<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss/business-guide</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Mon, 27 Jul 2026 08:18:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Нұрлыбек Нәлібаев Зайсанда салынып жатқан әуежай құрылысымен танысты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/nurlybek-nalibaev-zajsanda-salynyp-zhatkan-auezhaj-kurylysymen-tanysty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/nurlybek-nalibaev-zajsanda-salynyp-zhatkan-auezhaj-kurylysymen-tanysty</guid>
                <description>Бұл туралы Үкіметтің баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ҚР Премьер-министрінің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев Премьер-министрдің тапсырмасымен Шығыс Қазақстан облысына жұмыс сапарымен барды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Мемлекет басшысының қолдауымен қолға алынған аймақтардағы инвестициялық, инфрақұрылымдық жобалар ең алдымен халықтың тұрмыс-тіршілігін жақсартуға бағытталған.

Жобаларды жүзеге асыру барысы Премьер-министрдің бақылауында. Әуелі Риддер жылу электр орталығындағы жылыту маусымына дайындық барысы тексерілді. Мұнда №5 және №6 қазандық агрегаттарына күрделі жөндеу жасалып, 3,3 шақырым жылу желілері жаңартылып жатыр.


«Шығыста қыс ерте түсетіндіктен, жылыту маусымына дайындық барлық талаптарға сай жүргізілуі тиіс. Басты міндеттеріміздің бірі - жылыту маусымын ешқандай ақаусыз, апатсыз өткізу. Себебі бұл мәселе Мемлекет басшысының назарында, Премьер-министрдің қатаң бақылауында», – деді Нұрлыбек Нәлібаев.


«Казцинк» компаниясының Долинный кенішінде және BearLog демалыс базасында қауіпсіздікті қамтамасыз ету тетіктері және өндірістегі тәуекелдерді азайтуда қолданылатын заманауи техникалар таныстырылды. Кәсіпорында өндірісті автоматтандыруға басымдық берілген. BearLog демалыс базасы осы жылдың қаңтар айында ашылған. Бұл жерге шаңғы мен сноубордты арнайы дайындалмаған беткейлерде сырғанауды ұнататын фрирайд әуесқойлары келеді. Оның ішінде Еуропа елдерінің туристері де бар. Осындай нысандарды дамыту Шығыс Қазақстан облысының туристік әлеуетін арттырып, Риддерді еліміздегі жыл бойы белсенді демалыс ұйымдастырылатын маңызды орталықтардың біріне айналдырады.

Ары қарай жұмыс сапары Өскеменде, яғни қаладағы теміржол вокзалы, жолайрық, жылу қазандығы және тұрғын үй құрылысы нысандарында жалғасты. «Өскемен-1» теміржол вокзалын қайта жаңғырту аяқталғаннан кейін аумағы екі еседен астам ұлғаяды. Мұнда заманауи күту залдары, жолаушыларға арналған жайлы орындар жасалып, инженерлік желілер толық жаңартылады және вокзал маңы абаттандырылады. Нысанды келесі айдың соңына дейін пайдалануға беру жоспарланып отыр. Өскемендегі Сәтбаев даңғылы мен Жібек жолы көшесінің қиылысында салынып жатқан екі деңгейлі жолайрық - облыс орталығындағы ең қарқынды қозғалыс учаскелерінің бірі. Жолайрық жол қозғалысы қауіпсіздігін жақсартуға және жүргізушілердің жол жүру уақытын қысқартуға мүмкіндік береді. Құрылыс осы жылдың соңына дейін аяқталады. Жұмыс сапары кезінде «Шығыс Жылу» АҚ №2 қазандығында алдағы жылыту маусымына дайындық барысы, жабдықтардың техникалық жай-күйі және тұрғындарды үздіксіз жылумен қамтамасыз ету бағытында қабылданып жатқан шаралар туралы баяндалды. Өскеменнің сол жағалау бөлігіндегі «Нұрлы жол» шағын ауданында бүгінде ондаған көпқабатты тұрғын үй пайдалануға берілген.

Сонымен қатар облыстық драма және опера театры, оңалту орталығы, Назарбаев Зияткерлік мектебі, жалпы білім беретін мектеп салынды. Қазіргі уақытта хоккей модулінің құрылысы аяқталуға жақын. Алдағы уақытта жаңа балабақшалар, мектептер, емхана және өрт сөндіру депосын салу көзделген. Ендігі меже  – жаңа тұрғын үйлердің құрылыс мерзімі мен сапасын қатаң бақылауда ұстау. Катонқарағай ауданында Президент тапсырмасымен салынып жатқан әуежайдың қазіргі таңда құрылыс-монтаждау жұмыстарының 64%-ы орындалған. Ұшу-қону жолағының, рульдеу жолының және перронның негізгі бөлігінде жұмыс аяқталған. Терминал мен қосалқы ғимараттар құрылысы жалғасуда. Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен жүзеге асып жатқан жобаның сапасына баса мән беру тапсырылды. Бұл әуежай Қатонқарағайдың ғана емес, еліміздің көлік инфрақұрылымындағы маңызды нысандардың біріне айналмақ. Сол себепті құрылыс қарқынын күшейтіп, жұмысшылар санын арттыру қажет. Бірінші желтоқсанға дейін барлық жұмыс, асфальттау, бетондау және инженерлік коммуникациялар қыркүйекке дейін толық аяқталуы тиіс. «Катонқарағай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркіндегі көшпелі кеңесте «Pana Katon Karagay» жобасы таныстырылды. Оның аясында 70 шаршы шақырым жаңа туристік кенттің құрылысы басталып, 500-ден астам жаңа жұмыс орны ашылады.

Ал «ULAR PARK» туристік кешені жобасы шеңберінде 13 капсуладан тұратын жазғы қонақүй құрылысы биыл аяқталса, 3 млрд теңгеге салынатын 150 адамға арналған қысқы қонақүй 2028 жылы салынып бітеді. Бұл жобаны қолға алған «ULAR PARK HOTEL» ЖШС Берел мен Аршаты ауылдарының арасына 1,5 млрд теңгеге электр желісінің, жол және көпір құрылысын жүргізген. Ендігі кезекте жобалар сөз күйінде қалмай, жүзеге асуы тиіс. Көшпелі кеңесті өткізудегі мақсат – туризмді дамытуға серпін беретін ұсыныстарды іріктеп, қолдау көрсету.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 27 Jul 2026 08:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/pinT0H0O.jpg"   type="image/jpeg"   length="298116"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Үкімет азаматтарға 1,5 миллион теңгеден үлестіре бастады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ukimet-azamattarga-1-5-million-tengeden-ulestire-bastady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ukimet-azamattarga-1-5-million-tengeden-ulestire-bastady</guid>
                <description>Баспанаға бастаған бастама: мемлекеттің бұл демеуінің астарында не жатыр?
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Азаматтарға 1,5 миллион теңгеден беріле бастады. Бұл қаражатты кімдердің ала алатыны да нақты анықталды. Баспана – тек төрт қабырға мен төбе емес, ол – адамның психологиялық және физикалық саулығы, рухани тұрақтылығы мен болашаққа деген сенімінің алтын қазығы. Алайда оны сатып алу үшін алғашқы жарнаны жинау қарапайым адамдарға оңайға соқпайды.

Сондықтан кейбір жағдайда осы қажетті соманың бір бөлігін мемлекет өз мойнына алып, бюджеттен төлеуге әзір. Бұл ретте сөз жергілікті атқарушы органдар беретін тұрғын үй сертификаты туралы болып отыр.

Тұрғын үй сертификаты дегеніміз не?

Тұрғын үй сертификаты – бұл ипотека бойынша алғашқы жарнаның бір бөлігін төлеуге арналған мемлекеттік қолдаудың айрықша шарасы. Бұл мақсаттағы қаражатты жергілікті әкімдіктер бөледі. Тиісінше, көмектің көлемі мен сертификаттар саны жергілікті бюджеттің шама-шарқына, мүмкіндігіне байланысты болады.

Мұндай көмекті азаматтар өмірінде тек бір рет қана ала алады. Бірақ отбасының басқа мүшелері отбасынан бөлініп шықса, сертификат алу құқығын сақтауы мүмкін. Сондай-ақ бұл игілікке азаматтар тек тұрғын үй ипотекасы банк тарапынан алдын ала мақұлданғаннан кейін ғана ала алады.

Бөлінетін қаржының көлемі қанша?

Тұрғын үй сертификатының көлемі әр өңірде әрқалай белгіленеді. Мәселен, Алматы мен Астана қалаларында оның сомасы 1,5 миллион теңгеге дейін жетсе, Шымкентте – 1 миллион теңгені ғана құрайды.

Ал, облыстардың басым бөлігінде қолдау көлемі 500 мыңнан 1 миллион теңгеге дейінгі аралықты ғана қамтиды. Яғни, одан аса бермейді. Түпкілікті ақшаның нақты көлемін, сертификаттардың жалпы санын және өтінімдерді қабылдау мерзімдерін жыл сайын жергілікті әкімдіктер өз бетінше айқындайды.

Әлеуметтік желіде бір өңірдегі осындай ипотекасын «жауып», кейін басқа өңірде де сертификат ала алған адамдар туралы айтылып қалады. Оған қатысты қозғалған іс туралы ақпарат болмағандықтан, мұның шын-өтірігін тексеру қиын. Бәлкім, қаржылай көмектің аймақтық шегі болғанымен, адамдардың азат та бақытты өмір сүруге деген ұмтылысында шекара болмаса керек.

Сертификатқа кімдер ие болады?

Сертификат алушылардың санаттарын және оны иеленетіндердің аты-жөні жазылған ақырғы тізімді жергілікті мәслихаттар бекітеді. Сол себепті де әртүрлі өңірде бұл тізімге енетіндердің санаттары бір-бірінен өзгешеленуі мүмкін. Жергілікті тұрғындар оны өз әкімдіктерінен нақтылап біле алады.

Көбіне тұрғын үй сертификатына көпбалалы және толық емес отбасылар, соның ішінде жалғызілікті аналар, асыраушысынан айрылғандар, мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған шаңырақтар, жетім балалар, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі жандар үміткер бола алады.

Бұған қоса, бұл игілік әр өңірде тапшы, сұранысқа ие мамандық өкілдеріне – дәрігерлерге, мұғалімдерге, мәдениет қызметкерлеріне, құтқарушылар мен құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне де берілуі ықтимал.

Бұрын бұл сертификаттар тек жекелеген жеңілдік санаттары бойынша үй кезегін тұрғандарға ұсынылып, Отбасы банкі арқылы жүзеге асырылатын шектеулі мемлекеттік ипотекалық бағдарламалар аясында ғана пайдаланылатын. Ал, қазіргі кезде алушылардың тізімі де, сертификатты қолдануға болатын ипотекалық бағдарламалар тізбегі де едәуір кеңейтілуде.

Жұмсалған ақшаны кері қайтару міндетті ме?

Бұл мәселе тікелей отбасының табысына байланысты. Тұрғын үй сертификаты екі түрлі формада ұсынылуы мүмкін:

• қайтарымсыз әлеуметтік көмек ретінде,

• жылдық 0,01%-бен 15 жылға дейінгі мерзімге берілетін бюджеттік кредит түрінде.

Қайтарымсыз көмекке қол жеткізу үшін соңғы 6 айдағы жиынтықты орташа табыс отбасының әрбір мүшесіне шаққанда 3,1 ең төменгі күнкөріс деңгейінен аспауға тиіс.

2026 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі 50 851 теңгені құрайды. Осылайша, шекті табыс мөлшері айына бір адамға 157 638 теңгені құрап отыр.

Мысалы, төрт адамнан құралған отбасы үшін жалпы орташа айлық табыс 630 552 теңгеден аспауы шарт. Егер табыс деңгейі бұл межеден жоғары болса, сертификат жеңілдетілген бюджеттік кредит түрінде берілуі мүмкін.

Сертификатты тек өз өңіріңізден баспана сатып алу үшін пайдалануға рұқсат етіледі. Тек Алматы мен Астана қалаларының тұрғындары үшін жеңілдік қарастырылған: оларға баспананы қала маңындағы аумақтардан, мысалы, Қосшы қаласынан, немесе жақын ауылдардан сатып алуға жол беріледі.

Сертификатты қандай ипотекаға бағыттауға болады?

Тұрғын үй сертификатын «Бақытты отбасы», «Шаңырақ», «Наурыз» және «Наурыз Жұмыскер» бағдарламалары бойынша алғашқы жарна ретінде пайдалануға болады. Жекелеген өңірлерде бұл тізім кеңейтіліп, өзге де мемлекеттік немесе өңірлік ипотекалық бағдарламаларды қамтуы мүмкін.

Бұл жөніндегі түпкілікті шешімді жергілікті атқарушы органдар қабылдайды. Қалай болғанда, бағдарламалардың саналуан болуы – әрбір азаматты өз арманына жеткізетін төл даңғылын табуына жасалған қосымша мүмкіндік.

Тұрғын үй сертификатын қалай алуға болады?

Алдымен банкке жүгініп, ипотеканы алдын ала мақұлдаудан өтуіңіз керек. Содан кейін дәл өз өңіріңізде тұрғын үй сертификаттарына өтінімдер қабылдаудың нақты қай күні басталғаны туралы хабарландыруды күтуіңіз қажет.

Сертификат жұмыссыздарға берілмейді. Сондықтан өтінішке жұмыс орныңыздан тиісті анықтаманың электронды көшірмесін қоса тіркеуіңіз талап етіледі. Бірақ халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын азаматтар үшін бұл талап қолданылмайды.

Сонымен қатар, банктің ипотекалық тұрғын үй қарызын мақұлдағаны туралы, оның сомасы мен айлық төлем мөлшері көрсетілген хатының электронды көшірмесі қоса берілуі керек. Талап пен тәртіп сақталған жерде ғана кез келген игі бастама өзінің шынайы жемісін береді.

Көмек кімдерге мақұлданады?

Үміткер жергілікті мәслихат бекіткен алушылар санатына жатуы, сертификатты пайдалануға рұқсат беретін бағдарлама бойынша ипотека рәсімдеуі, қарыздың алдын ала мақұлдауын алуы және белгіленген талаптарға толық сай болуы шарт.

Бұл ретте түпкілікті шешімді жергілікті атқарушы органдар қабылдайды: сертификатты тапсыратындар да солар. Алушылар санаттары, көмек көлемі, сертификаттар саны мен өтініш беру мерзімдері дәл осы өңірлік деңгейде белгіленеді.

Қамқорлық пен қолдау тоғысқан жерде ғана мемлекеттің іргесі бекіп, әрбір шаңырақтың түтіні түзу ұшады. Осы жағдайда мемлекетке деген сенім мен құрмет қатар өріледі. Ал, әр отбасындағы ошақтың оты сөнбей, босағасы берік болған елдің ғана келешегі кемел, ертеңі еңселі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 27 Jul 2026 08:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/tzEiUylE.jpeg"   type="image/jpeg"   length="135142"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан жастары дзюдодан Азия кубогінде 9 медаль жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-zhastary-dzyudodan-aziya-kuboginde-9-medal-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-zhastary-dzyudodan-aziya-kuboginde-9-medal-zhenip-aldy</guid>
                <description>Қытайдың Макао аймағында дзюдодан жастар арасында Азия кубогі өтті. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Аталған жарысты Қазақстан құрамасы 3 алтын, 3 күміс және 3 қола жүлдемен аяқтады, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Азия кубогіне 15 елден 180 жас татами шебері қатысты.

Алтын медаль:


	Мұрат Ерхан (60 келіге дейін)
	Исатаев Нұрлан (66 келіге дейін)
	Өтеген Архат (90 келіге дейін)


Күміс медаль:


	Алмабек Абылай (60 келіге дейін)
	Слямжанов Әлішер (90 келіге дейін)
	Думанқызы Айымзада (78 келіден жоғары)


Қола медаль:


	Абай Жанаділ (60 келіге дейін)
	Тұрсынбек Әли (90 келіге дейін)
	Иботолла Аниса (70 келіге дейін)

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 19:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/zhwQeIBM.png"   type="image/png"   length="153593"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Артем Матусевич академиялық ескек есуден жастар арасындағы әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/artem-matusevich-akademiyalyk-eskek-esuden-zhastar-arasyndagy-alem-chempionatynyn-kola-zhuldegeri-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/artem-matusevich-akademiyalyk-eskek-esuden-zhastar-arasyndagy-alem-chempionatynyn-kola-zhuldegeri-atandy</guid>
                <description>Отандасымыз ерлер арасындағы жеңіл салмақтың жекелей сынында 07:01.56 уақытта мәреге үшінші болып жетіп, қола медаль жеңіп алды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Германияның Дуйсбург қаласында өтіп жатқан академиялық ескек есуден жастар арасындағы әлем чемпионатында қазақстандық Артем Матусевич жүлдегерлер қатарынан көрінді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Алтын жүлдені португалиялық Жоау Велозу (06:59.96) иеленсе, күміс медаль Грекия өкілі Ангелос Каудиске (07:00.62) бұйырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 17:44:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/eTPyzL7W.jpg"   type="image/jpeg"   length="169236"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шенеуніктер наразы «тарақандардың» алдында тізе бүкті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/sheneunikter-narazy-tarakandardyn-aldynda-tize-bukti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/sheneunikter-narazy-tarakandardyn-aldynda-tize-bukti</guid>
                <description>Үндістанның алып мегаполистерінде жазғы аптап пен көзден жас ағызатын газдың түтінін бастан кешкен тұрғындар бүгінде оқиғалардың жаңа кезеңге аяқ басқанын сезініп, жастардың көтеріңкі көңіл күйіне ортақтасты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Кеше ғана билік тарапынан елеусіз қалған наразылық білдірушілер бүгін Үкіметті бірқатар талаптарын қайта қарауға мәжбүр етіп, өздері үшін маңызды нәтижеге қол жеткізді.


Кеше Үндістанның білім министрі Дхармендра Прадхан қызметінен кететінін ресми мәлімдеді: «Соңғы он күндегі оқиғаларды жүрегім сыздай бақыладым. Мен үшін бұл жеке беделдің мәселесі емес, елдің мүддесі үшін орнымды босатуға дайынмын», – деп жазды Прадхан 25 шілдеде X әлеужелісінде.


Нарендра Моди Үкіметі соңғы 12 жылда қабылданған шешімдерін сирек өзгертетін билік ретінде бағаланып келеді. Соңғы жылдары Үкімет тек 2021 жылы аграршылардың ұзаққа созылған наразылығынан кейін ауыл шаруашылығы реформасына қатысты заңдардың күшін жойған болатын. Бұл жолы студенттер мен жастардың 10 күнге созылған наразылығы нәтижесінде Білім министрі қызметінен кетіп, билік шерушілердің бірқатар талаптарын орындауға келісті.

Бұл теңдессіз қоғамдық «жарылысқа» сот билігінің биігінен айтылған тәкаппар сөз түрткі-триггер болды. 15 мамырда Үндістанның Жоғарғы сотының төрағасы Сурья Кант жалған дипломдардың жаппай сатылуы туралы іске қатысты пікір білдіре келе, журналистикамен айналысатын немесе қоғамдық белсенділікке әуес жұмыссыз жастарды «тарақандар» және «паразиттер» деп атады.

Миллиондаған жас білімді әлеуметтік тұрғыдан алға жылжудың басты мүмкіндігі деп санайтын Үндістанда мұндай мәлімдеме қоғамның өткір реакциясын туғызды. Кейінірек судья өз сөзін нақтылап, «тарақан» деген теңеуді тек жалған диплом алғандарға қатысты қолданғанын айтты. Алайда бұл түсініктеме наразылықтың қарқынына әсер ете қойған жоқ.

Политтехнолог Абхиджит Дипке берілген мүмкіндікті әп-сәтте іліп әкетті: келесі күні-ақ, 16 мамырда ол желіде сатиралық онлайн-науқанды бастап, бейресми «Тарақандардың халықтық партиясының» (Cockroach Janta Party, CJP) негізін қалады. Қозғалыс лезде жүздеген мың жақтастар мен миллиондаған жазылушы жинады.

Осылайша, қорлау ретінде таңылған сөз тығырықтан шаршаған буынның ұранына айналып шыға келді. Қоғамдық наразылығы бұрыннан қордаланып жатқан еді. Үнділік жастар шектен шыққан жұмыссыздықтан, өрісі тарыла түскен экономикалық мүмкіндіктерден және бүкіл білім беру жүйесінің дағдарысынан азап шегіп, әбден ыза болған еді.

Жастар толқуына жаңа жанжал серпін берді. Ол миллиондаған отбасының тағдыры таразыға түскен жоғары оқу орындарына түсудің ұлттық емтиханымен (NEET-UG немесе National Eligibility Cum Entrance Test) байланысты болды.

Мамыр айының басында тест тапсырмаларының интернетке жаппай тарап кетуіне байланысты алғашқы емтихан нәтижелері жойылды. Бұл миллиондаған ұл-қыздың үмітіне балта шапты. Елді трагедиялық толқын жапты. Үміті үзілген 20-дан астам студент өз-өзіне қол салды.

Қайта тапсыру емтиханы қарсаңында билік Telegram мессенджерін толық бұғаттау туралы шешім қабылдап, жағдайды шегіне жеткізе ушықтырды. Сарапшылар жазғандай, байланысты тұншықтыру арқылы проблеманы шешу мүмкін емес. Өйткені, олардың пікірінше, жанжалға технологиялар емес, тест нәтижелерін мафияға алдын ала сатқан білім министрлігінің жемқорлары кінәлі.

Осы кезде CJP онлайн-партиясы халықты офлайн режимге шығуға шақырды, деп жазды «Би-би-си». Реформаторлық қозғалыстың ардагері Сонам Вангчуктің осы қозғалысқа қосылуы да оған орасан зор импульс беріп, бүкіл елдің назарын аудартты. Оның үш апталық аштық жариялауы Махатма Гандидің «Мемлекетшілдіктің Ұлы Рухын» қайта тірілтіп, бейбіт қарсылықтың қасиетті күшін аға ұрпақтың есіне салды.

Нәтижесінде, Нью-Дели көшелері «қайнай» бастады. CJP қозғалысы виртуалды кеңістіктен тез арада асфальтқа ойысып, Нью-Дели орталығындағы көне Джантар-Мантар обсерваториясының маңын «жаулады». CJP Үкіметке табанды шарттарын қойды: «білім министрі Прадхан отставкаға кетсін», «қаза тапқан студенттердің отбасыларына 10 млн рупийден (шамамен 100 мың доллардан) өтемақы төленсін», «емтихан жүйесі терең реформалансын», «жүйелі жұмыссыздықпен күресте түбегейлі өзгерістер жасалсын».


Шерулердің ауқымы мен географиясы күн санап өсіп, барлық жастағы үнділіктерді шарпыды. «Бұл бас көтерулердің ерекшелігі сол, олар қоғамның әлдеқайда кең қабаттарын қамтыды. Анна Хазаренің 2011 жылғы «Үндістан сыбайлас жемқорлыққа қарсы» (IAC) қозғалысы сияқты, CJP де орта тапты көшеге жаппай алып шыға алды», – деп түсіндірді Браун университетінің сарапшысы Ямини Айяр.


Шілденің үшінші онкүндігінде наразылықтар күшейе түсті. 20 шілдеде CJP қозғалысының ондаған мың жақтастары Үндістан Парламенті ғимаратына қарай шеруге шықты, деп хабарлады Deutsche Welle. Билік наразылықты тоқтатуға әрекет етті. Полиция шерушілерге қарсы арнайы құралдар, оның ішінде көзден жас ағызатын газ қолданды. Сонымен қатар мобильді интернет уақытша бұғатталды.

Ел астанасының орталығында жағдай шиеленісіп, метроның 16 станциясы уақытша жұмысын тоқтатты. Көшедегі қақтығыстар салдарынан 200-ге жуық адам зардап шекті. Полицияның дерегіне сәйкес, жараланғандардың қатарында 60 шеруші және 118 күш құрылымының қызметкері бар.


«Бұл біздің балаларымызға жасалған шабуыл! Мен бозбалалардың да, бойжеткердердің де полициядан қатты таяқ жеп, қансырап жатқанын көрдім. Олар мұны ешқашан ұмытпайды», – деп көзіне жас ала еске түсірді Бихардан келген мұғалім Васундара Сингх.


Көшедегі қақтығыстар наразылықтың одан әрі кеңеюіне ықпал етті. 21 шілдеде шерушілерге парламенттік оппозиция өкілдері қолдау білдірді. Рахул Ганди мен «Үндістан ұлттық конгресінің» басқа да жетекшілері Нарендра Модидің резиденциясына қарай шеру ұйымдастырды. Полиция оларды ұстағанымен, кейін босатты.

Сонымен қатар наразылық акциялары елдің басқа өңірлеріне де тарады. Патна, Хайдарабад, Мумбай және өзге де ірі қалаларда шерулер өтіп, бірқатар жерде құқық қорғау органдарымен қақтығыстар тіркелді. Бихар штатында BJP ұйымдастырған марш кезінде жанжал болды. Жүздеген студент штат парламентінің ғимаратына кірді, соның салдарынан депутаттар қауіпсіздік мақсатында ғимарат ішінде қалды. Виджаявада мен Джамму қалаларында баррикадалар орнатылып, шерушілер мен күш құрылымдары арасында қақтығыстар орын алды.

Шенеуніктер реакциясы

Бастапқы кезеңде Үкімет қауіпсіздік шараларын күшейтумен қатар, жағдайды саяси жолмен реттеуге де әрекет жасады. Аштық жариялаған қоғам белсендісі Сонам Вангчук ауруханаға жеткізілді. Полиция көшелерде шатыр тігіп, ұзақ уақыт бойы наразылық білдірген шерушілерді таратпақ болды.

Сонымен бір мезгілде қоғамды ымыраға шақырды: Премьер-министр Нарендра Моди телеарналар арқылы халыққа үндеуінде емтихан нәтижелерінің сыртқа ағып кетуіне қатысты қылмыстық істер қозғап, оны қарау үшін жеделдетілген соттар құруды ұсынды. «Жастар – біздің болашағымыз! Біз үшін жастардың амандығы мен бақытынан маңызды ештеңе жоқ!», – деп мәлімдеді Үндістан көшбасшысы.

Дегенмен, мұндай үндеулерді жастар қабылдамады. Наразылық білдірушілер нақты талаптарының орындалуына табандады.


«Моди өзіне қолайлы шешім ұсынғаннан гөрі, ел мүддесіне сай шешім іздеп, соған үлгі көрсетуі керек», – деп шорт кесті заңгер-студент Дакш Бхаргава «Еуроньюске» сұхбатында.


Билік болса, қоғамның талаптарына қарамастан, Білім министрінің отставкасы мәселесі күн тәртібінде жоқ екенін мәлімдеуді жалғастырды. Сәрсенбі, 22 шілдеде Үкіметтің ресми өкілі PTI агенттігіне сұхбатында: «Білім министрінің отставкасы туралы сөз де болуы мүмкін емес! Бұл мәселе мүлдем күн тәртібінде жоқ. Министрді тест нәтижелерінің сыртқа ағып кетуіне айыптауға болмайды», – деп мәлімдеді. Прадханның өзі де орнында қалатынын нықтап, оппозицияны «студенттерді пайдаланып отыр» деп айыптаумен шектелді.

Бірақ көшедегі қысымның ауқымы шегіне жеткенде Үкімет жағдайды күшпен ұстап тұру мүмкін еместігін ұқты.

«Бұл – Үндістанның ұзақ күресі»: көше жеңісі – тек бастамасы ма?

CJP өкілі Ашутош Ранканың Үкіметпен түнгі, сондай-ақ сенбілік таңдағы келіссөздерінің нәтижесі Министрлер кабинетінің толық капитуляциясымен аяқталды. Білім министрі Прадхан отставкаға кетті, ал, «тарақандар партиясы» өзінің барлық талаптарының орындалғанын және наразылық акцияларын тоқтататынын хабарлады.


«Үкімет шерушілердің негізгі талаптарын орындады. Біз баршаңызды наразылық орындарынан бейбіт түрде тастап кетуге шақырамыз!», – деді Нью-Делидегі мерекелік брифингте «тарақандардың» жетекшісі.


Бір аптадан астам уақыт бойы наразылықтың орталығына айналған Джантар-Мантар алаңы шаттыққа бөленді: ондағы шатырлы лагерлерде апталап өмір сүрген мыңдаған жас оқиғаның тарихи ауқымын түсініп, бір-бірін құшақтап, құттықтап, жылап, байрақтарды биікке желбіретті.

Саясаттанушылар болған оқиғаны заманауи Үндістан тарихындағы бетбұрысты сәт деп атап та үлгерді. Браун университетінің аға ғылыми қызметкері Ямини Айярдың пікірінше, «бұл наразылықтар орта таптағы билік институттарына деген терең сенімсіздік дағдарысын әшкереледі».

Үнділік саяси сарапшы Радика Рамасешан білім берудегі сәтсіздік ауылдық аймақтар үшін де саяси мәселеге айналғанына, себебі, қазіргі жастар өз болашағын дәстүрлі фермерлікпен байланыстырмайтынына назар аудартты.

Саяси шолушы Джа Апурвананд полицияның қаталдығын көрген жастар мұнымен тоқтап қалмайтынын, алған әсерін енді өз ауылдарында таратып, болашақ қозғалыстар үшін наразы электорат қалыптастыратынын болжады.

«Тарақандар» қозғалысы мүмкін еместі ақиқатқа айналдырды: интернет-сатираны тәртіпке бағынған көше қозғалысына дейін жеткізді, билікті елдің, жас ұрпақтың пікірімен санасуға мәжбүр етті және зумерлердің мәселелерін жалпыұлттық күн тәртібіне шығарды.

Делидегі шатырлы лагерь жиналды, ірі мегаполистердегі орталық көшелер қоқыстан, баррикадалардан тазартылды. Бірақ оппозицияда да, Нью-Делидегі Raisina Hill үкіметтік кешеніндегі шенеуніктерде де наразылықтың осымен аяқталғанына деген сенім жоқ.  


«Ел болашағы үшін басты шайқастар әлі алда. Бұл – ұзақ күрес. Өте созылмалы текетірестен өтуге тура келеді. Өйткені бүкіл жүйені өзгерту керек. Ал, оның ішіндегі кесірлі байланыстар өте терең тамыр жайған», – деді CJP баспасөз қызметінің басшысы Саурав Дас.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 16:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/g69CIh4Z.png"   type="image/png"   length="2417208"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан ТМД-ға мүше мемлекеттердің Жастар ісі жөніндегі кеңесіне төрағалық етеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-tmd-ga-mushe-memleketterdin-zhastar-isi-zhonindegi-kenesine-toragalyk-etedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-tmd-ga-mushe-memleketterdin-zhastar-isi-zhonindegi-kenesine-toragalyk-etedi</guid>
                <description>Арменияның Капан қаласында ТМД-ға мүше мемлекеттердің Жастар ісі жөніндегі кеңесінің отырысы өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оған Қазақстан Республикасының делегациясы қатысты. Іс-шара «ТМД жастар астанасы» халықаралық жобасы аясында ұйымдастырылды.

Отырыс барысында қатысушы мемлекеттердің өкілдері жастар саясатын дамытудың басым бағыттарын, халықаралық ынтымақтастықты кеңейту, жастар бастамаларын қолдау, волонтерлік қозғалысты дамыту және бірлескен жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылады.

Қазақстан тарапы жастар саясаты саласындағы көпжақты әріптестікті одан әрі нығайтуға дайын екенін жеткізді.

Қазақстандық делегация ТМД-ға мүше мемлекеттердің жастар қоғамдық ұйымдарының форумына және Кеңес мүшелерінің панельдік пікірталасына қатысты. Басқосуларда ТМД елдерінің жастар ұйымдары арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамыту жолдары сөз болды.

Жиын қорытындысында ТМД-ға мүше мемлекеттердің Жастар ісі жөніндегі кеңесіне төрағалық ету кезегі Қазақстанға өтті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 13:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/sKOORXVw.jpg"   type="image/jpeg"   length="120712"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Инсульт пен инфаркттан кейін оңалту емін қалай алуға болады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/insult-pen-infarkttan-kejin-onaltu-emin-kalaj-aluga-bolady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/insult-pen-infarkttan-kejin-onaltu-emin-kalaj-aluga-bolady</guid>
                <description>Инсульттен, инфаркттан, жарақаттан немесе операциядан кейін оңалту емі негізгі емдеуден кем түспейтін маңызды кезең болып саналады, деп жазады inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Көптеген пациент медициналық оңалтудың тек мамандандырылған орталықтарда ғана емес, тіркелген емханасында да қолжетімді екенін біле бермейді.

Алматы қаласындағы №16 қалалық емхананың Оңалту және қалпына келтіру емі орталығының меңгерушісі Назерке Мирзамбекқызы Ұлдақанованың айтуынша, медициналық оңалту ТМККК және МӘМС шеңберінде көрсетіледі.

Учаскелік дәрігердің жолдамасы бойынша пациенттер емдік дене шынықтыруды, физиотерапияны және басқа да оңалту әдістерін қамтитын қалпына келтіру емінен өте алады. Оңалту бағдарламасы әр пациенттің диагнозына, денсаулық жағдайына және жеке қажеттілігіне қарай әзірленеді.

Оңалтудың басты мақсаты – адамның жоғалтқан функцияларын қалпына келтіруге, қозғалу қабілетін жақсартуға, өзіне-өзі қызмет көрсету деңгейін арттыруға және өмір сапасын жақсартуға көмектесу.

Қазақстанда медициналық оңалту үш кезең бойынша жүзеге асырылады:


	1-кезең – аурудың жедел кезеңінде (алғашқы 72 сағат ішінде), хирургиялық араласулар мен жарақаттар кезінде стационар деңгейінде жүргізіледі;
	2-кезең – аурудан немесе жарақаттан кейінгі жедел және ерте қалпына келу кезеңінде (алғашқы 6 ай ішінде), сондай-ақ аурудың қалдық көріністері кезінде жоғары технологиялық медициналық көмекті қолдана отырып стационарлық ұйымдарда жүзеге асырылады;
	3-кезең – амбулаториялық-емханалық ұйымдарда, күндізгі және тәулік бойы жұмыс істейтін стационарларда, оңалту орталықтарында және санаторий-курорттық ұйымдарда жүргізіледі.


2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Алматы қаласында 11 555 пациент медициналық оңалту курсынан өтті. Оның ішінде 5 412 адам оңалтудың екінші кезеңінде, ал 6 143 адам үшінші кезеңінде медициналық көмек алды.

Егер сізге немесе жақындарыңызға қалпына келтіру емі қажет болса, медициналық оңалтудың көрсетілімі бар-жоғын және оны қалай алуға болатынын білу үшін учаскелік дәрігеріңізге жүгініңіз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 11:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/q79AnyJQ.jpg"   type="image/jpeg"   length="110873"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[БҰҰ Бас хатшысы Асад билігі құлағаннан кейін алғаш рет Сирияға барды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/buu-bas-hatshysy-asad-biligi-kulagannan-kejin-algash-ret-siriyaga-bardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/buu-bas-hatshysy-asad-biligi-kulagannan-kejin-algash-ret-siriyaga-bardy</guid>
                <description>Антониу Гутерриш Сирияның соғыстан кейінгі қалпына келуі үшін халықаралық қолдау қажет екенін айтты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш Асад билігі құлағаннан кейін Сирияға алғаш рет барып, елдің соғыстан кейін қалпына келіп қана қоймай, тұрақты әрі өркендеген мемлекет құруға мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді.

Дамаскіде Сирияның Сыртқы істер министрі Асаад аш-Шибанимен өткізген баспасөз мәслихатында ол бұл сапардың ерекше маңызға ие екенін айтып, БҰҰ жүйесінде қызмет еткен жылдары сириялықтармен ұзақ уақыт жұмыс істегенін еске салды. Сондай-ақ 2011 жылы елдегі қуғын-сүргін басталғаннан бері Асад билігі құлағанға дейін Сирияға әдейі бармағанын жеткізді.

Гутерриш сириялықтардың ұзақ жылдарғы соғыс пен қиындықтарға қарамастан төзімділігін жоғалтпағанын атап өтті. Оның айтуынша, бүгінде Сирияның алдында соғыс зардаптарын еңсеріп, тұрақты әрі инклюзивті қоғам қалыптастыруға мүмкіндік туып отыр. Бұл үшін әрбір азамат өзін ел болашағының бір бөлігі ретінде сезініп, мемлекеттік институттарды сириялықтардың өздері қалыптастыруы қажет.

Бас хатшы сондай-ақ Сирияның халықаралық қолдаусыз толық қалпына келе алмайтынын айтып, әлемдік қауымдастықты елдің экономикасы мен инфрақұрылымын қалпына келтіруге, негізгі қызметтерді жандандыруға, жұмыс орындарын ашуға және босқындардың оралуына қолдау көрсетуге шақырды.

Сонымен қатар ол БҰҰ Сирияның егемендігі, тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығын толық қолдайтынын мәлімдеп, бұл қағидаттардың бұзылуына жол берілмеуі тиіс екенін айтты. Голан жоталарына қатысты пікірінде аталған аумақтың Сирияға тиесілі екенін еске салып, өңірдегі қазіргі жағдайдың алаңдаушылық тудыратынын жеткізді.

Сапар барысында Гутерриш Сирия президенті Ахмед аш-Шараамен, жоғары лауазымды тұлғалармен, БҰҰ-ның Голан жоталарындағы Бақылау күштері өкілдерімен және азаматтық қоғам мүшелерімен кездеседі. Дүйсенбі күні ол Сирияның жаңа Халық жиналысында сөз сөйлеп, кейін Кипрге барады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 10:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ZL3qC9Oo.jpg"   type="image/jpeg"   length="144232"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[SpaceX Starship зымыран-тасығышы арқылы орбитаға 20 жерсерік шығарды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/spacex-starship-zymyran-tasygyshy-arkyly-orbitaga-20-zherserik-shygardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/spacex-starship-zymyran-tasygyshy-arkyly-orbitaga-20-zherserik-shygardy</guid>
                <description>Ғарыш аппараты АҚШ-тың Техас штатындағы Starbase ғарыш айлағынан ұшырылып, Үнді мұхитына сәтті қонды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Анадолы агенттігіне сілтеме жасап.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Америкалық аэроғарыш компаниясы SpaceX, бас директоры кәсіпкер Илон Маск, бортында 20 жерсерігі бар Starship зымыранын ғарышқа сәтті ұшырды. Бұл туралы компания X әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасында мәлімдеді.

Хабарламаға сәйкес, SpaceX Starship зымыран-тасығышының 13-сынақ ұшуын сәтті өткізіп, Starlink V3 сериясындағы 20 жерсерікті Жер орбитасына шығарды.

Ғарыш аппараты АҚШ-тың Техас штатындағы Starbase ғарыш айлағынан ұшырылып, ұшу тапсырмасын орындағаннан кейін Үнді мұхитына жоспарланғандай жұмсақ қонды.

Бұған дейінгі 7-сынақ ұшуы (2025 жылы 16 қаңтар), 8-сынақ ұшуы (2025 жылы 7 наурыз) және 9-сынақ ұшуы (2025 жылы 28 мамыр) кезінде Starship ұшу барысында істен шығып, жойылған болатын. Ал 10-сынақ ұшуы Техастағы бұлтты ауа райына байланысты кейінге қалдырылғанымен, кейін сәтті жүзеге асты. 11-сынақ ұшуы да 2025 жылғы 13 қазанда табысты өтті.

Соңғы 12-сынақ ұшуы кезінде зымыран сәтті ұшырылғанымен, ұшу барысында бірнеше қозғалтқышта ақау пайда болды. Соның салдарынан аппарат Үнді мұхитындағы жоспарланған қону аймағына құлап, күтпеген жерден өртеніп кетті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 09:54:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ezAyHBPQ.png"   type="image/png"   length="189255"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ата-анасыз қалған балаларды баспанамен қамтуға 60 жыл кетуі мүмкін]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ata-anasyz-kalgan-balalardy-baspanamen-kamtuga-60-zhyl-ketui-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ata-anasyz-kalgan-balalardy-baspanamen-kamtuga-60-zhyl-ketui-mumkin</guid>
                <description>«Жетім көрсең жебей жүр» дейді қазақ. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазір бұл міндетті үкімет мойнына артқанын жақсы білеміз, 18 жасқа толғанға дейін әр ата-анасыз қалған баланы қамқорлыққа алады. Алайда олардың үлкен өмірге басқаннан кейінгі қадамы қалай болмақ? Бұл істі аз-кем көңіл толмайтын мәселелер барын жасырмаған жөн. 

Бұған дейін баспасөз беттерінде балалар үйінің саны азайып келе жатқаны жөнінде ақпараттар жарияланып жүрді. Бірақ бұл мәселе толығымен шешілді дегенді аңғартпайды. Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, қазір елімізде 20 178 жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала бар. Оның 16 294-і азаматтардың отбасыларында тәрбиеленсе, 3 884 бала арнайы ұйымдарда тұрып жатыр.

Рас, қолданыстағы заңнама жетім балаларға бірқатар әлеуметтік кепілдік береді. Олар білім беру ұйымдарына түсу кезінде арнайы қабылдау квотасына ие болады, мемлекеттік білім грантын тағайындауда басымдық алады. Колледждер мен жоғары оқу орындарында жатақханамен қамтамасыз ету, материалдық қолдау көрсету, каникул кезінде жол шығындарын өтеу сияқты жеңілдіктер қарастырылған. Сондай-ақ тұрғын үй заңнамасына сәйкес, жетім балалар коммуналдық тұрғын үй қорынан баспана алуға бірінші кезекте үміткер болады. Жергілікті атқарушы органдар оларды жұмысқа орналастыруға да міндетті. Алайда бұның бәрі іске асып жатыр ма?

Мысалы, тұрғын үй жайын қарастырып көрейік, қазір республикада «жетім балалар және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар» санаты бойынша 59,9 мың азамат баспана кезегінде тұр. 1 ауданның халқындай адам. Жыл басынан бері жергілікті органдар соның тек 465-ін ғана баспанамен қамтыған. Бұндай қарқынмен алдағы 60 жылда да мәселе шешілмейтіндей. Әрине, бұл болжамды есеп қана, әйтпесе жетім балалар азайып не көбейерін де тап басып айта алмаймыз. 

Айтпақшы, жақында ғана Премьер-министр Олжас Бектенов бұрынғы Сенат депутаты Андрей Лукиннің сауалына жауап беріп, жетім балалар үшін тұрғын үй алу тәртібін жеңілдетуге бағытталған өзгерістерді баяндағаны есте. Айтуынша, бұған дейін республикалық маңызы бар қалалар мен Астанада тұрғын үй кезегіне тұру үшін талап етілетін үш жылдық тұрақты тіркеу міндеті алынып тасталған. Сонымен қатар бір облыс аумағында тұрғылықты жері өзгерген жағдайда азаматтың тұрғын үй кезегіне алғаш тұрған күні сақталады. Сондай-ақ жетім балалар баспана алғанға дейін тұрғын үйге мұқтаждар тізімінен шығарылмайды. 

Баспана мен әлеуметтік қолдау жайын айтып жатырмыз, әйтсе де тақырыптың күрмеуі бұнымен де тарқатылмайды. Үлкен өмірге қадам басып, білім алып, маман атанып, еңбек етуіне биліктен бұрын қоғам да мүдделі болуға тиіс. Оның үстіне олар жастайынан буллингке ұшырап, құқықбұзушылыққа қатысып жүретіні де жиі байқалады. Демек, олар психологиялық көмекке мұқтаж.

Бірақ білім беру ұйымдарында 2017 жылы құрылған Қамқоршылық кеңестері жұмыс істейді. Бұл кеңестің құзырына тәрбиеленушілердің ақшалай қаражаттары мен материалдық құндылықтарының сақталуы, мүліктік және мүліктік емес құқықтарының сақталуына мониторингті жүргізу кіреді. Министрліктің мәліметінше, жетім балалардың жұмыспен қамтылуы мен тұрғын үй мәселесіне мониторинг жүргізіледі, ал олардың қоғамға бейімделуі, отбасы құруы, тұрақты еңбек нарығына орналасуы жөнінде кешенді зерттеулер жүргізілмейді екен. Яғни, қоғамға бейімделу жайына ешкім бас қатырып отырған жоқ десек болады.

Дегенмен үкімет бұл кем-кетікті түзеуге ниет еткендей. «Қазақстан балалары» 2026-2030 жылдарға арналған тұжырымдамасы аясында жетім балаларға арналған ұйымдардың түлектерін ересек өмірге бейімдеу тетіктері күшейтілмек екен. Жасөспірімдер үйлерін әлеуметтік бейімдеу орталықтарына айналдыру жоспарланған. Ол қаншалықты нәтижелі болады, кесіп айтуға әлі ерте. 

Қазақстан психологтар одағының төрайымы Гүлзат Асанованың сөзінше, бұл санаттағы балалар есейгенде өз бетінше тірлік ету қиынға соғады, себебі олар үшін бала кезінен басқалар шешім қабылдап келген. 


«Көпшілігі ас әзірлей алады, үй жинайды, күнделікті тіршілікті ұйымдастыруды біледі. Бірақ жандарында сенімді ересек адам болмаған, қиналғанда арқа сүйеп үйренбеген. Қарым-қатынастың қаншалықты маңызды екенін осы арқылы көруге болады. Материалдық қолдау өте маңызды. Алайда одан кем емес маңызды нәрсе – жаныңда сенімді адам болуы. Сол арқылы адам көмек сұрауды, қиындықты жалғыз көтермеуді, қарым-қатынаста берік болуды және қаржысын жоспарлай білуді үйренеді, – дейді сарапшы. 


Асанованың пікірінше, жетімдерге қолжетімді психологиялық көмек болғаны дұрыс. Бірақ ол «есеп үшін өткен үш кездесу» болып қалмауы керек. Ал бұл мәселені құзырлы органдар алдағы уақытта реттей ала ма, белгісіз. Бір анығы, олар үшін қазір моральдық көмек жоқ десек болады. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Хакназар Жалгас</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 26 Jul 2026 09:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/IK768iFT.jpg"   type="image/jpeg"   length="129596"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Уақытша тоқтатқан дұрыс»: Мемлекет басшысы Ресей мен Украина қақтығысы жайлы пікір білдірді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/l</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/l</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ресей Президенті Владимир Путинмен кездесті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы Ресей мен Украина арасындағы қақтығысты реттеу мәселесіне қатысты өз ұстанымын жеткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Өзіңізге мәлім, мен әуел бастан мұның мемлекетаралық қақтығыс екенін айтқанмын. Бұл қандай да бір азаматтық соғыс емес. Біз украин халқына, оның мәдениеті мен тіліне әрдайым құрметпен қараймыз. Аталған қақтығыстың көпшілік үшін, соның ішінде біз үшін түсініксіз тұстары көп. Білуімше, сіз Аляскадағы Анкориджде өткен кездесуде дипломатиялық тұрғыдан барынша икемділік  таныттыңыз. Осы орайда өз пікірімді білдіргім келеді. Өйткені маған да өтініштер айтылады. Меніңше, қақтығысты уақытша тоқтатып, 2.0. Ыстамбұл формуласына оралған дұрыс. Себебі аталған келіссөз барысында айтарлықтай нәтижеге қол жеткізілген еді. Содан кейін алпауыт елдердің, соның ішінде Ресейдің кепілдігі арқылы көптен күткен бейбітшілікке қадам басуға болады.  Қазақстан – бұл мәселеде сырт қалатын ел емес. Алайда қаншама мәрте ұсыныстар мен үндеулер айтылғанына қарамастан, мен бұл қақтығыста арағайын болудан үзілді-кесілді бас тартамын. Өйткені Ресей – ұлы ел, ал орыс халқы – ұлы халық. Күн тәртібіндегі барлық мәселені делдалсыз-ақ шеше алады. Алайда бүгін өз пікірімді білдіруді жөн көрдім. Себебі адамдар менің Омбыға жоспарлы сапарымнан, Сізбен кездесуімнен хабардар. Тығырықтан қалай шығу керек екенін ешкім білмейді. Қос тараптың өз ұстанымы бар. Әйтсе де, осы алауыздықты уақытша доғаруға болады. Бұл – сынақтан өткен халықаралық тәжірибе, амал. Өкінішке қарай, өрімдей жастар құрбан болып жатыр. Олар – бауырлас Ресей мен Украина халықтарының келешегі. Сондықтан мұның бәрін тоқтату керек. Өйткені, менің ойымша, қазіргі болып жатқан жағдай Ресей және Украина мемлекеттерінің дұшпандарына ғана тиімді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев. 


Президент сөзін қорыта келе, еліміз Ресеймен стратегиялық серіктестікті және одақтастық қатынастарды дамытуға бейіл екенін растады. 


– Қазақстанның Ресеймен қарым-қатынасындағы ұстанымына келер болсақ, біз Ресейді әрдайым ұлы мемлекет деп санаймыз. Бұған еш күмәніңіз болмасын. Мен бұл туралы барлық халықаралық форумдарда айтып жүрмін. Біз қанша қиын болса да, Ресеймен стратегиялық серіктестікті және одақтастық қатынастарды дамытуға бейілміз. Бүгінгі форум – соның айғағы, – деді Мемлекет басшысы. 

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 20:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/mO9h9QOT.jpeg"   type="image/jpeg"   length="138919"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ресейдің көмегімен атом саласында жұмыс істейтін қазақ мамандарын даярлағымыз келеді – Президент]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/resejdin-komegimen-atom-salasynda-zhumys-istejtin-kazak-mamandaryn-dayarlagymyz-keledi-prezident</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/resejdin-komegimen-atom-salasynda-zhumys-istejtin-kazak-mamandaryn-dayarlagymyz-keledi-prezident</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ресей Президенті Владимир Путинмен кездесті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Кездесу барысында мемлекеттер басшылары екіжақты күн тәртібіндегі ауқымды мәселелерді талқылады. 

Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинге Омбы төрінде қонақжайлық танытқаны үшін алғыс айтты. Сонымен қатар ХХІІ өңіраралық ынтымақтастық форумы аясындағы бүгінгі жүздесу Қазақстан-Ресей ықпалдастығының негізгі бағыттарындағы жан-жақты диалогты жалғастырып, алдағы қадамдарды нақтылауға мүмкіндік беретінін жеткізді. 


– Біз – аса ірі сауда серіктестеріміз. Былтыр сауда көлемі шамамен 28 миллиард долларды құрады. Биылғы беталысымыз да өте жақсы. Өткен жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда, биыл бес айда өзара сауда көлемінің қарқыны айтарлықтай арта түсті. Ресей экономикамызға инвестиция салатын елдердің арасында көш бастап тұр. Инвестиция көлемі шамамен 30 миллиард долларға жетті. Бірлескен күш-жігердің арқасында жалпы құны 53 миллиард доллар болатын 177 перспективті өнеркәсіп жобасының тізімі жасақталды. Оның 122-сі іске асырылды. Қазіргі күрделі геосаяси жағдайды ескерсек, бұл – көңіл қуантатын жетістік, – деді Қазақстан Президенті. 


Мемлекет басшысы гуманитарлық саладағы ықпалдастық деңгейін жоғары бағалады. Сондай-ақ Қазақ ұлттық университетінің Омбыдағы филиалын ашуға қолдау білдіргені үшін Ресей мемлекетінің басшысына ризашылығын білдірді. 

Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстандағы алғашқы атом электр станциясын бірлесе салу жобасының ағымдағы жағдайы туралы пікір білдірді.


– Маған Балқаш көлі маңында нысан орнын дайындау жұмыстары аяқталуға жақындағанын баяндады. Бұл жоба Қазақстан аумағында энергияның жаңа түрін өндіруге ғана қатысты емес. Ол сонымен қатар мемлекеттеріміздің, ең бастысы, халықтарымыздың және өскелең ұрпақтың арасында алтын көпір болады. Өйткені біз Ресей көмегімен техникалық кадрларды, кейін атом индустриясы сияқты аса күрделі салада жұмыс істейтін жергілікті қазақ мамандарын даярлағымыз келеді, – Қасым-Жомарт Тоқаев.  

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 20:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/aWctiGlR.jpeg"   type="image/jpeg"   length="134012"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Үстел теннисі: Қазақстан Алматыдағы WTT Youth Contender турнирінде алғашқы медалін жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ustel-tennisi-kazakstan-almatydagy-wtt-youth-contender-turnirinde-algashky-medalin-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ustel-tennisi-kazakstan-almatydagy-wtt-youth-contender-turnirinde-algashky-medalin-zhenip-aldy</guid>
                <description>Жарыста Қазақстан құрамасы алғашқы медаліне қол жеткізді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматыда үстел теннисінен WTT Youth Contender сериясындағы ірі халықаралық турнир өтіп жатыр.

15 жасқа дейінгілер арасындағы аралас жұптық сында Олег Яковлев пен Мария Лукьянова қола жүлдеге ие болды.

Турнир барысында отандық спортшылар Өзбекстан, Оңтүстік Корея және Малайзия өкілдерін жеңді. Ал жартылай финалда Үндістан құрамасына жол беріп, үшінші орынға ие болды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 17:13:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/aKhUJl32.jpg"   type="image/jpeg"   length="145916"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мемлекет басшысы Омбы қаласына барды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-omby-kalasyna-bardy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-omby-kalasyna-bardy</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлімдеді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы ХХІІ Қазақстан – Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумына қатысу үшін Омбы қаласына барды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қасым-Жомарт Тоқаевты Ресей Федерациясы Үкіметі төрағасының орынбасары Алексей Оверчук, Омбы облысының губернаторы Виталий Хоценко және басқа ресми тұлғалар күтіп алды.



 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 16:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/dp3P9bVY.jpg"   type="image/jpeg"   length="238358"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада теннистен халықаралық турнирлер сериясы өтеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/astanada-tennisten-halykaralyk-turnirler-seriyasy-otedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/astanada-tennisten-halykaralyk-turnirler-seriyasy-otedi</guid>
                <description>Жарыс аясында ATP Challenger Tour және World Tennis Tour турнирлері ұйымдастырылады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[27 шілде мен 16 тамыз аралығында Астанадағы Ұлттық теннис орталығының ашық хард корттарында Президент кубогы халықаралық теннис турнирлер сериясы өтеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

27 шілде мен 9 тамыз аралығында World Tennis Tour W15/M15 турнирлері өтсе, 10 тамыздан бастап ATP Challenger 50 және World Tennis Tour W15 додаларының ойындары басталады.

Биылғы Президент кубогында Қазақстан атынан Әмір Омарханов, Заңғар Нұрланұлы, Дамир Жалғасбай, Аружан Сағандықова, Асылжан Арыстанбекова, Іңкәр Дүйсебай, Сандуғаш Кенжібаева және Альбина Какенова өнер көрсетеді.

Айта кетейік, Президент кубогы Қазақстанда 1991 жылдан бері тұрақты түрде өткізіліп келеді. Ал турнир 2007 жылы халықаралық мәртебеге ие болды.

Әр жылдары бұл жарыстың жеңімпаздары қатарында қазақстандықтар Михаил Кукушкин мен Андрей Голубев, украиналық Илья Марченко, аустриялық Себастьян Оффнер, Германия құрамасының қазіргі капитаны Райнер Шуттлер, хорватиялық Иван Додиг (Australian Open мен Roland Garros турнирлерінің жұптық сындағы чемпионы), қытайлық Чжан Шуай (жұптық сында «Үлкен дулыға» турнирлерінің екі дүркін чемпионы) және басқа да танымал теннисшілер бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 16:39:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/wA4dop5w.jpg"   type="image/jpeg"   length="95812"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан Үндістанмен сауда, цифрландыру салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-undistanmen-sauda-cifrlandyru-salalaryndagy-yntymaktastykty-kenejtedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-undistanmen-sauda-cifrlandyru-salalaryndagy-yntymaktastykty-kenejtedi</guid>
                <description>Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары Ержан Ашықбаев Үндістан Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшісі Я.К. Сайлас Тангалмен кездесу өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Кездесу барысында тараптар қазақ-үнді стратегиялық серіктестігінің өзекті мәселелерін талқылап, саяси диалогты одан әрі нығайтуға және өзара тиімді ынтымақтастықты кеңейтуге мүдделіліктерін растады.

БРИКС аясындағы өзара іс-қимылға ерекше назар аударылды. Е.Ашықбаев үнді тарапын «Төзімділікті, инновацияларды, ынтымақтастық пен орнықты дамуды нығайту» ұранымен өтіп жатқан 2026 жылғы бірлестікке төрағалығымен құттықтап, белгіленген күн тәртібінің табысты іске асырылатынына сенім білдірді.


&quot;Қазақстанның БРИКС серіктес елі ретінде сауда және инвестициялар, көлік байланыстылығы, цифрландыру, жасанды интеллект, энергетика және орнықты даму сияқты басым бағыттардағы ынтымақтастықты дамытуға іс жүзіндегі үлес қосуға дайын екені аталып өтті&quot;, – делінген хабарламада.


Сондай-ақ, тараптар 12-13 қыркүйекте Нью-Дели қаласында өтетін XVIII БРИКС саммитіне дайындық мәселелері, оның ішінде алдағы іс-шараның мазмұндық және ұйымдастырушылық аспектілері бойынша пікір алмасты.

Екіжақты күн тәртібі аясында сауда-экономикалық және инвестициялық өзара іс-қимылды, оның ішінде энергетика, көлік және логистика, аса маңызды минералдар, цифрлық технологиялар, фармацевтика және ауыл шаруашылығы салаларындағы ынтымақтастықты кеңейту перспективалары қарастырылды.

Көпжақты ынтымақтастық тұрғысында Е.Ашықбаев Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Халықаралық су ұйымын, Биологиялық қауіпсіздік жөніндегі халықаралық агенттікті және Алғашқы медициналық-санитарлық көмек жөніндегі елдердің жаһандық коалициясын құру жөніндегі бастамалары туралы хабардар етіп, Үндістанның оларға қолдау білдіретініне үміт артты. Тараптар сондай-ақ АӨСШК-ні одан әрі дамыту мәселелері бойынша пікір алмасты.

Кездесу қорытындысы бойынша тараптар қазақ-үнді стратегиялық серіктестігін одан әрі нығайту жолындағы бірлескен жұмысты жалғастыруға дайын екендерін растады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 14:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/bIyasqvH.jpeg"   type="image/jpeg"   length="90778"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Маңғыстаудың жерасты мешіттері ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/mangystaudyn-zherasty-meshitteri-yunesko-nyn-bukilalemdik-muralar-tizimine-endi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/mangystaudyn-zherasty-meshitteri-yunesko-nyn-bukilalemdik-muralar-tizimine-endi</guid>
                <description>Сериялық нысан құрамына Шопан ата, Қараман ата, Шақпақ ата, Сұлтан епе және Бекет ата атты бес киелі кешен енді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оңтүстік Кореяның Пусан қаласында өткен ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра комитетінің 48-сессиясында «Маңғыстаудың жерасты мешіттері және олармен сабақтас нысандар» Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Номинацияны әзірлеу және ұсыну жұмыстары Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2024 жылы Атырауда өткен Ұлттық құрылтайдың үшінші отырысында берген тапсырмасына сәйкес жүргізілді. Президент Маңғыстаудың бірегей табиғи келбеті мен тарихи-мәдени мұрасын әлемге кеңінен танытуды және өңірдегі жерасты мешіттерді ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізу жұмысын бастауды тапсырған болатын.

Сериялық нысан құрамына Шопан ата, Қараман ата, Шақпақ ата, Сұлтан епе және Бекет ата атты бес киелі кешен енді. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра комитеті нысанның (ii) және (iii) критерийлер бойынша айрықша әмбебап құндылығын мойындады. Комитет Маңғыстауда сопылық дәстүр мен көшпелі мәдениеттің сан ғасырлық сабақтастығы нәтижесінде қалыптасқан бірегей киелі кеңістіктің әлемдік мәдени мұра үшін маңызын атап өтті.

Әрбір кешеннің құрамына жерасты мешіттері, қорымдар, сопылық ілім өкілдерінің кесенелері мен жерлеу орындары, зиярат жолдары, киелі құдықтар және діни мәні бар өзге де нысандар кіреді. Бұл орындар ғасырлар бойы үзілмеген рухани дәстүрдің сақталуына ықпал етіп, бүгінге дейін зиярат етушілердің маңызды орталығы ретінде маңызын жоғалтқан жоқ. Сонымен қатар киелі орындарды күтіп-баптап, олардың сабақтастығын жалғап келе жатқан шырақшылық дәстүрі де сақталған.

Бес кешеннің барлығы мемлекет қорғауында және Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген. Оларды ұзақ мерзімге сақтауды қамтамасыз ету мақсатында 2027-2032 жылдарға арналған кешенді басқару жоспары әзірленіп жатыр. 

Құжатта ескерткіштерді сақтау, киелі тарихи-мәдени кеңістікті қорғау, келушілер ағынын тиімді ұйымдастыру, ықтимал қатерлердің алдын алу және ғылыми зерттеулер жүргізу мәселелері қамтылған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 13:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/FIeEvLJY.jpeg"   type="image/jpeg"   length="111814"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Артем Матусевич академиялық ескек есуден жастар арасындағы әлем чемпионатының финалына шықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/artem-matusevich-akademiyalyk-eskek-esuden-zhastar-arasyndagy-alem-chempionatynyn-finalyna-shykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/artem-matusevich-akademiyalyk-eskek-esuden-zhastar-arasyndagy-alem-chempionatynyn-finalyna-shykty</guid>
                <description>Қазіргі таңда Германияның Дуйсбург қаласында 23 жасқа дейінгі спортшылар арасында академиялық ескек есуден әлем чемпионаты өтіп жатыр.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық Артем Матусевич жеңіл салмақтағы ерлер арасындағы жекелей сынның (LM1x) жартылай финалында сәтті өнер көрсетті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Отандасымыз өз жарысында 07:07.75 уақыт көрсеткішімен екінші орын алып, шешуші кезеңге жолдама алды.

Айта кетейік, осы бағдарлама бойынша финалдық жарыс 26 шілдеде өтеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 10:49:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/vwXLQAjz.jpeg"   type="image/jpeg"   length="130842"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ақ халаттылардың жаңа бәсекелесі пайда болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ak-halattylardyn-zhana-basekelesi-pajda-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ak-halattylardyn-zhana-basekelesi-pajda-boldy</guid>
                <description>Алайда «дәрігерлердің орынбасары» әлден науқастарға қауіпті, қате кеңестер беріп, елді әбігерге салып та үлгерді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жоғары технологиялар дәрігер мен пациент арасындағы дәстүрлі диалогқа килігіп, одан ақ халаттыларды ығыстырып шығара бастады. Мамандардың орнына дене-мүшенің ең құпия бөліктерін кез келген уақытта, әрі шынайы уақыт режимінде сараптауға дайын алгоритмдер келуде.

Техникалық және медициналық әлемді екіге жарған басты оқиға – таяуда OpenAI компаниясының «ChatGPT Health» сервисін ауқымды түрде іске қосуы болды. Инновациялық платформа АҚШ-тағы 18 жастан асқан барлық пайдаланушылар үшін – тегін тарифтен бастап кәсіби тарифке дейін қолжетімді.

Компанияның өзі «денсаулық сақтау саласына арналған ең қуатты құрал» деп дәріптеп жатқан ең соңғы «GPT-5.6 Sol» моделі пайда болғалы, адамдар өз ағзасы туралы сұрақтарды арнайы бөлімдерге өтпей-ақ, тікелей негізгі чат терезесінде қою мүмкіндігіне ие болды.


«Чат-боттың негізгі интерфейсіне тікелей интеграцияланған сервис медициналық карталарды, зерттеу нәтижелерін және фитнес-трекерлер деректерін жүктеуге мүмкіндік береді. Тегін нұсқаны пайдаланушылар мен Go, Plus және Pro тарифтерінің жазылушыларына енді қосымша бетке өтудің қажеті жоқ: өз денсаулығыңыз туралы сұрақтарды әдеттегі диалог терезесінде қоя бересіз», – деп жазды The Verge.


Жаңашылдықтың ауқымы таңғалдырады: ресми деректерге сүйенсек, бүкіл әлем бойынша апта сайын 230 миллионнан астам адам чат-ботқа денсаулыққа қатысты сұрақтар қояды. Компанияның хабарлауынша, шалғай аудандарда тұратын немесе тұрмысы төмен отбасылар аптасына жүздеген мың хабарлама жібереді. Мұндай 10 сауалдың 7-сі медициналық ұйымдардың жұмыс уақытынан тыс, яғни, клиника-емханалар жабылып, тірі дәрігерлер қолжетімсіз болған кезде жолданады екен.

ChatGPT-дің мұндай жаппай қолданылуына рухтанған OpenAI өкілдері жалаң мақтан мен даңғаза мәлімдемелерге көшті. Компанияның медициналық өнімдер жөніндегі вице-президенті Эшли Александер (Ashley Alexander) ЖИ моделдері «тәжірибелі дәрігер-клиницистер мен терапевттерді ауыстыратынын, өйткені енді жасанды интеллект солар сияқты жоғары деңгейде ой қорыта алатынын» мәлімдеді.

Өз кезегінде компанияның медициналық бағытының жетекшісі Каран Сингх (Karan Singhal) бұл бағалауды жуып-шайып, ЖИ тірі маманның орнын баспайтынына сендіріп бақты. Алайда ол артынша «Гарвард және Стэнфорд университеттерінің кейбір зерттеулері ЖИ-дің лицензиялық емтихандарды тапсыруға және диагноз қоюда адамнан асып түсуге қабілетті екенін растайтынын» нұсқады.

ChatGPT Health-тің соңғы жаңа алгоритмдер негізінде жұмыс істейтіні және үлкен тәжірибеге сүйенетіні алға тартылды: әзірлеушілер екі жыл ішінде медицинаның 30 саласынан 260-тан астам дәрігермен әріптестік орнатып, ЖИ жауаптарына 600 000-нан астам рет сараптамалық кері байланыс алғандарын хабарлады. Жауаптардың сапасын бағалау үшін компания өзінің меншікті HealthBench бенчмарк-жүйесін пайдаланады.

Қалай болғанда, денсаулық сақтау саласы барлық технологиялық алпауыттар үшін басты шайқас майданына айналып барады. OpenAI-дан кейін Anthropic компаниясы ауруханалар мен тұтынушыларға арналған Claude for Healthcare өнімін таныстырды.

Бұл аламан додада тек Google компаниясының шаңын көрсетпеуі назар аудартады: оның MedGemma моделі әзірлеушілер үшін жаңартылып, іздеу алгоритмдеріне ЖИ-жауаптар интеграцияланғанымен, компания жеке медициналық чат-ботты іске қосудан әлі де бойын аулақ салып келеді.

Неліктен миллиондаған адам емханаға барудың орнына чат-ботқа жүгінеді? 

Сарапшылардың бақылауы мен пайдаланушылардың пікірінше, ChatGPT әзірше көп жағдайда дәрігердің өзін емес, көп уақытты алатын аралық тапсырмаларды алмастырып отыр.

Пациенттердің ЖИ-ді практикалық қолдану сценарийлері келесідей:


	«Медициналық тілді тәржімалаушы»: науқастар одан МРТ, КТ нәтижелерін, анализдер мен ауруханадан шығару эпикриздерін «қарапайым тілде» түсіндіріп беруді, көрсеткіштерді талдауды және әртүрлі дәрігер берген емдеу нұсқаларын өзара салыстыруды сұрап, осы құжаттарын чатқа жүктейді.
	Дәрігердің қабылдауына дайындық: ЖИ симптомдарды жүйелеп, консультация кезінде маңызды нәрсені ұмытып қалмау үшін дәрігерге қойылатын нақты сұрақтар тізімін құрастыруға көмектеседі.
	Заңдылықтарды іздеу: бірнеше жылғы талдаулар архивін жүктеген кезде нейрожелі көрсеткіштердің өзгеру динамикасын анықтай алады. Ал, терапевттер әдеттегі қабылдауда көп жылғы құжатты қопарып отыруға бас қатырғысы келмеуі мүмкін: бұған уақыты жетпейді, өйткені ол «Дамумед» сияқты базаларды толтыруға тиіс.
	Әкімшілік навигация: ЖИ сервистер медициналық сақтандыру бағдарламаларының тиімді тұстарын түсінуге, құжаттарды толтыруға және көмекке жүгіну алгоритмдерін реттеуге де жәрдемдеседі.


OpenAI-дың техникалық интеграция бойынша серіктесі – b.well компаниясы. Ол осы сервисті шамамен 2,2 миллион медициналық мекемемен және дәрігерлермен байланыстырады. Пайдаланушыларға тамақтануды, диетаны коррекциялау, белсенділікті және ұйқы динамикасын бақылау үшін Apple Health, MyFitnessPal, Weight Watchers, Function және Peloton жүйелерінен алынған деректерді де қосу ұсынылады.

Бірақ бұл «көмектің» артында үлкен психологиялық тұзақ жатыр. Жүйе алдымен «өзінің қателесуі мүмкін екенін» ескертеді. Дегенмен, артынша пайдаланушымен оңаша, уақытты еш шектемей, асықтырмай, сенімді, ашық әрі «беделді дәрігер» кейпінде сөйлеседі. Салдарынан, бастапқы ескертуі өз күшін жоғалтады. Адам алгоритмді кәдімгі емдеуші дәрігер ретінде қабылдап, айтқанына құлай сенеді.

Қателіктің құны: сандырақ идеялардан өлім қатеріне дейін

Тәжірибе көрсеткендей, ЖИ-мен қарым-қатынаста оған сыни тұрғыдан қарай алмау қайғылы салдарға соқтыруы ғажап емес. Алгоритмдердің «сенімді» кеңестері пациенттерді интенсивті терапия және жан сақтау бөліміне бір-ақ түсірген жағдайлар аз емес.

Таяуда дәрігерлер бір ер адамның ауыр уланумен және «XVIII ғасырдың дертімен» ауруханаға түсіп, бірнеше апта жатқаны туралы есепті жариялады: ChatGPT оған рациондағы ас тұзын толығымен натрий бромидіне ауыстыруға кеңес берген: тарихта бұл зат ауыр седативті құрал ретінде қолданылған.

Google AI Overview алгоритмдерінің бассыздығы бұдан кем түспейді: олар суретте әдемі көрінуі үшін пиццаға клей қосу сияқты зиянды кеңестерден бастап, диетологиядағы өрескел қателіктерге дейін қауіпті ұсыныстар беріп келген.

The Guardian басылымының зерттеуі қауіпті медициналық кеңестердің ары қарай жалғасқанын көрсетті: ЖИ жүйелері бауыр функциясының тестілеулері, онкоскрининг және ұйқыбезінің қатерлі ісігі кездегі диеталар бойынша жалған ұсыныстарды жиі генерациялайды. Соның бірінде науқастарға майлардан тегіс бас тартуды ұсынған: бұл шынында клиникалық хаттамаларға мүлдем қайшы келеді.

OpenAI компаниясын сотқа берген флоридалық бұрынғы пастор Скотт Уинтерстің (Scott Winters) оқиғасы бүкіл адамзат үшін дабыл және сабақ болса керек: ер адам өкпе артериясының ауыр тромбоэмболиясы симптомдары кезінде ChatGPT оны ауруханаға барудан айнытқанын мәлімдеді.

Reuters жазғандай, чат-бот ер адамға «көбірек жатып демалуға» кеңес беріп, «Құдай сенің денеңді ақаулы етіп жаратпаған» деген сипаттағы діни-философиялық тіркестерді қарша боратқан. ЖИ-ге сенген шағымданушы шұғыл госпитализацияны кейінге қалдырып, салдарынан ажал құша жаздады.

Кейбір жағдайда сырқатты аман сақтап қалу мүмкін болмаған. Ауыр психикалық дағдарысты бастан кешірген Кристиан Фейт Мэдисонның (Christian Faith Madison) оқиғасы да төбе шашты тік тұрғызады. Әйел жасанды интеллектті «рухани ұстаз» ретінде қабылдаған. Нейрожелі оның сандырақ сенімдерін әрі қарай өршітіп, психотерапевт тағайындаған антипсихотикалық препараттарды ішпеуге үгіттеген. SFGate хабарлауынша, америкалық ана ChatGPT-дің сәуегейлігін орындау үшін ақыры өз-өзіне қол салыпты.

OpenAI айыптауларға жауап ретінде бұл оқиғаларға назар аударғанын, қорғаныс механизмдерін күшейтетінін айтып ақталады, бірақ ЖИ өнімнің диагноз қоюға немесе емдеуге арналмағанын, ол тек білікті дәрігерлік көмекті толықтырушы құрал екенін алға тартады.

Заңды және этикалық кереғарлық – технологиялық корпорациялардың медицинаны реттейтін дәстүрлі заңдарды шебер айналып өтуінде. Өнімнің «медициналық құрал еместігін» жазып қояды, соның кесірінен ол америкалық FDA сияқты реттеушілердің қатаң бақылауына ілікпейді. Медицинаға арналған заңдарға бағынбайды.

Дәрігерге серіктес, бірақ оған балама емес

Барлық елдегі қоғамның зор сұранысына орай медициналық ЖИ нарығы қарқынды өсуде. Бұған терапевттер мен тар салалы мамандардың тапшылығы, медсақтандырудың жоғары құны және кәсіби дәрігерлік тілдің күрделілігі түрткі болып отыр. ЖИ болса, ауруды қарапайым тілмен түсіндіреді, тәуліктің кез келген уақытында, қабақ шытпай жауап береді. Күні бойы, түні бойы тілдессеңіз де қой демейді.

Алгоритмдер сырқаттың ұзақ жыл бойы жинаған медициналық деректерін жүйелеу, күрделі талдау-анализдердің нәтижелерін ұғыну, клиникаға баруға дайындалу үшін тамаша құрал бола алады.

Жаһан жұртшылығы дәстүрлі денсаулық сақтау жүйесінің қолжетімсіздігінен шаршап, өзінің ең құпия биологиялық сырларын алгоритмдерге өз еркімен беруге ден қойған тарихи бетбұрыс кезеңінде тұр. Бірақ дәрігерлік жауапкершілік жүгін көтеруге технологияның өзі дайын ба? Жоқ.

Медицина қоғамның сенімін ғасырлар бойы қалыптасқан қатал стандарттар мен әрбір дәрігердің жеке жауапкершілігі арқылы жеңіп алды. «Ақ халатты абзал жандар» мейірімнің символына айналды. ЖИ болса, денсаулықтың жай-күйіне қатысты данышпандық болжамды да, өлімге апаратын қателікті де бірдей сенімділікпен ұсына салатын суық әрі тасжүрек механизм болып қала береді.

Бүгінгі әлемде медицина – қатаң реттелетін сала. Дәрігерлер өз диагноздары үшін әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік арқалайды. Медициналық ЖИ чаттардың әзірлеушілері «пайдаланушылық келісімшарттар» мен ескертулердің артына жасырынып отыр. Технологиялық сектор «жылдам әрекет ет, мол пайда тап және стереотиптерді қират» принципімен өмір сүріп жатқанда, терапевт және басқа емдеуші дәрігердің рөлін ЖИ-ге толық жүктей салу – қауіпті де қатерлі қадам болар еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 09:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/WiSiZLQg.png"   type="image/png"   length="4387608"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан ғылымын жаңа деңгейге көтеретін стратегиялық жоспар қаралды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-gylymyn-zhana-dengejge-koteretin-strategiyalyk-zhospar-karaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-gylymyn-zhana-dengejge-koteretin-strategiyalyk-zhospar-karaldy</guid>
                <description>Ғылым мен инновация бір арнаға тоғысады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның төрағалығымен өткен кеңесте Ғылымды стратегиялық дамытудың 2026-2030 жылдарға арналған кешенді жоспарының жобасы қаралды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Құжатты Ғылым және жоғары білім министрлігі, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясы салалық мемлекеттік органдармен, жергілікті атқарушы органдармен және басқа да ұйымдармен бірлесіп әзірлеген.

Жоба ғылымды басқару жүйесін жетілдіру, кадрлық әлеуетті арттыру, салалық және өңірлік ғылымды дамыту, сондай-ақ біртұтас инновациялық экожүйе қалыптастыру бағыттарын қамтитын 72 іс-шарадан тұрады.

Ғылыми қызметті басқару жүйесін жаңғыртуға айрықша мән берілген. Ұлттық ғылыми басымдықтарды айқындаудан бастап зерттеу нәтижелерін экономикаға енгізуге дейінгі барлық үдерісті қамтитын біртұтас басқару тетігін қалыптастыру ұсынылды.

Ғылым саласын басқарудың жаңа үлгісінде басым бағыттарды төрт деңгей бойынша айқындау көзделеді. Бірінші деңгейге ұлттық қауіпсіздік пен технологиялық дербестік үшін аса маңызды стратегиялық жобалар жатады. Екінші деңгей технологиялық серпіліс жасауға әлеуеті бар перспективалы бағыттарды қамтиды. Үшінші деңгейге іргелі пәнаралық және инженерлік зерттеулер енгізіледі. Төртінші деңгей ғылыми кадрларды даярлауға, инфрақұрылымды дамытуға және зерттеулердің институционалдық негізін нығайтуға бағытталған.

Жоспарда ғылымның нақты экономикамен және өңірлермен байланысын күшейтуге де басымдық берілген. Ғылым қалалары мен ғылыми-технологиялық парктерді дамытудың кешенді үлгісін қалыптастыру ұсынылды.

Кеңес барысында Премьер-министрдің орынбасарына Инновацияларды дамыту тұжырымдамасының жобасы да таныстырылды.

Аида Балаева мемлекеттік қолдау тек ғылыми және практикалық құндылығы бар, өндіріске енгізу және коммерцияландыру мүмкіндігі нақты жобаларға ғана көрсетілуге тиіс екенін атап өтті. Сонымен қатар, ғылыми жобаларды тексеру қорытындылары бойынша ашық есептілікті қамтамасыз ету, бюджет қаражатын қайтару, анықталған заң бұзушылықтарға жауапты тұлғаларды жауапкершілікке тарту және нақты экономикаға қажетті перспективалы әзірлемелердің бірыңғай тізілімін қалыптастыру мәселелеріне назар аударды.

Сондай-ақ, кеңесте Ұлттық ғылым академиясының негізгі бастамалары таныстырылды. Академия басқармасының президенті Ақылбек Күрішбаевтың айтуынша, мамандар ғылымның басым бағыттарын айқындаудың жаңа әдістемесін әзірлеген. Ол ғылыми күн тәртібін мемлекеттің стратегиялық міндеттері, экономиканың қажеттіліктері және әлемдік ғылыми-технологиялық үрдістер негізінде қалыптастыруды көздейді.

Академияның ғылымды стратегиялық дамыту жөніндегі кешенді жоспар жобасына енгізілген сегіз пәнаралық флагмандық ғылыми жобасын жүзеге асыруға да ерекше назар аударылды.

Бұдан бөлек, Кореяның KISTI институтымен бірлесіп құрылған SilkNet орталығының жұмысы туралы баяндалды. Аталған орталық мемлекеттік ғылыми-технологиялық саясатты болжау мен сараптамалық тұрғыдан сүйемелдеудің негізгі алаңына айналмақ.

Маңызды бағыттардың бірі – Қытай ғылым академиясымен бірлесіп жүзеге асырылатын DeepBas жобасы. Ол кеңістік пен уақыт деректеріне негізделген жасанды интеллект технологияларын пайдалана отырып, су ресурстарын басқаруға бағытталған. Жобаны 2027 жылы еліміздің үш ірі су алабында пилоттық режимде іске қосып, кейін оның технологияларын басқа салаларға кеңінен енгізу жоспарланып отыр.

Кеңес қорытындысында Аида Балаева ғылымды дамыту және инновацияларды дамыту жоспарларын бір құжатқа біріктіруді, сондай-ақ оны талқылау барысында айтылған барлық тұжырымдамалық ескертулерді ескере отырып пысықтауды тапсырды.

Сонымен бірге Премьер-министрдің орынбасары ғылыми-зерттеу институттарын толық түгендеу, олардың кадрлық және ғылыми әлеуетін бағалау, сондай-ақ мүмкіндік бар жерлерде ғылыми инфрақұрылымды қалпына келтіру қажеттігін атап өтті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 25 Jul 2026 09:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/rVWNjzPd.png"   type="image/png"   length="2126270"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ташкент маңында жаңа логистикалық хабқа арналған 60 мың шаршы метрлік қойма салынады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tashkent-manynda-zhana-logistikalyk-habka-arnalgan-60-myn-sharshy-metrlik-kojma-salynady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tashkent-manynda-zhana-logistikalyk-habka-arnalgan-60-myn-sharshy-metrlik-kojma-salynady</guid>
                <description>Silkway CA мен China Railway Construction Engineering Group (CRCEG) бірлескен кәсіпорны Ташкент облысындағы көпфункционалды логистикалық орталықтың екінші кезеңін салуға арналған EPC-келісімшартқа қол қойды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жоба аясында жалпы аумағы шамамен 60 мың шаршы метр болатын заманауи қойма кешендері салынады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жаңа нысандарға аумағы 41 472 шаршы метрлік А+ санатындағы қойма және аумағы 18 432 шаршы метрлік көпсекциялы тоңазытқыш қойма кешені кіреді.

Тоңазытқыш қойма көпаймақты температуралық бақылау жүйесімен жабдықталады. Бұл бір мезгілде өнімдерді әртүрлі температуралық режимде, атап айтқанда, терең мұздатудан бастап қысқа мерзімді салқындатуға дейін сақтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге тауар қорын автоматты түрде есепке алу және өнімдерді қоймаға түскен мерзіміне қарай сұрыптау жүйесі көзделген.

Логистикалық орталық құрылысының бірінші кезеңі 2026 жылдың наурыз айында басталды. Ол теміржол инфрақұрылымы, контейнерлік терминал және қойма кешендерін құрудан тұрады.

CRCEG компаниясы – екі кезеңнің де бас мердігері. Бұл технологиялық шешімдердің сабақтастығын сақтауға әрі құрылыстың бірыңғай стандарттарын қолдануға септігін тигізеді. 2027 жылы негізгі құрылыс жұмыстарын аяқтау жоспарланып отыр.

Көпфункционалды логистикалық орталық Ташкент облысы Янгийүл ауданында аумағы 159,4 гектар жерге салынып жатыр.

Silkway Central Asia жобасы Қазақстан мен Өзбекстан үкіметтері арасындағы ынтымақтастық және екі ел президенттері қол жеткізген келісімдер аясында қолға алынып жатыр.

Құрылыстың операторы болып PTC Holding қазақстандық компаниялар тобы мен «Ўзбекистон темир йўллари» АҚ қатысуымен 2025 жылдың наурыз айында құрылған Silkway CA бірлескен кәсіпорны белгіленді.

Жаңа орталық PTC Holding қалыптастырып жатқан көлік-логистикалық нысандар желісінің бір бөлігі болады. Оның құрамына Қазақстан мен Қытай шекарасындағы Dostyk TransTerminal контейнерлік терминалы мен Грузияның Поти портындағы Poti TransTerminal да кіреді.

Аталмыш нысандар Қытай, Орталық Азия, Кавказ және Қара теңізді байланыстыратын халықаралық көлік бағыттарының негізгі учаскелерінде жүктерді өңдеу мен қайта тиеуді қамтамасыз етеді. Ташкент облысындағы жаңа орталықтың іске қосылуы өңірдің қойма және терминалдық мүмкіндіктерін арттырып, оның халықаралық жеткізу тізбектеріндегі рөлін күшейтеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 17:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/sLdgHQI1.jpeg"   type="image/jpeg"   length="118205"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан қоржыны әлем чемпионатында тағы 2 күміспен толықты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-korzhyny-alem-chempionatynda-tagy-2-kumispen-tolykty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-korzhyny-alem-chempionatynda-tagy-2-kumispen-tolykty</guid>
                <description>Жасөспірімдер арасындағы жарыста Даниил Яковенко мен Еңлік Асқар күміс жүлде иеленді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Эстонияның Таллин қаласында өтіп жатқан қозғалмалы нысанаға оқ атудан әлем чемпионатында Қазақстан құрамасы тағы екі күміс медаль жеңіп алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қос жүлде де жасөспірімдер санатында тіркелді. Даниил Яковенко 10 метр қашықтықтан қозғалмалы нысанаға оқ атудан финалға дейін жетіп, шешуші сында финляндиялық Уильям Эрик Вилкманға есе жіберіп, күміс жүлдені еншіледі. Қола медаль Оңтүстік Корея өкілі Ким Чжэминге бұйырды.

Екінші күміс медальді Еңлік Асқар жеңіп алды. Ол да 10 метр қашықтықтағы сайыстың финалында армениялық Аида Азатяннан жеңіліп қалды. Ал үшінші орынды украиналық Мирослава Шимко иеленді.

Айта кетейік, бұған дейін осы әлем чемпионатында қазақстандық Фатима Ирназарова мен Валат Мусаев алтын медаль жеңіп алса, Зухра Ирназарова қола жүлдеге қол жеткізген еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 15:42:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/6Dj8v5BA.jpeg"   type="image/jpeg"   length="400813"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Дастанды жалға жіберудің қажеті жоқ»: «Челсидің» экс-қорғаушысы Сәтпаевтың алаңдағы әлеуетін бағалады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/dastandy-zhalga-zhiberudin-kazheti-zhok-chelsidin-eks-korgaushysy-satpaevtyn-aleuetine-baga-berdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/dastandy-zhalga-zhiberudin-kazheti-zhok-chelsidin-eks-korgaushysy-satpaevtyn-aleuetine-baga-berdi</guid>
                <description>Бұл туралы Scout in Eurasia парақшасы жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Челси» клубының бұрынғы қорғаушысы Бранислав Иванович қазір лондондық клуб сапында жаттығып жүрген футболшы Дастан Сәтпаев туралы өз ойын ортаға салды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Scout in Eurasia парақшасы жазғандай, Бранислав Иванович Дастан Сәтпаевтың ойыншы ретінде өсуін «Челсидің» жүйесінде жалғастыруы керек деп есептейді.

Сербиялық футболшының пікірінше, Сәтпаевтың лондондық клубтың негізгі құрамынан тұрақты орын алуға барлық мүмкіндігі бар.


«Сәтпаевқа қараған сайын көптеген жас шабуылшыға қарағанда ойынды қазірдің өзінде жақсы түсінетін футболшыны көремін. Оны жалға жіберудің қажеті жоқ.

Оған тек сенім, шыдам және ойын уақыты керек. Футболшылар дәл осылай &quot;Челсиде&quot; ұлы ойыншыға айналады.

Ол алаңда үнемі сенімді жүреді. Дұрыс шешім қабылдайды, допсыз да көп жұмыс істейді және шабуылдарды сәтті аяқтай біледі. Мұндай ойыншылар басқа командалардан өз орнын іздемей, ең мықты футболшылардың жанында өсіп-жетілуге тиіс», – деді Иванович.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 14:42:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/byV2tG7N.jpg"   type="image/jpeg"   length="154763"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық полицей джиу-джитсудан Азия чемпионы атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-policej-dzhiu-dzhitsudan-aziya-chempiony-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-policej-dzhiu-dzhitsudan-aziya-chempiony-atandy</guid>
                <description>Айта кетейік, Нұрбек Закарин – джиу-джитсудан Қазақстан чемпионы.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Маңғыстау облысы Полиция департаментінің инспекторы Нұрбек Закарин джиу-джитсудан Азия чемпионы атанды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Джиу-джитсудан өткен Азия чемпионатында Contact дисциплинасы бойынша 77 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсеткен полиция қызметкері жоғары дайындық деңгейін танытып, алтын медаль жеңіп алды.

Айта кетейік, Нұрбек Закарин – джиу-джитсудан Қазақстан чемпионы, спорт шебері және қоян-қолтық ұрыстан да спорт шебері. Сонымен қатар, ол Қазақстан Республикасы ҰҚК кубогының, Ішкі істер министрлігі кубогының және Төтенше жағдайлар министрлігі кубогының жеңімпазы атанған, сондай-ақ, қоржынында армиялық қоян-қолтық ұрыстан әлем чемпионатының күміс және қола жүлделері бар.

Б.Бейсенов атындағы Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясының түлегі бүгінде ішкі істер органдарындағы қызметін кәсіби спортпен сәтті ұштастырып келеді. Ол тәртіп, табандылық пен өз ісіне деген адалдықтың арқасында қызметте де, халықаралық спорт аренасында да жоғары нәтижелерге қол жеткізуге болатынын дәлелдеп жүр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 14:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/tXnr9yAf.jpg"   type="image/jpeg"   length="74196"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,75%-ға төмендетті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ltty-bank-bazaly-mlsherlemeni-1675-a-tmendetti-409329</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ltty-bank-bazaly-mlsherlemeni-1675-a-tmendetti-409329</guid>
                <description>Кезекті жоспарлы шешімі 4 қыркүйекте жарияланады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ұлттық банк базалық мөлшерлемені +/-1 п.т. дәлізімен жылдық 16,75% деңгейінде белгілеу туралы шешім қабылдады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жылдық инфляция тоғыз ай бойы төмендеп, мамырдағы 10,4%-дан маусым айында 10,3% болды. Азық-түлік инфляциясы 10,7%-дан 10,4%-ға дейін төмендеді. Азық-түлікке жатпайтын инфляция 11,7% деңгейінде сақталды. Реттелетін коммуналдық қызметтер бағасының жылдық төмендеуі кезінде реттелмейтін қызметтердің қымбаттауы аясында қызметтер инфляциясы 9,0% (мамырда – 8,7%) көрсетті.

Айлық инфляция маусым айында 0,8%, ал базалық инфляцияның маусымдық факторлар ескерілмеген бағалау медианасы 0,9% болды. Қазіргі динамика дезинфляциялық импульстің әлсірегенін көрсетуі мүмкін, алайда инфляцияның динамикасында байқалатын үрдістер кейінгі деректермен расталуды қажет етеді.


«Халықтың алдағы бір жылға инфляцияны күтуі маусым айында 13,4% (12,7%) болды. Бұл ретте нарықтың кәсіби қатысушыларының 2026 жылға болжамы 10,0% деңгейінде тұрақты түрде сақталды. Ал 2027 жылға күтулер төмендеу бағытында қайта қаралып, 7,8%-ды құрады. Сыртқы секторда белгісіздік әлі сақталып тұр. Таяу Шығыстағы қақтығыстың қайтадан ушығуы энергия ресурстарының бағасын өсірді. Әлемдік азық-түлік бағасы әртүрлі бағытта қалыптасып отыр. Жоғары сұраныс пен шектеулі ұсыныстың аясында өсімдік майы мен ет қымбаттайды, ал дәнді дақылдар бағасы егін бітік шығады деген болжамның жақсаруына байланысты төмендейді деп күтіледі», – деп хабарлады Ұлттық банк.


Экономикалық белсенділік артып келеді.


«2026 жылғы бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша ЖІӨ 4,1%-ға өсті. Ал тау-кен өндіру өнеркәсібін есепке алмағанда, өсім шамамен – 5,3%. Құрылыс, өңдеу өнеркәсібі мен көлік саласында жоғары қарқын сақталуда. Инвестициялар 9,6%-ға дейін жеделдеді. Бюджет қаражатын есепке алмағанда, шикізатқа жатпайтын секторға инвестициялардың өсуі 28,9% болды. Тұтынушылық сұраныста оң динамика сақталып отыр. Бұл ретте халықтың нақты кірісінің қалыпты өсуі және тұтынушылық кредиттеудің баяулауы тұтынушылық белсенділіктің қалыпты деңгейде сақталуына ықпал етті деп айтуға болады. Тәуекелдер теңгерімі проинфляциялық бағытта қалыптасып отыр. Сонымен қатар ағымдағы ақша-кредит шарттарының қатаңдығы, бұрын қабылданған шешімдердің кейінгі әсерлері және айырбас бағамының динамикасы тежеуші ықпал етіп отыр. Ең төменгі резервтік талаптардың артуы, айналым операциялары және тұтынушылық кредиттеуді реттеу бойынша қабылданған шаралар да дезинфляцияға әсер етіп тұр», – делінген хабарламада.


Ұлттық банктің Ақша-кредит саясаты комитетінің базалық мөлшерлеме бойынша кезекті жоспарлы шешімі 4 қыркүйекте Астана қаласының уақытымен сағат 12:00-де жарияланады.

Айта кету керек, бұған дейін Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 17% дейiн төмендеткен болатын.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 24 Jul 2026 12:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/kL8bpznE.jpg"   type="image/jpeg"   length="194391"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
