға бағытталған реформалар сериясын жариялады. Студенттік ұйымдар дәл осы шараны көптен бері талап етіп келген еді», – деп хабарлады &quot;Еуроньюс&quot;.


Қолжетімділік алгоритмі: жүйе қалай жұмыс істейді?

Франция Үкіметі 1 еуролық тамақтану бағдарламасы «Crous-тың барлық мейрамханаларында (Франциядағы Студенттерге қызмет көрсету орталығының университеттік асханаларында), сондай-ақ мүмкіндігінше, желінің басқа да қоғамдық тамақтану орындарында: дәмханаларда, кафетерийлер мен буфеттерде әрекет ететінін» мәлімдеді.

Жеңілдікпен тамақтану құқығына студенттік билеті немесе кәсіби студенттік куәлігі бар барлық тұлғалар – соның ішінде тағылымдамашы-стажерлар, дуалды оқу нысанындағы студенттер («сэндвич» жүйесі), докторанттар және азаматтық қызметтердің қызметкерлері ие болды. Өз мәртебесін растау үшін Izly жүйесінде белсенді аккаунты болуы қажет.

Сәдуақасова түсіндіргендей, Izly – бұл студенттік тұрмыстың бірыңғай цифрлық экожүйесі: қазақстандық Halyk немесе Kaspi сервистеріне ұқсас, бірақ тек университет ортасына ғана арналған француздық төлем жүйесі. Сервис кампус аумағында немесе қаладағы барлық қызмет түрлерін төлеудің әмбебап құралы болып табылады.

Izly функционалы тек тамақтануды ғана емес, сонымен қатар тұрмыстық қызметтердің кең ауқымын төлеуге мүмкіндік береді: ксерокөшірме жасаудан және сусындар мен жеңіл тағамдар сататын автоматтарды пайдаланудан бастап, кір жуу орындарының қызметіне дейін қамтиды.

Сонымен қатар, Crous-тың және басқа оқу орындарының онлайн-тапсырыс жүйесіне біріктірілген осы сервис студенттерге олардың онлайн-тапсырыс сайттарындағы сатып алуларға кедергісіз қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Сервиспен интеграция пайдаланушыларға «адалдық бағдарламаларына» қатысуға жол ашады: жүйе бонустар жинауға, сондай-ақ науқан-акцияларды, жеңілдік купондарын және арнайы ұсыныстарды пайдалануға мүмкіндік береді.

Парижде 1 еуроға қалай тамақтануға болады?

Бұл үшін студентке App Store немесе Google Play арқылы Izly мобильді қосымшасын жүктеп алып, жеке аккаунтын белсендіруі және шотын толтыруы қажет.

Мобильді телефон арқылы төлем жасау үшін қосымшаны ашып, «Төлеу» функциясын таңдап, QR-кодты генерациялау және оны Crous желісінің кез келген мейрамханасында кассирге көрсету керек. Бұған дейін жеңілдікпен тамақтану үшін аз қамтылған отбасылардан шыққан шәкірттер студенттік карталарды пайдаланатын.

Әрине, Парижде 1 еуроға мейрамханадағы жеңсік асты немесе дәмі тіл үйірер қымбат стейкті дәмету мүмкін емес. Дегенмен, Франция билігі бағдарламаның гастрономиялық ләззатқа бағдарланбағанына, ол өмір сүру құнының қымбаттауы жағдайында студенттерді қолдаудың нақты құралына айналатынына екпін түсірді.


«&quot;€1-ға тамақтану&quot; мәзіріне негізгі тағам және 2-еуден аспайтын қосымша позиция (бұл жеңіл тағам, сорпа, ірімшік, десерт, жемістер және басқа да өнімдер) кіреді. Бұған тоймаса, қалауы бойынша студент тағы басқа тағамдарды қосымша сатып ала алады, бірақ олар әрбір аймақтық Crous бөлімшесінің директорлар кеңесі айқындаған бағамен сатылады», – деп мәлім етті Crous басшылығы.


Бағдарлама аясында әрбір студент бұл жеңілдікті түскі уақытта бір рет қолдана алады. Сонымен қатар, егер жақын жерде оқу күні аяқталғаннан кейін де жұмысын жалғастыратын университет мейрамханалары болса, бұл мүмкіндікті кешкісін де пайдалануына болады.

Жаңа бастаманы жүзеге асыру үшін Үкімет 2026 жылғы мемлекеттік бюджетте шамамен 50 млн еуро қарастырды. Өз кезегінде Crous желісі осы бағдарлама бойынша тамақтанатын студенттер санының күтілетін өсімін еңсеру үшін тағы 200 қызметкерді жұмысқа алуды жоспарлап отыр.

Статистикаға сәйкес, тек 2025 жылдың өзінде Crous жүйесінде 44 миллионнан астам түскі ас берілген, бұл бір жыл бұрынғыдан 1,4%-ға артық. CROUS үшін бір реттік тамақтанудың нақты құны 8–9 еуродан асады: мемлекет айырмашылықты өз мойнына алып, субсидиялайды.

Бүгінде Францияда білім алып жатқан қазақстандық студенттердің саны туралы нақты ресми деректер жоқ. Әйтсе де, сарапшылар олардың санын шамамен 1 мың адам (кей жылдары 600 болған) деп бағалайды.

Бірқатар жетекші қазақстандық университеттердің студенттері халықаралық академиялық ұтқырлық (ICM) аясында, Erasmus+ бағдарламасының арқасында Еуропаның, соның ішінде Францияның 12 жетекші университетінде білім алу мүмкіндігіне ие.

Қазақстандық ЖОО-лар ынтымақтастық және алмасу бағдарламалары бойынша Erasmus+ конкурстарына жыл сайын қатысады. Алайда француз ЖОО-ларында оқуға арналған гранттарды жылына тек оншақты студент қана иеленеді. Қазақстандықтарды қабылдайтын университеттердің арасында – Université de Lille (Лилль университеті), Université de Poitiers (Пуатье университеті), Université de Lorraine (Лотарингия университеті) және басқа да жоғары оқу орындары бар.

Сенадағы өзгеріс лебі: жаңа көкжиектер мен ескі кедергілер

Бірақ әлеуметтік жеңілдік ұсынумен қатар, Франция ақылы негізде оқитын шетелдік студенттер үшін қаржылық шарттарды бір мезгілде қатайтып та жатыр. 2026 жылдан бастап Еуропалық Одаққа кірмейтін елдердің, соның ішінде Қазақстанның азаматтары «Жоғары білім үшін Францияны таңда!» атты жаңа мемлекеттік стратегия аясында оқу ақысын жоғарылатылған құнмен төлеуге мәжбүр болады.

Ресми түрде бұл шара сонау 2019 жылы қабылданған екен, алайда іс жүзінде француз университеттері ұзақ уақыт бойы оны елемеген, жаппай қолданбаған.

ЕО-дан тыс елдерден келген студенттер үшін сараланған-дифференциалды оқу ақысы енгізілетінін Францияның жоғары білім министрі Филипп Баптист Le Parisien газетіне сұхбатында мәлімдеді. Министр француз жоғары білімінің халықаралық аренадағы тартымдылығын арттыруға бағытталған осы жаңа стратегияның негізгі ережелерін таныстырды.

Шетелдіктер үшін оқу құнын реттеу мүмкіндігі 2019 жылы, «Францияға қош келдіңіз!» атты ескі бағдарламасы аясында пайда болған еді. Алайда, министрдің өзі мойындағандай, осы уақытқа дейін Еуроодақтан тыс елдерден келген студенттердің тек 10%-ы ғана жоғарылатылған тарифтерді төлеген.

Енді жағдай түбегейлі өзгереді. Еуропалық емес мемлекеттерден келген студенттердің көпшілігі бакалавриат бағдарламалары бойынша оқу үшін қазіргі 178 еуроның орнына жылына 2 895 еуро төлеуге мәжбүр болады. Магистратура құны бүгінгі 254 еуроның орнына 3 941 еуроға дейін өседі.

Франция билігі бағаның осылай өсетініне қарамастан, Францияда оқу АҚШ немесе Ұлыбританияның жетекші университеттеріне қарағанда бәрібір айтарлықтай арзан болып қала беретінін алға тартты.


«Осының өзі білім беру курсының нақты құнының шамамен 30%-ы ғана! Тіпті өсімді ескергеннің өзінде, француз білімі АҚШ немесе Ұлыбританияның ірі университеттеріндегі оқудан әлдеқайда арзан болып қала береді», – дейді Филипп Баптист.


Сонымен бірге Үкімет ең талантты шетелдік студенттерді қолдау тетіктерін сақтауға уәде етті. Сырттан келген үздік талапкерлер гранттар мен шәкіртақыларға үміткер бола алады. Ал, әрбір университетке, ең алдымен халықаралық ынтымақтастық және академиялық алмасу туралы келісімдер аясында өздерінің еуропалық емес студенттерінің 10%-ына дейінгісін оқу ақысын төлеуден босату құқығы беріледі.

Франция Үкіметі «Жоғары білім үшін Францияны таңда!» жаңа стратегиясы арқылы шетелдік студенттерді өз экономикасы мен ғылымының болашағы үшін стратегиялық маңызды деп санайтын бағыттарға қайта бағыттайды. Оған жасанды интеллект, цифрлық технологиялар, кванттық әзірлемелер және биотехнологиялар сияқты мамандықтар жатады. Шетелдік студенттерге арналған барлық гранттардың 60%-ын дәл осы бағыттарға резервтеу жоспарлануда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 11 May 2026 08:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/9MmPeS2F.jpeg"   type="image/jpeg"   length="178229"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанаға Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоған келеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/astanaga-turkiya-prezidenti-rezhep-tajyp-erdogan-keledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/astanaga-turkiya-prezidenti-rezhep-tajyp-erdogan-keledi</guid>
                <description>Мемлекет басшылары екіжақты байланыстардың қазіргі жай-күйі мен перспективасын талқылайды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[13-14 мамыр күндері Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Астанаға Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоған мемлекеттік сапармен келеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Президенттер Қазақстан мен Түркия арасындағы Жоғары деңгейдегі стратегиялық ынтымақтастық кеңесінің алтыншы отырысын өткізеді.

15 мамыр күні Түркістан қаласында Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдер басшыларының бейресми саммиті ұйымдастырылады. 

Жиында «Жасанды интеллект және цифрлық даму» тақырыбы талқыланады. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 10 May 2026 17:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/yl7NwBV8.jpg"   type="image/jpeg"   length="125777"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран АҚШ-қа қырсығып, Ормуз бұғазын «мәңгіге» жабамын деп отыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-ormuz-bugazyn-mangige-zhabamen-dep-korkytty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-ormuz-bugazyn-mangige-zhabamen-dep-korkytty</guid>
                <description>Иран билігі әлем қауымдастығына қатаң ескерту жасады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты BILD басылымына сілтеме жасап. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Иран Парламентінің депутаты әрі Ұлттық қауіпсіздік және сыртқы саясат комитетінің төрағасы Эбрахим Азизи Парсы шығанағындағы елдерді Ормуз бұғазындағы кеме қатынасын қамтамасыз етуге бағытталған БҰҰ қарарын қолдамауға шақырды. 


«Біз барлық үкіметтерге, соның ішінде Бахрейн секілді шағын мемлекеттерге де ескерту жасаймыз: АҚШ ұсынып отырған қарарды қолдау ауыр салдарға әкелуі мүмкін. Ормуз бұғазы – әлемдік тасымалдың күретамыры. Оны өздеріңіз үшін мәңгіге жауып алмаңыздар», – деп жазды X әлеуметтік желісінде:


Ал Дональд Трамп Иранмен қақтығысты тоқтатуға қатысты ұстанымын өзгерте бастағандай. Қазір Вашингтон үшін басты мәселе – Ормуз бұғазы арқылы кеме қозғалысын қайта жандандыру. Ал Тегеранның ядролық және зымыран бағдарламасына қатысты күрделі келіссөздерді кейінге қалдыруға дайын екені байқалады.

Трамп бірнеше рет Иранның ядролық бағдарламасын жою Таяу Шығыстағы қақтығыстың негізгі себебі екенін айтқанымен, мұнай мен газ жеткізудегі стратегиялық маңызына байланысты Ормуз бұғазын қайта ашу мәселесі анағұрлым өзекті сипатқа ие болды. Бұл – Тегеранның дипломатиялық келіссөздердегі басты қысым тетіктерінің бірі.

Blackstone Compliance Services консалтингтік компаниясының директоры Давид Танненбаум:


«Трамп әкімшілігі қазір бұл соғыстан қалай да шығудың жолын іздеп отыр. Олардың басты мақсаты – бұғаз арқылы қауіпсіз кеме қатынасын қайта қамтамасыз ету. Тіпті Иранның ядролық бағдарламасы күн тәртібінде әлі де маңызды мәселе болып тұр ма деген күмән туындайды», – деді.


Энергия тасымалдаушылары бағасының күрт өсуі аясында АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Вашингтон алдымен Ормуз бұғазындағы кеме қозғалысының қауіпсіздігін қалпына келтіріп, содан кейін ғана келіссөздерге қайта оралуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 10 May 2026 15:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/VAfWGio4.png"   type="image/png"   length="4626996"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстаннан да көп айыппұл салатын ел анықталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstannan-da-kop-ajyppul-salatyn-el-anyktaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstannan-da-kop-ajyppul-salatyn-el-anyktaldy</guid>
                <description>Көрші елде бұрыннан үйреншікті болып келген нәрселер үшін енді азаматтарға айыппұл салынуы мүмкін.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[9 мамырға орай ресейліктерге Георгий ленталарын қай жерге тағуға және байлауға болмайтыны қатаң ескертілді. Мысалы, бұдан былай оны қолда шынтақтан төмен жақта тағуға болмайды. Бұл туралы РИА Новости хабарлады.

Адвокат Наталья Малиновская ресейліктерге киімге Георгий лентасын таққан кезде аса мұқият болу керектігін еске салды. Әйтпесе, көшеде полиция ұстап әкетуі ғажап емес. Оның түсіндіруінше, таспаны денеде шынтақ деңгейінен төмен орналастыру рұқсат етілмейтін жағдайдың бірі, өйткені бұл оның ластануына, жыртылуына соқтыруы ықтимал.


«Георгий таспасын иттердің қарғыбауына немесе автомобильдердің тұтқаларына таға салу да жауапкершілікке әкеп соғады. Өйткені бұл біріншіден, оның «РФ әскери даңқының символы» мәртебесіне қайшы келеді, екіншіден, лентаның далада бүлінуіне тікелей жағдай жасайды», – деді адвокат.


Бұдан бөлек, Мемдума депутаты Сергей Гаврилов РФ символын көпшілік алдында қорлау ауыр жауапкершілікке әкеп соғатынын ескертті, деп мәлім етті RT. Бұған әлгі таспаны жерге тастау, аяқпен таптау, жырту немесе өртеу жағдайлары және осының бәрін видеоға түсіру жатады. Мұндай әрекеттер үшін адамдар РФ Қылмыстық кодексінің 354.1-бабы бойынша қылмыстық жауапкершілікке тартылып, 3 жылдан 5 жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазалануы ықтимал.

Гаврилов қазіргі уақытта Георгий лентасы жай ғана шүберек еместігін, ол заң бойынша «РФ әскери даңқының символы» ретінде ресми түрде бекітілгенін еске салды. Оған көпшілік алдында пайдаланудың ерекше ережелері қолданылады. Бір жаманы, заңда оны тағуға тыйым салынған орындардың нақты тізімі бекітілмеген, салдарынан, не үшін жазалау керектігін құқық қорғау органдары және соттар шешеді.

Сынған ыдыс-аяқты тастау айыппұлға әкеледі

Ресейліктерге тұрмыстық қоқысқа байланысты күтпеген айыппұлдар қарастырылғаны ескертілді. Заңгер Михаил Салкин сынған кесе, тәрелке сияқты ыдыстарды дұрыс утилизацияламағандар 3 мың рубльге дейінгі әкімшілік жазаға тартылуы мүмкін екенін мәлім етті, деп жазды «Абзац».


«Айыппұл әрине, сынған ыдыс үшін емес, қалдықтармен жұмыс істеу тәртібін бұзғаны үшін деп салынады. Егер сынықтарды қоқыс контейнерінің жанына, тұрғын үйдің баспалдақ алаңына, қоқыс құбырының қасына, аулаға шаша салса немесе мұндай қалдықтарға арналмаған контейнерге тастаса, айыппұл салынады», – деді заңгер.


Сарапшы бұл жаза РФ ӘҚБтК-нің 8.2-бабында қарастырылғанын нақтылады. Егер адам өзгелерге жарақат салуы ықтимал қауіпті қоқысты контейнерлердің жанына немесе белгіленбеген жерге қалдырса, оған 2-ден 3 мың рубльге дейін айыппұл салынады.

Қарға-көгершінді тамақтандыруға тыйым салынды

Ресейліктер үй ауласында, тұрғындардың ортақ пайдалану аумағында қарғаларды, көгершіндерді және басқа құстарды азықтандырса, 5 мың рубльге дейін айыппұл арқалау қаупі төніп тұр, деп хабарлады РФ заңгерлер қауымдастығы жанындағы заңгер-блогерлер одағының мүшесі Олеся Чернокова «РИА Новости» агенттігіне сұхбатында.


«Егер құстарды тамақтандыру жергілікті абаттандыру ережелерін бұзса және қоректендіргеннен кейін аула тазаланбай, ластанған күйінде қалса, 3 мыңнан 5 мың рубльге дейін айыппұл салуға барлық негіз бар. Айыппұл РФ ӘҚБтК-нің 6.3-бабын (санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылықты қамтамасыз ету саласындағы заңнаманы бұзу) және 8.2-бабын (өндіріс және тұтыну қалдықтарымен жұмыс істеу кезінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы талаптарды сақтамау) бұзғаны үшін қарастырылған», – деді маман.


Жаза тек құстарды тамақтандыру жүйелі сипатта болғанда, қоршаған ортаға зиян келтірілгенде және ауланы ластаған жағдайда ғана қолданылады. Қайталап бұзған жағдайда айыппұл көлемі екі есе артады.

Кеңестік «декорға» тыйым салына ма?

КСРО кезінде, кеңестік республикаларда машина дөңгелектері «абаттандыру» мақсатында пайдаланылатын. Мысалы, олар тік күйінде жерге жартылай көміліп, бала-шаға секіріп, жаттығатын «воркаут-аймақтың» бір бөлігіне айналатын. Қалаларда үй ауласында доңғалақтар тасталып, ішіне қара топырақ толтырылып, гүл егілетін. Енді мұның бәрі көршіде тыйым салынған жайтқа айналды.

Ресейде автокөлік шиналарынан (покрышка) аққу жасауға тыйым салынды. Жаңартылған заңнамаға сәйкес, бұл материал IV қауіптілік класындағы өндіріс және тұтыну қалдықтарына жатады, деп жазды ТАСС.


«Ресейліктерге тұрғын үйлердің жанында көлік шинасының ішіне гүлзар егілгені үшін 5 мың рубльге дейін айыппұл салынуы, тіпті қылмыстық жауапкершілік те жүктелуі мүмкін. Ресей заңнамасы бойынша шиналар IV қауіптілік класындағы қалдықтарға жатқызылды. Тиісінше, көлік дөңгелегін үй аумағына жинау, соның ішінде оны шағын архитектуралық композиция ретінде пайдалану – қалдықтарды рұқсатсыз орналастыру болып саналады», – деді РФ заңгерлер қауымдастығының экология жөніндегі комиссиясының жетекшісі Евгений Жаров.


Ол қадағалау органдары мен соттар мұндай әрекеттерді бірден заң бұзушылық деп түсінетінін нықтады. Шиналарды пайдалануға рұқсат алу үшін оны алдын ала үгіндіге немесе басқа қауіпсіз материалға қайта өңдеу талап етіледі екен, бірақ тұрмыстық жағдайда бұлай жасау мүмкін емес. Тек арнайы зауыттар ғана солай терең өңдей алады.

Егер шиналар гүлзарларды, қоршауларды және басқа да декоративті конструкцияларды рәсімдеу үшін пайдаланылса, бұл қалдықтарды рұқсатсыз орналастыру ретінде сараланады. Жаров нақтылағандай, егер азаматтар бұл шиналарды пайдалану немесе өртеу арқылы қоршаған ортаға немесе адамдардың денсаулығына зиян келтірсе, мысалы, топыраққа күлі және басқа улы заттары түссе, жаза қылмыстық жауапкершілікке дейін қатайтылуы мүмкін.

Аулада көлік жуған жазаланады

Адвокат Андрей Алешкин биылдан бастап РФ-да аулада көлік жуғаны үшін қомақты айыппұл қарастырылғанын қаперге салды.


«Аулада көлік жуу бірнеше негіз бойынша бірнеше әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін. Біріншіден, қоршаған ортаны қорғау саласындағы талаптарды бұзуға жатады. Көлік шанағына қонған лас кірді, реагенттерді, жол шаңын және басқа улы заттарды жерге жуып тастау арқылы көлік иелері адамдарға, үй жануарларына және өсімдіктерге зиян келтіруі мүмкін», – деді заңгер aif.ru  басылымына сұхбатында.


Мұндай бұзушылық үшін тағайындалатын айыппұл сомасы жеке тұлғалар үшін 2-ден 3 мың рубльге дейін құбылады. Заңды тұлғалар үшін жаза 100-ден 250 мың рубльге дейін болады. Сондай-ақ, компанияның қызметі 90 күнге дейін тоқтатылуы мүмкін.

Екіншіден, аулада көлік жуу «санитарлық нормаларды бұзушылық» ден танылады. Мұндай жағдайда қарапайым азаматтар үшін айыппұл 1 мың рубльге дейін жетеді. Заңды тұлғалар үшін жаза 20 мың рубльге дейінгі айыппұлды немесе 90 күнге дейінгі мерзімге қызметін тоқтатуды қарастырады. Алешкин «темір тұлпар» иелеріне әкімшілік бапты бұзбау үшін бұдан былай аулада көлікті жай ғана шүберекпен сүртуге кеңес берді.

Саңырауқұлақ тергені үшін түрмеге қамалады

Өз кезегінде заңгер Илья Русяев те жаңарған ресейлік заңнамадан жаға ұстататын жаңалық тапты. Сирек кездесетін саңырауқұлақтарды жинағаны және саудаға шығарғаны үшін аса қатаң жауапкершілік енгізілді. Оларды жинағаны, сақтағаны немесе сатқаны үшін ресейліктерге 2,5 мыңнан 5 мың рубльге дейін, лауазымды тұлғаларға – 20 мыңға дейін, компанияларға – 1 млн рубльге дейін айыппұл салу қаупі төнеді.

Шектеулерге Қызыл кітапқа енген барлық түрлер кірді. Әсіресе, «мацутакэ» деп аталатын саңырауқұлақты тергені немесе саудалағаны үшін ресейліктерге өте қатаң шаралар қарастырылған: 4 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қолданылуы мүмкін.

Үй гүлдерін өсіруге болмайды

Ресейде енді бірқатар үй гүлдерін үйде немесе бақшада өсіруге тыйым салынды, оны елемеу жазаға әкеп соғуы мүмкін. Бұл туралы адвокат Яна Ковалевская хабарлады. Газета.ru басылымына сұхбатында ол өсіруге тыйым салынған өсімдіктер тізіміне мыналар кіретінін хабарлады: ипомея, гавай раушаны, көріпкел шалфейі (шалфей предсказателей), жасыл психотрия, ұйықтататын көкнәр, кокаин бұтасы, қарасора және басқалар.

Сарапшы үйде гүл өсіру үшін тұқым сатып алу немесе құтыдағы дайын гүлді алу кезінде абай болуға шақырды. Себебі, өсіруге тыйым салынған гүлдер көбінесе «Көк жұлдыз», «Ұшатын тәрелке», «Мұзкәмпит» сияқты маркетингтік, экзотикалық атаулармен атала береді.

Сарапшы шағын көлемдегі егістіктер үшін 5 мың рубльге дейін әкімшілік айыппұл салынатынын (РФ ӘҚБтК 10.5.1-бабы) ескертті. Егер өсімдіктер ірі мөлшерде өсірілсе, онда тіпті РФ Қылмыстық кодексінің 231-бабы бойынша қылмыстық жауапкершілік туындайды. Бұл жағдайда 300 мың рубльге дейін айыппұл қаупі төнеді.

Бұған дейін заңгер Илья Русяев биылғы 1 наурыздан бастап қауіпті өсімдіктер өсетін саяжай учаскелерінің иелеріне 700 мың рубльге дейінгі мөлшерде айыппұл салынатыны туралы құлағдар еткен болатын.

Егер сатып алушы тегін пакеттерді дүкеннен көп мөлшерде алып кетсе, ол әкімшілік жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Бұл жаза ретейл желілерінің ілгерілетуімен енгізілсе керек. Рунетте азаматтардың тегін «майкаларды» рулонымен сөмкесіне тығып әкететіні түсірілген бейнежазбалар кездеседі.

Мұндай бұзушылық үшін 3 мың рубльден басталатын айыппұл немесе 15 тәулікке дейін қамауға алу қарастырылған, деп мәлімдеді Кутафин атындағы университеттің азаматтық құқық кафедрасының оқытушысы Виталий Сбитнев.


«Дүкеннен тым көп мөлшерде, мысалы, бір немесе екі орам пакетті алып кеткен ресейліктер ұсақ ұрлығы үшін жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Бұл ретте егер ұрланған заттың құны 2,5 мың рублден аспаса, онда ол адам РФ ӘҚБтК-нің 7.27-бабы бойынша жауапкершілікке тартылады», – деді сарапшы ТАСС агенттігіне.


Заңгер құқық бұзушылық үшін 10-нан 15 тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамауға алу немесе 120 сағатқа дейінгі мерзімге міндетті жұмыстар тағайындалуы мүмкін екенін қосты. Егер ұрланған заттың құны 2,5 мың рублден асса, онда тұлға қылмыстық жауапкершілікке тартылуы ықтимал.

Кір жаю және кілем қағу үшін айыппұл

Ресейде жуылған киім-кешек және басқасын балконнан тыс немесе терезе сыртына жаю 15 мың рубльге дейінгі айыппұлға айналып шыға келуі мүмкін. Сөз көппәтерлі үйдің қасбеттері туралы болып отыр: сыртқа кір жаю төтенше жағдай кезінде эвакуациялауға кедергі келтіруі мүмкін деп танылды. Бұл туралы Кутафин атындағы университет (ММЗУ) отбасылық және тұрғын үй құқығы кафедрасының оқытушысы Георгий Пачулия хабарлады.

Федералдық талаптардан бөлек, РФ-тің көптеген өңірлерінде Ғимараттың сыртқы түрін өзгертуге қатысты жергілікті ережелер енгізілген. Балконға кір жаю «ғимарат сыртын уақытша өзгерту» деп танылады.

РФ субъектілерінде абаттандыру бойынша ережелер бар: олар тұрғын үйдің көшеге қарайтын қасбеттеріндегі балкондар мен терезелерге кілемдерді, киімдерді, кірлерді ілуге тікелей тыйым салады, деп ескертті заңгер.

Бұған дейін Плеханов атындағы РЭУ азаматтық-құқықтық пәндер кафедрасының доценті Андрей Моисеев аулада кілем қаққаны үшін 5 мың рублге дейін айыппұл салынуы мүмкін екенін хабарлаған болатын. Айыппұлдар сондай-ақ тазалық пен тәртіп туралы аймақтық нормаларды, тыныштық туралы заңды және санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтамаумен байланыстырылады.

Ресейдегі шектеулер мен тыйымдардың тізімі мұнымен бітпейді. KP.RU басылымы тұрғын үй және жер мәселелері жөніндегі істерге маманданған адвокат Светлана Жмуркомен бірлесіп, «бүгінде ресейліктер тағы қандай ұсақ-түйектер үшін айыппұл арқалауы мүмкін?» деген сұраққа жауап іздеді. Белгілі болғандай, жаза тіпті тұрмыстық елеусіз жайттар үшін де қарастырылған:


	Балконда ескі жиһаздарды сақтау отбасы әмиянына 15 мың рубльге дейін шығын әкелуі мүмкін (мысалы, шкаф балконның бетонына шектен тыс күш түсіреді деп есептеледі);
	Үйдің кіреберісінде, баспалдақ алаңдарында, пәтераралық тамбурларда және басқа да ортақ пайдалану орындарында қалдырылған велосипедтер, балалар арбалары, қораптар және басқа да жеке заттар үшін – 15 мың рубльге дейін;
	Балконнан сыртқа кілем қаққаны үшін 5 мың рубльге дейін;
	Саяжайда кәуап қуырғандарға – 50 мыңға дейін айыппұл қаупі бар;
	Мотоциклмен көшені басына көтеріп, дүрілдетіп жүруді ұнататындар 500 рубльден басталатын айыпұл, ал, түнгі тыныштықты бұзса, 5 мыңға дейін айыппұл төлеуге мәжбүр болады;
	Тіпті балконнан далаға қарап қатты айқайлау да енді Ресейде әкімшілік санкцияға соқтырады: айыппұл мөлшерін әр өңір өз бетінше белгілейді және ол 1 000-нан 3 000 рубльге дейін құбылады.


Бұл жағдай іргедегі елде заңнамалық өзгерістердің қоғамдық өмірдің ең терең бұрыштарына дейін еніп, бақылау тетіктерінің күшейгенін көрсетеді. Бұрынғы заманнан үйреншікті саналған «аулада кір жаю», «құс тамақтандыру» немесе «гүл егу» сияқты тұрмыстық әрекеттердің ендігі жерде әкімшілік, тіпті қылмыстық жауапкершілік нысанына айналуы – мемлекеттік бақылаудың жаңа деңгейге шыққанының белгісі.

Сарапшылар Ресейдегі жазалау шараларының тым қатаңдығына (саңырауқұлақ үшін түрме, пакет үшін қамау) және ережелердің бұлдырлығына (лентаны тағудың нақты тізімі жоқ) назар аудартады. Бұл – тәртіп орнату мен бюрократиялық қысым арасындағы нәзік шекараның жойылып бара жатқаны туралы маңызды қоғамдық дабыл.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 16:32:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/R2lnlpTC.png"   type="image/png"   length="2706636"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент Мәскеудегі Ұлы Жеңістің 81 жылдығына арналған әскери шараға қатысты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-maskeudegi-uly-zhenistin-81-zhyldygyna-oraj-otken-askeri-sharaga-katysty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-maskeudegi-uly-zhenistin-81-zhyldygyna-oraj-otken-askeri-sharaga-katysty</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Мәскеудегі Қызыл алаңда Ұлы Жеңістің 81 жылдығына орай өткен әскери шеруге барды. 



Сондай-ақ Қазақстан Президенті  Александр бағындағы Белгісіз жауынгер бейітіне гүл шоқтарын қою рәсіміне қатысты. 

Іс-шараларға Қасым-Жомарт Тоқаевпен және Ресей Президенті Владимир Путинмен бірге Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев, Беларусь Президенті Александр Лукашенко, Малайзия Королі Сұлтан Ибрагим, Лаос Президенті Тхонглун Сисулит және басқа да ресми тұлғалар келді.



 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 14:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/o9Rv15FQ.jpg"   type="image/jpeg"   length="155603"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Прагада Ұлы Отан соғысында қаза тапқан қазақстандық жауынгерлерді еске алу рәсімі өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/pragada-uly-otan-sogysynda-kaza-tapkan-kazakstandyk-zhauyngerlerdi-eske-alu-rasimi-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/pragada-uly-otan-sogysynda-kaza-tapkan-kazakstandyk-zhauyngerlerdi-eske-alu-rasimi-otti</guid>
                <description>Қазақстан Республикасының Отан қорғаушы күні және Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 81 жылдығы қарсаңында Қазақстан Республикасының Чех Республикасындағы Елшілігінің қызметкерлері Прагадағы Ольшан зиратында Қызыл армия жауынгерлеріне арналған ескерткішке гүл қойды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дипломаттар сондай-ақ Праганы азат етуге қатысқан қазақстандық жауынгерлердің рухына тағзым етті. Олардың қатарында Кеңес Одағының Батыры, старшина Мәжіт Жүнісов, кіші сержант Талғат Зайнуллин, сондай-ақ қатардағы жауынгерлер Мұстафа Сапарбаев, Жолдас Әжімов, Байжан Нұржанов, Сайнулла Қайырғалиев және Зийнил Козин бар.



Қазақстан Республикасының Чех Республикасындағы Елшілігі Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Чехия аумағында қаза тапқан қазақстандық жауынгерлердің есімдері мен жерленген орындарын анықтау бойынша жүйелі жұмысты жалғастырып келеді. Бүгінгі таңда Чех Республикасының түрлі өңірлерінде жерленген 130 қазақстандық жауынгердің есімі анықталды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 14:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/RCy6qceB.jpeg"   type="image/jpeg"   length="137074"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев: Ресей – қазақ экономикасының ең басты инвесторларының бірі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-resej-kazak-ekonomikasynyn-en-basty-investorlarynyn-biri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-resej-kazak-ekonomikasynyn-en-basty-investorlarynyn-biri</guid>
                <description>Мемлекет басшылары екіжақты күн тәртібінің кең көлемді мәселелерін талқылады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев Ресей Президентінің Қазақстанға жасайтын сапарының мазмұнына айрықша мән берді, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Қазақстан Президенті дәстүрлі қонақжайлық танытқан Владимир Путинге алғыс айтып, Ресей халқын Ұлы Жеңістің 81 жылдығымен құттықтады.


– Ұлы Жеңіс мерекесі қарсаңында Сізбен Мәскеуде жүздескеніме қуаныштымын. Бұл «көзіміз жасқа толып» қарсы алатын мереке. Өйткені адамзат тарихындағы ең қанқұйлы соғыста опат болған батырларымыздың рухына тағзым етеміз. Кеңес өкіметі Ұлы Отан соғысында фашизмді жеңіп, Екінші дүниежүзілік соғыстан алпауыт ел болып шықты. Біріккен Ұлттар ұйымын құрушылардың біріне айналды. Біз мұны ешқашан ұмытпаймыз. Ардагерлерімізді ардақ тұтамыз. Қазақстанда соғысқа қатысқан көзі тірі 57 майдангер қалды, – деді Мемлекет басшысы.


Президент екі елдің сан қырлы ықпалдастығы жыл өткен сайын артып, барлық бағыт бойынша қарқынды дамып келе жатқанын атап өтті.


– Елдеріміз арасындағы ынтымақтастыққа келер болсақ, Сіздің мамыр айының соңына жоспарланған мемлекеттік сапарыңызға қызу дайындалып жатырмыз. Соңғы бес жылдың қорытындысы бойынша, Ресей – қазақ экономикасының ең басты инвесторларының бірі. Сауда-саттық та табысты дамып келеді. Алдын ала болжамға сәйкес, биыл тауар айналымы 30 миллиард доллар межесінен асып түседі. Бұл – өте жақсы көрсеткіш. Екі елдің білім беру саласындағы гуманитарлық байланыстарына айрықша тоқталсақ, «Сириус» мектептері Астана, Алматы және басқа да қалаларда ашылып, жұмыс істей бастады. Туризм де өте маңызды бағыт. Былтыр Қазақстанға саяхаттап келген туристердің саны жағынан Ресей бірінші орынға шықты, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.


Мемлекет басшысы алдағы Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің кезекті саммиті табысты өтетініне сенім білдірді. 

Сондай-ақ, Ресей Президентінің Қазақстанға мемлекеттік сапары саяси және тарихи тұрғыдан маңызды уақиға болатынына назар аударды.



Владимир Путин Қасым-Жомарт Тоқаевтың екі мемлекет арасындағы қарым-қатынасты дамытуға елеулі үлес қосып отырғанын жеткізді.


– Шын мәнінде, бұл қос халық пен біз үшін ең басты мереке деуге болады. Сіздің Мәскеуге келуге уақыт тауып, осы күндері бізбен бірге болғаныңыз Ресей Федерациясы мен Қазақстан арасындағы ынтымақтастықтың қандай деңгейде екенін нақты көрсетеді. Мұның барлығы, көп жағдайда Сіздің мемлекетаралық байланыстардың дамуына қосқан үлесіңіздің арқасында жүзеге асып жатыр, – деді Ресей Президенті.


Кездесу барысында мемлекеттер басшылары өңірлік және халықаралық мәселелер жөнінде пікір алмасты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 05:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/71ZSMXzG.jpg"   type="image/jpeg"   length="89058"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Израильде сирек кездесетін хантавирус алғаш рет тіркелді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/izrailde-sirek-kezdesetin-hantavirus-algash-ret-tirkeldi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/izrailde-sirek-kezdesetin-hantavirus-algash-ret-tirkeldi</guid>
                <description>Вирус Шығыс Еуропадан келген науқастан табылған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[The Jerusalem Post басылымы симптомдар пайда болғаннан соң ол адамның дәрігерлер көмегіне жүгінгенін жазады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Осылайша, Израиль аумағында хантавирусты жұқтырудың алғашқы жағдайы анықталып отыр.

Басылым дерегінше, пациент бірнеше ай бұрын Шығыс Еуропа елдерінің бірінде вирустың еуропалық штамын жұқтырып алған. 

Қазіргі уақытта науқастың жағдайы тұрақты деп бағалануда. Ол жансақтау бөліміне жатқызылмаған және қатаң оқшаулауды қажет етпейді. Дәрігерлер науқастың жағдайын бақылауда ұстап отыр. 

Басылым аталған жағдай қазіргі уақытта әлемдік БАҚ назарын аударып отырған MV Hondius круиздік кемесіндегі Оңтүстік Америкада таралған Andes штамынан өзгеше екенін жазады. 

Мамандардың сөзінше, дәл осы Andes штамы – аса қауіпті түрлердің бірі. Сирек жағдайда ол адамнан адамға тығыз әрі ұзақ байланыс кезінде жұғуы ықтимал. 

Осыған дейін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Аргентинадан шыққан круиздік кемедегі 8 науқастың бесеуінен хантавирус расталғанын хабарлаған еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 08 May 2026 10:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/o7oEigPR.jpeg"   type="image/jpeg"   length="33362"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран Оңтүстік Кореяның айыптауларын жоққа шығарды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-ontustik-koreyanyn-ajyptaularyn-zhokka-shygardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-ontustik-koreyanyn-ajyptaularyn-zhokka-shygardy</guid>
                <description>Бұл туралы &quot;Анадолы&quot; агенттігі жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Иран тарапы Ормуз бұғазы аймағында Оңтүстік Кореяның мұнай танкеріне шабуыл жасалды деген ақпаратты теріске шығарды.

Сеул қаласындағы Иран елшілігі бұл мәлімдемелердің шындыққа жанаспайтынын айтып, кемелерді белгіленген ережелерді сақтауға шақырды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты &quot;Анадолы&quot; агенттігіне сілтеме жасап.

Иран Оңтүстік Кореяға тиесілі мұнай танкеріне шабуыл жасалды деген мәлімдемелерді ресми түрде жоққа шығарды.


«Иран Қарулы күштерінің Ормуз бұғазында оңтүстіккореялық ту астындағы кеменің шабуылға ұшырауына қатысы бар деген кез келген мәлімдемені қатаң түрде жоққа шығарамыз», – деп мәлімдеді Сеул қаласындағы Иран елшілігі.


Дипломатиялық өкілдік АҚШ әрекеттеріне байланысты Ормуз бұғазындағы теңіз қауіпсіздігін қамтамасыз ету шарттары өзгергенін еске салды. Осыған байланысты аймақтан өтетін барлық кемелердің белгіленген ережелерді сақтап, Иран билігімен үйлесімді әрекет етуі қажет екені атап өтілді.

Елшілік талаптар орындалмаған жағдайда туындауы мүмкін оқиғаларға жауапкершілік тиісті тарапқа жүктелетінін қосты. 4 мамыр күні Оңтүстік Кореяның «HMM Namu» атты жүк кемесіне Ормуз бұғазында белгісіз нысан соққы жасаған.

Осыдан кейін бұл шабуылды осы стратегиялық маңызы жоғары су жолын бақылап отырған Иран жасады деген болжамдар тараған болатын.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 08 May 2026 10:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/npsEY559.jpg"   type="image/jpeg"   length="64846"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран АҚШ-ты атысты тоқтату режимін бұзды деп айыптады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-aksh-ty-atysty-toktatu-rezhimin-buzdy-dep-ajyptady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-aksh-ty-atysty-toktatu-rezhimin-buzdy-dep-ajyptady</guid>
                <description>Трамп бітім режимі сақталып отырғанын жеткізді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Иранның әскери қолбасшылығы АҚШ-ты бітім шарттарын бұзды деп айыптап, Ормуз бұғазы бағытында жүзіп бара жатқан ирандық мұнай танкеріне соққы жасалғанын мәлімдеді. Бұл туралы Иранның мемлекеттік хабар таратушысы IRIB таратқан хабарламада айтылған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты BILD-ке сілтеме жасап.

Мәлімдемеде бұғазға Фуджейра порты тұсынан бара жатқан тағы бір кемеге де шабуыл жасалғаны жазылған. Сондай-ақ әуе соққылары Бендар-Хемир, Сирик жағалаулары мен Кешм аралы маңында жасалғаны хабарланды.

Иран тарапы қарулы күштер «жедел жауап беріп», америкалық әскери кемелерге соққы жасап, оларға «айтарлықтай шығын келтіргенін» мәлімдеді. Бұл ретте CENTCOM америкалық күштер «себепсіз жасалған ирандық шабуылдарды тойтарғанын» хабарлады.


«АҚШ Орталық қолбасшылығы төнген қауіптердің жолын кесіп, АҚШ күштеріне шабуыл жасаған ирандық әскери нысандарға соққы берді. Олардың қатарында зымыран және дрон ұшыру алаңдары, басқару және бақылау пункттері, сондай-ақ барлау және бақылау жүйелері бар. CENTCOM шиеленістің күшейгенін қаламайды, алайды америкалық күштерді қорғауға дайын», – делінген АҚШ әскерилерінің мәлімдемесінде.


АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен жасалған бітімнің әлі де күшінде екенін жеткізді. Кейін ол Truth Social желісінде ирандық шабуылдаушыларға «айтарлықтай шығын келтірілгенін» және көптеген шағын катердің толық жойылғанын жазды. Оның айтуынша, екі ел арасындағы соңғы атыс алмасуға қарамастан, АҚШ Иранмен келіссөздерді жалғастырып жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 08 May 2026 09:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/WzG4GVkc.png"   type="image/png"   length="4137702"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Көрші елде аяқ асты сұмдық өзгеріс басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/korshi-elde-eshkim-kutpegen-sumdyk-ozgerister-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/korshi-elde-eshkim-kutpegen-sumdyk-ozgerister-bastaldy</guid>
                <description>Қыспақтан қашқан ресейліктер Беларусь астанасы Минскіні өзгертіп жібергені сонша, ол «жаңа Майамиге» айналып барады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Салтанатты қызыл кілем орнына «Кілем» жоспары

Мәскеу төбесі «жабық аспан» аймағына айналды: кешегі бір күннің ішінде ғана екі жүзге жуық рейс кейінге қалдырылған, бүкіл ел бойынша бұл көрсеткіш мыңдап саналады. Ресми себеп – қарсыластың ұшқышсыз ұшу аппараттарының қаптаған шабуылы және оны тойтару үшін «Кілем» жоспарының (план «Ковер») енгізілуі.

Бірақ мұндағы ең қорқыныштысы – қауіптің туындауы емес: Екінші Дүниежүзілік соғыс көрсеткендей, қанды қырғын ақыры «Отанына» оралады. Ең сорақысы сол, әрбір дрон ұшып келген сайын басқару жүйесі сұрапыл қимылға көшу орнына бәрін тосқауылдап, қаққан қазықтай қалшиып, «комаға» түседі, деп жазды inbusiness.kz.


«Дрондар шабуылы кесірінен Шереметьево әуежайының жұмысы тоқтап тұр. Әуежайда адам айтқысыз кезек! Кейбір адам үйіне кеткісі келсе де, оларды ғимараттан сыртқа шығармай жатыр. Есік-тесік тегіс тығындалған. Жолаушылардың жүгін қайта-қайта тексеріп, тінти беретініне де халық наразы», – деп хабарлады «banki oil» телеграм-арнасы.


ProfiTravel порталының мәліметінше, Внуково әуежайы да 90-шы жылдардағы тоқырау кезіндегі күлімсі иісі танауды жаратын вокзалдарды еске түсіреді: Түркия мен Мысырдың жәннаттай жағажайларын аңсаған ресейлік туристер тәулік бойы еденде ұйықтауға мәжбүр.


«Барлық бағыттар бойынша рейстер кешіктіріліп жатыр. Кейбір рейстің ұшу кестесі тіпті бір тәулікке, яғни, 8 мамырға ауыстырылды. Кеше кешке Внуковоға келген туристер әлі күнге әуежайда отыр. Түнде мұнда «Кілем» жоспары жарияланып, ұшақтар не ұша алмады, не қона алмады. Туристік рейстердің ішінде ең көп кешігу Turkish Airlines бағдарламасына тиесілі. Мысалы, Даламанға ұшатын рейс 7 мамыр күні сағат 01:45-те аттануға тиіс еді. Туристердің әңгімелеуінше, олар ұшаққа мініп қойған, бірақ бірнеше сағат күтуден соң оларды түсіріп, әуежайға қайтарды», – деп жазды туристік портал.


«Победа», Red Sea Airlines, Nesma Airlines және басқа тасымалдаушылардың рейстері де ұшпай қалды. Турпортал шектеулер Мәскеудің барлық әуежайларын қамтығанына, бәрінде ұшақтарды қабылдау мен жөнелту уақытша тоқтатылғанына назар аудартты.


«Адамдар ас-сусыз, еденде ұйықтауға мәжбүр. Әуежайлар ұшуға да, қонуға да жабық. Украиндық дрондар дәл қазір Мәскеуге жаппай шабуыл жасауда», – деп хабарлады кеше кешке «Москва сейчас» порталы.



«7 мамырға қараған түні әуежайлар штаттық режимде жұмыс істеп тұр деп жарияланғанына қарамастан, жолаушылар көп сағат бойы күтуге, қайта-қайта тексерулерге және кедендік бақылауға дейін жібермей жатқанына шағымдануын жалғастырды. Бұл оқиғалардың салдары ресейлік миллиондаған саяхатшының жоспарына кері әсер етіп, қосымша қолайсыздықтар тудырады. Жағдай әуежайлардың ТЖ-ға дайын болуының маңыздылығын және қауіпсіздік шаралары күшейтілген жағдайда жолаушылар ағынын тиімді басқару қажеттілігін паш етті», – деп мәлім етті Tek.fm порталы.


«Қоршаудағы қамал» ішіндегі көңілсіз мереке

Бүгінде Мәскеу ел тарихында бұрын-соңды болмаған қауіпсіздік шаралары режимінде өмір сүруде. Мұнда мобильді интернет жұмыс істемейді, қарапайым байланыстың өзі бірде істеп, бірде істемейді, ал, кәдімгі SMS жіберу талабы лотереяда ұтумен бірдей болып қалды.

Кейбір сарапшылар бұл жағдайды 9 мамырдағы парадқа жоғары лауазымды шетелдік қонақтардың келуіне деген дайындықпен байланыстырады. Алайда «Коммерсантъ» газеті шетелдік қонақтардың тізімін жариялай отырып, бір жайтқа назар аударды: шақырылғандардың арасында әлемдік саяси элитаның көшбасшылары жоқ.

Кремлдің өзі ресми жариялаған тізімге сәйкес, Мәскеудегі Жеңіс күнін мерекелеуге Беларусь президенті Александр Лукашенко, Лаос Халық Демократиялық Республикасының президенті Тхонглун Сисулит, Малайзияның Жоғарғы билеушісі сұлтан Ибрагим, Словакия премьер-министрі Роберт Фицо, сондай-ақ Босния мен Сербия саяси құрылымдарының өкілдері ғана келеді. Тізім Ресейдің халықаралық биік беделін көрсетуден гөрі, оның қазіргі сыртқы саяси оқшаулануының көрінісі іспетті. Әлемдік саяси Олимп элитасы Мәскеуге асығар емес.

Бірақ хаос тек РФ астанасымен шектелмейді. Жергілікті ақпарат құралдарының дерегінше, Татарстан астанасы Қазанда да туристер дрондардың шабуылдары мен шектеулерге байланысты 20 сағаттан астам ұшуды күтуге мәжбүр. Кейбір рейстер келесі түнге ауыстырылды, бір бөлігінен мүлдем бас тартылған. Клиенттері әуежайда қалып қойған турфирмалар жолаушыларға тіпті тамақтандыру сияқты қарапайым қызметтерді ұсынуда көптеген бұзушылықтар тіркелгеніне шағымданды.

«Баррель черной икры» телеграм-арнасы Санкт-Петербургте 8 және 9 мамырда тіпті сауда орталықтарының есігі жаппай тарс жабылатынын жария етті. Билік дәстүрлі түрде қысқа түсініктеме берді: «Бұл қаладағы қауіпсіздікті сақтау үшін қажет». Оның үстіне қала орталығында – Адмиралтейский, Василеостровский, Московский, Петроградский және Орталық аудандарында электросамокатпен, сегвеймен және велосипедпен жүруге тыйым салынды. Сонымен қатар, Петерборда да интернет пен мобильді байланыс бұғатталған.

«Москва сейчас» порталы РФ Цифрлық даму министрлігіне сілтеме жасап, 8 және 9 мамырда Мәскеуде мобильді интернет, SMS-хабарламалар, тіпті «ақ тізімдердегі» (белые списки) мемлекеттік порталдарға қолжетімділік шектелетінін жазды. Tek.fm порталы шектеулердің 5 мамырдан басталғанын, «телекоммуникациялық компаниялардағы дереккөздердің түсіндіруінше, шектеулер бұрын болжанғаннан әлдеқайда ауқымды болып шыққанын» нақтылады.

Шарасыздық географиясы: Минск – жаңа Майами

Осындай жағдайда ресейліктердің үлкен бөлігі теңдессіз қыспақтан көрші елдерге, ең алдымен Қазақстан мен Беларуске қашып құтылуды жөн көрді. Ресейлік журналист және әскери сарапшы Валерий Ширяев бүгінде көптеген ресейліктер үшін Беларусь тосыннан «қалыпты өмірдің» және бостандық кеңістігінің символына айналғанын қаперге салды.


«Ресейліктер мамыр каникулдарында «қарапайым өмірге» оралу үшін жаппай Беларуске ағылуда. Әлеужелілерде РФ-тан келген туристердің Минск көшелерінде шат-шадыман серуендеп жүрген видеолары трендке айналды. Олар ұмыт бола бастаған үйреншікті дүкендерге бас сұғып, интернетке VPN-сіз және еш бұғаттаусыз кіргенін, сондай-ақ шетелдік жазылымдар ақысын төлеу үшін жергілікті банктерден карта аштырып жатқандарын айтып мақтанды», – деп мәлім етті «Rostov unusual».



«Мен Брянскіденмін, бізде әуежай жабық тұр. Сондықтан құрбыларыммен бірге Минскіге дейін пойызбен 10 сағатта жеттік. Жол ақысы екі бағытта 8 250 рублге түсті. Жақсы жөндеуден өткен, бірақ бір адамға ғана арналған жалдамалы пәтерде үш түн түнедік. Қалған шығындар негізінен тамаққа, таксиге және экскурсияларға кетті. Барлығы шамамен 30 мың рубль жұмсадық, бірақ бұл соған тұрарлық дүние екен!» – деп таңданысын жасырмады 23 жастағы Виктория.



«Минскіде отбасыммен екі күн бойы машинада ұйықтадық, өйткені арзан қонақүйлерде орын мүлдем жоқ! Қонақүйлердің маңындағы тұрақтардың бәрі Ресей нөмірлі көліктерге лық толы. Міне, осындай жағдай!» – деп таңғалады Сергей.


Осылайша, Беларусь әлемде жоқ «жаңа кен орнын» ашты және туризмнің мүлдем жаңа түрін тудырды: РФ халқы үшін Минскіге сапар өзіндік бір «цифрлық туризм» сипатына ие бола бастады. Бұл туризмде саяхатшының аңсаған басты құмарлығы – құмы мақпалдай жұмсақ жағажай, ғасырлар тұңғиығынан аман жеткен сәулет туындылары, әр жәдігері тарихтан сыр шертетін мұражайлар емес, ХХІ ғасырдың цифрлық сервистерін емін-еркін пайдалану мүмкіндігі.

Ресейліктердің аңсарлы арманы: қалыпты өмірге саяхат

2026 жылдың мамыр айындаға каникулда Беларуске ағылған ресейліктердің саны миллиондап саналады. Тосын танымалдықтың себебі кеше ғана бүкіл Еуразияның технологиялық және саяси серкесі болудан дәмеленген державада қорлық сезімін тудырса керек.

Мамыр айында ресейліктерге Беларусті тартымды еткен негізгі себептер:

• Батыстың брендтеріне еркін қолжетімділік;

• Банктік карталар: ресейліктер шетелдік жазылымдарды, маркетплейстардағы тапсырыстар мен сатып алуларды төлеу үшін жергілікті банктерден жаппай карта аштыруда;

• Еркін интернет: VPN-сіз, шексіз бұғаттауларсыз және «мемлекет кез келген қадамыңды режимге төнген қауіп ретінде қабылдайды-ау» деген үрейсіз цифрлық өмір;

• Жақындық және логистика: Ресейден пойызбен (Мәскеуден 7 сағат), автобуспен немесе ұшақпен (1,5 сағат) жетуге болады;

• Мәдени бағдарлама: тарихи орындарды аралау.

Ресейліктер батыстық брендтер мен сервистерді қатты сағынды. Осы аптада «BrandLab» консалтингтік компаниясы зерттеуінің қорытындысын жариялады. Онда РФ тұрғындары қайта оралуын асыға күтіп отырған брендтер аталды. Сауалнамаға қатысқан ресейліктердің 62,4%-ы Ресей нарығын тәрк етіп кеткен шетелдік брендтерді аңсайтынын айтқан. Олардың 12,1%-ы IKEA-ның, 8,3%-ы – McDonald’s, 7,3%-ы – Zara, 7,1%-ы – Coca-Cola, 6,9%-ы – Adidas-тың оралуын күтіп жүр. Ең қалаулы 45 брендтің ішінде YouTube, Samsung және Google да бар.

2022 жылдан кейін Ресей нарығынан кеткен көптеген брендтер Минскіде жұмысын жалғастыруда. Атап айтқанда, Inditex сауда тобы Беларусте Zara, Bershka және Massimo Dutti дүкендерін сақтап қалды. H&amp;M дүкендері жоқ, бірақ Беларусте қалғандарының өзі ресейліктерді «қалыпты өмірге шоппинг-тур» жасау үшін Минскіге ағылуға жеткілікті.

Сондай-ақ Apple Pay, тіпті криптобанктер де жұмыс істейді. Нағыз Коланы ішуге және нағыз Marriott қонақүйіне түнеуге болады.

Ресейліктер тарапынан сұраныстың күрт артуы Беларустің жылжымайтын мүлік нарығын шегіне жеткізе қыздырып жіберді. Ресейліктер Минскіден пәтерлерді биылғы жыл басынан бері белсенді сатып алып жатыр. Жергілікті шағын нарық мұндай алапат «шапқыншылыққа» бағаның шарықтауымен жауап берді. Бүгінде Минскінің элиталық тұрғын үй кешендеріндегі пәтердің құны Майамидегі шағын вилланың бағасымен теңесіп қалды.

Realt.by сервисінің дерегінше, 2026 жылдың басындағы ең қымбат мәмілелердің бірі – Киселев көшесіндегі «DEPO» тұрғын үй кешеніндегі ауданы 122 шаршы метрлік төрт бөлмелі пәтердің 470 мың долларға сатылуы болды. Оған дейін Цвирко көшесіндегі «Lake Views» тұрғын үй кешеніндегі бір бөлмелі пәтер 425,8 мың долларға сатылып, рекорд орнатқан еді.

Енді қараңыз: «Tranio» халықаралық сервисінің мәліметінше, АҚШ-тағы Майамиде дәл қазір 495 мың долларға ауданы 154 м² болатын, үлкен жер телімі бар вилланы сатып алуға болады. Оның буклетінде жазылғандай, сарай құрамына жайқалған тропикалық бақ, пальмалары мен жеміс ағаштары, бассейні, үш жатын бөлмесі, панорамалық терезелер, терраса, жеке асханасы мен қонақ бөлмесі кіреді. Ал, ол орналасқан жабық қоғамдастық инфрақұрылымында – клуб үйі, теннис корттары, тәулік бойғы күзет, бассейіндер және балалар аймақтары бар.

Көршісінен лап қойған аласапыран сұраныс аясында Минскідегі баспананы жалға алу да қиындады: енді алдын ала брондау талап етіледі. Үш түнге тұру құны 2025 жылғы 3 мың рублден биылғы жылы 15 мың рублге дейін шығандаған. Нәтижесінде, Беларусь халқы біртіндеп ресейліктердің «қалыпты өмірге» деген сағынышын монетизациялай бастады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 08 May 2026 08:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/hwLtzCoG.jpeg"   type="image/jpeg"   length="321174"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран Қытайдың бейбітшілік жоспарын қолдап отыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-kytajdyn-bejbitshilik-zhosparyn-koldap-otyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-kytajdyn-bejbitshilik-zhosparyn-koldap-otyr</guid>
                <description>Бұл туралы ИРНА агенттігі жазды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Басылымның дерегінше, Иранның сыртқы істер министрі Аббас Аракчи Қытайға жасаған сапарының қорытындысын шығарған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Ол қытайлық әріптесі Ван Имен өткен келіссөздерді «конструктивті» деп бағалады. 

Министр X әлеуметтік желісіндегі парақшасында қос елдің қазіргі геосаяси шиеленіс жағдайындағы ұстанымдары стратегиялық тұрғыда жақын екенін жеткізді. 

Кездесуде тараптар Тегеранның ұлттық егемендігі мен қадір-қасиетін қорғау құқығы мызғымас қағида екенін растаған.

Сонымен қатар, келіссөздердің негізгі тақырыптарының бірі Қытай ұсынған бейбітшілік бастамалары саналды. 


– Иран тарапы өңірдегі бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау және нығайтуға бағытталған Қытайдың төрт тармақтан тұратын ұсынысына ризашылығын білдіреді, – деп өз пікірін айтты Аббас Аракчи.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 07 May 2026 11:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/iwBbiaQO.png"   type="image/png"   length="6898993"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Трамп Иранға қатысты ел күтпеген мәлімдеме жасады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tramp-iranga-katysty-el-kutpegen-malimdeme-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tramp-iranga-katysty-el-kutpegen-malimdeme-zhasady</guid>
                <description>АҚШ президенті Тегеранмен қақтығысты дипломатиялық жолмен реттеу мүмкіндігін растады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[BBC-дің жазуынша, 30 күндік келісімге келу мерзімі қатаң емес, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 


– Олар келісім жасағысы келеді. Соңғы 24 сағатта біз өте жақсы келіссөздер жүргіздік және келісімге келуіміз әбден мүмкін, – деді Трамп БАҚ өкілдеріне. 


Оның сөзінше, Иран ядролық қаруға ие болмауға келісім берген және басқа да шарттарды қабылдаған. Десе де, Иран тарапы бұл мәлімдемені растамай отыр. 

Осыған дейін Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Иранмен соғысты тоқтатуға және Тегеранның ядролық бағдарламасы бойынша келесі келіссөздерге негіз болатын өзара түсіністік жөніндегі бір парақтық меморандумға жақындағанын хабарлаған еді. 

Вашингтон Иранның негізгі бірнеше тармақ бойынша жауабын 48 сағат ішінде күтіп отырған болуы мүмкін. Дереккөздер әзірге ештеңе бекітілмегенін, бірақ бұл процесс соғыс басталғаннан бергі ең ілгері кезең екенін нақтылады. 

Жаза кеткен жөн, соғыс 28 ақпанда АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған бірлескен соққыларынан соң басталды. 

Қазіргі құжат жобасы 14 тармақтан тұрады және оны АҚШ президентінің арнайы өкілі Стив Уиткофф пен Трамптың күйеу баласы Джаред Кушнер ирандық шенеуніктермен тікелей және делдалдар арқылы бірге әзірлеп жатыр. 

Меморандум аймақтағы соғыстың аяқталғанын жариялап, Ормуз бұғазын ашу, Иранның ядролық бағдарламасын шектеу және АҚШ санкцияларын алып тастау бойынша 30 күндік келіссөздер кезеңін бастауды көздейді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 07 May 2026 09:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/Etuhrk2x.jpg"   type="image/jpeg"   length="179666"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Трамп келісім жасауды жөн көреді»: Иранға қарсы соғыстың бір бөлігі аяқталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tramp-kelisim-zhasaudy-zhon-koredi-iranga-karsy-sogystyn-bir-boligi-ayaktaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tramp-kelisim-zhasaudy-zhon-koredi-iranga-karsy-sogystyn-bir-boligi-ayaktaldy</guid>
                <description>Бұл туралы АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Марко Рубио айтып отыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оның сөзінше, Иранға қарсы соғыстың шабуыл кезеңі аяқталған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

«Эпикалық ашу» операциясы АҚШ пен Израильдің бастапқы шабуылдары өз межесіне, мақсатына қол жеткізгеннен соң тоқтаған көрінеді.


– Біз бейбіт жолды қалаймыз. Президент Дональд Трамп келісім жасауды жөн көреді, – деді ол БАҚ өкілдеріне.


Рубионың мәлімдемесі Ормуз бұғазы аймағындағы бірқатар шабуылдан кейін жасалды. Бұл жағдай АҚШ пен Иран арасындағы бітімнің бұзылу қаупін күшейткен. АҚШ Парсы шығанағынан осы маңызды су жолы арқылы шығуға тырысып жатқан кемелерге көмек көрсетуге ниетті екенін мәлімдеді.

Тегеран әзірше Рубионың сөзіне түсініктеме бермеді. Десе де, осыған дейін Иран парламентінің спикері Мохаммед Галибаф «қазіргі жағдайдың сақталуы АҚШ үшін қолайсыз екенін жақсы түсінеміз, бұл тек бастамасы ғана» деп мәлімдеген.

АҚШ-пен өткен келіссөздерде Иранның бас келіссөз жүргізушісі болған Галибаф теңіздегі қауіпсіздікке қауіп төнгенін жеткізді.


– Кеме қатынасы мен энергия тасымалының транзиті атысты тоқтату режимінің бұзылуы мен АҚШ және оның одақтастарының блокадасына байланысты қауіпке ұшырады. Десе де, олардың әрекеттері нәтиже бермейді, – деді ол.


Бұған дейін Біріккен Араб Әмірліктері екі күн қатарынан Иранның зымырандары мен дрондарын әуе қорғанысы жүйелерімен тойтарып жатқанын мәлім етті. Дүйсенбі күні Әмірліктер Иранды «Фуджейра әмірлігіндегі мұнай портына соққы жасады» деп айыптады. Иран бұл айыптауларды жоққа шығарды және егер мұндай әрекеттер жасалса, оны ашық мәлімдейтінін ескертті.

Жаза кеткен жөн, «Эпикалық ашу» операциясы 28 ақпанда басталған еді. Сол күні АҚШ пен Израиль Иранға бірқатар әуе соққысын жасады. Бұған жауап ретінде Тегеран әлемдік мұнай мен сұйытылған табиғи газ жеткізілімінің шамамен 20%-ы өтетін маңызды су жолы, яғни Ормуз бұғазын бұғаттады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 06 May 2026 10:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/iQIsCx45.jpg"   type="image/jpeg"   length="51580"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Трамптың ЖИ көмегімен жасалған бейнесі көпке жақпай қалды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tramptyn-zhi-komegimen-zhasalgan-bejnesi-kopke-zhakpaj-kaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tramptyn-zhi-komegimen-zhasalgan-bejnesi-kopke-zhakpaj-kaldy</guid>
                <description>Сурет желіде қызу талқыланды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[АҚШ президенті Дональд Трамптың «Жұлдыздар соғысы» фильміндегі Мандалорлық бейнесінде көрсеткен жазба пайда болды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ақ үй 4 мамыр «Жұлдыздар соғысы» күніне орай Дональд Трамптың жасанды интеллект көмегімен жасалған жаңа бейнесін жариялады. Осы жолы Мандалорлық бейнесі таңдалды. Трамптың қолында АҚШ туы, жанында Baby Yoda атанып кеткен Грогу бар. Жазба астына «This is the way. May the 4th be with you» деген танымал тіркес жазылған. 

Желі қолданушылары суретті қызу талқылап, оны сынай бастады. Мәселен, кейбірі суретте АҚШ туында 13 емес, 11 жолақ барын байқаған. Сондай-ақ мандалорлықтар өздерінің бет-жүзін көрсетпейтіні де атап өтілді.

Мандалорлықтар – «Жұлдыздар соғысы» әлеміндегі жауынгер халық. Олар қатаң тәртіпке бағынады, ерекше сауыт-сайманымен танымалдыққа ие. Әдетте олар дулығасын шешпейді. Негізгі ұраны – «Бұл жол». Бұл жазба саяси сынға да ұшырады. Кейбір қолданушылар поп-мәдениет символикасын АҚШ рәміздерімен ұштастыруды дұрыс емес деп отыр. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 06 May 2026 10:01:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/05UfOE4j.jpg"   type="image/jpeg"   length="243624"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Түркиядағы жағдай қазақстандықтарды алаңдатып қойды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/turkiyada-kalyptaskan-zhagdaj-kazakstandyktardy-shoshytty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/turkiyada-kalyptaskan-zhagdaj-kazakstandyktardy-shoshytty</guid>
                <description>Бауырлас елде шығындардың өсуіне байланысты қонақүйлер жаппай саудаға қойылуда.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Пәтер бағасына отель алам деушілер бар ма?

Түркияның қонақүй нарығы айтарлықтай жанданды, бірақ бұл дамуға салынған инвестицияның серпіні емес, көбіне активтерді жаппай сату түрінде көрініс тауып отыр, деп жазды inbusiness.kz.

Бизнес шығындарының, әсіресе энергия мен персоналға шығыстарының күрт өсуі салдарынан Анталия провинциясының негізгі туристік орталықтарының бірі және түрік туризмінің «жүрегі» саналатын Аланияда 14 қонақүй, соның ішінде «бес жұлдызды» нысандар да сатылымға қойылды. Сонымен қатар, Измирде де жағдай осыған ұқсас сценариймен дамуда: онда 8 қонақүй жаңа қожайындарын іздеп жатыр, ал, тағы 22 бутик-отель жалға беріледі. Бұл салада қалыптасқан бетбұрыстың ауқымын айқындай түседі. Осы жайында түріктің Turizm Ajansi порталы жазды.


«Аланияда қонақүйлер бірінен соң бірі сатылымға шығарылуда. Бұған итермелеген негізгі фактор – пайдалану шығындарының өсуі. Энергия қымбаттап жатыр. Персонал инфляцияның өршуіне байланысты жоғары еңбекақы талап етуде. Ілеспе шығындар да дәйекті түрде өсу үстінде. Осы және басқа да экономикалық факторлар қонақүй секторына ауыр соққы болды. Бүгінде сатылымға 14 отель шығарылған, оның ішінде бес жұлдызды қонақүйлер де бар. «Портфельдің» жалпы көлемі 2 млрд 250 млн түрік лирасынан астам сомаға бағаланып отыр», – дейді портал.


Sahibinden.com платформасының мәліметінше, Аланияда сатылымға шығарылған қонақүйлердің басым бөлігі – үш жұлдызды нысандар. Отандық және шетелдік қалталы азаматтарға сатып алуға бір жұлдызды 1 қонақүй, үш жұлдызды 4 қонақүй, төрт жұлдызды 1 қонақүй және бес жұлдызды 3 қонақүй ұсынылды. Сонымен қатар, тізімге 2 апарт-отель, 2 бутик-отель және 1 туристік нысан енген.

Бұл нысандар үшін сұралған баға диапазоны да үлкен алшақтықты көрсетеді: ең төменгі сома 4 миллион түрік лирасынан басталса, жоғарғы шегі 1 млрд 235 млн лираға жетеді. Шығындар жүктемесінің өсуіне нөмірлік қоры 200–250 бөлмеден аз нысандар, әсіресе «бәрі қосылған» (all inclusive) моделімен жұмыс істейтіндердің төтеп беруі қиындаған.

Қаржылық құрдым мен қажыған көңіл: саланың соңғы үміті

Орын алып жатқан жағдайдың басты себебі – шығындардың өсуі мен түсетін пайда арасындағы айқын алшақтық: операциялық шығындар жедел қарқынмен өсті, ал, түрік лирасының бағамы инфляция деңгейінен төмен болуда.

Түркия статистика институтының (TÜİK) мәліметінше, 2026 жылдың қаңтарында мейрамханалар мен қонақүйлер сегментінде баға бір айда 5,86%-ға, ал, жылдық есепте 33,31%-ға өскен. Сонымен қатар, электр энергиясының, азық-түліктің қымбаттауы және еңбекақының өсуі отельерлердің табысын «жеп қойды».

2025 жылғы маусым үмітті ақтамады: туристер саны көп болып көрінгенімен, еселеп артқан шығындар пайда табуға мүмкіндік бермепті. Көптеген қонақүй қордаланған қарыздарын өтей алмай, нысаннан сатып құтылуды жөн көрді. Клеопатра қонақүй иелері қауымдастығының төрағасы Шевки Тач сала дағдарысына «ұрпақ алмасу» факторы да әсер еткенін қосты.


«Отбасылық империялардың жас мұрагерлері жүйке қажытатын қонақүй бизнесімен өмірін байланыстырудан бас тартуда. Оларды түсінуге де болады. Басқасын айтпағанда, салада бұрыннан «күйіп тұрған» кадр мәселесі де барған сайын шиеленісуде. Білікті, бірнеше тіл білетін персонал табу қиындады. Жас қызметкерлер еңбек жағдайларын жақсартуды, жалақыны көтеруді талап етеді. Егер отбасылық мұраны сатып жіберіп, шытырлаған ақшаға айналдыруға болса, бизнесті аман сақтап қалу үшін күресудің не қажеті бар?», – дейді сарапшы.


2026 жылдың алғашқы төрт айында Анталияға 1,535 млн турист келді: яғни, туристік ағын өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9%-ға құлады. Бұл туралы Кәсіби қонақүй менеджерлері қауымдастығының (POYD) президенті Хакан Саатчиоглу хабарлады. Ол сұраныстың төмендеуін Таяу Шығыстағы қақтығыспен түсіндіреді: соның кесірінен, ертеректе брондалып, сатып алынған турлардан бас тарту үлесі 15%-ға жеткен.

Бұл ретте Анталия бай тарихи-антикалық мұрасы, табиғи сұлулығы, дамыған инфрақұрылымы мен баламалы туризм әлеуеті арқасында тек маңызды туристік бағыт қана емес, әлемдегі ең туристік тартымды 10 қаланың қатарына тұрақты түрде кіреді. Оның жағдайы осылай болса, басқасына не жорық?

Эгей жағалауындағы мұңды әуен: орындалмаған армандар жыры

Сарапшылар Измирдің ең танымал курорттық орталықтарының бірі – Чешмеде (Çeşme) де туристік дағдарысты байқап отыр: онда да маусым қарсаңында қонақүй нарығындағы ірі нысандар сатылымға шығарылып, бутик-отельдер жаппай жалға ұсынылуда, деп хабарлады түрік ақпарат құралдары. Тек бір жылжымайтын мүлік сайтының дерегінше, Чешмеде 8 қонақүй саудаға қойылған. Кем дегенде, 22 бутик-отелдің қожайыны ол мүлкін жалға беруге тырысуда.


«Қалыптасқан бұл жағдай саланың тынысы тарылғанын, бизнеске түсетін экономикалық қысым артқанын паш етеді. Сарапшылардың бағалауынша, бұл қысқа мерзімді қиындықтар емес, құрылымдық бетбұрыстың көңілсіз көрінісі. Сату және жалдау туралы хабарландырулар санының артуы сектордағы құлдырауды білдіреді. Жоғары шығындар, операциялық шығыстардың өсуі және табыстың маусымдық сипаты қонақүй иелерін нысандарды сатуға немесе жалға беруге мәжбүр етуде», – деп түсіндірді Turizmajansi.com.


Эгей аймағының туроператорлары мен орналастыру нысандары қауымдастығының (ETİK) вице-президенті Бюлент Терджанның мәліметінше, қонақүйлер санының азаюы тізбекті реакцияны тудырады: Чешмеден туроператорлар да кете бастады.

Сонымен қатар, Чешмедегі Илиджа ауданы өзінің термалды бұлақтарымен танымал, бірақ бұл әлеует жеткілікті деңгейде пайдаланылмай тұр. Сарапшы Илиджаның халықаралық деңгейдегі термалды туризм орталығына айналуға қабілетті екенін, бірақ қажетті инвестициялар жоқтығын алға тартты.

Бұл бағыттың нашар дамуы жергілікті туристік өнімнің алуантүрлілігін шектейді және аймақтың тек жазғы маусымға тәуелділігін күшейтті. Терджан Чешмеге жеке кешенді туристік жоспар әзірлеу қажетін айтып, онсыз қонақүйлерді сату мен жалға беру саны өсе беретінін ескертті.

Туристер өз пікірлерінде жергілікті қонақүйлердің проблемалары «бәрі қосылған» жүйесінен бас тартқаннан кейін басталғанын нұсқады. Жергілікті туризмнің негізгі мәселесі – «таңғы ас» және «жартылай пансион» форматтарының басымдылығы.


«All inclusive жүйесіне қайта оралыңыздар! Сонда ғана сіздер аман қаласыздар: жергілікті және шетелдік туристер қонақүйлер мен қаланы жыл бойы толтыратын болады. Қарапайым мысал: Altınyunus қонақүйі бұрын толық брондалатын еді, енді, өкінішке қарай, іс жүзінде бос тұр», – дейді демалушылардың бірі.



«Менің Илиджада дүкенім болған, бірақ клиенттердің аздығынан оны жабуға тура келді. Ол жерде үлкен, әдемі термалды кешеннің құрылысы басталған еді, бірақ ол әлі күнге дейін бітпей тұр. Бұл аймақ үшін жіберіп алған мүмкіндік. Осындай керемет жердің шеттеп қалғаны өте өкінішті. Чешмеде туристік маусым 60 күнге созылады, бірақ термалды курорттар жыл бойы жұмыс істей алар еді. Алайда елдегі экономикалық жағдай және Чешмедегі жоғары бағалар салдарынан олардың коммерциялық әлеуеті төмендеп барады», – дейді жергілікті кәсіпкер Эмине Йылмаз.


Билік тығырыққа тірелгені соншалық, қаңырай бастаған жергілікті қонақүйлердің бір бөлігін тұрғын үй кешендеріне айналдыру нұсқасын да қарастырып жатыр екен. Бірақ мұндай трансформация оған көшетін тұрғындарға әлеуметтік инфрақұрылымды – мектептер, ауруханалар салуды, қалалық ортаның басқа да элементтеріне қатысты мәселелерді шешуді талап етеді. Ал, туристерге ғана бағдарланған аймақтар тек дәмхана-мейрамхана мен дискотекаға толы.

Сыртқы ахуал да назар аударуға лайық. Profi.Travel бұған дейін жазғандай, брондаудың негізгі төмендеуі еуропалық нарықпен байланысты: Батыс елдерінің азаматтары басын қорғап, қауіпсіздігін ойлап, Иран – АҚШ соғысына қатысы жоқ Түркиядан да аяқ тартуда. Бұған жауап ретінде түркиялық қонақүй иелері ТМД елдерінен келетін «батыл» туристер үшін бағаны төмендетуге мәжбүр, осылайша олар азайып кеткен сұраныстың, қатары сиреген клиенттерінің орнын толтыруға тырысуда.

Авиациялық дағдарыс: 2 миллион орын «қоқыс жәшігіне» кетті

Америка мен Израиль бастаған соғысқа жанармай дағдарысы ілесе келді. Соның кесірінен әлемдегі авиакомпаниялар соңғы екі аптада мамыр айындағы кестелерінен жалпы саны 2 миллион жолаушылар орнын қысқартты. Ең көп қысқартулар 18 халықаралық бағытты тоқтатуға дайындалып жатқан Turkish Airlines (Türk Hava Yolları, THY) үлесіне тиді.

Cirium сарапшыларының мәліметінше, осы кезеңде мыңдаған рейстер тоқтатылған. Бұған қоса, бірқатар бағыттарда жанармай үнемдеу үшін тасымалдаушылар әуе кемелерінің үнемді, шағын моделдеріне көше бастады.

Иранмен қақтығыс ушыққаннан кейін, ақпан айының соңынан бастап авиакеросин құны екі есеге өсті. Бұл әуе компанияларын билет бағасын көтеруге мәжбүр етті. Еуропа мен Азия арасындағы бағыттардың шамамен үштен біріне транзиттік хаб болған Парсы шығанағы әуежайларының жабылуы жаһандық саяхаттың жүйесін бұзды.

Алания туроператорлары қауымдастығының (ALTID) басшысы Джем Озджан ақпан айының өзінде-ақ 2026 жылғы маусым «өте мұқият жоспарлауды талап ететінін» ескерткен болатын: қонақүйлердің толуы қанағаттанарлықсыз деңгейде қалуда, ерте брондау нәтижелері күтілгеннен төмен болып шықты. Сала шығындардың өсуі мен валюта бағамының ауытқуына байланысты қонақүйлер қысым көріп отыр.

Түркия қонақүй иелері федерациясының (TÜROFED) президенті Эркан Ягджи жағдайды бұдан да қатал бағалап, дабыл қақты. Ол 2026 жылғы туристік дағдарысты тіпті барлық мемлекет өз шекараларын тарс бекітіп жапқан, туристерді қабылдаудан бас тартқан пандемия кезеңімен салыстырды. Әйтсе де жағдай тұрақтанса, брондау көрсеткіштері тез қалпына келуі мүмкін екеніне сенімді. Өйткені шекаралар ашық қой.

Бұл туристер үшін жаңа шынайылықтың орнағанын білдіреді. Бір жағынан, қонақүйлерге түсетін қаржылық қысым қызмет көрсету сапасының төмендеуіне және тамақтан үнемдеуге әкелуі мүмкін. Екінші жағынан – турфирмалар «тиімді ұсынысты» көбірек ұсынуы ықтимал: қонақүй иелері еуропалықтарды жоқтатпау үшін ТМД саяхатшыларын төмен бағамен қызықтыруға мәжбүр екен.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 06 May 2026 08:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/72xrCJFv.jpeg"   type="image/jpeg"   length="207791"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[АҚШ-та мұнай бағасы 80%-ға қымбаттап, бензин рекордтық көрсеткішке жетті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aksh-ta-munaj-bagasy-80-ga-kymbattap-benzin-rekordtyk-korsetkishke-zhetti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aksh-ta-munaj-bagasy-80-ga-kymbattap-benzin-rekordtyk-korsetkishke-zhetti</guid>
                <description>Елдегі жанармайдың орташа бағасы жаңа рекордтық көрсеткішті тіркеп, галлонға $4,46 (3,79 л) дейін барды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[БЕЛТА-ның жазуынша, бұл – 7 сәуірде Иранмен уақытша келісім жарияланғаннан кейінгі ең жоғары көрсеткіш, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Әуелгі мәліметтерге сәйкес, Ирандағы әскери операция басталғаннан бері бензиннің орташа бағасы 49%-дан аса өскен. Осы уақытта мұнай бағасы жыл басынан бері шамамен 80%-ға қымбаттады.

Бағаның өсуіне қысқа мерзімді қысымның күшеюі, әсіресе, АҚШ президенті Дональд Трамптың Иран порттарын блокадада ұстау ниетін білдіруімен байланысты.


– Біз бағаның бұл қысқа мерзімді өсуі америка халқына қалай әсер ететінін түсінеміз, – деді АҚШ қаржы министрі Скотт Бессент.


Ең қымбат бензин Калифорнияда – галлонға $6,11. Вашингтон және Гавайи штаттарында оның бағасы $5,6-ға жетіп оытр. Сондай-ақ, Орегон, Невада және Аляска тұрғындары үшін жанармай бағасы $5-тен асады.

Осыған дейін отандық ақпараттық сайттарда АҚШ-та бензиннің орташа бағасы бір галлонға 3,57 доллардан 5,96 долларға дейін ауытқып, АҚШ азаматтарының бюджетіне қосымша салмақ түсіретіні жазылған еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 05 May 2026 11:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/8k39SvJ7.jpg"   type="image/jpeg"   length="106941"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран дельфиндерді әскери мақсатта пайдалануға ниетті – БАҚ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-delfinderdi-askeri-maksatta-pajdalanuga-nietti-bak</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-delfinderdi-askeri-maksatta-pajdalanuga-nietti-bak</guid>
                <description>Дельфиндерді әскери даярлау бағдарламалары АҚШ пен Ресейде де бар. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Иран әскері дельфиндерді жарылғыш миналармен жабдықтап, оларды АҚШ әскери кемелеріне қарсы камикадзе ретінде Ормуз бұғазында пайдалануы мүмкін. Бұл туралы The Wall Street Journal басылымы жазды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты BILD агенттігіне сілтеме жасап. 

The Wall Street Journal хабарлауынша, бұған дейін Иран суасты қайықтарын қолдану және аймақтағы байланыс үшін аса маңызды суасты телекоммуникациялық кабельдерді зақымдау қаупі бар екенін де айтқан.

Дельфиндерді әскери мақсатта пайдалану бұрыннан бар. Әскерилер ондаған жылдар бойы теңіз жануарларын суасты операцияларында қолданып келеді. Бұл бағдарламаларда негізінен үлкен афалиндер үйретіледі. Дельфиндер эхолокация қабілеті мен жоғары жылдамдығының арқасында миналарды іздеу және суасты барлауында өте тиімді және көбінесе қорғалған әскери порттарда соңғы қорғаныс шебі ретінде қызмет атқарады. Сондай-ақ оларды диверсанттарға қарсы әрекет етуге де үйретеді.

БАҚ-тың жазуынша, 2003 жылғы Ирак соғысы кезінде АҚШ дельфиндерді соғыс жағдайында қолданған. Умм-Каср портында олар жүзден астам теңіз миналарын анықтаған.

Десек те, мұндай ақпараттар сыни тұрғыда бағалауды қажет етеді, дейді сарапшылар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 05 May 2026 10:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/bwvvKzZc.png"   type="image/png"   length="2676802"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Францияның талабы осындай»: Макрон Иран мен АҚШ-қа маңызды үндеу жасады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/franciyanyn-talaby-osyndaj-makron-iran-men-aksh-ka-manyzdy-undeu-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/franciyanyn-talaby-osyndaj-makron-iran-men-aksh-ka-manyzdy-undeu-zhasady</guid>
                <description>Франция президенті Еуропалық саяси қоғам саммиті қарсаңында Ереванда БАҚ өкілдері алдында сөз сөйлеген.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ол Иран мен АҚШ билігін үйлестіру арқылы Ормуз бұғазын ашуға шақырған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Макрон қос ел арасында уақытша бітімге қол жеткізілгеннен соң АҚШ президенті Дональд Трамппен және Иран президенті Масуд Пезешкианмен келіссөздер жүргізгеніне тоқталды.


– Бітім Ливанды да қамтуы және Ормуз бұғазының қайта ашылуын көздеуі тиіс еді, – деді ол.


Франция президенті 17 сәуір күні Парижде Ормуз бұғазындағы кеме қатынасы еркіндігін қамтамасыз етуге арналған конференция өткенін жеткізді.

«Сол күні АҚШ-та Ормуз бұғазын бұғаттау туралы жарияланды» деп таңданысын білдірді ол.

Макрон АҚШ бұғазды қайта ашса, бұл тек құптарлық қадам болатынын айтып, Францияның әуелден-ақ осындай талап қойғанын еске салды. Сонымен бірге Париж қандай да бір күш қолдану операцияларына қатыспайтынын ашық айтты.

Оның сөзінше, бұғазды қайта ашу үшін арнайы миссия құрылған.


– Біз оның Иран мен АҚШ арасында үйлестірілген түрде қайта ашылғанын қалаймыз. Бұл – Ормуз бұғазының тұрақты түрде ашық болуын қамтамасыз етудің және кеме қатынасы еркіндігін ешқандай шектеусіз әрі төлемсіз сақтаудың жалғыз жолы, – деді ол.


Макрон сонымен қатар Ливандағы бітім режимін сақтау аса маңызды екенін айтып, тараптардың тиісті міндеттемелер алғанын сөз етті.


– Біз Украинаға қауіпсіздік кепілдіктерін беру үшін «ниет білдірушілер коалициясын» құруға шешім қабылдадық. Мұны арнайы операция мен Ормузды босату миссиясы аясында жүзеге асырдық, – деді Макрон.


Макрон еуропалықтардың өз тағдырын өз қолына алып, қорғаныс пен қауіпсіздік шығындарын арттырып, бірлескен шешімдер әзірлеп жатқанын жеткізді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 05 May 2026 10:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/WuxUYoOV.jpg"   type="image/jpeg"   length="78728"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ресей мен Украина Жеңіс күніне орай атысты тоқтатуға келісті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/resej-men-ukraina-zhenis-kunine-oraj-atysty-toktatuga-kelisti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/resej-men-ukraina-zhenis-kunine-oraj-atysty-toktatuga-kelisti</guid>
                <description>Тараптар мұны растап отыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ресей мен Украина 8-9 мамыр күндері уақытша бітім жариялады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ресейдің Қорғаныс министрлігінің хабарлауынша, бұл шешімді Ресей президенті, Қарулы күштерінің Жоғарғы бас қолбасшысы Владимир Путин қабылдаған.


«Украин тарапы да біздің бастамамызды қолдайды деп үміттенеміз», – деп хабарлады әскери ведомство.


Сондай-ақ, мерекелік іс-шаралардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін барлық қажетті шаралар қабылданатыны белгілі болды. Украина президенті Владимир Зеленский Мәскеудің біржақты атысты тоқтату туралы шешіміне жауап ретінде 6 мамырға қараған түні «тыныштық режимі» жарияланатынын айтты. 


«Бізге адам өмірі кез келген мерейтойды «тойлаудан» әлдеқайда қымбат», – деп жазды ол дүйсенбі күні Telegram парақшасында.


Ресей билігі әлі күнге дейін атысты тоқтату шарттарына қатысты Украинаға ресми түрде жүгінбеген, олар әлеуметтік желілерде өз жоспарларын жариялаумен шектеліп отыр, дейді Зеленский.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 05 May 2026 09:41:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/qzqgfd4s.jpg"   type="image/jpeg"   length="155392"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
