<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss/business-guide</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Sun, 25 Oct 2026 12:02:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекеттік ту көтеру рәсіміне қатысты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/prezident-memlekettik-tu-kteru-rsimine-atysty-422489</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/prezident-memlekettik-tu-kteru-rsimine-atysty-422489</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ақорда резиденциясының алдындағы алаңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен Республика күніне орай Мемлекеттік ту көтеру рәсімі өтті, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Құрмет қарауылы ротасының бастығы Президентке рапорт берді. Содан кейін еліміздің Мемлекеттік туы көтеріліп, әнұраны орындалды.

Мемлекеттік ту көтеру рәсімі барлық өңірде жалғасады.




]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 12:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/pMlX1KgP.jpg"   type="image/jpeg"   length="353722"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Балуан Ислам Евлоев Астанадағы әлем чемпионатын жеңіспен бастады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/baluan-islam-evloev-astanadagy-alem-chempionatyn-zhenispen-bastady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/baluan-islam-evloev-astanadagy-alem-chempionatyn-zhenispen-bastady</guid>
                <description>Астанада өтіп жатқан әлем чемпионатында грек-рим күресінен Қазақстан құрамасының өкілі Ислам Евлоев алғашқы белдесуін сәтті өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[97 келіге дейінгі салмақта сынға түсіп жатқан отандасымыз алғашқы белдесуінде Мысыр балуаны Мохамед Габармен кездесті.

Ислам Евлоев қарсыласын 5:1 есебімен жеңіп, келесі кезеңге жолдама алды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 11:34:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/Xl570AkK.jpg"   type="image/jpeg"   length="513275"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Данил Васильев жазғы Гран-при кезеңдерін жалпы есепте үшінші орынмен аяқтады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/danil-vasilev-zhazgy-gran-pri-kezenderin-zhalpy-esepte-ushinshi-orynmen-ayaktady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/danil-vasilev-zhazgy-gran-pri-kezenderin-zhalpy-esepte-ushinshi-orynmen-ayaktady</guid>
                <description>Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан құрамасының спортшысы Данил Васильев жазғы Гран-при жарыстарының жалпы есебінде үшінші орынға ие болды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Серияның соңғы кезеңі Германияның Клингенталь қаласында өтті. Маусым қорытындысы бойынша отандасымыз 201 ұпай жинап, үздік үш спортшының қатарына енді.

Жалпы есепте 450 ұпай жинаған жапониялық Наоки Накамура жеңімпаз атанды. Екінші орынды 216 ұпаймен австриялық Даниэль Чофениг иеленді. Ал швейцариялық Грегор Дешванден 196 ұпаймен төртінші орынға тұрақтады.

Осылайша Данил Васильев жазғы Гран-при жарыстарының жалпы есебінде үшінші орын алып, шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан тарихындағы айтулы жетістіктердің біріне қол жеткізді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 10:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/G8KBkis3.jpg"   type="image/jpeg"   length="172661"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Аюлар тұтас қалаларды қоршап, адамдарға шабуылдауда]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ayular-tutas-kalalardy-korshap-adamdarga-shabuyldauda</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ayular-tutas-kalalardy-korshap-adamdarga-shabuyldauda</guid>
                <description>​Жабайы аңдар неге орманнан шығып, қалалар мен ауылдарға ойысты? Адамдарға қандай қауіп төнді? Аюға кезіксеңіз не істеу керек?
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Финляндияда Google отаған ормандағы қасқырлар ауылға бет қойды

ЖИ саласындағы технологиялық бәсеке енді жабайы табиғатпен қақтығысқа ұласты. Финляндияда америкалық Google компаниясы алып «деректерді өңдеу орталықтарын» (ДӨО) салуға арналған алаңдарды дайындап жатыр. Осы мақсатта жүздеген гектар орманды отаған. Салдарынан жергілікті тұрғындар қасқырлардың елді мекендерге жиі еніп кете бастағанына шағымдануда, деп жазды inbusiness.kz.


«Google компаниясы Финляндияның солтүстігіндегі Мухос пен Отанмяки елді мекендерінің маңында жасанды интеллектке арналған деректер орталықтарын салып жатыр. Бірақ компания құрылыс үшін сатып алған жерді ағаштан тазартқан соң құны 13 млрд еуро болатын алып жоба қиындықтарға тап болды», – деп хабарлады The Guardian.


Мухос муниципалитетінде 330 гектар орман кесілген. Каяни ауданында тағы 200 гектар аумақтан ағаш оталған. Ең сорақысы, жұмыстар қоршаған ортаға ықпалды бағалаудың міндетті рәсімдері толық аяқталмай тұрып жүргізілген. Қазанда Финляндияның қадағалау органы дайындық жұмыстарын тоқтата тұру туралы бұйрық шығарды.


«Ағаштар кесілгеннен кейін сол жерді мекендеген қасқырлар ауылымызға келді. Дата-орталықтардың құрылысын реттеуді қатаңдатуды талап еткен петицияға 93 мыңнан астам адам қол қойды», – дейді жергілікті тұрғын Анни Ранта. Оны бұрын іске қосылған ДӨО-лар шығаратын үздіксіз гуіл де мазалайды. Тастақты топырақтың әсерінен дыбыс жан-жаққа сейілмей, кері жаңғырып, күшейе түседі. «Бұл тоқтаусыз соғылған барабанның үні секілді», – дейді тұрғын.


Дата-орталықтар өте көп су тұтынады, сондықтан оны үлкен өзен жанына салуда. Ол жер бұрын ну орманмен көмкерілген. Терең тамырлы қалың ағаш жойылған соң, батпақты сел жүріп, өзенге залал келтірілген.

Финляндия Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің бас директоры Вели-Матти Уски Үкіметтің деректерді өңдеу орталықтарының жалпы дамуын жіті бақылап отырғанын және «қажет болған жағдайда заңнамаға тиісті түзетулер енгізуге дайын» екенін мәлімдеумен шектелді.

Ресейде аюлар шабуылдап, 17 өңірді үрей құшағында ұстауда

Солтүстік көршіде «қорбаңбайлардың» адамдармен қақтығысы бұрын да болып тұратын. 2026 жылы проблема алаңдатарлық ауқымға жетті. РБК дерегінше, 1 тамыз бен 20 қазан аралығында Ресейдің 17 өңірінде аюлардың адамға шабуыл жасағаны тіркелді. Бұлар қатарында Чукотка автономиялық округі, Алтай, Забайкалье, Камчатка және Краснояр өлкелері, Амур, Архангельск, Вологда, Сахалин, Иркутск, Кемерово, Новгород және Томск облыстары, сондай-ақ Алтай, Хакасия, Бурятия мен Тыва республикалары бар.

Оқиға орнынан жеткен хабарлар майдан даласынан түскен суыт мәліметтерге ұқсайды. Хакасия Республикасы басшысының орынбасары Дмитрий Бученик «Абаза қаласы іс жүзінде аюлардың қоршауында қалғанын» («Город Абаза оказался в медвежьей осаде») мәлімдеді.

Жыртқыштардың шамадан тыс көбеюі және елді мекендерге жиі баса-көктей кіруі өңірлерді қатаң шектеулер енгізуге мәжбүрлеуде. Иркутск облысындағы Байкальск қаласында аюлардың кесірінен коменданттық сағат жарияланды. Томск облысында қауіпсіздік мақсатында ел көп жиналатын бұқаралық іс-шараларды өткізуге тыйым салынды. Сахалинде ауқымды спорттық марафоннан бас тартылды.

Краснояр өлкесінде жағдай нағыз төтенше сипат алды. Жыртқыштардың шабуылынан алты адам қаза тапқаннан кейін құқық қорғау органдары қылмыстық іс қозғады. Арада екі күн өткенде тергеушілер тағы бір адамның мерт болғанын хабарлады: аю бақшасында жүрген 51 жастағы әйелге шабуыл жасап, жарып тастаған.

20 қазанда Архангельск облысының Үкіметі жұртты есеңгіреткен тағы бір қайғылы оқиға туралы хабарлады. Пинега елді мекенінің маңында аю салған жарақаттан аңшы қаза тапқан. «Бізде аюдың адамға шабуылдауы 1978 жылдан бері тіркелмеген», – делінген ресми хабарламада.

Көршідегі қорқынышты үрдіс мұнымен бітпейді. Тывада жыртқыш шабуылынан мәскеулік турист қаза тапты. Алтайдағы Артыбаш шаһары маңында аю палатка ішінен 29 жастағы қызды сүйреп шығарып, өлтірген және оның денесін орманда топырақпен көміп тастапты. Вологда облысында да бір адамның аю шабуылынан қаза тапқаны тіркелді.

Бұдан бөлек, соңғы уақытта Бурятия Республикасында, Камчатка өлкесінде және Томск облысында аю шабуылынан екі-екі адамнан мер болды. Иркутск облысында жеті адам қаза тапқан.

Жыртқыштар Ресей өңірлерінің тұрғындарын үрей құрсауында ұстауын жалғастырды. Алтай өлкесіндегі Сұлтан ауданында аю 15 жастағы жасөспірімге шабуыл жасағаннан кейін салғырттық фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Кейін осы маңда үш аю атып өлтірілген.

Кемеровода бірнеше күн бойы қала көшелерін кезген аю жойылды. Қызыл қаласында Ұлттық мәдениет және демалыс саябағындағы аттракциондардың маңында пайда болған тағы бір аю атылды.

Жабайы аңдар азаматтардың жеке аумағына да кіріп кетіп жатыр. 15 қазанда Бурятияда дәмханаға енген аю өлтірілді. Юграда 19 қазан түнінде 83 жастағы зейнеткердің үйіне басып кірген аю атып тасталды.

Жыртқыштардың елді мекендерге жаппай жақындауына байланысты Тыва Республикасының 11 ауданында, Усть-Илимск пен Братск қалаларында, Кузбасс өңірінің бірқатар қаласында, Петропавл-Камчатскийде, Забайкалье өлкесінде жоғары дайындық режимі енгізілді.

Жағдайдың қаншалықты күрделенгенін Бурятиядағы Закаменск қаласынан да аңғаруға болады. Қаланы кезіп жүрген аюдың кесірінен мектептер мен техникум шұғыл түрде қашықтан оқытуға көшірілді.

Бұл оқиғалардың астарында бір-бірімен тығыз байланысты бірнеше себеп жатыр. Ресейлік экологтардың түсіндіруінше, орман алқаптарын белсенді игеру, адамдардың шаруашылық қызметінің кеңеюі, жаппай ағаш кесу жабайы жануарлардың мекендеу аумағын тарылтты.

Алтайда және Сібірдің өзге өңірлерінде туристік жүктеменің артуы және елді мекендердің орманға жақын орналасуы қосымша қауіп төндіріп тұр. Жергілікті баспасөздің жазуынша, биыл Алтайға келетін туристер ағыны жабайы аңдардың шабуылы салдарынан 50 пайызға төмендеген.

Жыртқыштар популяциясының көлемі де маңызды рөл атқарады. Ресейдің Табиғи ресурстар және экология министрлігінің бағалауынша, елдегі қоңыр аюлардың саны 1990 жылғы шамамен 130 мыңнан бүгінде 307,9 мыңға дейін артты.

«Медиалогия» мониторингі көрсеткендей, 2026 жылдың жазында Ресейде аюлардың адамға шабуылы туралы хабарламалар саны 2025 жылдың жазымен салыстырғанда екі есе артқан. 2025 жылы ақпарат құралдарында осындай 12,7 мың хабарлама жарияланса, 2026 жылы олардың саны 23 мыңға жеткен.

Әлеуметтік желілерде Ресейдегі аю шабуылдары туралы жазбалар күрт көбейді. Мұндай жарияланымдар саны 2,2 есе өскен: 2026 жылы 151,8 мың хабарлама тіркелді. Салыстырғанда, былтыр 67,2 мың болыпты.

Ресейдің бірнеше өңірі аю аулаған аңшыларға қомақты сыйақы тағайындады. Атылған аюлардың саны мыңдап санала бастады. Тек Краснояр өлкесінің өзінде 1016 аю атып өлтірілген.

АҚШ, Жапония және Еуропадағы аю шабуылдары: әлемде не болып жатыр?

Аюлардың адамдармен қақтығысуы Солтүстік Америкада да алаңдатарлық деңгейге жетіпті. ABC News мәліметінше, АҚШ-тың Колорадо штатында аюларға қатысты оқиғалар жөніндегі хабарламалар саны бір жыл ішінде 97 пайызға артқан. Жануарлар тамақ іздеп үйлерге, автокөліктерге, тіпті қонақүйлерге дейін кіріп кетіп жатыр.

Outside басылымы АҚШ-тың 13 штатында, Канаданың төрт провинциясы мен Юкон аумағында аюлармен кемінде 73 рет бетпе-бет келу оқиғасы тіркелгенін хабарлады. Олардың 64-і адамдардың жарақат алуымен немесе қаза табуымен аяқталған.

Жапонияда да аюлардың адамға шабуыл жасау жағдайлары күрт көбейді. Жергілікті Nippon.com басылымы Жапонияның биоалуантүрлілік орталығына сілтеме жасап, елдегі ахуалдың ушығып бара жатқанын жазды. Сарапшылар жағдайды «апаттық деңгейге жетті» деп бағалап, шұғыл шаралар қабылдауды талап етуде.

Аюлар саны «Күншығыс елінде» де күрт артыпты: Тюгоку аймағында – 270%, Кансайда – 169%, Тохокуда – 134%, Хоккайдода – 129%, Тюбу аймағында – 127%, Кантода – 126%-ға көбейді.

«Бұрын адамдар аюларға негізінен сатояма деп аталатын, яғни, адам мен жабайы табиғат қатар тіршілік ететін аумақтарда кездесетін. Енді мұндай жағдайлар қаламаңы тұрғын аудандарда, тіпті префектуралардың әкімшілік орталықтарында да тіркелуде. Аюлар адамдар тұратын аумақтардың ішіне барған сайын тереңдеп еніп келеді. Аюлардың шабуылы табиғи апаттармен, цунамимен салыстыруға болатындай деңгейге жетті», – дейді Орман шаруашылығы институтының ғылыми қызметкері Ониси Наоки.

Аюлармен қақтығыстардың жиілеуіне байланысты Жапонияның кейбір префектураларында тіпті Территориялық қорғаныс (тероборона) күштері іске жұмылдырылған. Бір жылдың ішінде елде аю шабуылдарынан 13 адам қаза тауып, 225 адам жарақат алған.

Еуропа елдері де бұл мәселенің ауыр зардаптарымен бетпе-бет келіп отыр. Еуропалық табиғатты қорғау ұйымдарының материалдарына сәйкес, Польша, Румыния, Болгария және басқа да елдерде адам өліміне әкелген оқиғалар тергелген. Румынияда соңғы бес жылда аюлар шабуылынан 14 адам қаза тауып, 150-ден астамы ауыр жарақат алған.

Аюға тап болсаңыз не істеу керек?

Сабыр сақтап, арақашықтықты ұлғайтыңыз! Жапониялық зерттеуші Ониси Наокидің пікірінше, өз қауіпсіздігіңді қорғаудың ең тиімді жолы – жыртқышпен бетпе-бет келмеуге тырысу.

Ол аюлар мекендейтін тауға немесе жабайы, тұмса табиғаты сақталған аумақтарға барғанда жануарға жақындап қалғаныңызды алдын ала білдіруге кеңес береді. Бұл үшін өзіңізбен бірге қоңырау алып жүріңіз, радионы немесе смартфонды қатты дауыспен қосып қоюға да болады.

Бұл – қауіпсіздіктің негізгі қағидаларының бірі. Аюлар, әдетте, адаммен әдейі қақтығысуға ұмтылмайды. Адамның келе жатқанын алыстан естісе, көп жағдайда оған жоламай, басқа жаққа бұрылып кетуге тырысады.

Алайда жыртқышпен бетпе-бет кездесіп қалсаңыз, ең бастысы – үрейге бой алдырмау. Сарапшы салқынқанды әрекет етуге шақырады.


«Егер аюға тап болсаңыз, үрейленбеңіз! Ешбір жағдайда жалт бұрылып, қаша жөнелуге болмайды. Бұл жыртқышты артыңыздан қууға еліктіреді. Оның орнына ақырын шегініп, арақашықтықты біртіндеп ұлғайтыңыз. Егер аюдан қорғайтын арнайы спрейіңіз болса, абыржымай, оны себіңіз және жануарды назардан тыс қалдырмаңыз. Егер шабуылдан құтылу мүмкін болмай қалса, етпетіңізден жерге жатып, екі қолыңызбен желкеңізді және бетіңізді қорғаңыз», – дейді зерттеуші.


Аюларды адамдар мекеніне баруға не итермелейді?

Қалыптасқан шиеленісті жағдайды тек аюлар санының көбеюімен немесе олардың бұрынғыдан агрессивті бола түсуімен ғана түсіндіру жеткіліксіз. Мәселенің астарында бірнеше күрделі фактор жатыр.

Бірінші фактор – қоректің азаюы. Жаһандық жылыну кесірінен бүкіл әлемде жидектердің, емен жаңғағы мен басқа да жаңғақ түрлерінің шығымдылығы күрт төмендеді. Олар күз түспей жатып, жерге сау ете түсіп, шіріп кетеді. Яғни, дәл қыс қарсаңында, «қорбаңбайлар» қоң жинайтын кезде олар жоқ немесе жеткіліксіз болады. Бұл аюларды азық іздеп, әдеттегі мекенінен алыстауға мәжбүр етеді. Өйткені мұндай өсімдік өнімдері олардың рационының негізгі бөлігін құрайды.

Екінші фактор – табиғи ландшафттың өзгеруі. Орманды жаппай отау, қаптатып жолдар, халықаралық дәліздер салу, өнеркәсіптік нысандар тұрғызу және туристік инфрақұрылымды кеңейту орман алқаптарын бөлшектеп тастайды. Салдарынан аңдар үйреншікті қозғалыс бағыттары мен паналайтын орындарынан айырылды. Олар қайда аяқ басса да, алдынан адам не көлік шыға келеді.

Үшінші фактор – адамның салғырттығы. Тамақтық қоқыс үйіндісі, ішінде азық-түлік бар туристік шатыр-палатка, қақпағы ашық қоқыс жәшігі жабайы аңның кездейсоқ келуін тұрақты әдетке айналдыруы мүмкін.

Егер аю үйлердің маңынан үнемі азық тауып жүрсе, ол сол жерге қайта-қайта оралады. Уақыт өте келе ол адамды қорекке жету жолындағы кедергі ретінде қабылдай бастауы да ықтимал.

Аю, қасқыр не басқа аңдар әкімшілік шекара дегенді білмейді. Орманның жойылып бара жатқанына да олар кінәлі емес. Олар қолжетімді азыққа, маусымдық аштыққа, қоршаған ортаның өзгеруіне қарай әрекет етеді.

Сондықтан мәселенің алдын алу жыртқыштарды атып жоюмен ғана шектелмеуі керек. Ең алдымен, олардың табиғи мекенін сақтау, қалдықтарды қауіпсіз жинап, жою, құрылыс жұмыстарын бақылау және адам мен жабайы табиғаттың қатар тіршілік етуіне мүмкіндік беретін өзге де шараларды үйлесімді жүзеге асыру маңызды.

Жабайы аңның адам мекеніне келуі – табиғаттағы тепе-теңдіктің бұзылып жатқанын аңғартатын дабыл. Орман тарылып, қорек азайып, адам табиғи аумақтарға тереңірек енген сайын, мұндай кездесулердің қаупі де арта береді. Табиғатты қорғау – жабайы жануарларды ғана емес, адамның өз өмірі мен қауіпсіздігін қорғау деген сөз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 09:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/KB3Z4dBr.jpg"   type="image/jpeg"   length="481115"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент: Республика күні – қазақ мемлекеттілігінің қайта жаңғыруын айшықтайтын қастерлі мереке]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-respublika-kni-aza-memlekettiligini-ayta-zhayruyn-ayshytaytyn-asterli-mereke-79226</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-respublika-kni-aza-memlekettiligini-ayta-zhayruyn-ayshytaytyn-asterli-mereke-79226</guid>
                <description>Ақорданың баспасөз қызметі Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Республика күнімен құттықтауын жариялады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[
– Қымбатты отандастар! Баршаңызды ұлттық мерекеміз — Республика күнімен құттықтаймын! Бұл — мыңжылдықтардан тамыр тартатын қазақ мемлекеттілігінің қайта жаңғыруын айшықтайтын қастерлі мереке. Біз егемендік жылдарында талай сын-қатерді еңсеріп, биік белестерді бағындырдық. Осылайша, еліміздің іргесін бекемдеп, елдігіміздің тұғырын нығайта түстік. Қазақстан Тәуелсіздіктің 35 жылдық межесіне экономикасы қуатты, қоғамы жасампаз, күллі әлем қауымдастығы құрметпен қарайтын, беделі зор әрі ықпалды орта держава, өркениетті мемлекет ретінде жетіп отыр, – деді Мемлекет басшысы.


Президенттің сөзінше, биыл біз ұлт жылнамасының жаңа парағын ашып, тарихи өрлеу дәуіріне бетбұрыс жасадық.


– Алдымызда тұрған мақсат – баршаға айқын. Біз мықты мемлекеттік институттары мен сапалы адам капиталы бар, жаһандық бәсекеге қабілетті, озық, дамыған, жасампаз, зайырлы ел болуымыз керек. Осы орайда, Конституциямыздың заңды күшіне енуі халықаралық қоғамдастықтың назарын аударған, тарихи мән-мағынасы аса ерекше оқиға болды. Конституция мемлекеттік басқару жүйесінің толығымен жаңаруына, еліміздің саяси, экономикалық, мәдени және әлеуметтік салаларында түбегейлі өзгерістер жасауға үлкен серпін берді. Біз Конституцияда айқындалған құндылықтарға сүйене отырып, стратегиялық бағдарымыздан айнымай, міндетті түрде алға қадам басамыз, алдымызға қойған барлық міндеттерді жүзеге асырамыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.


Қасым-Жомарт Тоқаев қазір біз озық технологиялар мен инновацияларды жүйелі дамытып, жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін ел игілігіне жарата бастағанымызды атап өтті.


– Заманауи өндіріс орындарын ашып, инфрақұрылымды жаңғыртып, мектептер, ауруханалар және басқа да әлеуметтік нысандарды салып жатырмыз. Халқымыздың игілігі үшін көптеген жобаны іске асыру жоспарымызда бар. Ең бастысы, біз алысқа көз тігетін ұлт ретінде жасампаз мақсаттар мен ұлы мұраттар жолында ұйысып, жарқын болашаққа зор сеніммен ұмтыламыз. Бүгінде білімпаздық, адал еңбек, жоғары жауапкершілік және шынайы отаншылдық қасиеттері халқымыздың болмысына сіңіп, өмірлік дағдысына айналуда. Біз Заң мен Тәртіп, Тазалық пен Қоршаған ортаға қамқорлық, Бірлік пен Келісім құндылықтарын кең ауқымда дәріптеп, қоғамда жаңа этика қалыптастыру ісін қолға алдық. Осылайша, егемендігіміздің тұғырын күшейтіп, Әділетті, Қауіпсіз, Озық әрі Таза Қазақстанды құрып жатырмыз. Еліміздің шаңырағы биік, ұлтымыздың рухы асқақ болсын! Көк байрағымыз әрдайым биікте желбіресін! Республика күні құтты болсын! – деді Президент. 

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 09:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/hVCSKb56.jpg"   type="image/jpeg"   length="63326"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жапонияда өткен V Азия пара ойындарында Қазақстан 50 медаль жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/zhaponiyada-otken-v-aziya-para-ojyndarynda-kazakstan-50-medal-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/zhaponiyada-otken-v-aziya-para-ojyndarynda-kazakstan-50-medal-zhenip-aldy</guid>
                <description>18-24 қазан аралығында ұйымдастырылған құрлықтық дода ресми түрде өз мәресіне жетті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[24 қазанда Жапонияның Нагоя қаласында V Азия Пара ойындарының салтанатты жабылу рәсімі өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Айчи префектурасы мен Нагоя қаласында өткен жарыста Қазақстан ұлттық құрамасы 50 медаль жеңіп алды. Оның ішінде 12 алтын, 16 күміс және 22 қола жүлде бар. Осы нәтижемен отандастарымыз жалпыкомандалық есепте тоғызыншы орынға тұрақтады.

Биылғы Азия Пара ойындарында Қазақстан намысын 12 спорт түрінен 150 спортшы қорғады. Бір аптаға созылған жарыста отандастарымыз пара дзюдо, пара велоспорт, пара жүзу және өзге де спорт түрлерінен жүлделі орындарға ие болды.

Қазақстанды параспортшылар арасынан Актолқын Сейілбекова, Зарина Раифова, Наиль Ермұханбет және Анастасия Калаус алтын медаль жеңіп алып, ел қоржынының толығуына үлес қосты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 19:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/yVD36n8q.jpg"   type="image/jpeg"   length="135890"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда әскери реформаны жүзеге асыру басталды: қандай өзгерістер болады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-askeri-reformany-zhuzege-asyru-bastaldy-kandaj-ozgerister-bolady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-askeri-reformany-zhuzege-asyru-bastaldy-kandaj-ozgerister-bolady</guid>
                <description>Негізгі өзгерістердің бірі – мерзімді әскери қызметтің екі кезеңді моделіне көшу. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында мақұлданған Әскери реформа жоспарын жүзеге асыру басталды. Өзгерістер Қарулы күштердің құрылымын, әскери басқару жүйесін, әскерлердің даярлығын, әскери қызмет өткеру тәртібін және әскери қызметшілердің құқығын қорғау мәселелерін қамтиды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Мемлекет басшысы заманауи, ұтқыр әрі технологиялық тұрғыдан дамыған армия қалыптастыру міндетін қойды. Бұл ретте әскери қызметтің қауіпсіздігіне, командирлік мәдениетке және мемлекеттік ресурстарды тиімді пайдалануға ерекше назар аударылады.

Қарулы күштердің құрылымы мен құрамы, қорғанысты жоспарлау, жұмылдыру дайындығы және резервті қалыптастыру жүйесі сынды армияның негізгі құрамдас бөліктерін жетілдіру жоспарланып отыр.

Технологиялық қайта жарақтандыру отандық қорғаныс өнеркәсібін дамытумен, оның ішінде ұшқышсыз құралдарға қарсы іс-қимыл құралдарын өндірумен, сондай-ақ жасанды интеллект пен цифрлық шешімдерді енгізумен қатар жүзеге асырылмақ.

Әскерлердің дайындық сапасын арттыру және әскери оқу-жаттығуларды өткізуге жұмсалатын шығындарды азайту мақсатында ұрыс қимылдарын модельдеуге мүмкіндік беретін симуляциялық бағдарламаларды енгізу көзделіп отыр. Енді әскери қызметшілердің жаңа тактиканы меңгеруін, заманауи қару-жарақ үлгілерін қолдануын ескере отырып, олардың өз бетінше де, бөлімшелер құрамында да сенімді әрекет ету дағдыларын қалыптастыруға ерекше назар аударылады.

Негізгі өзгерістердің бірі – мерзімді әскери қызметтің екі кезеңді моделіне көшу. Алғашқы алты айда бір шақырылымдағы сарбаздар оқу орталықтарында болып, әскери қызметке бейімделеді, бастапқы әскери білім алады және дене дайындығын шыңдайды. Оқу үдерісі аясында сарбаздар тіл үйреніп, жасанды интеллектіні пайдалану дағдыларын дамыта алады. Сонымен қатар әскери қызметшілер әскери мамандықтармен қатар, еңбек нарығында сұранысқа ие азаматтық жұмысшы кәсіптерін де меңгере алады.

Келесі алты айда әскери қызметшілер әскери бөлімдерде қызмет атқарып, жауынгерлік даярлығын жетілдіріп, бөлімше құрамында қойылған міндеттерді орындайды. Жаңа модельдің жекелеген элементтері «Sarbaz+» жобасы аясында сынақтан өткізілді. Екі кезеңді мерзімді әскери қызмет моделінің пилоттық жобасын 2027 жылы іске қосу жоспарланған.

Әскери қызмет өткеру жағдайларын жақсартуға және әскери қызметшілерді әлеуметтік қорғауға ерекше көңіл бөлінеді. Сондай-ақ әскери бөлімдердің қолбасшылығына тәуелсіз әскери кеңесшілер институтын құру көзделіп отыр. Олар әскери қызметшілерге қолдау көрсетіп, құқық бұзушылықтарды анықтауға және олардың заңды мүдделерін қорғауға көмектеседі.

Басым міндеттердің бірі – әскери қызметшілерді сапалы тамақпен және әскери киім-кешекпен қамтамасыз ету. Сонымен қатар казармалар қорын, оқу нысандары мен әскери полигондарды жөндеу және қалпына келтіру де жоспарлануда.

Өзгерістер жастарды даярлау жүйесін де қамтиды. 2027 жылдан бастап «Жас қыран», «Жас ұлан» және «Жас сарбаз» кезеңдерін біріктіретін «Жас айбын» бірыңғай әскери-патриоттық даярлау жүйесін құру көзделген. Қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру, алғашқы көмек көрсету мен төтенше жағдайлар кезінде әрекет етуге үйрету мектептен басиалмақ.

Әкімдіктермен бірлесіп, жалпы білім беретін оқу орындарында алғашқы әскери дайындықтың сапалы жүргізілуін қамтамасыз ету, сондай-ақ мамандандырылған әскери мектептер желісін дамыту жұмыстары жалғасады.

Жоспардың ұйымдастырушылық іс-шараларын жыл соңына дейін жүзеге асыру көзделген, ал негізгі тұжырымдамалық өзгерістер орта мерзімді перспективада іске асырылады. Қорғаныс министрлігі әскери реформаның жүзеге асырылу барысы туралы қоғамды тұрақты түрде хабардар етіп отырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 19:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/wkWkweFR.jpg"   type="image/jpeg"   length="292794"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Михаил Шайдоров Франциядағы Гран-при кезеңінің қысқа бағдарламасында төртінші орын алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/mihail-shajdorov-franciyadagy-gran-pri-kezeninin-kyska-bagdarlamasynda-tortinshi-oryn-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/mihail-shajdorov-franciyadagy-gran-pri-kezeninin-kyska-bagdarlamasynda-tortinshi-oryn-aldy</guid>
                <description>Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров мәнерлеп сырғанаудан Францияның Анже қаласында өтіп жатқан 2026/27 жылғы Гран-при кезеңінің алғашқы жарысында қысқа бағдарламасын орындады, деп жазады inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық спортшы бұл кезеңде 80,25 ұпай жинап, 12 қатысушының арасында әзірге төртінші орында тұр.

Қысқа бағдарламадан кейін 102,46 ұпай жинаған француз Адам Сяо Хим Фа көш басына шықты. Эстониялық Александр Селевко 85,49 ұпаймен екінші орында тұрса, 83,83 ұпай еншілеген оңтүстіккореялық мәнерлеп сырғанаушы Со Мин Гю үздік үштікті түйіндеді.

Айта кетейік, еркін бағдарлама ертең, 25 қазанда өтеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 17:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/BirGpPSw.jpg"   type="image/jpeg"   length="330420"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мемлекет басшысы: NVIDIA басшысының идеялары біз үшін маңызды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-nvidia-basshysynyn-ideyalary-biz-ushin-manyzdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-nvidia-basshysynyn-ideyalary-biz-ushin-manyzdy</guid>
                <description>Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев X әлеуметтік желісіндегі парақшасында жазды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев NVIDIA басшысы Дженсен Хуангтың Қазақстан экономикасына жасанды интеллект енгізу жөніндегі ұсыныстарын жоғары бағалады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Қазақстан экономикасына, әсіресе ауыл шаруашылығына жасанды интеллектіні енгізу және оны іс жүзінде қолдану мәселелерін талқылау мақсатында Ақордада өткен мазмұнды кездесуі үшін Дженсен Хуангқа алғыс айтамын. Сіздің ой-пікірлеріңіз бен кеңестеріңіз біз үшін өте құнды әрі маңызы зор», – деп жазды Президент.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 16:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/0FM0ASpP.jpg"   type="image/jpeg"   length="396863"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Балуан Айдос Сұлтанғали әлем біріншілігінің 1/2 финалына шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/baluan-ajdos-sultangali-alem-birinshiliginin-1-2-finalyna-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/baluan-ajdos-sultangali-alem-birinshiliginin-1-2-finalyna-shykty</guid>
                <description>Грек-рим күресінен Қазақстан құрамасының балуаны Айдос Сұлтанғали Астанада өтіп жатқан әлем чемпионатының ширек финалында жеңіске жетті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық балуан 60 келіге дейінгі салмақта әзірбайжандық Мурад Маммадовпен өзара мықтыны анықтады.

Бірінші кезең 1:1 есебімен аяқталды. Ал екінші үш минуттықта Айдос Сұлтанғали басымдықты танытып, 4:1 есебімен жеңіске жетті.

Осылайша Айдос Сұлтанғали финалға шығу үшін бақ сынайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 15:42:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/ahSBRv3P.jpeg"   type="image/jpeg"   length="309970"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан Оңтүстік Кореяның медицинадағы жасанды интеллект тәжірибесін зерделеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-ontustik-koreyanyn-medicinadagy-zhasandy-intellekt-tazhiribesin-zerdeledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-ontustik-koreyanyn-medicinadagy-zhasandy-intellekt-tazhiribesin-zerdeledi</guid>
                <description>Қазақстанның Денсаулық сақтау вице-министрі Ербол Оспанов бастаған делегация Сеулде өткен Дүниежүзілік биосаммитке қатысты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сапар шеңберінде делегация медициналық процестерді цифрландыру және жасанды интеллектіні қолдану мәселелеріне басымдық бере отырып, бірқатар маңызды екіжақты кездесу өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Корея Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрімен келіссөздер: кездесуде электрондық денсаулық сақтау (eHealth) саласындағы екіжақты ынтымақтастық, клиникаларда жасанды интеллектіні қолдануды стандарттау және медициналық цифрлық жүйелерді нормативтік-құқықтық реттеу мәселелері талқыланды.

Сараптамалық институттар мен медициналық-санитариялық алғашқы көмек тәжірибесін зерделеу.
Кореяның денсаулық сақтауды дамыту институтымен (KHIDI және HIRA) кездесуде цифрлық инновацияларды, стартаптарды және жасанды интеллектінің озық шешімдерін клиникалық практикаға енгізу жөніндегі нақты кейстер зерделенді.

Кореяның денсаулық сақтандыруын зерттеу және бағалау институтымен (HIRA) жасанды интеллект пен вig data-ны медициналық талдауды автоматтандыру, сақтандыру жүйесін оңтайландыру және тәуекелдерді басқару үшін пайдалану мүмкіндіктері талқыланды.


&quot;Сондай-ақ Оңтүстік Кореяның емханалары мен медициналық-санитариялық алғашқы көмек орталықтарының амбулаториялық көмекті цифрландыру, электрондық медициналық карталарды жүргізу және пациенттердің қозғалысын бойынша жұмыс тәжірибесін зерделеуге ерекше назар аударылды. Жеке сектормен кездесулер: денсаулық сақтау саласына арналған жасанды интеллект жүйелері мен цифрлық платформаларды әзірлеу, интеграциялау және коммерцияландыру бағытында жұмыс істейтін Оңтүстік Кореяның жетекші IT және биотехнологиялық компанияларымен де консультациялар өткізді, – делінген хабарламада. 


Кездесулер барысында жасанды интеллектіні қолданудың Оңтүстік Кореядағы озық практикасы  Қазақстанның мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесіне бейімдеу және енгізу үшін жан-жақты зерделенді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 14:36:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/lxdG9287.jpg"   type="image/jpeg"   length="162366"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Азық-түлік инфляциясының қарқыны бәсеңдеп келеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/azyk-tulik-inflyaciyasynyn-karkyny-basendep-keledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/azyk-tulik-inflyaciyasynyn-karkyny-basendep-keledi</guid>
                <description>Қазақстанда екінші ай қатарынан азық-түлік бағасының төмендеуі байқалады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Үкіметте Премьер-министрдің орынбасары  – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен кеңесте инфляцияның өзгеру динамикасы мен бағаны тұрақтандыру шаралары қаралды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, азық-түлік инфляциясы екінші ай қатарынан төмендеген, бағаның 0,1% деңгейіндегі дефляциялық үрдіс сақталып отыр. Баға өсімінің баяулауына әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары айтарлықтай әсер етуде. Жыл басынан бері бұл тауарлардың бағасы 1,8%-ға өсті. Ал өткен жылдың сәйкес кезеңінде өсім 8,3%-ды құраған. Яғни, биыл баға өсімі 4,6 есе төмен.

Өткен аптада қант 2,4%-ға, пияз 1,7%-ға, алма мен сәбіз 0,9%-ға, күріш 0,5%-ға, қой еті 0,4%-ға арзандады. Ал нан, макарон өнімдері, сары май, тұз және шай бағасы өзгерген жоқ.

Сонымен қатар күннің суытуына байланысты қияр бағасы 4,6%-ға, қырыққабат пен қызанақ 3,7%-ға, картоп 2,4%-ға қымбаттады. Алдағы қыс және көктем айларында жылыжайда өсірілетін көкөністердің бағасын тұрақтандыру мақсатында өндірушілермен тиісті меморандумға қол қойылады.

Бағаны тұрақтандырудың тиімді жолдарының  бірі – ауыл шаруашылығы жәрмеңкелері. Мұнда өндірушілер өз өнімдерін тұтынушыларға тікелей ұсынады. Бұдан бөлек, 17–27 қазан аралығында еліміздің барлық өңірінде «Bereke Fest» және «Republic Day» акциялары өтуде. Оларға 649 сауда нысаны қатысуда. Акциялар аясында сатып алушыларға күнделікті тұтынатын тауарлар мен сұранысқа ие азық-түлік өнімдері 50%-ға дейінгі жеңілдікпен ұсынылады.

Кеңес барысында Серік Жұманғарин азық-түлік инфляциясы өскен облыстардың әкімдіктерін тыңдады. Сондай-ақ барлық өңірге ауыл шаруашылығы жәрмеңкелерінің санын арттырып, халық көп тұтынатын азық-түлік өнімдерін қолжетімді бағамен жеткілікті көлемде қамтамасыз етуді тапсырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 13:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/o87kf9pd.jpeg"   type="image/jpeg"   length="378240"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мерей Мәулитқанов Олимпиада жүлдегерін жеңіп, әлем чемпионатының ширек финалына өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/merej-maulitkanov-olimpiada-zhuldegerin-zhenip-alem-chempionatynyn-shirek-finalyna-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/merej-maulitkanov-olimpiada-zhuldegerin-zhenip-alem-chempionatynyn-shirek-finalyna-otti</guid>
                <description>Қазақстандық балуан Мерей Мәулитқанов грек-рим күресінен Астанадағы әлем біріншілігінің ширек финалына өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Отандық спортшы 77 келіге дейінгі салмақтың 1/8 финалында Париж Олимпиадасының қола жүлдегері армениялық Малхас Амоянмен жолықты. 

Тартысты белдесуде отандасымыз 4:2 есебімен жеңіске жетіп, ширек финалға жолдама алды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 13:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/UtA4oz4Z.jpeg"   type="image/jpeg"   length="164775"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ибрагим Магомадов грек-рим күресінен әлем чемпионатын жеңіспен бастады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ibragim-magomadov-grek-rim-kuresinen-alem-chempionatyn-zhenispen-bastady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ibragim-magomadov-grek-rim-kuresinen-alem-chempionatyn-zhenispen-bastady</guid>
                <description>Грек-рим күресінен Қазақстан құрамасының балуаны Ибрагим Магомадов Астанада өтіп жатқан әлем чемпионатында алғашқы белдесуін өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық балуан 82 келіге дейінгі салмақта италиялық Лука Дариоццимен күш сынасты.

Бірінші кезеңде италиялық балуан 3:0 есебімен басым түсті. Дегенмен екінші үш минуттықта отандасымыз тізгінді өз қолына алып жеңіске жетті.

Айта кетейік, бұған дейін Мерей Мәулитқанов (77 келі) алғашқы кездесуінде жеңіске жеткен еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 11:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/edg8qpwF.jpeg"   type="image/jpeg"   length="102847"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елордада күрестен әлем чемпионаты басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/elordada-kuresten-alem-chempionaty-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/elordada-kuresten-alem-chempionaty-bastaldy</guid>
                <description>Астана төрінде күрес түрлерінен әлем чемпионаты басталды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан құрамасынан алғаш болып грек-рим шебері Мерей Мәулитқанов бозкілемге шықты. Ол 77 келіге дейінгі салмақтағы алғашқы белдесуінде Кан Хенджинмен (Оңтүстік Корея) кездесті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Отандасымыз айқын басымдық танытып, 9:0 есебімен белдесуді өз пайдасына шешті.

Сондай-ақ бүгін, 24 қазанда Исхар Курбаев (55 келіге дейін), Айдос Сұлтанғали (60 келіге дейін) және Ибрагим Магомадов (82 келіге дейін) ел намысын қорғайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 11:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/hooSH026.jpeg"   type="image/jpeg"   length="253970"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан мен Оман арасында тікелей әуе қатынасы ашылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-men-oman-arasynda-tikelej-aue-katynasy-ashyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-men-oman-arasynda-tikelej-aue-katynasy-ashyldy</guid>
                <description>Рейстер Airbus A320 үлгісіндегі әуе кемелерімен орындалады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2026 жылғы 24 қазанда, Қазақстан Республикасының күні қарсаңында, «Air Astana» әуе компаниясының Астана – Салала (Оман Сұлтандығы) бағыты бойынша жаңа халықаралық әуе рейсін ашу салтанаты өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жаңа бағыттың ашылуы Мемлекет басшысының авиация саласын дамыту, халықаралық ұшу бағыттарының географиясын кеңейту және Қазақстанның транзиттік авиациялық хаб ретіндегі ұстанымын нығайту жөніндегі тапсырмасын орындау аясында жүзеге асырылуда.

Екі ел арасындағы әуе қатынасын дамытудағы маңызды қадамдардың бірі – ағымдағы жылғы 6 қазанда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Оман Сұлтаны Хайсам бен Тариқ Әл Саидтың кездесуі аясында Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Оман Сұлтандығының Үкіметі арасында әуе қатынасы туралы келісімге қол қойылуы болды.

Жаңа рейстің ашылуына арналған салтанатты рәсімге Қазақстан Республикасы Көлік вице-министрі Талғат Ластаев, «Air Astana» әуе компаниясының аға вице-президенті Ерболат Байсалықов, сондай-ақ Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайының басқарма төрағасының орынбасарлары Руслан Пыштанов пен Ермек Күміспаев, Оман Сұлтандығының Қазақстан Республикасындағы Елшілігінің өкілдері қатысты.

Алғашқы рейспен 140 жолаушы ұшты, бұл әуе кемесіндегі орындардың толық толғанын көрсетеді. Бір күн бұрын, 23 қазанда, Алматыдан Салала қаласына алғашқы рейс орындалып, ондағы жолаушылар орындары да толық толды.

Қазіргі уақытта Қазақстан мен Оман арасындағы әуе қатынасы SalamAir әуе компаниясының Алматы – Маскат бағыты бойынша да жүзеге асырылуда. Осылайша, қазақстандық әуе тасымалдаушы Оман Сұлтандығына екі жаңа бағыт ашу арқылы өзінің халықаралық маршруттық желісін кеңейтті.

Жаңа әуе бағыттарының ашылуы Қазақстан мен Оман арасындағы туристік, сауда-экономикалық және мәдени байланыстарды дамытуға, сондай-ақ азаматтардың саяхаттау мүмкіндіктерін кеңейтуге ықпал етеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 10:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/xpOLxwNR.jpg"   type="image/jpeg"   length="73584"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әлемдік энергетикалық дағдарыс 2027 жылға дейін созылуы мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/alemdik-energetikalyk-dagdarys-2027-zhylga-dejin-sozyluy-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/alemdik-energetikalyk-dagdarys-2027-zhylga-dejin-sozyluy-mumkin</guid>
                <description>Халықаралық энергетикалық агенттік басшысы Фатих Бирол жаһандық энергетика нарығының келесі жылы да тұрақтануына сенімді негіз көрмейтінін мәлімдеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ормуз бұғазындағы дағдарыс, отын жеткізіліміндегі іркілістер мен дизель тапшылығы әлем экономикасына қысым түсіруді жалғастыруы мүмкін, деп жазады inbusiness.kz сайты Анадолы басылымына сілтеме жасап.

Әлемдік энергетикалық дағдарыс 2027 жылы да жалғасуы ықтимал. Бұл туралы Халықаралық энергетикалық агенттіктің (IEA) атқарушы директоры Фатих Бирол 23 қазанда Ыстанбұлда өткен COP31 климаттық саммиті алдындағы инвестициялық жиында мәлімдеді. Оның айтуынша, қазіргі ахуал мен мемлекеттердің энергетикалық саясаты нарықтардың келесі жылы тез арада қалыпқа келетініне сенуге негіз бермейді. 


«Мен 2027 жылы жағдайдың қалыпқа келетініне оптимистік көзқараспен қарай алмаймын. Тіпті оқиғаларға барынша оң тұрғыдан қарауға тырысқанның өзінде, бұған сендіретін дәлел таба алмай отырмын», – деді Фатих Бирол.


Оның сөзінше, энергетикалық дағдарыс 2027 жылы да әртүрлі формада жалғасуы мүмкін. Тіпті жаңа соққылар болмаса да, әлем елдеріне қазіргі дағдарыстың салдарын еңсеру үшін уақыт қажет.

Ормуз бұғазы – әлемдік энергетикадағы негізгі тәуекелдердің бірі

Қазіргі дағдарыстың басты факторларының бірі – Ормуз бұғазы төңірегіндегі жағдай. Бұл теңіз жолы Таяу Шығыста өндірілетін мұнай мен мұнай өнімдерін әлемдік нарықтарға жеткізуде маңызды рөл атқарады. Сондықтан ондағы кеме қатынасының бұзылуы мұнай, отын және басқа да энергетикалық ресурстардың халықаралық саудасына тікелей әсер етеді.

Халықаралық энергетикалық агенттіктің бағалауынша, Таяу Шығыстағы қақтығыс жаһандық мұнай нарығында бұрын-соңды болмаған ауқымдағы жеткізу іркілісін туғызды. Ормуз бұғазы арқылы өтетін мұнай мен мұнай өнімдерінің ағыны күрт төмендеп, өңірдегі бірқатар өндіруші елдер өндіріс көлемін қысқартуға мәжбүр болды.

Мұндай жағдайда әлемдік нарыққа тек шикі мұнай жеткізу көлемі ғана емес, оны өңдеу және дайын отын түрлерін тасымалдау да әсер етеді. Жеткізілімдердің баяулауы дизель мен авиациялық отын секілді өнімдер нарығында қосымша қысым тудыруы мүмкін.

Биролдың пікірінше, Ормуз бұғазындағы дағдарыс энергетикамен ғана шектелмей, экономика мен ауыл шаруашылығына да ықпал етіп отыр. Сондықтан мемлекеттер, компаниялар мен инвесторлар өздерінің қысқа және ұзақ мерзімді стратегияларын қайта қарауға мәжбүр.

Дизель тапшылығы мен бағаның өсу қаупі

Энергетикалық дағдарыс жағдайында ерекше назар аударуды қажет ететін бағыттардың бірі – дизель нарығы. Бұл отын жүк тасымалы, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және басқа да экономикалық салалар үшін маңызды.

IEA дерегіне сәйкес, Таяу Шығыстан өңделген мұнай өнімдерін жеткізу әлі де шектеулі. Бұған қоса, Ресей мұнай өңдеу зауыттарына жасалған украиналық шабуылдар дизель нарығына қосымша қысым түсіріп отыр. Агенттік мұндай жағдай ұсыныстың тарылуына және бағаның өсуіне әкелуі мүмкін екенін ескертті.

Дизель қымбаттаса, оның әсері жанармай құю бекеттеріндегі бағамен ғана шектелмейді. Тасымалдаушылардың шығындары өскен жағдайда тауарларды жеткізу құны да жоғарылауы мүмкін. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру мен тасымалдаудан бастап, өнеркәсіптік тауарлардың бағасына дейін ықпал етуі ықтимал.

Сондықтан энергетикалық нарықтағы ұзаққа созылған тұрақсыздық инфляциялық қысымды күшейту тәуекелін де арттырады.

Төтенше мұнай қорлары жағдайды қаншалықты жеңілдете алады?

Энергетикалық дағдарыстың салдарын жұмсарту үшін бірқатар мемлекет стратегиялық мұнай қорларын нарыққа шығаруға келісті.

IEA-ның мәліметінше, ұйымға мүше елдер 2026 жылғы наурызда нарыққа 400 миллион баррель мұнай шығаруға уағдаласқан. Қазан айының басындағы есеп бойынша, оның шамамен 325 миллион баррелі жеткізіліп үлгерген. Бұл – келісілген көлемнің 80 пайызынан астамы.

Стратегиялық қорларды пайдалану ұсыныс тапшылығын уақытша азайтуға және нарықтағы дүрбелеңді бәсеңдетуге көмектеседі. Алайда бұл шара жеткізілім арналарының ұзақ уақытқа бұзылуы сияқты түпкілікті мәселелерді өздігінен шеше алмайды.

Сондықтан энергетикалық қауіпсіздік үшін төтенше қорлармен қатар, мұнай мен газ жеткізудің балама бағыттарын дамыту, энергия көздерін әртараптандыру және тұтыну тиімділігін арттыру маңызды болып отыр.

Еуропа мен Азияға қандай қауіп бар?

Энергетикалық ресурстар үшін жаһандық бәсекенің күшеюі импортқа тәуелді елдерге қосымша қысым түсіруі мүмкін. Әсіресе табиғи газ қорын қыс мезгіліне дейін толықтыруға тырысатын Еуропа үшін жеткізілімдегі кез келген жаңа іркіліс маңызды.

IEA басшысының 2027 жылға қатысты ескертуі де осы тәуекелдермен байланысты. Энергетикалық нарықтардағы тұрақсыздық ұзаққа созылса, мемлекеттер отын қорларын толықтыруға көбірек қаражат жұмсап, тұтынушылар үшін энергия құнының жоғары болу қаупі сақталуы мүмкін.

Азия елдері де Таяу Шығыстан келетін энергия ресурстарына тәуелділігіне қарай түрлі деңгейде әсер сезінуі ықтимал. Мұнай мен газ жеткізілімінің өзгеруі халықаралық нарықта сатып алушылар арасындағы бәсекені күшейтіп, импорттаушы мемлекеттердің шығындарын арттыруы мүмкін.

Дегенмен дағдарыстың әр елге әсері бірдей болмайды. Ол импортқа тәуелділікке, стратегиялық қорлардың көлеміне, ішкі өндіріс мүмкіндігіне және балама жеткізу жолдарының қолжетімділігіне байланысты.

Энергетикалық дағдарыс қандай өзгерістерге түрткі болуы мүмкін?

Фатих Бирол қазіргі жағдайды 1973 және 1979 жылдардағы мұнай дағдарыстарымен салыстырды. Оның айтуынша, сол кезеңдерде туындаған энергетикалық күйзелістер атом энергетикасының дамуына және көлік құралдарының отын тиімділігін арттыруға ықпал еткен.

IEA басшысы қазіргі дағдарыс та елдердің энергетикалық саясатын қайта қарауына түрткі болуы мүмкін деп есептейді. Оның ішінде электрлендіруді жеделдету, энергия көздерін әртараптандыру және энергетикалық қауіпсіздікті күшейту мәселелері бар.

Бирол COP31 аясында электр энергиясының әлемдік энергия тұтынуындағы үлесін 2035 жылға қарай 23 пайыздан 35 пайызға дейін жеткізу жөніндегі бастаманы да ұсынды. Оның пікірінше, электрлендіру энергетикалық қауіпсіздікті нығайтып, шығарындыларды азайтуға көмектесе алады.

Дағдарыс 2027 жылы міндетті түрде жалғаса ма?

IEA басшысының мәлімдемесі – қазіргі тәуекелдерге негізделген болжам. Бұл әлемдік энергетикалық дағдарыс 2027 жылдың соңына дейін міндетті түрде жалғасады дегенді білдірмейді.

Нарықтың қалпына келу қарқыны Таяу Шығыстағы жағдайға, Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасының қалпына келуіне, мұнай мен мұнай өнімдерінің жеткізілім көлеміне және мемлекеттердің қабылдайтын шараларына байланысты болады.

Егер жеткізілім арналары тұрақтанып, геосаяси шиеленіс бәсеңдесе, энергетикалық нарықтағы қысым да біртіндеп азаюы мүмкін. Ал жаңа қақтығыстар немесе инфрақұрылымға келетін залал жағдайды одан әрі қиындатуы ықтимал.

Осылайша, Фатих Биролдың ескертуі әлемдік энергетикалық жүйенің әлі де елеулі тәуекелдерге тап болып отырғанын көрсетеді. 2027 жылы нарықтардың толық тұрақтануы кепілдендірілмеген, ал қазіргі дағдарыстың салдары мемлекеттерге, бизнеске және тұтынушыларға келесі жылы да әсер етуі мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 09:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/YLks9Kgy.png"   type="image/png"   length="2366500"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Трамптың билігі қыл үстінде тұр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tramptyn-biligi-kyl-ustinde-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tramptyn-biligi-kyl-ustinde-tur</guid>
                <description>Конгресс сайлауында Трамп саяси күйреудің аз-ақ алдында тұрғандай: рейтингі құлдырап, саяси дағдарыс пен импичмент қаупі өршіді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Соңғы сауалнамалар жылдың шешуші саяси додасы қарсаңында Дональд Трампты қолдайтындар күрт азайғанын, ал, демократтардың бедел-басымдығы арта түскенін көрсетті. Ақ үйді және Мар-а-Лагоны не күтіп тұр? АҚШ-тағы саяси текетірестің одан ары өршіп, қауіпті шекке жету сценарийлерін inbusiness.kz сараптады.

65% қарсы: Трамптың рейтингі тарихи төмен деңгейде

Америка Президенті, Республикалық партия көшбасшысы Дональд Трамп 2026 жылғы 3 қарашада өтетін аралық сайлауға президенттік екі мерзіміндегі ең төменгі халықтық қолдау көрсеткішімен қадам басуда. Америкалықтардың 65%-ы оның экономикалық саясатына наразы. Қолдайтындар үлесі небәрі 34%. Сонымен қатар сайлаушылардың басым бөлігі демократтарға көбірек ықылас танытады. Бұл енді жай ғана имидж мәселесі емес. Бұл – Конгресті қазіргідей тұтас бақылаудан айырылу қаупі.

Кеше жарияланған CNBC All-America Economic Survey сауалнамасына сәйкес, Трамптың экономикалық саясатына қатысты қолдау көрсеткіші минус 31 пайыздық тармаққа дейін төмендеген. Бұл – оның президенттік каденцияларындағы ең нашар нәтиже, әрі CNBC жүргізген зерттеулер тарихындағы ең төмен көрсеткіш.

Сауалнамаға қатысқан әрбір он америкалықтың сегізі елдегі экономикалық ахуалды нашар деп бағалаған. Тіпті республикашылдардың өз арасында да экономикалық пессимизм ушықты. Партия жақтастарының 35%-ы ел экономикасының жағдайына теріс көзқарас білдірген. Наразылар шілде айынан бері 6 пайыздық тармаққа өскен.

Демек, Трамптың президенттіктегі екі мерзімін қоса алғанда, республикашылдар арасындағы экономикалық пессимизм бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Енді оны тіпті өз партияластарының өзі де бұрынғыдай бірауыздан қолдап отырған жоқ.

«Экономика Трамптың Ақ үйге оралу жолындағы басты көзірлерінің бірі болған еді. Енді, керісінше, ол президенттің ең осал тұсына айналды. Мұндай жағдайға тәуелсіз сайлаушылардың наразылығы күшейгендіктен емес, республикашылдардың өз ұстанымы өзгергендіктен жеттік», – деді зерттеуге қатысқан Public Opinion Strategies компаниясының серіктесі Мика Робертс.

Президенттің жалпыұлттық рейтингі де күрт құлдырау үстінде. 21 қазанда жарияланған CNN сауалнамасына сәйкес, америкалықтардың небәрі 32%-ы Трамптың қызметіне оң баға берсе, 67%-ы оған қарсы.

CNBC дерегінше, америкалықтар Конгрестің демократтардың бақылауына өткенін көбірек қалайды. Бұл нұсқаны қолдайтындар – 52%, ал республикашылдардың бақылауын жақтайтындар – 45%.

Билеуші партия үшін бұл – үлкен сын-қатер. Өйткені тек өзіне адал жақтастардың қолдауына ие болуы жеткіліксіз. Ең бастысы, сол адамдарды үйде қалмай, сайлау учаскелеріне келіп, дауыс беруге жұмылдыру.

Америкалықтардың 54%-ы Трамптың қызметтен кетуін қалайды

Саяси жағдайды одан әрі күрделендіретін тағы бір фактор бар. Ол – америкалықтардың Трампқа импичмент жариялау мәселесіне деген көзқарасы. Politico poll жүргізген сауалнама нәтижесіне сәйкес, америкалықтардың 54%-ы Трампқа импичмент жариялауды қолдайды. Олардың пікірінше, Мемлекет басшысының әрекеттері оны президенттік қызметінен шеттетуге негіз бола алады. Сауалнама 2026 жылғы 16–19 қазан аралығында жүргізілген.

«Респонденттердің 41%-дан астамы «Трамп президенттік лауазымын өзінің немесе отбасының пайдасына пайдаланды» деп мәлімдеді. Сауалнамаға қатысқандардың үштен бірі демократтар ең алдымен оның қалай байығанын тексеруге басымдық беруі керек деп санайды. Тағы үштен бірі демократтардың Трамптың иммигранттарға қатысты қатаң шараларына назар аударғанын қалайды», – деп жазды Politico.

Демократтарды қолдауға ниетті сайлаушылар арасында мұндай көзқарасты жақтайтындардың үлесі 81%-ға жеткен. Ал, республикашылдардың төрттен бірі де осы пікірмен келіседі.

Саяси қысым күшейіп, жағдай тығырыққа тірелген тұста Дональд Трамп сасқаннан сайлаушылардың дауысын «сатып» алуға көшкендей. Ол республикашылдар Конгрестегі бақылауын сақтап қалса, кәмелетке толған әрбір америкалыққа 5 мың доллардан үлестіруге уәде берді. Ол төлемді «Трамп дивидендтері» деп атады.

Трамп жеңілсе не болады: бес сценарий

Америкалық сарапшылар мен ақпарат құралдары Президенттің төтенше өкілеттіктерін пайдалануы, федералдық күштерді аттандыруы, бюллетеньдерді тәркілеуі және сайлау нәтижелеріне дау келтіруі секілді сценарийлерді талқылап жатыр.

№1 сценарий: бюллетеньдер мен дауыс санау жабдықтарын тәркілеу. Болжамдардың біріне сәйкес, Президент заң бұзушылықтарды тергеу сылтауымен және өзіне қолайсыз сайлау нәтижесін қайта қарату мақсатында бүкіл ел бойынша бюллетеньдерді немесе дауыстарды санауға арналған жабдықтарды алып қоюға бұйрық беруі мүмкін.

Алайда мұндай әрекеттер үшін салмақты заңды негіздер табуы қажет. Оның үстіне, бұл бастама сайлау органдарының қарсылығына және сотқа шағымдардың жаппай түсуіне әкелуі ықтимал. Яғни, Президенттің кез келген шешімі автоматты түрде орындала бермейді: оның заңдылығы мен өкілеттік шегі саяси әрі құқықтық тартыстың өзегіне айналуы мүмкін.

№2 сценарий: төтенше жағдай режимін енгізу немесе «Көтеріліс туралы заңды» пайдалану. Бұл нұсқа федералдық күштерді, ішкі армияны жекелеген штаттарға енгізуді қарастырады. Алайда 2026 жылғы 16 қазанда Brennan Center for Justice ұйымы жариялаған түсіндірмеге сәйкес, төтенше өкілеттіктер Трампқа дауыс беру процесін өз бақылауына алуға, сайлау машиналарын тәркілеуге, әскерді сайлау учаскелеріне орналастыруға құқық бермейді.

Тетікті осы мақсатта пайдалануға жасалған кез келген әрекет сот талқылауларына ұласып, тіпті жекелеген штаттарда жаппай қарсылық пен көтеріліс сипатындағы қақтығыстарға түрткі болуы мүмкін.

№3 сценарий: сайлау нәтижелері төңірегіндегі ұзаққа созылатын құқықтық және әкімшілік сергелдең. Бұл жағдайда сайлау нәтижелеріне жаппай дау айтылып, жекелеген округтер бойынша сот процестері басталуы мүмкін. Дауыстарды қайта санау ісі шетсіз-шексіз жалғасып, нәтижелерді ресми бекіту, яғни сертификаттау процесі әдейі созбалаңға салынуы ықтимал.

Мұның соңы мемлекеттік басқару жүйесіндегі күрделі дағдарысқа әкелер еді. Мысалы, ел бюджеті уақытында қабылданбай қалады. Егер дау-дамай уақтылы шешілмесе, 2027 жылғы қаңтарда жаңадан сайланған Конгресс өз жұмысына кірісе алмайды.

Мұндай рәсімдер АҚШ-тың сайлау жүйесінде қарастырылғанымен, олардың тәртібі штаттардың заңнамасына сәйкес реттеледі.

№4 сценарий: дауыс беруді кейінге қалдыру немесе мүлде тоқтату әрекеті. Федералдық сайлаудың күні заңмен белгіленген: дауыс беру бір аптадан соң, 3 қарашада өтуге тиіс.

Бұған қоса, АҚШ-тың көптеген штатында пошта арқылы дауыс беру және бюллетенді мерзімінен бұрын тапсыру науқаны әлдеқашан басталып кеткен. Себебі, бұл процестер негізгі сайлау күніне бірнеше апта қалғанда-ақ іске қосылады.

Азаматтық соғыс қаупі қаншалықты шынайы?

Ең қауіпті салдар заңгерлердің соттағы тартысымен шектелмеуі мүмкін. Негізгі сын-қатер – саяси қарсыластардың бір-бірінің жеңісін мойындаудан бас тартуы. Егер Трамп сайлауда жеңілгенін мойындамаса, америкалық сарапшылар саяси текетірестің күрт өршуін жоққа шығармайды. Тіпті бұл жағдай ауқымды ішкі қақтығыстарға, ең нашар сценарийде азаматтық соғысқа ұласуы мүмкін.

2026 жылғы қазанда Чикаго университетінің саясаттанушысы Роберт Пейп америкалықтардың саяси зорлық-зомбылықты ақтауға бейімділігі қауіпті деңгейде дейін жеткенін ескертті.

CPOST сауалнамасының қорытындысында, америкалықтардың 25%-ы Трампты биліктен кетіру үшін күш қолдануды ақтауға болады деп санайды. Трампты қолдайтындар мен оған қарсы топтардың саяси зорлық-зомбылығын жақтайтындардың жиынтық үлесі 41%-ға жеткен. Бұл шамамен 90 миллион ересек америкалыққа тең.

Зерттеушілер сайлау төңірегіндегі жанжал осы үрдісті одан ары күшейтуі мүмкін дейді. Дегенмен мұны «америкалықтардың басым бөлігі қарулы көтеріліске қатысуға дайын» немесе «елде азаматтық соғыс міндетті түрде басталады» деп түсінуге болмайды. Керісінше, америкалықтардың 70%-дан астамы зорлық-зомбылыққа қарсы.

Басқаша айтқанда, азаматтық соғыс – ықтимал сценарийлердің бірі, бірақ оның сөзсіз болатынын дәлелдейтін негіз жоқ. Бірақ саяси өшпенділіктің күшеюі, демократиялық институттарға деген сенімнің әлсіреуі қоғамдағы тұрақтылыққа елеулі қатер төндіреді.

Республикашылдар Конгрестегі бақылауынан айырылған күннің өзінде, бұл Дональд Трамптың президенттік өкілеттіктерінің автоматты түрде тоқтатылатынын білдірмейді. Демократтар Конгрестегі басымдыққа қол жеткізсе, тек Президент әкімшілігіне қатысты тергеулер жүргізуге және оның заңнамалық бастамаларына тосқауыл қоюға ғана мүмкіндік алады. Бұл Ақ үйдің саяси маневр жасау мүмкіндігін шектеп, Президентке қарсы қысымды күшейтуі ықтимал.

Импичмент жариялау үшін Өкілдер палатасында бөлек дауыс беру қажет. Президентті кінәлі деп танып, қызметінен кетіру үшін сенаторлардың үштен екісінің қолдауы керек. Алайда алдағы сайлауда сенаторлар негізінен Республикалық партияны қызу қолдайтын штаттарда өтетіндіктен, жоғарғы палата бәрібір Трамп жақтастарының бақылауында қалады деп болжануда.

Осылайша, 2026 жылғы аралық сайлау АҚШ үшін елдің саяси бағытын, демократиялық институттарының тұрақтылығын және қоғамның ішкі бірлігін айқындайтын шешуші кезеңге айналуы мүмкін.

Сайлау нәтижелеріне байланысты ықтимал дағдарыстың қалай өрбитіні АҚШ-тың саяси жүйесі мен қоғамының бұл сынаққа қаншалықты төтеп бере алатынын көрсеткелі тұр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 09:08:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/hYTR7a8G.png"   type="image/png"   length="2496202"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Қазақстанның игілігі үшін атқарып жатқан еңбегіңізге алғыс айтамын»: Президент NVIDIA басшысын қабылдады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstannyn-igiligi-ushin-atkaryp-zhatkan-enbeginizge-algys-ajtamyn-prezident-nvidia-basshysyn-kabyldady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstannyn-igiligi-ushin-atkaryp-zhatkan-enbeginizge-algys-ajtamyn-prezident-nvidia-basshysyn-kabyldady</guid>
                <description>Мемлекет басшысы NVIDIA компаниясының негізін қалаушы және президенті Дженсен Хуангты қабылдады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ақордада өткен кездесуде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев NVIDIA басшысы сапарының екіжақты ынтымақтастықты нығайтудағы маңызын атап өтіп, оның отандық жасанды интеллект экожүйесін дамытуға қосқан үлесіне ризашылық білдірді.


“NVIDIA компаниясымен ықпалдастыққа соны серпін беру тұрғысынан сапарыңыздың мәні зор. Серіктестігімізді нығайту жолындағы және Қазақстанның игілігі үшін атқарып жатқан еңбегіңізге алғыс айтқым келеді”, – деді Мемлекет басшысы.



Қасым-Жомарт Тоқаев цифрландыру мен жасанды интеллектіні дамытуды ұлттық басымдық ретінде атады, сондай-ақ биыл елімізде Цифрландыру және жасанды интеллект жылы жарияланғанын еске салды.

Мемлекет басшысы NVIDIA мен Higgsfield компаниялары арасындағы әріптестікті қуаттайды. Оның айтуынша, халқымыз аталған компанияның отандық технологиялық жобаларға атсалысқанын құп көреді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Сымбат Айдархан</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 19:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/JxMSMoal.jpg"   type="image/jpeg"   length="396863"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қостанайлық жас теннисші халықаралық турнирде қола жүлдегер атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kostanajlyk-zhas-tennisshi-halykaralyk-turnirde-kola-zhuldeger-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kostanajlyk-zhas-tennisshi-halykaralyk-turnirde-kola-zhuldeger-atandy</guid>
                <description>Италияның Линьяно қаласында өтіп жатқан үстел теннисінен «WTT Youth Contender Lignano» халықаралық жасөспірімдер турниріне 30 елдің спортшылары қатысып жатыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Байрақты бәсекеде Қостанай қаласының жас спортшысы Дагир Данияров қола жүлдеге ие болды.

U11 жас санатында өнер көрсеткен Дагир жарыс барысында бірнеше қарсыласын жеңіп, үздік нәтижелер көрсетті.

Ол италиялық Мартино Ротаны 3:1, Сантьяго Кьеричиниді 3:0 және Баттиста Сбернаны 3:0 есебімен ұтты.

Ал жартылай финалдық кездесуде Қытайдың Гонконг қаласынан келген Сюй Чуньшуньге 1:3 есебімен жол берді.

Осылайша, қостанайлық спортшы халықаралық турнирдің қола жүлдесін иеленді.

Дагир Данияровтың жаттықтырушысы – Ғаип Данияров.

Жас спортшыны жүлдесімен құттықтап, алдағы жарыстарда толағай табыс тілейміз!
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Сымбат Айдархан</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 18:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/dYEffJFM.jpeg"   type="image/jpeg"   length="685827"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан NVIDIA-ның өңірлік орталығын құруды ұсынды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-nvidia-nyn-onirlik-ortalygyn-kurudy-usyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-nvidia-nyn-onirlik-ortalygyn-kurudy-usyndy</guid>
                <description>Орталықты QAIRU базасында құру жоспарланып отыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Астанадағы alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығына NVIDIA компаниясының негізін қалаушы әрі бас атқарушы директоры Дженсен Хуанг келді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
  
Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Qazaq AI Research University (QAIRU) алаңында Қазақстанның жасанды интеллект саласындағы әлеуетін, жоғары білім беруді цифрлық трансформациялау нәтижелерін және NVIDIA компаниясымен ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі ұсыныстарды таныстырды. 

Басты бастамалардың бірі – Қазақстанда NVIDIA-ның физикалық жасанды интеллект пен симуляциялық технологиялар жөніндегі өңірлік орталығын – NVIDIA Physical AI Hub құру ұсынысы. Physical AI Hub Орталық Азиядағы университеттердің білім беру және ғылыми әлеуетін, NVIDIA компаниясының технологиялық мүмкіндіктерін және экономиканың нақты секторының қажеттіліктерін бір арнаға тоғыстыруға бағытталған.

Ғылым және жоғары білім министрлігінің хабарлауынша, ұсынылып отырған ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі – NVIDIA Deep Learning Institute (DLI) бағдарламасын дамыту. Пилоттық кезеңде Қазақстанның 12 техникалық жоғары оқу орнының өкілдері бастамаға қатысып, төрт оқытушы NVIDIA DLI амбассадоры мәртебесін алды. Олардың даярлығы халықаралық білім беру тәжірибесін таратуға, практикалық сабақтар өткізуге және студенттердің жеделдетілген есептеулер, деректерді өңдеу мен жасанды интеллект салаларындағы құзыреттерін дамытуға мүмкіндік береді.

Алдағы ынтымақтастық аясында NVIDIA DLI Ambassador бағдарламасын кеңейтіп, болашақта 100-ден астам университетті қамту ұсынылады. Негізгі басымдықтар оқытушыларды даярлау және сертификаттау, NVIDIA оқу материалдарын бейімдеу, сондай-ақ мамандандырылған курстарды қазақстандық жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларына енгізу болмақ.

Ұсынылып отырған NVIDIA Physical AI Hub орталығын қазақстандық университеттердің, шетелдік жоғары оқу орындары филиалдарының және технологиялық серіктестердің қатысуымен QAIRU базасында құру жоспарланып отыр. Орталық аясында NVIDIA DLI өңірлік алаңын, университеттік зертханалар желісін және NVIDIA Omniverse пен Isaac технологиялары негізінде шешімдер әзірлеу мен сынақтан өткізуге арналған өнеркәсіптік кәсіпорындармен бірлескен алаңдарды дамыту көзделеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 16:34:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/M8u4olsD.jpg"   type="image/jpeg"   length="99560"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[7 қазақстандық боксшы U19 әлем чемпионатының ширек финалына шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/7-kazakstandyk-boksshy-u19-alem-chempionatynyn-shirek-finalyna-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/7-kazakstandyk-boksshy-u19-alem-chempionatynyn-shirek-finalyna-shykty</guid>
                <description>Қазақстандықтар жартылай финалға шығу үшін жұдырықтасады.


 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Черногорияның Будва қаласында өтіп жатқан бокстан 19 жасқа дейінгі спортшылар арасындағы әлем чемпионатында Қазақстан құрамасының жеті боксшысы ширек финалға жолдама алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

1/8 финал қорытындысы бойынша Әділ Асқанбай (50 келі), Айдос Үсенов (55 келі), Данияр Ақбисенов (60 келі), Ақжүрек Қалабай (65 келі), Бибарыс Әшірбай (70 келі), Еркетаң Жарқынбек (90 келі) және Владислав Саможонов (+90 келі) келесі кезеңге өтті.

Енді қазақстандық боксшылар жартылай финалға шығу үшін бақ сынайды.

Айта кетейік, World Boxing ұйымы өткізетін әлем чемпионаты 27 қазанға дейін жалғасады. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Мейірім Бақытбек</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 15:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/65gXePap.jpeg"   type="image/jpeg"   length="61175"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қоғамымызда жаңарған этика қалыптастыруымыз қажет – Мемлекет басшысы]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kogamymyzda-zhanargan-etika-kalyptastyruymyz-kazhet-memleket-basshysy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kogamymyzda-zhanargan-etika-kalyptastyruymyz-kazhet-memleket-basshysy</guid>
                <description>Адам капиталын дамыту – еліміздің конституциялық міндеті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты жиында сөйлеген сөзінде айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Өздеріңіз білесіздер, қазір әлем аса жоғары қарқынмен өзгеруде. Өркениет көшінен қалып қоймау үшін заман талабына сай әрекет ету ұдайы маңызды. Адам капиталын дамыту – еліміздің конституциялық міндеті. Біз саналы, жауапкершілігі мол, ойы ұшқыр, бәсекеге қабілетті, отаншыл және адал азаматтарды тәрбиелеуіміз керек. Бұл – еліміздің өсіп-өркендеуінің кепілі», – деді Президент.


Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, отаншылдық, еңбекқорлық, жасампаздық, өзара сыйластық, жанашырлық құндылықтарын кең ауқымда дәріптеп, қоғамымызда жаңарған этика қалыптастыруымыз қажет.


«Халықаралық ахуалды, соның ішінде дамыған елдерде болып жатқан соңғы оқиғаларды көріп-біліп отырсыздар. Расында Заң мен Тәртіп сақталмаса, татулық пен ынтымақ болмаса, ешқандай даму, қысқасы, төрт құбыламыз түгел болмайтыны айдан анық. Біз ауызбіршілігімізді сақтап, ортақ мүдде жолында біртұтас қоғам болып еңбек етсек, кез келген белесті бағындырамыз, барлық мақсат-мұратымызға жетеміз. Мен бұған кәміл сенемін!», – деп атап өтті Мемлекет басшысы.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/SYP3Iezf.jpg"   type="image/jpeg"   length="97812"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Еуропа мен Азияны жалғайтын жолдар Қазақстан арқылы өтеді – Президент]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/europa-men-aziyany-zhalgajtyn-zholdar-kazakstan-arkyly-otedi-prezident</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/europa-men-aziyany-zhalgajtyn-zholdar-kazakstan-arkyly-otedi-prezident</guid>
                <description>Қазақстан орта держава ретінде әлемдік тәртіптің нығаюына елеулі үлес қосып келе жатқан, дамыған, тұрақты әрі зайырлы мемлекет болып танылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты жиында сөйлеген сөзінде айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Жеті жыл ішінде он мыңдаған шақырым автокөлік жолы мен теміржолдар салынып, жөнделді. Еуропа мен Азияның арасын жалғап тұрған көлік, энергетика және цифрлық тораптар Қазақстан арқылы өтіп жатыр. Қазақстан орта держава ретінде әлемдік тәртіптің нығаюына елеулі қосып келе жатқан, дамыған, тұрақты әрі зайырлы мемлекет болып танылды. Сындарлы және жауапты сыртқы саясаттың арқасында еліміздің әлемдік абырой-беделі артуда. Қазақстан төлқұжатының мәртебесі жоғары. Еліміздің азаматтары мен бизнес өкілдері үшін барлық елдің есігі ашық. Сонымен қатар Қазақстан дүние жүзінде болып жатқан түбегейлі цифрлық өзгерістерге белсене қатысуда», – деді Президент.


Елордамызда Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығы мен заманауи Astana Hub технопаркі жұмыс істейді. 


«ІТ қызметтердің экспорты 1 миллиард доллардан асты. Екі суперкомпьютер іске қосылды. Оның игілігін отандық компаниялар мен ғалымдар көріп жатыр. Жақында аса қуатты тағы бір суперкомпьютер пайдалануға беріледі. Жаңадан салынып жатқан дата орталықтар кластері – Деректерді өңдеу орталығының алқабы цифрлық экономиканың берік негізін қалайды. Біз Digital Qazaqstan жалпыұлттық стратегиясын жүзеге асыруды қолға алдық, жасанды интеллект технологиясы қоғамның барлық саласына енгізіледі. Мұның бәрі – цифрлық, басқаша айтқанда, халқымыздың игілігіне қызмет ететін өркендеген мемлекет құруға бағытталған қадам», – деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/hVCSKb56.jpg"   type="image/jpeg"   length="63326"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әлемдегі ең ықпалды елдердің қатарына қосылып, 34-орында тұрмыз – Президент]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/alemdegi-en-ykpaldy-elderdin-kataryna-kosylyp-34-orynda-turmyz-prezident</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/alemdegi-en-ykpaldy-elderdin-kataryna-kosylyp-34-orynda-turmyz-prezident</guid>
                <description>2019 жылдан бері ел экономикасы 30 пайызға жуық өсті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты жиында сөз сөйледі, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Қоғамның барлық саласын қамтыған реформалар еліміздің дамуына тың серпін берді. 2019 жылдан бері экономикамыз 30 пайызға жуық өсті. Жан басына шаққанда ішкі жалпы өнім көлемі 15 мың доллардан асты. «Ұлттық қор – балаларға» жобасы аясында 7 миллион баланың есепшотына 2,5 миллиард доллар қаржы аударылды. Былтыр 20 миллионнан астам шаршы метр тұрғын үй салынды. Бұл – бұрын-соңды болмаған көрсеткіш. Азаматтардың орташа өмір сүру ұзақтығы 76 жасқа жақындады. Дүниежүзілік банктің мәліметіне сәйкес, Қазақстан бұл көрсеткіш бойынша біздің аймақта көш бастап тұр. Біз ұлттық экономиканың әлеуетін күшейтуге басымдық беріп, баса назар аударып отырмыз. Әлемдегі ең ықпалды елдердің қатарына қосылып, 34-орында тұрмыз», – деді Президент.


Мемлекет басшысының сөзінше, еліміздің жалпы ішкі өнім көлемі 350 миллиард долларға жетіп келе жатыр. 


«Бұл – Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы шеңберіндегі екінші орын деген сөз. Шағын және орта бизнестің жалпы ішкі өнімдегі үлесі айтарлықтай артты, яғни 40 пайызға жетті. Кәсіпкерлеріміз отандық тауар өндірісін ұлғайтып, жаңа іскерлік мәдениеті қалыптасуда. Бүгінде осы салада еліміздегі еңбекке жарамды азаматтардың жартысына жуығы жұмыс істеп жүр», – деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/TOaoLsQL.jpg"   type="image/jpeg"   length="122078"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
