<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss/business-guide</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Sat, 06 Jun 2026 03:57:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Масктың жаңа байлық машинасы үшін талас басталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/masktyn-zhana-bajlyk-mashinasy-ushin-talas-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/masktyn-zhana-bajlyk-mashinasy-ushin-talas-bastaldy</guid>
                <description>Илон Масктың компаниясы акциялардың орасан зор сұранысын тудырды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Bloomberg агенттігі хабардар дереккөздеріне сілтеме жасап хабарлағандай, көлемі 75 миллиард доллар болатын рекордтық IPO-сы аясында SpaceX роуд-шоу басталған бойда-ақ қолжетімді акциялар санынан әлдеқайда көп өтінім қабылдап та үлгерді.

Ғарышқа зымыран ұшыру, спутниктік байланыс және жасанды интеллект салаларында жұмыс істеп, табыс табатын Илон Масктың (Elon Musk) компаниясының IPO-сында 1 акциясының құны 135 доллардан сатылады деп жоспарлануда.

Соншаға сата алса, бұл корпорацияның капитализациясын астрономиялық деңгейге – 1,7 триллион доллардан астам көрсеткішке шығаруы мүмкін.

Орналастырудың түпкілікті бағасы 11 маусымда бекітіліп, келесі күні – 12 маусымда биржалық сауда-саттық басталады деп болжануда. Дегенмен, мәміле әзірге алғашқы кезеңде тұр. Талқылаулар жалғасуда және оның параметрлері әлі де түзетілуі мүмкін.

Акциялардың IPO бағасын алдын ала анықтау арқылы Маск Уолл-стриттің қалыптасқан дәстүрлерін тағы да бұзды, деп мәлім етті Reuters. Өтінімдерді жинау және биржаға шығару басталғанға дейін құнды қағаздардың құнын белгілеу тәжірибесі АҚШ-тағы ірі IPO-лар арасында кездесе бермейді. Сонымен қатар, мұндай үлгі Еуропа мен Азияда кеңінен таралған. Әдетте компаниялар алдымен баға дәлізін жариялайды, инвесторлар үшін бірқатар тұсаукесерлер өткізеді және тек содан кейін ғана сұраныс деңгейіне байланысты, түпкілікті бағаны жоғарғы шекараға жақын немесе одан жоғары етіп белгілейді.

Қазақстандықтар қалай миллиардерден олжа ала алады?

Тарихи IPO-ны ұйымдастырушылар қатарында Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup және JPMorgan Chase сияқты қаржы алыптары, сондай-ақ тағы 18 банк бар.

Ресми түрде «Space Exploration Technologies Corp.» деп тіркелген компания Nasdaq және Nasdaq Texas алаңдарына SPCX тикерімен шығуды көздеп отыр.

Біз азаматтарымызға отандық және шетелдік биржаларда акциялармен сауда жасау мүмкіндігін ұсынатын қазақстандық банктерге хабарласып: «Қазақстандықтар сіздердің платформаңыз арқылы ғасырдың осынау оқиғасына ортақтаса ала ма?» деп сұрадық. Жауап көңіл көншітпеді.


«Америкалық нарықтағы IPO-лар, соның ішінде SpaceX те қазіргі уақытта қолжетімсіз. Қазақстандық нарықтағы IPO-лар олар өткізілген кезде қолжетімді болады. Таяу арада күтілетіндердің ішінен ҚТЖ («Қазақстан темір жолы») IPO-сы бар: шамамен алғандағы мерзімі – ағымдағы жылдың соңы», – деп хабарлады бізге банктердің бірінде.


Дегенмен, қазақстандықтардың халықаралық брокерлер арқылы акция орналастыруға қатысу мүмкіндігі қалады. Бірақ бұл жерде де гәп бар.

Мәселен, Fidelity халықаралық брокері SpaceX IPO-сына қатысу үшін ең төменгі шекті 500 000 доллардан 2 000 долларға дейін төмендетті. Осылай 250 есе құлдыратқанына қарамастан, бұл сома Қазақстандағы жеке инвесторлардың көпшілігі үшін әлі де қомақты шығын саналады.

Сонымен қатар, бұл жерде тез ақша тапқысы келетіндер брокерлердің қырына ілігеді. Алғашқы 15 күнде акцияларды сатқаны үшін айыппұлдар салынып, өмірлік бұғаттаумен жазалану қаупі бар.

Fidelity компаниясы SpaceX IPO-сына қатысушылар үшін арнайы ережелер енгізді: егер клиент құнды қағаздарды сатып алғаннан кейінгі алғашқы 15 күнтізбелік күн ішінде кері сатса, ол алыпсатарлар (спекулянттар) санатына жатқызылады. Бірінші рет ереже бұзғаны үшін IPO-ға қолжетімділікті 6 айға бұғаттау қарастырылған.

Ережені қайталап бұзу шектеу мерзімін 1 жылға дейін ұзартады. Үшінші жағдай инвестор аккаунтының өмір-бойға бұғатталуына әкелуі мүмкін. Акциялармен санкциясыз еркін сауда жасауға тек 16-шы күннен бастап рұқсат етіледі. Бұл да жұмсақ шарт саналады: FINRA реттеушісінің стандартты лимиті 30 күнді құрайды.

IPO-дан кейін акцияларды ерте сатуға қатысты ұқсас тыйымды Robinhood, SoFi, Schwab және E*Trade брокерлік компаниялары да қолданады. Андеррайтерлер құнды қағаздарды IPO-да тек ізінше тез сату үшін ғана алатын инвесторларды жақтырмайды. «Флиппинг» (flipping) деп аталатын мұндай стратегия көбіне болашақ IPO-ларға қатысуға тосқауыл қоюға соқтырады. FINRA ережелеріне сәйкес, орналастырудан кейінгі алғашқы 30 күн ішінде акцияларды сату ресми түрде флиппинг болып есептеледі.

2011 жылдан бастап қолданылатын 5131-ші ереже бойынша егер андеррайтерлер орналастыруға қатысушылар үшін алдын ала арнайы санкцияларды талап етпесе, брокерлерге флиппингтік акцияларды сатудан комиссия ұстауға тыйым салынады. Сондықтан кірісінен қағылатын брокерлік компаниялар өздеріне түсетін жүктемені жиі клиенттерге аударып, осындай төл шектеулерін белгілейді.

Fidelity ұсақ инвесторлар үшін қақпаны ашады

Fidelity компаниясының ІРО-ға қатысудың ең төменгі шегін жарты миллион доллардан 2 000 долларға дейін төмендету туралы шешімі бұрынғы кедергіні іс жүзінде жойып, оны 99,6%-ға қысқартты. Нәтижесінде, әлемдегі миллиондаған жеке инвесторларға жылдың ең ірі биржалық дебютіне жол ашты.

Алайда әлеуетті табыстылықты акцияларды лезде қайта сатуды шектейтін брокерлердің ережелері тұсаулайын деп тұр. Мұндай стратегия инвесторлардың бәріне бірдей тиімді емес, орналастырудан кейінгі 15-30 күн ішінде акциялардың құны тек өсіп қана қоймай, айтарлықтай құлдырауы да мүмкін, салдарынан IPO-ға қатысушылар шығынға отыруы ықтимал.


«SpaceX орналастырылатын құнды қағаздардың 30%-ына дейінгісін бөлшек инвесторларға бөлді. Бұл дәстүрлі түрде жеке секторға арналған стандартты көлемнен әлдеқайда жоғары. Бұл қарапайым адамдарға 1,77 триллион доллар тұратын империяның иесі атануға бірегей мүмкіндік береді», – деп хабарлады beincrypto.com.


Реттеуші органдардың құжаттамасына сәйкес, SpaceX бір данасы $135 бағасымен шамамен 555,6 млн акцияны саудаға шығаруды жоспарлап отыр. Нәтижесінде, компания 74,4 миллиард доллардан астам қаражат тартудан үмітті.

Егер андеррайтерлер қарастырылған опциондарды жүзеге асырса, тартылған қаражат көлемі $85,7 млрд-қа дейін ұлғаюы мүмкін. Қазірдің өзінде бұл IPO-ны әлемдік қор нарығы тарихындағы ең ірі әлеуетті орналастыру деп атап жатыр, ауқымы жағынан ол тіпті Saudi Aramco-ның IPO-сынан да асып түсуге қауқарлы.

Шектеулі фри-флоут және ашқарақ алыптардың қыспағы

Қолжетімділікке қатысты жомарт уәделер мен кіру шегінің 250 есеге төмендеуі қарапайым адамдардың сол акцияларды сатып ала алатынына еш кепілдік бермейді. Орналастыру аясында нарықтың ханталапайына барлық 13 млрд құнды қағаздың тек шамамен 555,6 миллионы ғана тасталады.

Осылайша, еркін айналымға (фри-флоут) акциялардың жалпы көлемінің тек 4%-ға жуығы ғана түседі. Ұсыныстың мұндай қатаң тапшылығы сауда-саттықтың алғашқы күндерінде-ақ бағаның қатты құбылуына («әткеншек» әсеріне) әкеп соғуы ғажап емес.

SpaceX неге сонша рекордтық көлемде бағаланып отыр? Ол биік баға тек үмітке сүйенген: бағалау жүргізген Goldman Sachs сарапшылары инвесторларға: «осы компанияның ЖИ технологияларынан түсетін табысы 2030 жылға қарай 100 есе өседі» деген болжамын жариялады. Дәл осы өршіл үміт $1,78 трлн деңгейіндегі капитализацияның негізіне айналды.

Алайда сарапшылар мұндай ғаламат болжамдардың әзірге ешқандай тұғыры жоғын және компанияның табыстылығы шығынға белшеден батып отырған аралас xAI бөлімшесінің қаржылық жағдайына қатты тәуелді екенін ескертті.

Бетке теуіп тұрған тәуекелдерге қарамастан, Уолл-стриттің институционалдық алыптары тарапынан қызығушылық көрігі тек қызып жатыр. JPMorgan басшысы Джейми Даймон VIP-клиенттерге арналған мәміленің тұсаукесеріне дайындықты жеке бақылауына алды. Банк әлемнің 90 қаласында 2 500-ден астам ірі қатысушының басын қосқан, ауқымы жағынан бұрын-соңды болмаған ғажайып онлайн-сессия ұйымдастырды. Ол жиын өзгелер үшін жабық өтті.

Осындай жасырын роуд-шоуларды Bank of America да өткізді. Сарапшылардың пікірінше, әлемдік институционалдық инвестқорлар арасындағы мұндай сұрапыл дүрбелең жеке инвесторлар ала алатын акциялардың нақты көлемінің азаюына ұласуы әбден мүмкін. Өйткені солар басымдыққа ие: азулылардан қалған сүйек-саяқ ұсақ инвесторларға тасталады. Әрине, егер қалса.

Сонымен бірге, SpaceX алдағы орналастыруға Қытай мен Гонконг инвесторларының қатысуына тыйым салып тастады. Дегенмен, сарапшылар бұл қадам IPO үшін елеулі қауіп тудырмайды деп есептейді. Freedom сарапшысы Наталья Мильчакова атап өткендей, шектеулер ең алдымен ұлттық қауіпсіздік саласындағы американдық заңнама талаптарымен байланысты.


«Америкалық ғарыш компанияларының Қытаймен өзара іс-қимылына қойылған қолданыстағы шектеулер де қосымша фактор болып отыр. Осы тұрғыдан алғанда, SpaceX шешімі қисынды көрінеді және АҚШ-тың қазіргі реттеушілік тәжірибесіне толық сәйкес келеді», – деді ол.


Freedom сарапшылары бұл тыйым компания акцияларын сатып алуға мүдделі шетелдік инвесторлардың санын біршама азайтуы мүмкін екенін жоққа шығармайды. Алайда бұдан IPO-ға төнетін елеулі қауіп пен қиындықты байқап отырған жоқ.

Наталья Мильчакованың айтуынша, әлемдік инвестициялық қоғамдастықтың SpaceX-ке деген қызығушылығының орасан екені соншалық, ҚХР мен Гонконг инвесторларының жоқтығын ешкім байқамайды. Сонымен қатар, Маск компаниясының қызметі АҚШ-тың стратегиялық технологияларымен және қорғаныс секторымен тығыз байланысты. Осыны ескерсек, нарық мұндай тыйымның болатынын алдын ала күтсе керек.

Миллиардтаған шығындар мен Масктың тәбеті: таяқтың екінші ұшы

Нарықта инвесторлардың алаңдаушылығын тудыратын бірқатар факторлар да сақталуда. Таяуда SpaceX шығындары көрсетілген тоқсандық есептілігін жариялады. Илон Маск 366 күн мерзімге (lock-up кезеңі) өзінің жеке акциялары пакетін сатпауға қатаң міндеттеме алып, дауыс беру құқығының 85%-ын өз бақылауында қалдырды.

Өткен жылдың қорытындысында SpaceX түсімі $18,7 млрд-ты құрады. Сонымен бір мезгілде, корпорация есепті кезеңді $4,94 млрд көлеміндегі шығынмен аяқтады. Салыстырсақ, 2024 жылы $791 млн деңгейінде таза пайда алған болатын.

Компания табысының негізгі қайнары жерсеріктік байланыс қызметін көрсететін Starlink бөлімшесі болып қалуда. Өткен жылы ол компанияға шамамен $11 млрд түсім әкелді.

Сондықтан SpaceX өз тәбетін біраз басты: IPO алдында компанияның бағалануы осы жылдың сәуір айында айтылған бастапқы 2 трлн доллардың орнына 1,7 трлн долларға дейін төмендетілді. Бұл ретте компания IPO барысында шамамен 75 млрд доллар тарту жоспарынан бас тартқан жоқ: әлгі азайту тек капитализацияны бағалауға ғана қатысты болды.

Біз бұл материалдың тек ақпараттық сипатта екенін ескертеміз: ол жеке инвестициялық кеңес немесе аталған құнды қағазды сатып алуға ұсыныс болып табылмайды. Құнды қағаздарға, әсіресе шетелдік активтерге инвестиция салу қосымша тәуекелдер тудыратынын есте сақтаңыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sat, 06 Jun 2026 03:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/ldAfikGi.png"   type="image/png"   length="2026555"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Атырау футбол клубы ресми түрде жекеменшікке өтті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/atyrau-futbol-kluby-resmi-turde-zhekemenshik-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/atyrau-futbol-kluby-resmi-turde-zhekemenshik-otti</guid>
                <description>Футбол клубының жаңа иесі – Болат Қонарбай.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Атырау» футбол клубы толықтай жекеменшік басқаруға өтті. Енді клубтың 100 пайыз үлесі «Caspian Football Group» ЖШС-не тиесілі, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Мұндай мәліметті Атырау облыстық мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасы жариялады. Бұл өзгеріс Мемлекет басшысының кәсіби спортты дамыту және футбол клубтарын жекеменшік секторға беру жөніндегі тапсырмасы аясында жүзеге асты.

Жаңа басшылық өңірлік футболды дамытуға бағытталған бірқатар бастаманы жариялады.

Оның ішінде балаларға арналған футбол академиясын салу, балалар мен жасөспірімдер футболын дамыту, спорттық инфрақұрылымды жаңғырту және Атыраудағы футболдың бәсекеге қабілеттілігін арттыру бар.

Сондай-ақ клубқа қосымша инвестиция тарту арқылы материалдық-техникалық базаны күшейту және кәсіби футболды жаңа деңгейге көтеру көзделіп отыр.

Айта кетейік, сәуір айында өңір клубы 77 млн теңгеге сатылды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 17:13:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/X6n514Wj.jpg"   type="image/jpeg"   length="89491"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда банктерге балама пайда болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-bankterge-balama-pajda-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-bankterge-balama-pajda-boldy</guid>
                <description>Өкілеттілігі аяқталып қалған Парламент ол үшін заңнамалық тұғырды тез әзірлеп үлгерді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Төлем ұйымдары «сортқа» бөлінеді: нарық пен клиенттер үшін не өзгереді?

Елдің қаржы секторы үлкен өзгерістер мен ауқымды жаңғыру қарсаңында тұр: нарыққа жаңа ойыншылар – «І-ші санаттағы төлем ұйымдары» қосылады. Мәжіліс депутаттары екінші оқылымда Қазақстанның төлем индустриясының келбетін түбегейлі өзгертетін екі заң жобасынан тұратын пакетті қабылдап, жоғары палатаға ұзатты. Сенат бұл түзетулерді таяу арада мақұлдайды деп күтілуде. Содан кейін құжаттар Мемлекет басшысының қол қоюына жіберіледі.

Жаңа мәртебе І санаттағы төлем ұйымдарына банктердің кейбір негізгі функцияларын иеленуге мүмкіндік береді. Олар заңды тұлғалар үшін ағымдағы шоттар ашуға, ақша аударымдарын жүргізуге, Ұлттық банктің төлем жүйелеріне тікелей қосылуға және электрондық ақша шығаруға (эмиссиялауға) құқылы болады. Реформаның басты мақсаты – адал бәсекелестікті ынталандыру және тұтынушылар үшін қаржылық қызметтердің тарифтерін төмендету болатыны жарияланды.

Тәуелділіктен теңдікке: нарыққа бұл реформа не үшін қажет?

Бүгінде отандық төлем нарығында қатысушылардың екі түрі жұмыс істейді, бұлар – екінші деңгейдегі банктер (ЕДБ) және төлем ұйымдары. Соңғыларының саны айтарлықтай көп: 140-тан астам субъект! Ресми статистикаға сәйкес, кейінгі онжылдықта бұл сектор ғаламат өсім көрсетті: егер 2018 жылы олардың жиынтық айналымы 1,5 трлн теңгені құраса, 2025 жыл қорытындысында 10 триллион теңгеге дейін ұлғайды.

Алайда «Кредиттік рейтингтік қызмет туралы» және «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын жетілдіру мен цифрландыру, банкроттық, сондай-ақ мемлекеттік органдарды бағалау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобалары қабылданғанға дейін финтех-компаниялар тіпті тиімсіз жағдайда болды.

Төлем инфрақұрылымына тікелей қол жеткізе алмағандықтан, олар халық пен бизнеске банктер, яғни, делдал арқылы қызмет көрсетуге мәжбүрленді. Салдарынан, банктік монополизммен нақты бәсекелесу мүмкіндігінен айрылды.

Банк инфрақұрылымынан операциялық тәуелсіздік алу оларға толыққанды бақталастық пен тайталасты өрістетуге және қазақстандықтарға қызметтердің кең желісін ұсынуға жол ашады.

Қатаң іріктеу және банктік стандарт

Әрине, бұл ұйымдардың бәрі бірдей жоғары лигаға өте алмайды: бірінші санат тек реттеушінің қатаң сүзгісінен өтіп, күшейтілген талаптарға сәйкес келгендерге ғана беріледі. Қалған компаниялар автоматты түрде екінші санат мәртебесіне ауыстырылады. Көшбасшы ойыншыларды бақылауды, қадағалауды және оларға лицензия беруді ҚР Ұлттық банкі басыбайлы өзі иеленді. «Екінші сұрыптағы» төлем ұйымдарын Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі реттейтін болады.

Заңнамалық жаңашылдықтар жоғарғы категориядан дәмелілерге талапты барынша жоғарылатты: І санаттағы финтех-компанияларға төлем индустриясы үшін бұрын-соңды болмаған, банктік стандарттарды қайталайтын реттеушілік талаптарға сай келуге тура келеді:

• Капитал көлеміне талап: біріншідегілердің жарғылық және меншікті капиталының ең төменгі мөлшері екіншідегі төлем компанияларының капиталынан бірнеше есе көп болуға тиіс.

• Тұрақтылыққа талап: бизнесінің қауіпсіз екеніне кепілдік беру үшін леверидж бен өтімділіктің қатаң коэффициенттері енгізіледі.

• Ашықтық талабы: біріншідегілер тұрақты түрде қаржылық есепті тапсырады және жыл сайын сыртқы аудиттен өтеді.

• Қауіпсіздік және комплаенс талаптары: валюталық бақылау нормалары мен лас кірістерді заңдастыруға қарсы тыйымдарды («Заңсыз жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» заңын немесе КЖ/ТҚФ) мүлтіксіз сақтау.

Бұлардың тәуекел-менеджментіне, киберқауіпсіздік жүйелеріне, сондай-ақ топ-менеджмент пен құрылтайшыларының іскерлік беделіне жоғары талаптар белгіленеді. Іс жүзінде жаңа ойыншыларға банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүргізетін ұйымдар үшін көзделген барлық міндеттемелер жүктеледі.

Бұл ұйымдардағы клиенттердің ақшасын қорғау абсолютті басымдыққа айналады. Реформа қаржылық ағындарды сегрегациялау (бөлу) талабын енгізеді: пайдаланушылар мен тапсырыс берушілердің қаражаты компанияда емес, Ұлттық банктің өзінде, оның үздіксіз мониторингпен қамтылатын арнайы корреспонденттік шоттарында орналастырылады.

Маңызды жайт: төлем ұйымдарына депозиттер тартуға және халық пен бизнеске кредит беруге тыйым салынады: бұл игілік ары қарай да тек банктердің ғана айрықша монополиясы болып қала береді.


«Бірінші санаттағы төлем ұйымдарын құру төлем нарығында бәсекелестікті сапалы дамыту үшін жағдай қалыптастырады. Бизнес пен халықтың озық төлем сервистеріне қол жеткізуіне жол ашады. Сонымен қатар жекелеген төлем қызметтерінің, ең алдымен, аударымдар мен микротөлемдердің құнын төмендетеді», – деді Ұлттық банктегілер.


Бұдан бөлек, реформа төлем нарығының жаңа, инновациялық сегменттеріне қызмет көрсету үшін заңды арналарды ашады, соның ішінде төлем қызметтерін стейблкоиндармен – кәдімгі ақшаға қатаң байланған цифрлық қаржылық активтермен интеграциялауды қамтиды.

Халықаралық тәжірибе: «Велосипедті қайта ойлап табудың қажеті шамалы»

Экономист Марат Ерғозиннің түсіндіруінше, бұл өзгерістер – Ұлттық банктің ойлап тапқан ноу-хауы емес, қаржы жүйесінің заңды эволюциясы. Қазақстанда лицензияларды бөлудің жаһандық нарықта сыналған, тексерілген әлемдік тәжірибесі енгізіліп жатыр.

Сарапшы мысал ретінде Еуроодақтың PSD2/PSD3 директивалары аясындағы PI (Payment Institutions – төлем институттары) және EMI (Electronic Money Institutions – электрондық ақша институттары) тұжырымдамалары аясында жинақтаған тәжірибені алға тартты. Еуропада банктік емес ойыншылардың төлем жүйелеріне (SEPA-ға) тікелей қол жеткізе алғанына көп болды және олар да қатаң реттеледі.

Бұдан бөлек, Ұлыбританияда FCA (Қаржылық реттеу және қадағалау басқармасы) тарапынан енгізілген Authorized Payment Institution (API) режимі ұқсас талаптар бойынша жұмыс істейді. Экономистің байламынша, Қазақстанның Ұлттық банкі осы арқылы төлем жүйелерін банктердің көлеңкесінен шығарып жатыр.


«Соңғы жылдары отандық төлем қызметтері секторы тығырыққа тіреле бастағандай еді. Ірі ойыншылардың ұсақтарын агрессивті түрде жұтып қою үрдісі белең алды. 2026 жылғы мамырдың соңындағы жағдай бойынша реттеушінің «ҚР төлем ұйымдарының тізілімінде» 221 ұйым тіркелген, бірақ іс жүзінде оның 84-і жойылып үлгерген. Қалған көпшілігінің немен айналысып жүргені беймәлім. Сондықтан Ұлттық банктің бастамасын орынды деп санаймын. Сектор өсіп-жетілді, жылдық айналымы 10 трлн теңгеге дейін өсті. Олар банктерге тәуелділіктің «сұр аймағынан» шығаруды қажетсінеді. Қатаң пруденциялдық нормаларды енгізу, орталық банктегі шоттарды сегрегациялау және кредит беруге тыйым салу – меніңше, сауатты шара. Біз банк-делдалдарды алып тастау есебінен финтех-инновацияларға және бизнес үшін комиссияларды төмендетуге қол жеткіземіз. Сонымен бірге жүйенің тұрақтылығына қатысты тәуекел туындамауға тиіс», – дейді Ерғозин.


Оның бағалауынша, мемлекет нарықты демонополизациялау бағытында сындарлы қадам жасап отыр: Ұлыбритания, ЕО, Сингапур, Гонконг және басқа да дамыған қаржылық юрисдикцияларда іске асырылған жаһандық трендтің көшіне ілесті.

Ұлттық банк не ұсынады: «жартылай банктердің» дүниеге келуі

Реттеуші шын мәнінде классикалық төлем ұйымы мен коммерциялық банктің арасындағы аралық институтты құруда.


«Бүгінде отандық алдыңғы қатарлы ойыншылар – HalykPayments, Kaspi Pay, Wooppay, Freedom Pay және басқалары банктік инфрақұрылымды пайдалануға мәжбүр. Жаңа мәртебе оларға Ұлттық банктің төлем инфрақұрылымына тікелей қол жеткізу мүмкіндігін беріп, аударымдарды банктердің делдалдығынсыз жүзеге асыруға жол ашады. Осылайша, олардың қолын ұзартады. Олар өздерінің электрондық ақшаларын шығара алады және цифрлық қаржылық активтермен әрі стейблкоиндармен жұмыс істей алады. Бұл ретте оларға салым-жинақ қабылдауға және қарыз беруге тыйым салынды. Яғни, бұлар банк емес, бірақ қарапайым төлем делдалы да емес», – деді экономист.


Әлемде бұған ұқсас баламалар бар ма? Иә, әрі жеткілікті. Мысалы, Wise, Paysera, Currencycloud, Checkout.com, AlipayHK сияқты халықаралық алпауыттар клиенттерге төлем шоттарын ашады, аударымдар жүргізеді, төл электрондық ақшасын шығарады, цифрлық төлем токендеріне қызмет көрсетеді. Осылайша, олар банктік емес құрылым сипатын сақтай отырып, іс жүзінде банктерге тән қызметтердің бір бөлігін ұсынады. Оларға тек классикалық банктік кредит берумен және депозиттер ашумен айналысуға ғана тыйым салынған.

Бразилияның үлгісі де назар аударуға тұрарлық: PIX жүйесі іске қосылғаннан кейін реттеуші өз инфрақұрылымына банктік емес қатысушылардың кең легін жіберді. Нәтижесінде банктермен бәсекелестік күрт артып, халық үшін аударымдардың құны айтарлықтай төмендеді. Қазақстанда да дәл осындай нәтиже болады деп күтілуде.

Қазақстандық модельдің бірегейлігі неде?

Сонымен, тұжырымдама да, идея да, институт та жаңа емес екен, өзгеде бұрыннан бар болып шықты. Онда қазақстандық моделдің даралығы неде? Ол үш негізгі элементтің синергиясын ұсынып, өзара үйлесімде дамытуға бағытталған.

• Бірінші ерекшелігі – Ұлттық банктегі тікелей корреспонденттік шотта: клиенттердің қаражатын ұйымның шотында емес, тек ҚРҰБ-та сақтау – бұл делдал банктің банкрот болу тәуекелін толығымен жоятын қуатты қорғаныс қалқаны. Өзге елдерде де клиенттердің қаражаты сегрегацияланып, бөлінеді, бірақ олар коммерциялық кастодиан-банктерде (сақтаушы банктерде) орналастырылады.

• Екіншісі – цифрлық активтер нарығымен байланысында. Көптеген елдерде төлем ұйымдарын реттеу мен криптоинфрақұрылым әлі де бір-біріне қатыссыз, бөлек реттелуде. Қазақстан болса, стейблкоиндармен интеграциялау үшін бірыңғай архитектураны алдын ала қалап жатыр.

• Үшінші айырмашылық – кредиттік тәуекелі жоқ «жартылай банкті» құру. ҚРҰБ нарықты нақты бөліп тастады: төлемдермен айналысқыңыз келе ме – инфрақұрылымға еркін қол жеткізіңіз. Ал, кредит берумен және депозиттермен айналысқыңыз келе ме – банкке айналыңыз. Бұл төлем ұйымдары мен кредиттік бизнесті бөлудің заманауи әлемдік тұжырымдамасына сәйкес келеді, деп түсіндірді сарапшы.

Тарифтер шынымен төмендей ме?

Банк не төлем ұйымдары арқылы ақша аударатын қазақстандықтарды алдымен осы сұрақ мазаласа керек. Бұған дейін қалыптасқан тізбек күрделі әрі онда жолай делдалдар төл үстемеақысын қарпып отыр: ақша «төлем ұйымы → банк → төлем жүйесі → клиент» желісімен қозғалады.

Мына реформа осы «шынжырды» бырт-бырт үзіп, қысқартуға тиіс: «төлем ұйымы → ҚРҰБ-тың төлем жүйесі → клиент». Делдалдар аз болған сайын шығындар да азаятыны мәлім.

Алайда төлем ұйымдарының әрбір аударым үшін алатын тарифтері, басқа қызметтері үшін комиссиясы алда автоматты түрде төмендей жөнеледі деп сену аңғалдық болар еді. Бұл алымдар нақты кемуі үшін мына 3 шарт орындалуға тиіс:

• нарыққа шынымен де мықты, тәуелсіз ойыншылар келуге тиіс;

• Ұлттық банк ала қойды бөлек қырықпай, өз инфрақұрылымына барлық төлем ұйымдарын тең жіберуі керек;

• банктер бұл нарықтағы үстемдік жағдайын сақтап қалмауы және ондағы төл экожүйелері мен клиенттік базалары арқылы бәсекелестікті бұғаттап тастамауы шарт.

Қорыта айтқанда, әңгіме отандық финтех-ғажайып туралы емес, халықаралық «payment &amp; e-money institutions» моделін Қазақстан жағдайына сапалы бейімдеу турасында болып отыр. Дегенмен, жергілікті ерекшеліктердің – Ұлттық банктегі шоттарға тікелей қол жеткізудің, қатаң бақылаудың және цифрлық активтердің өзара тоғысуы қазақстандық моделді аймақтағы ең перспективті үлгінің біріне айналдырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 16:12:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/6FgKM9uX.png"   type="image/png"   length="255880"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ұлттық банк биылғы инфляция болжамын қайта қарады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ulttyk-bank-biylgy-inflyaciya-bolzhamyn-kajta-karady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ulttyk-bank-biylgy-inflyaciya-bolzhamyn-kajta-karady</guid>
                <description>2027 жылға арналған инфляция болжамы өзгеріссіз қалған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ұлттық банк 2026 жылға арналған инфляция болжамын қайта қарады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«2026 жылы инфляция 9-11% аралығында болады деп күтілуде. Бұған дейінгі болжам 9,5-11,5% деңгейінде болатын. Бұл инфляцияның нақты қарқынының оң динамикасына, тұтынушылық несиелеу көлемінің баяулауына және теңге бағамының нығаюына байланысты», – деді Ұлттық банк басшысы.


Бұл ретте 2027 жылға арналған инфляция болжамы өзгеріссіз қалған (5,5-7,5%). 


«Сыртқы инфляциялық қысымның тұрақталуы және Үкімет пен Ұлттық банк қабылдап жатқан шаралардың нәтижесінде 2028 жылы инфляция 5% деңгейіндегі көрсеткішке жақындайды деп күтілуде», – деп атап өтті Тимур Сүлейменов.


Айта кету керек, бұған дейін Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 17% дейiн төмендеткенін жазғанбыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 15:39:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/IAjWOUiP.jpeg"   type="image/jpeg"   length="162763"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев: Билік пен бизнес түйткілдерді шешу жолын бірлесе отырып іздеуі қажет ]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-bilik-pen-biznes-tujtkilderdi-sheshu-zholyn-birlese-otyryp-izdeui-kazhet</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-bilik-pen-biznes-tujtkilderdi-sheshu-zholyn-birlese-otyryp-izdeui-kazhet</guid>
                <description>Сот шешімдерінің 80 пайызына жуығы инвесторлардың пайдасына шығарылып жатыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Әкімшілік әділет және оның құқық үстемдігін қамтамасыз ету ісіндегі рөлі» атты халықаралық форумында айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Осының бәрі «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидатының нақты іс жүзіндегі көрінісі екені күмәнсіз. Еліміз сот жүйесі және құқық қорғау саласындағы түбегейлі реформалармен қатар ауқымды экономикалық өзгерістерді жүзеге асыруда. Мұның мемлекетіміз үшін маңызы айрықша.

Іскерлік белсенділікті арттыру мақсатында, соның ішінде инвестициялық дауларды шешу үшін қолайлы құқықтық институционалдық орта қалыптасуда. Соның арқасында сот шешімдерінің 80 пайызына жуығы инвесторлардың пайдасына шығарылып жатыр», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.


Президенттің сөзінше, отандық және шетелдік инвесторлармен кездесулер кезінде үнемі мына мәселеге айрықша назар аударамын: билік және бизнес өкілдері өзара сындарлы байланыс орнатуы керек, олар өзекті түйткілдерді ашық талқылап, шешу жолдарын бірлесе отырып іздеуі қажет.


«Билікте отырған лауазымды тұлғаларға тапсырмам: әр даулы жағдайда мәмілеге келетін жолды іздеу керек, бірақ бұл жол заңнама жүйесіне нұқсан келтірмеуі қажет. Басқа сөзбен айтқанда, әр келісімнің заңдық шектеуі болуға тиіс.

Атап айту керек, кассациялық соттарды құру бастамасы дәл осындай жиынның бірінде көтерілген болатын», – деді Мемлекет басшысы.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 14:11:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/GtUX9Tu7.jpg"   type="image/jpeg"   length="59803"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Енді футболдан әлем чемпионатында барлық ойыншы алаңға шығады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/fifa-alem-chempionaty-endi-barlyk-ojynshylardy-alanga-shygarady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/fifa-alem-chempionaty-endi-barlyk-ojynshylardy-alanga-shygarady</guid>
                <description>Жанкүйерлер мен командаларға қатысты жаңа ережелер күшіне енді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[FIFA 2026 жылғы әлем чемпионаты қарсаңында жанкүйерлер мен командаларға қатысты бірқатар жаңа талаптарды бекітті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жаңартылған ережеге сәйкес, енді көрермендерге стадион аумағына тіпті бос көп рет қолданылатын су бөтелкелерін алып кіруге тыйым салынады. Бұған дейін жанкүйерлерге көлемі 1 литрге дейінгі пластик ыдыстарды кіргізіп, оларды стадион ішінде толтыруға рұқсат етілетін. Жаңа шектеу туралы билет иелеріне алдын ала ресми түрде хабарланған.

Сонымен қатар FIFA матч өткізу тәртібіне де өзгеріс енгізген. Енді ойын алдындағы рәсімде тек негізгі құрамдағы 11 футболшы ғана емес, матчқа тіркелген барлық ойыншы алаңға шығады. Сондай-ақ ұлттық әнұран орындалу және құрамды таныстыру кезінде барлық ойыншылар алаң ортасында қатар тұрады.

Бұған дейін, КӘЧ форматында ойыншылар алаңға бір-бірлеп шығатын тәжірибе қолданылған болатын. Жаңа форматта бұл тәсілден бас тартылған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 13:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/9xNRyi6g.jfif"   type="image/jpeg"   length="73401"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент: Мемлекет пен қоғам тұтастығын нығайту – Қазақстан үшін алдыңғы қатардағы міндеттің бірі]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/prezident-memleket-pen-kogam-tutastygyn-nygajtu-kazakstan-ushin-aldyngy-katardagy-mindettin-biri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/prezident-memleket-pen-kogam-tutastygyn-nygajtu-kazakstan-ushin-aldyngy-katardagy-mindettin-biri</guid>
                <description>Қоғамдық келісім – көпқырлы табанды жұмыстың нәтижесі.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Әкімшілік әділет және оның құқық үстемдігін қамтамасыз ету ісіндегі рөлі» атты халықаралық форумда сөз сөйледі, деп хабарлайды inbusiness.kz  сайты.
 
«Ең алдымен, баршаңызды алқалы жиынның ашылуымен құттықтаймын! Қадірлі меймандарға осы форумға арнайы келгендері үшін алғыс айтамын. Сіздерді Астана төрінде көргеніме ризамын. Жаңа ғана форум тақырыбы бойынша өзекті ойлар мен құнды пікірлер айтылды. Алдағы уақытта Үкімет бұл жұмысты міндетті түрде назарда ұстайды. Шын мәнінде, бүгінгі жиынның мән-маңызы айрықша.
 
Мемлекет пен қоғам тұтастығын нығайту – Қазақстан үшін алдыңғы қатардағы міндеттің бірі. Еліміз тұрақты дамуы үшін халық пен билік арасында өзара сенім және келісім болуы керек. Бұл – мызғымас қағида. Бірақ мұндай келісім өздігінен пайда болмайтыны анық», – деді Мемлекет басшысы.


Президенттің айтуынша, қоғамдық келісім – көпқырлы табанды жұмыстың нәтижесі. 


«Сондықтан мен Президент ретінде осы өте өзекті мәселеге баса мән беремін. Біз «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасын жүзеге асыра бастадық.
 
Ашық диалог жүргізу, азаматтардың мұң-мұқтажын ескеріп, арыз-шағымына дер кезінде жауап беру елдегі түбегейлі өзгерістердің өзегі саналады.
 
Осы маңызды жұмысқа биліктің әр деңгейдегі өкілдері, соның ішінде министрлер, әкімдер, депутаттар белсенді түрде қатысуы керек. Бұл – мемлекеттік қызметшілердің конституциялық міндеті», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 12:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/wSvX5DjF.jpg"   type="image/jpeg"   length="76231"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мұнайға сұраныс баяуласа да, болжам өзгермей тұр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/munajga-suranys-bayaulasa-da-bolzham-ozgermej-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/munajga-suranys-bayaulasa-da-bolzham-ozgermej-tur</guid>
                <description>Бұл туралы ОПЕК ұйымның бас хатшысы Хайсам әл-Ғайс Петербург халықаралық экономикалық форумында мәлім етті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жалпы, мұнай экспорттаушы елдер ұйымы соңғы 2 айда мұнайға сұраныс өсімінің аздап баяулағанын байқап отыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Иә, біз соңғы екі айда мұнайға сұраныстың өсу қарқыны болжаммен салыстырғанда баяулағанын көріп отырмыз. Десе де, бұл айтарлықтай өзгеріс емес, – деді ол.


ОПЕК бас хатшысының сөзінше, мұнайға сұраныс 2027 жылға қарай қайта қарқын ала түседі.


– Келер жылы сұраныс өсімі тәулігіне 1,5 миллион баррель деңгейінде болады деп ойлап отырмыз, – деп нақтылады Хайсам әл-Ғайс.


Қазіргі баяулау ұйымның ұзақ мерзімді болжамдарына елеулі әсер етпесе керек-ті.

Осыған дейін Лондонда өткен Таяу Шығыстағы мұнай және газ мәселелеріне арналған конференцияда сарапшылар әлемдік мұнай нарығының ахуалын талқылаған еді.

Жиында жеткізу тізбегіндегі іркілістердің ықпалы мен энергетикалық қауіпсіздік саласындағы өзгерістерге ерекше назар аударылған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 11:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/vYW719Wq.jpeg"   type="image/jpeg"   length="132737"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Дастан Сәтпаевтың «Қайратпен» қоштасатын күн белгілі болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/dastan-satpaevtyn-kajratpen-koshtasatyn-kun-belgili-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/dastan-satpaevtyn-kajratpen-koshtasatyn-kun-belgili-boldy</guid>
                <description>Футболшы осы айда «Қайраттағы» соңғы кездесуін өткізбек.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[17 жастағы қазақстандық футболшы Дастан Сәтпаев алматылық «Қайрат» сапындағы әзірге соңғы ойыны қашан өтетінін мәлімдеді, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Клубтың үй матчтарының ресми жүргізушісі Артур Асқарұлымен болған блиц-сұхбатта Сәтпаев өзінің «Қайрат» жейдесіндегі соңғы кездесуі маусым айындағы үй ойындарының бірінде өтетінін айтты.


«Қазіргі жоспар бойынша соңғы матчым 17 немесе 21 маусым күні болады. Бұл – өз алаңымыздағы ойын», – деді Сәтпаев.


Сондай-ақ жас шабуылшы «Челси» клубындағы қаралым мен Хаби Алонсомен қайта кездесуге қатысты пікір білдірді.


«Жалпы, қобалжу жоқ. Ең бастысы – өз қалауың мен жігеріңді көрсету. Сол жігердің арқасында ол жақта орнығып қаламын деп ойлаймын», – деді қазақстандық талант.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 11:26:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/2ZXoB1z5.jpg"   type="image/jpeg"   length="71183"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Бір диплом өмір бойы асырайды» дейтін заман өтті – Нұршат Әбу]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/bir-diplom-omir-bojy-asyrajdy-dejtin-zaman-otti-nurshat-abu</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/bir-diplom-omir-bojy-asyrajdy-dejtin-zaman-otti-nurshat-abu</guid>
                <description>Қазір дамыған елдерде «ізденіс жылы» (Gap Year) атты жаңа тренд қалыптасып келеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ол – мектеп бітіре сала бірден жоғары оқу орнына жүгірмей, бір жылды ерікті болуға, қысқа курстар оқуға және өзін түсінуге арнау мәдениеті.

Бұл туралы inbusiness.kz сайтының тілшісіне полиглот, профориентолог Нұршат Әбу айтып берді. Кейіпкерімізбен болған шағын сұхбатта жастар үшін көптеген маңызды лайфхак айтылды.

Сала маманының сөзінше, нарықтық болашақты болжау жүйесінің әлсіздігінен ЖОО-лар 4-5 жылдан кейін қандай мамандықтардың алға шығатынын дөп басып айта алмай жүр.

– Сұраныс азайған, жойылу қаупі төніп тұрған мамандықтар қандай?

– Қазіргі халықаралық зерттеулер, соның ішінде Дүниежүзілік экономикалық форумның (WEF) соңғы баяндамалары алгоритмдер мен автоматтандыруға бағынышты кәсіптердің бірінші кезекте өзгеріске ұшырайтынын көрсетеді. Технология мен жасанды интеллект адамның механикалық жұмысын белсенді алмастырып жатыр.

Деректерді қолмен енгізушілер, қатардағы есепшілер, банк операторлары, курьерлер мен диспетчерлердің нарықтан ысырылу қаупі бар. Мәселе – мамандықтың біржола жоғалуында емес, оған деген сұраныстың күрт төмендеуінде. Мысалы, бұрын он есепші атқаратын жұмысты қазір бір бағдарлама мен бір білікті маман игере алады. Шығармашылықты, сыни ойлауды қажет етпейтін, қайталанатын іс-әрекеттер нарықтан біртіндеп кетеді.

– Мектеп бітіруші түлектер мамандық таңдауда нендей қателіктерге жол береді?

– Гарвард университетінің зерттеулері көрсеткендей, табысты мансаптың 85%-ы адамның икемді дағдыларына (soft skills – коммуникация, бейімделгіштік, эмоционалды интеллект) байланысты. Алайда, біздің түлектер арасында мынадай жүйелі қателіктер жиі кездеседі:

* Түлектер мамандықтың мазмұнын емес, грант санын немесе ата-анасының қалауын таңдайды.

* Олар «бұл сала менің тұлғалық ерекшеліктеріме сай келе ме?» деп емес, «қазір бәрі қайда кетіп жатыр? / басқа түлектер не таңдап жатыр» деген сұраққа сүйеніп шешім қабылдайды.

* Тұлғалық ерекшеліктерді анықтайтын кәсіби психометриялық талдаудан (мысалы, Gallup немесе MBTI әдістемелері) өтпей, тек ҰБТ пәндерінің үйлесімділігіне қарап таңдау жасау – болашақта мамандық бойынша жұмыс істемеудің басты себептерінің бірі.

– Еліміздегі жоғары оқу орындары қажетсіз, яғни сұранысқа ие емес мамандықтарды көбірек оқытып жатқан жоқ па?

– Бұл – жасыруға келмейтін өзекті мәселе. Қазіргі уақытта білім беру бағдарламалары мен еңбек нарығының арасында үлкен құрылымдық алшақтық бар.

Университеттер жыл сайын мыңдаған экономист, заңгер немесе дәстүрлі бағыттағы педагогтарды дайындап шығарады. Бірақ бүгінгі нарыққа тар бағыттағы (узкое направление) деректер аналитиктері, цифрлық мамандар және пәнаралық (interdisciplinary) кадрлар қажет.

Нарықтық форсайт-талдаудың (болашақты болжау жүйесінің) әлсіздігінен ЖОО-лар 4-5 жылдан кейін қандай мамандықтардың алға шығатынын дөп басып айта алмайды. Нәтижесінде қолда дипломы бар, бірақ жұмыс беруші талап ететін нақты практикалық дағдылары жоқ кадрлардың демпингі пайда болады.

– Тек диплом үшін ЖОО оқитын жастар шоғыры қалыптасып келе жатқан секілді көрінеді. Жалпы, мұның соңы неге әкелуі мүмкін?

– Бұл үрдіс экономикада «дипломдар инфляциясы» (degree inflation) және адам капиталының құнсыздануы деп аталады. Егер жоғары білім тек әлеуметтік статус немесе «қағаз» үшін ғана алынса, оның салдары ауыр болады.

Жастар өз өмірінің ең өнімді 4 жылын және отбасы қаржысын ешқандай қайтарымы жоқ процеске жұмсайды. Нарықта жоғары білімі бар, бірақ біліктілігі төмен жұмыссыздар тобы қалыптасады.

Қазіргі әлем дипломға негізделген модельден дағдыға негізделген модельге көшіп болды. Құр қағаз ешкімнің бәсекеге қабілеттілігін арттырмайды, нарық тек нақты мәселені шеше алатын құзыреттілікке ақы төлейді.

Жаңа тренд: Осы орайда дамыған елдердегі «ізденіс жылы» (Gap Year) мәдениетін айту керек. Мектеп бітіре сала ЖОО-ға жүгірмей, бір жылды ерікті болуға, қысқа курстар оқуға және өзін түсінуге арнау қате таңдаудың алдын алады. Бізде де «міндетті түрде бірден ЖОО түсу керек» деген стереотип өзгеруі тиіс деп ойлаймын.

– Көп тіл білудің артықшылығы мен шетелдік тәжірибенің маңызы қандай?

– Заманауи когнитивті ғылымдар (когнитивистика) көп тіл білуді (полиглотизмді) жай ғана қарым-қатынас құралы емес, мидың икемділігін арттыратын фактор ретінде қарастырады.

Негізгі халықаралық тілдерді, әсіресе ағылшын тілін меңгеру әлемдік ғылыми, технологиялық және бизнес ақпараттың шамамен 80%-ына тікелей жол ашады. Тіл білетін маман ақпаратты бірінші дереккөзден алады.

Ал шетелге шығу мен халықаралық тәжірибе адамның «мәдени интеллектін» (CQ – cultural intelligence) қалыптастырады. Өзге мәдениетті көру адамның өресін кеңейтіп, стереотиптерден арылтады. Бұл маманды жергілікті деңгейден жаһандық (global talent) деңгейге шығарады.

Болашақтың басты дағдысы – өмір бойы оқу (lifelong learning) және қайта бейімделу (reskilling). Бір алған диплом өмір бойы асырайтын заман өтті, сондықтан жастар мамандық емес, үнемі жаңарып отыратын дағдылар портфолиосын жинауды үйренуі керек.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 10:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/AmHboMms.png"   type="image/png"   length="2319704"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Өзбекстан алғашқы АЭС құрылысын ресми түрде бастап кетті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ozbekstan-algashky-aes-kurylysyn-resmi-turde-bastap-ketti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ozbekstan-algashky-aes-kurylysyn-resmi-turde-bastap-ketti</guid>
                <description>Салтанатты рәсім телекөпір форматында көрсетілді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өзбекстанда алғашқы атом электр станциясының құрылысы ресми түрде басталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Өзбекстан президентінің баспасөз қызметінің хабарлауынша, Ресейде жұмыс сапарымен жүрген Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев пен Ресей басшысы Владимир Путин интеграцияланған атом электр станциясының құрылысын бастауға рұқсат берді. Осылайша энергоблоктың іргетасына алғашқы бетон құйылды. Салтанатты рәсім телекөпір форматында өтіп, Өзбекстандағы құрылыс алаңы мен Санкт-Петербург қаласын байланыстырды. Телекөпір форматындағы бейнебайланысқа Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (МАГАТЭ) бас директоры Рафаэль Гросси де қатысты. 

Жергілікті БАҚ-тың жазуынша, АЭС Жизақ облысында салынады. «Өзатом» агенттігінің басшысы Әзім Ахмедхаджаевтың айтуынша, АЭС құрылысының базалық құны 9,5 млрд долларға бағаланған.

Көрші елдегі АЭС жобасы қуаты 1000 МВт болатын екі үлкен энергоблок пен қуаты 55 МВт-тан келетін екі шағын энергоблоктың құрылысын көздейді. «Росатом» компаниясы үшін бұл шетелде шағын АЭС салудағы алғашқы тәжірибе болмақ.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 10:39:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/vg45Gj7q.jfif"   type="image/jpeg"   length="63456"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран футболшылары әлем чемпионатына қатысу үшін виза алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-futbolshylary-alem-chempionatyna-katysu-ushin-viza-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-futbolshylary-alem-chempionatyna-katysu-ushin-viza-aldy</guid>
                <description>Құжаттар 48 сағат ішінде рәсімделіп, ойыншылардан жеке қатысу мен саусақ ізін тапсыру талап етілмеген.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Иран ұлттық құрамасының футболшылары 2026 жылғы әлем чемпионатына қатысу үшін қажетті визаларды алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Бұл туралы Түркиядағы Иран Ислам Республикасының елшісі Мұхаммед Хасан Хабиболлазаде ирандық мемлекеттік телерадиокомпанияға берген сұхбатында мәлімдеді.

Оның айтуынша, құраманың ойыншыларына арналған визалар 48 сағат ішінде рәсімделген. Сондай-ақ құжаттарды алу барысында футболшылардың жеке қатысуы мен Мексика елшілігінде саусақ ізін тапсыру рәсімі талап етілмеген.

Бұған дейін, мамыр айының соңында Халықаралық футбол федерациясы (ФИФА) Иран құрамасының әлем чемпионаты кезіндегі базасын АҚШ-тан Мексикаға көшіру туралы шешімді мақұлдаған болатын.

2026 жылғы әлем чемпионатының топтық кезеңінде Иран құрамасы G тобында өнер көрсетеді. Команда Бельгия, Египет және Жаңа Зеландия құрамаларымен кездеседі. Матчтардың барлығы АҚШ аумағында өтеді деп жоспарланған.

Айта кетейік, 2026 жылғы футболдан әлем чемпионаты 11 маусым мен 19 шілде аралығында АҚШ, Мексика және Канадада ұйымдастырылады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 10:37:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/FSHcGL1f.jfif"   type="image/jpeg"   length="220373"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иран АҚШ заңсыз бұғаттаған ақшаның 50 пайызын бірден алғысы келеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/iran-aksh-zansyz-bugattagan-akshanyn-50-pajyzyn-birden-algysy-keledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/iran-aksh-zansyz-bugattagan-akshanyn-50-pajyzyn-birden-algysy-keledi</guid>
                <description>Тегеран мен Вашингтон арасындағы келіссөздерде бұғатталған қаражатты қайтару мәселесі күн тәртібінен түспей тұр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мұны Иран сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабади мәлім етті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осылайша, Иран АҚШ-пен өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылғаннан соң шетелде бұғатталған активтерінің кемінде 50 пайызын бірден алуды жоспарлап отыр.

Гарибабади қалған қаржыны беру тәртібі мен мерзімі бойынша тараптардың әлі де келіссөз жүргізіп жатқанын растады.

Сыртқы істер министрінің орынбасары бұл мәселе АҚШ тарапынан қаржылық көмек немесе жаңа міндеттемелер туралы емес екенін айтты. Оның сөзінше, әңгіме АҚШ санкцияларына байланысты бұғатталған, десе де Иранға тиесілі қаражат турасында.


– Бұл – АҚШ-тың заңсыз бұғаттап тастаған Иранның ақшасы, – деді дипломат.


Сонымен қатар, ол шектеулер үшінші ел арқылы да қаражатты аударуға кедергі келтіріп отырғанына ашынды.

Осыған дейін АҚШ Иранның 6 млрд доллар көлеміндегі активтерін бұғаттан босатуға дайын екені хабарлады. Бұл қаражат 2023 жылы Доханың арағайындығымен АҚШ пен Иран арасындағы тұтқын алмасу келісімінен кейін Қатар банктеріне аударылған еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 10:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/dRoq6hDe.jpg"   type="image/jpeg"   length="217554"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Шри-Ланкада қарттар үйінде шыққан өрттен 12 адам қаза тапты]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/shri-lankada-karttar-ujinde-shykkan-ortten-12-adam-kaza-tapty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/shri-lankada-karttar-ujinde-shykkan-ortten-12-adam-kaza-tapty</guid>
                <description>Өрттің неден болғаны анықталып жатыр.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шри-Ланканың батыс провинциясындағы қарттар үйінде болған өрт салдарынан 12 адам көз жұмды. Бұл туралы жергілікті полиция хабарлады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты  Синьхуа агенттігіне сілтеме жасап. 

Оқиға сәрсенбі күні кешке Хорана қаласына қарасты Ангуруватота ауданындағы қарттар үйінде болған. Биліктің мәліметінше, ғимараттан 44 адам қауіпсіз жерге эвакуацияланған. Тағы 7 адам түрлі жарақат алып, жақын маңдағы ауруханаға жеткізілген. Сондай-ақ үш адам із-түзсіз жоғалып кетті.

Өрттің шығу себебі анықталып жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 09:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/SFVhFram.jpeg"   type="image/jpeg"   length="198935"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанның энергетика саласында толағай табыстарға жететініне сенемін – Владимир Путин]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstannyn-energetika-salasynda-tolagaj-tabystarga-zhetetinine-senemin-vladimir-putin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstannyn-energetika-salasynda-tolagaj-tabystarga-zhetetinine-senemin-vladimir-putin</guid>
                <description>Қазақстанның энергетика саласын дамытуға әлеуеті зор.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл жөнінде Ресей Президенті Владимир Путин Петербург халықаралық экономикалық форумы аясында халықаралық агенттіктердің өкілдерімен кездесуде мәлімдеді, деп жазады inbusiness.kz сайты «Қазақпарат» агенттігіне сілтеме жасап.


– Қазақстан ресурстарға өте бай ел екенін атап өткім келеді. Бұл жерде атом электр станцияларының отыны жөнінде айтып отырмын. Бұл бағытта Қазақстанмен серіктестігіміз табысты, жоғары деңгейде, – деді ол ҚР Президенті телерадиокешенінің бас директоры Раушан Қажыбаеваның сұрағына жауап бере отырып.


Ресей Президентінің айтуынша, атом энергетикасын дамыту арқылы Қазақстан энергия алу көздерін әртараптандырады.


– Өзінің ресурстық базасына сүйеніп әрі бірлескен әлеуетті өркендетіп, Қазақстан энергетика саласында толағай табыстарға жететініне, көптеген мәселені шешетініне және энергия алу көздерін әртараптандыратынына сенемін. Меніңше, алдағы уақытта Қазақстан қажетті электр энергиясының 20%-ын атом электр станциясынан алады, – деді Владимир Путин.


Сонымен бірге, ол АЭС салу жаңа энергия блоктарын қамтамасыз етіп қана қоймай, толыққанды жаңа саланы құратынын жеткізді.


– Ең бастысы, жаңа сектор құрылады. Ол кадр даярлау, ғылыми зерттеулер және өндірісті қамтиды. Мұның бәрі бірлескен жобалар. Бұл бағыт біз үшін де, Қазақстан үшін де өте маңызды, – деді Ресей Президенті.


Сондай-ақ, ол мемлекеттер ғарыш, машина құрастыру және уран өндірісі салаларындағы ынтымақтастықты да жалғастыратынын мәлімдеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/7e36qeC2.jpg"   type="image/jpeg"   length="45128"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Бибісара Асаубаева Norway Chess Women 2026 халықаралық шахмат турнирінің жеңімпазы атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/bibisara-asaubaeva-norway-chess-women-2026-halykaralyk-shahmat-turnirinin-zhenimpazy-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/bibisara-asaubaeva-norway-chess-women-2026-halykaralyk-shahmat-turnirinin-zhenimpazy-atandy</guid>
                <description>Отандасымыз турнирде мерзімінен бұрын чемпион атанып, 36,4 млн теңге табыс тапты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жарыстың 9-туры аясында ол украиналық гроссмейстер Анна Музычукпен кездесіп, негізгі партияны тең нәтижемен аяқтады. Бұл нәтиже Асаубаеваға соңғы турға дейін-ақ жалпы жеңісті қамтамасыз етуге жеткілікті болды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Қорытынды есеп бойынша қазақстандық шахматшы 16,5 ұпай жинап, турнир кестесінде жеке дара көш бастады.

Жарысқа 4 елден (Қытай, Үндістан, Украина және Қазақстан) жиналған әлемнің ең мықты 6 шахматшысы қатысты. ​

Бибісараның қарсыластары:


	Цзюй Вэньцзюнь (Қытай) – қазіргі әлем чемпионы;
	Чжу Цзиньэр (Қытай) – әлем рейтингінде 2-орындағы шахматшы;
	Хампи Конеру (Үндістан) – әлем шахматының белді өкілі;
	Анна Музычук (Украина) – «Norway Chess Women» турнирінің былтырғы жеңімпазы;
	Дивья Дешмукх (Үндістан) – әлем кубогының иегері. ​


Бұл турнир Бибісара үшін дебют (алғашқы) болды. Соған қарамастан, ол турнир тарихындағы ең жас қатысушы болып отыр.

Турнир форматы: жарыс екі айналымды жүйеде өтті, яғни әр ойыншы бір-бірімен екі реттен ойнады. Классикалық партияда тең түскен жағдайда, жеңімпаз «Армагеддон» (міндетті түрде жеңімпазды анықтайтын ерекше ереже бойынша өтетін шешуші партия) арқылы анықталды.

Жеңімпазға үшін ұйымдастырушылар 700 000 норвегиялық крон көлемінде жүлде қарастырған. Бұл сома қазіргі айырбас бағамымен (1 NOK = 52,03 теңге) есептегенде шамамен 36,4 миллион теңгені құрайды. Осылайша Бибісара Асаубаева турнирдің соңғы турына дейін-ақ айқын басымдықпен чемпиондық атақты иеленді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 08:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/tD3cJrZu.jpg"   type="image/jpeg"   length="135105"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан Газа секторын қалпына келтіру бастамаларын қолдауға дайын]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-gaza-sektoryn-kalpyna-keltiru-bastamalaryn-koldauga-dajyn</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-gaza-sektoryn-kalpyna-keltiru-bastamalaryn-koldauga-dajyn</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Бейбітшілік кеңесінің Аға кеңесшісі Арье Лайтстоунды қабылдады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның Бейбітшілік кеңесіне қатысуының маңызын атап өтіп, ұйым аясында нәтижелі ынтымақтастық орнатуға бейіл екенін жеткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Біз Бейбітшілік кеңесінің негізін қалаушылардың бірі ретінде аталған институттың жаһандық қауіпсіздік пен диалогты нығайтуға тиімді ықпал ететініне сенімдіміз, – деді Мемлекет басшысы.


Кездесуде Газа секторындағы ахуалды тұрақтандыруға үлес қосуды көздейтін Қазақстан бастамалары талқыланды. Бұл әлеуметтік инфрақұрылымды қалпына келтіру, білім беру және денсаулық сақтау жобаларын жүзеге асыру, азық-түлік қауіпсіздігін қолдау бағыттарын қамтиды.

Арье Лайтстоун Қазақстан Президенті мен халқын Мемлекеттік рәміздер күнімен құттықтап, елімізге бейбітшілік және бақ-береке тіледі.

Сондай-ақ ол Мемлекет басшысына АҚШ Президенті Дональд Трамптың ыстық ықыласы мен лебізін жеткізді.

Бейбітшілік кеңесінің өкілі Қазақстанның осы және басқа да халықаралық ұйымдар жұмысына белсене қатысатынын, соның ішінде Ибраһим келісімдеріне қосылу жөнінде шешім қабылдағанын жоғары бағалады. 

Қасым-Жомарт Тоқаев пен Арье Лайтстоун көлік-логистика саласындағы ынтымақтастық, TRIPP және Орта дәліз аясындағы ықпалдастық перспективасын талқылады. Қазақстанның өңіраралық өзара байланысты нығайтуға және халықаралық көлік бағдарын әртараптандыруға қызығушылық танытатыны атап өтілді.

Кездесу соңында Президент пен Ұйым өкілі екіжақты және көпжақты күн тәртібіндегі ауқымды мәселелер бойынша ынтымақтастықты одан әрі тереңдетуге дайын екенін растады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 16:53:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/OiNQQW93.jpg"   type="image/jpeg"   length="147865"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әкімдер мен министрлер қымбат көлік «мініп» жатыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/akimder-men-ministrler-keremet-kymbat-kolik-minip-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/akimder-men-ministrler-keremet-kymbat-kolik-minip-zhatyr</guid>
                <description>Су жаңа кроссовер, кеңейтілген комплектация, былғары кресло, турбоқозғалтқыштар, үлкен дөңгелектер, ірі мультимедиалық экран, панорамалық төбе, төрт дөңгелекті тең айналдырар толық жетек...
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Халықтың қолы жетпес қиялындағы мұндай текті «темір тұлпар» бүгінгі қазақстандық шенеуніктерінің күнделікті әрі тегін салтанатына айналғандай. Ел бюджетінің әр теңгесі есептеулі тұруға тиіс тапшылықты заманда билік өкілдерінің қандай қымбат автомобильдерді жаппай сатып алып жатқанын inbusiness.kz анықтады.

Ақтөбе облысы әкімдігінің іс басқармасы сән-салтанаттан кенде қалмауды жөн санапты. Аймақ мемлекет қазынасынан 23 млн 590 мың теңгеге су жаңа Skoda Kodiaq NG Selection Plus автомобилін сатып алды. Мемлекеттік сатып алу сайтында бұл сауда-саттық әлдеқашан сәтті өтіпті. «Диапазон» басылымының жазуынша, бұл жердегі Selection Plus айқындауышы шенеуніктердің ерекше талғамына сәйкес келетін, ең жоғарғы кеңейтілген жиынтықты білдіреді.

Сатып алу талаптарында көлікте былғары креслолар, құлақ құрышын қандыратын әйгілі Canton акустикалық жүйесі, интерьердің жылтырақ хромдалған бөлшектері, тіпті жүргізушінің жайлылығын есте сақтау функциясы бар және орындық жастығының тереңдігін автоматты түрде реттейтін алдыңғы орындықтардың электр жетегіне дейін болуға тиістігі нақты көрсетілген. Көліктің 2026 жылы шыққаны және үш жылдық толық кепілдігі болуы шарт. Конкурсты «Сырдарья Авто» ЖШС жеңіп алды.

Бірақ Ақтөбе әкімдігі мұнымен шектелмепті. Іс басқармасы жалпы сомасы 58 млн теңгеге, әр данасы 14,5 млн теңге тұратын тағы 4 бірдей жеңіл автомобилді сатып алды. Бұл жағдайда да талап өте қатаң, автокөлік міндетті түрде 2026 жылы шыққан су жаңа болуға тиіс.

Техникалық талаптарда автокөліктің тек бензинмен жүретіні, толық жетекті екені, кемінде 6 сатылы беріліс қорабы және ұзақ жолда шаршатпайтын круиз-бақылауы бар болуы қажет екені анық жазылған. Оның үстіне, қауіпсіздік пен жүргізушіге көмек көрсетудің заманауи ассистенттері, дисплейі кемінде 12.3 дюйм болатын ақпараттық-ойын-сауық жүйесі, өлшемі R17 дюймнен аспайтын дискілері және алдыңғы орындықтардың жылытқышы болуы шарт. Сатып алу конкурсы аяқталды, жеңімпаз – «Максимум 2004» ЖШС.

Конкурс мәресіне жеткенімен, нақты қандай машиналар алынғаны әзірге құпия қалды. Алайда сарапшылар бұл толық сипаттамаға Hyundai Tucson немесе Kia Sportage көліктері мінсіз сәйкес келеді деп болжайды.

Мемлекеттік сатып алудағы тағы бір авто-лотты Ақтөбе облысының қаржы басқармасы 21,9 млн теңгеге қызметтік автомобиль алу үшін жариялаған. Оның 2026 жылдан ескі емес, бензинмен жүретін кроссовер болуы, жетек түрінің кемінде 4WD, орындықтары мен рөлі былғарымен қапталуы, Apple Carplay мен Android Auto жүйелерін қолдайтын кемінде 12.3 дюймдік дисплейінің, алдыңғы және артқы орындықтары жылытқышының болуы талап етілді. Оны да «Максимум 2004» ЖШС жеткізеді. Журналистер бұл параметрлерге Hyundai Santa Fe сәйкес келеді деген тұспалдады.

ТЖ-дағы футуристік сән: ТЖМ 120 млн-ға Cybertruck сатып алды

Бұл хабар отандық қана емес, әлемдік ақпарат айдынын дүр сілкіндіріп, әлеужеліні шулатты. Қазақстанның Төтенше жағдайлар министрлігі елдегі жалпы бюджет тапшылығы аясында құны «удай» тұратын Tesla Cybertruck электрлі пикапын сатып алғанын растады. Қоғамның сынына жауап берген Төтенше жағдайлар вице-министрі Ерболат Садырбаев бұл қадамды ақтап, футуристік Cybertruck электромобилі Алматыда төтенше жағдайларды жою кезіндегі нақты құтқару операцияларында өзінің жоғары тиімділігін дәлелдеп үлгергенін мәлімдеді.

Оның мәліметінше, Алматыда әзірге тек бір машина сатып алынған, бірақ оның құнының өзі жаға ұстатады – кемінде 120 млн теңге.


«Біздің министрлік адамдарға көмек қажет болатын, әр минут есепте тұратын төтенше жағдайлармен күресумен айналысады. Cybertruck әртүрлі ТЖ-ға ден қойып, әрекет етуде жеткілікті түрде тиімді екенін көрсетті. Әңгіме адам өмірін құтқару туралы болып отыр. Алдағы сатып алулар туралы айтатын болсақ, министрлік техника паркін жаңарту саясатын жүргізіп жатыр және оның тиімділігіне баса назар аударады», – деп толықтырды министрдің орынбасары.


Қазақстандық шенеунік Илон Масктың туындысын таңдай қаға мақтап, Tesla электрлі пикапының бірқатар артықшылықтарын тізіп шықты. Оның күрделі, ойқы-шойқы жер бедерімен айдаудағы жоғары мобилділігін, байланыс құралдарымен қамту және құтқару жабдықтары үшін қажетті электр энергиясын өндіріп беру мүмкіндігін, дыбыссыз жұмысын және ұзақ мерзімді операцияларды жүргізу әлеуетін алға тартты.

ТЖМ өзінің барлық автопаркін бірден Cybertruck-қа ауыстыруды жоспарлап отырған жоқ екен. Жүйенің негізін дәстүрлі құтқару және өрт сөндіру машиналары, сондай-ақ жедел жәрдем автомобильдері құрайды. Дегенмен, министрлік Tesla электопикапын тағы сатып алу мүмкіндігін жоққа шығармады. Төтесінен қойылған сұраққа Садырбаев болашақта алынатын автомобильдердің нақты саны туралы журналистерге жазбаша түрде хабарлауға уәде беріп, жалтарды.

Бұл Қазақстан билігінің қоржынына түскен алғашқы электропикап емес. Дәл осы Cybertruck-тар 2026 жылғы 15 мамырда Түркістанда өткен Түркі мемлекеттері ұйымының саммиті кезінде қызметке тартылды. Сол кезде бір пикап басқару және үйлестіру үшін Қазақстанның Ұлттық ұланына берілсе, екіншісі ҚР ТЖМ-нің жедел әрекет ету резервіне қосылған еді.

Айтпақшы, қызық дерек: 2025 жылы жаһандық нарықта Tesla электрлі пикаптарының сатылымы 48%-ға бір-ақ құлап, компания бар-жоғы 20 мыңға жуығын өткізе алған. Ал, 2026 жылғы І-ші тоқсанда Tesla бүкіл әлемде небәрі 3,5 мың Cybertruck сатты. Қытайларға оңбай ұтылып жатқан америкалық компания өз пикапы үшін жанұшыра жаңа нарық іздеп, дал болып жатқанда, сәтін салғанда, оларға қазақстандық шенеуніктер бюджеттің миллиардтарымен көмекке келген сияқты.

Сонау 2020 жылы Президент мемлекеттік органдардың мұндай «премиум» класындағы қымбат жеңіл автомобильдерді сатып алуына қатаң мораторий енгізген болатын. Алайда, шенеуніктердің бағына орай, бұл мораторийдің қолданылу мерзімі 2024 жылы аяқталды.

Енді міне, шенеуніктердің «арғымақ желігінің» шідері алынған соң, мемлекеттік сатып алу порталы түрлі өңір әкімдіктерінің тендерлік хабарландыруына толды. Орташа алғанда, олар жаңа кроссоверді, жол талғамайтын көлікті қалайды.

ZTB NEWS мәліметінше, Қарағанды облысы Балқаш қаласының ішкі саясат бөлімі құны 21,7 млн теңге болатын су жаңа кроссовер сатып алуға ресми өтінім орналастырған. Техникалық ерекшелікте автомобильдің нақты маркасы көрсетілмегенімен, параметрлері Toyota Highlander, Hyundai Santa Fe, Kia Sorento немесе Volkswagen Tiguan Allspace сияқты таңдаулы модельдерге толық сәйкес келеді.

Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы әкімінің аппараты да кроссовер сатып алуға 26,5 млн теңге қомақты қаражат бөлген. Сондай-ақ, Павлодар облысы Ақтоғай ауданы әкімінің аппараты да қызметтік автомобиль сатып алуға бюджеттен 21,7 млн теңге жұмсауда.

Тендер порталындағы тізім осылай шетсіз-шексіз жалғасып кете береді. Бұл үрдіс елдегі бюджет тапшылығы кезеңінде шенеуніктердің өз жайлылығынан бас тартқысы келмейтінін және үнемдеу мәселесіне бас қатырғысы келмейтінін аңғартқандай.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақыт Көмекбайұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 16:26:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/gApZpKLh.png"   type="image/png"   length="2325968"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Барселона» бапкері қатарынан екінші рет үздік атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/barselona-bapkeri-katarynan-ekinshi-ret-uzdik-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/barselona-bapkeri-katarynan-ekinshi-ret-uzdik-atandy</guid>
                <description>Неміс маманы бұл марапатқа қатарынан екінші маусымда ие болды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Барселонаның» бас бапкері Ханси Флик Испания чемпионатының 2025/26 жылғы маусымындағы үздік бапкері атанды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Каталониялық клуб неміс маманының жетекшілігімен Ла Лигада сәтті өнер көрсетіп, 31 жеңіс, 1 тең ойын және 6 жеңіліспен чемпиондық атақты жеңіп алды.

Осылайша, 61 жастағы маман аталған марапатқа қатарынан екінші маусымда қол жеткізді.

Үздік бапкер атағына үміткерлер қатарында Хосе Бордалас («Хетафе») және Марселино Тораль («Вильярреал») да болған. Алайда маусым қорытындысы бойынша жүлде Ханси Фликке бұйырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 15:47:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/9S0JlNWN.jpeg"   type="image/jpeg"   length="2049069"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Болжам мен байлам: Ұлттық банк халық үшін маңызды шешім қабылдағалы жатыр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/bolzham-men-bajlam-ulttyk-bank-halyk-ushin-manyzdy-sheshim-kabyldagaly-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/bolzham-men-bajlam-ulttyk-bank-halyk-ushin-manyzdy-sheshim-kabyldagaly-zhatyr</guid>
                <description>5 маусымда, яғни, жұма күні Ұлттық банк Қазақстан экономикасына қатысты маңызды шешімдердің бірін қабылдамақ. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әңгіме базалық мөлшерлеме жайында, несие пайызына, инфляция, түптеп келгенде халықтың қаржылық ахуалына әсер ететін көрсеткіш қазір 18 пайыздық межеде тұр. Ұлттық банк мөлшерлемені осы күйінде қалдыра ма, әлде төмендете ме, тақырыпқа қатысты болжамдар көбеюде, деп жазады inbusiness.kz тілшісі.

Бірден айта кетер жайт: қазір сарапшылардың пікірі екіге бөлініп тұр. Әсіресе қаржы ұйымдарының алаңдаушылығы байқалады. Бір тарап қымбатшылық қарқыны бәсеңдегенін алға тартып, базалық мөлшерлемені төмендету керек десе, екінші тарап жағдай әлі де тұрақсыз екенін жеткізіп, ставканы қазіргі деңгейінде қалдырған жөн дейді. Сонымен, еліміздің бас реттеушісі ақша-несие саясатын жұмсартуға дайын ба, қандай өзгеріс болуы мүмкін?

Алдымен Халықаралық инвестициялық банк сарапшыларына қарайық, мамандардың басым бөлігі Ұлттық банк жұма күні базалық ставканы төмендетеді деп сеніп отыр екен. Оған бірнеше себепті дәйек еткен. Біріншіден, елдегі жалпы инфляция қарқыны баяулаған. Екіншіден, ұлттық валютамыз – теңге бағамы долларға шаққанда біршама күшейді. Дегенмен ұйым шешім қабылдауда сақтық керегін, себебі алдағы уақытта энергия бағасы өсетінін ескерткен.

Бұл тұста Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының да болжамы осыған саятынын айта кетейік. Сарапшыларға жүргізілген сауалнамада басым бөлігі ақша-несие саясаты жұмсаратынын айтқан. Бұған қоса, инфляцияға қатысты болжамдар да сәл жақсарып, нарықтың болашағына сенім артқан.

Әйтсе де Halyk Research сарапшылары әзірге аптықпай, салқынқандылық көрсеткенге ұқсайды. Инфляцияның сәл саябырсығанына қарамастан, азық-түліктен басқа тауарлар мен түрлі қызметтердің бағасы әлі де өсуі мүмкін екенін болжаған. Сол үшін асығыстық танытпай, Ұлттық банк базалық ставканы қазіргі 18 пайыздық деңгейде қалдырғанын жөн санайды.

Осы кезде Qazaq Expert Club мүшелері де өздерінің түрлі болжамдарын жария етіп жатыр. Бірақ барлығының ойы бір жерден шықпайды, әркімнің түрлі ұстанымы мен болжам бар. Мәселен, Qazaq Expert Club тең құрылтайшысы, экономист Бауыржан Шурманов Ұлттық банк отырысы қарсаңында нарықта ақша-несие саясатын жұмсарту жөнінде белгілі бір консенсус қалыптасқанын баян еткен.


– Қазіргі 18% деңгейіндегі базалық мөлшерлеме шамадан тыс жоғары көрінеді, сондықтан мен оның төмендеуін күтемін. Ол екі негізгі себепке байланысты: біріншіден, инфляция баяулап келеді. Goldman Sachs деректеріне сәйкес, халықтың инфляциялық күтулері 14,6%-дан 12,4%-ға дейін төмендеді, ал Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының сауалнамасы нарықтың ұзақ мерзімді күтулері 10,6% деңгейінде екенін көрсетеді. Бұл Ұлттық банктің 9,5-11,5% болжамдық дәлізіне сәйкес келеді. Екіншіден, қатаң ақша-несие шарттары экономикалық белсенділікті тежей бастады. Қазақстанның ЖІӨ өсімі бойынша болжам 5%-дан 4,5%-ға дейін қайта қаралды. Мұндай жағдайда реттеуші үшін экономиканы қолдау маңызды, – дейді сарапшы.


Шурмановтың айтуынша, негізгі сценарий ретінде мөлшерлемені 0,5 пайыздық тармаққа төмендетіп, 17,5%-ға жеткізу қарастырылуда. Алайда бірінші жартыжылдықтағы ішкі сұраныстың әлсіз динамикасын ескеріп, Freedom Broker сарапшылары айтып жүргендей, мөлшерлемені 1 пайыздық тармаққа дейін төмендету мүмкіндігін де жоққа шығаруға болмайды екен.

Qazaq Expert Club сарапшысы, қаржыгер Саида Тілеуленованың болжамы сәл басқа арнада. Оның ойынша, ең ықтимал сценарий – базалық мөлшерлемені қазіргі деңгейде сақтап қалу.


– Иә, кейінгі жылдардағы ең жоғары мәндермен салыстырғанда инфляция біршама баяулағанымен, экономикадағы баға қысымы әлі де жоғары, әсіресе қызмет көрсету саласында және реттелетін тарифтер бойынша. Сонымен қатар бюджеттік шығыстардың өсуі, тұтынушылық кредиттеудің кеңеюі және сыртқы факторлардың әсерінен теңге бағамының құбылмалылығы сияқты проинфляциялық қатерлер бар, – дейді маман.


Сондықтан сарапшы мұндай жағдайда Ұлттық банк қатаң ақша-несие саясатын сақтап, инфляцияның неғұрлым тұрақты төмендеуін күтуі ықтимал деп есептейді. Қазір реттеуші үшін саясатты жұмсартуға көшуден гөрі, баға өсімінің баяулау үрдісін бекітіп алған маңыздырақ екен.

Болжамдарға қарап отырсақ, түпкі сценарий 1 пайыздың арасында өрбитін секілді. Ұлттық банк қазіргі нарықты тым позитивті немесе сәл жұмсағырақ көзқараспен өлшесе, 17-17,5 пайызды белгілеуі мүмкін. Дегенмен әзірге ең оңтайлы нұсқа – осы қалпында қалдыру секілді көрінеді. Бұл болжамдардың нүктесін ертең Ұлттық банк қоя жатар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Хақназар Жалғас</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 15:12:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/ZhABb44D.jpeg"   type="image/jpeg"   length="129617"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Михаил Шайдоров спорт мектебінің оқушыларына сыйлық жасады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/mihail-shajdorov-sport-mektebinin-okushylaryna-syjlyk-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/mihail-shajdorov-sport-mektebinin-okushylaryna-syjlyk-zhasady</guid>
                <description>Бұл туралы спортшы желідегі парақшасында жазды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мәнерлеп сырғанаушы, Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров балалар күніне орай Алматы қаласындағы №3 кешенді балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне барып, оқушыларға сыйлық жасады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Бүгін Алматы қаласындағы №3 кешенді балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне барып, мәнерлеп сырғанаумен айналысатын балалармен кездесіп, балаларды қорғау күніне орай кішігірім сыйлық – спорт құрал-жабдықтарын алуға сертификат сыйладым. Балаларды қуанта алғаным үшін ризамын! Біздің бірегей спорттағы балаларды әлі де көбірек қолдау үшін тырысамын, алға ұмтыламын», – деп жазды ол желідегі парақшасында.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 14:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/k6wENW1d.jpeg"   type="image/jpeg"   length="115485"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ұлыбританияда әскери тікұшақ апатқа ұшырады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ulybritaniyada-askeri-tikushak-apatka-ushyrady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ulybritaniyada-askeri-tikushak-apatka-ushyrady</guid>
                <description>Экипаж мүшелері қаза тапты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ұлыбританиядағы Девон графтығында Merlin Mk4 әскери тікұшағы түнгі оқу-жаттығу ұшуы кезінде апатқа ұшырады. Салдарынан бортта болған 3 адам көз жұмды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Жергілікті БАҚ-тың хабарлауынша, тікұшақ жергілікті уақыт бойынша таңғы шамамен төрттер шамасында далаға құлаған. Апат туралы хабар түскеннен кейін оқиға орнына жедел қызметтер жіберілді. 

Корольдік флот үш экипаж мүшесінің қаза тапқанын растады. Олардың жеке тұлғалары туралы басқа мәлімет жарияланған жоқ. Апат Дартмур ұлттық паркінің аумағындағы Okehampton Battle Camp әскери полигонына жақын жерде болған. Бұл аймақ корольдік әскери-теңіз күштерінің теңіз авиациясы бөлімшелерін дайындау үшін жиі қолданылады.

Апаттың шығу себебі белгісіз. Мамандар оқиғаның мән-жайын анықтап жатыр.

Merlin Mk4 Ұлыбританияның қарулы күштері пайдаланатын негізгі тікұшақтардың бірі болып саналады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 14:32:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/dh0sO6sa.jpg"   type="image/jpeg"   length="147149"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық спортшы Оңтүстік Кореяда өткен халықаралық турнирде күміс жүлде жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-sportshy-ontustik-koreyada-otken-halykaralyk-turnirde-kumis-zhulde-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-sportshy-ontustik-koreyada-otken-halykaralyk-turnirde-kumis-zhulde-zhenip-aldy</guid>
                <description>Пусанда өткен сырықпен секіру сайысында Полина Иванова 4,20 метр нәтижемен екінші орын иеленді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2026 жылғы 29–30 мамыр күндері Корея Республикасының Пусан қаласындағы Гвангалли жағажайында жеңіл атлетикадан сырықпен секіру бойынша халықаралық жарыс өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

World Athletics ұйымының Challenger санатындағы күнтізбесіне енген Busan International Pole Vault Meeting турниріне 10 елден 30-дан астам спортшы қатысты.

Жарыс қорытындысы бойынша Алматы қаласының атынан сынға түскен спортшы Полина Иванова әйелдер арасындағы бәсекеде 4,20 метр нәтижемен күміс жүлдені жеңіп алды.

Ал ерлер арасындағы жарыста алматылық Иван Товченик 5,40 метр көрсеткішке қол жеткізіп, жүлдеге бір қадам жетпей, төртінші орынға тұрақтады.

Халықаралық деңгейдегі бұл турнир жас спортшылардың тәжірибесін арттырып, әлемдік рейтингтік ұпай жинауға мүмкіндік беретін маңызды жарыстардың бірі саналады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 13:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/ZvobhFxQ.jfif"   type="image/jpeg"   length="37579"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент: Ұлттық нышандарымызды ұлықтау – ортақ парыз, бұл – әр азаматтың міндеті]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/prezident-ulttyk-nyshandarymyzdy-ulyktau-ortak-paryz-bul-ar-azamattyn-mindeti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/prezident-ulttyk-nyshandarymyzdy-ulyktau-ortak-paryz-bul-ar-azamattyn-mindeti</guid>
                <description>Ұлт рәміздерінің мәртебесін арттыру – аса маңызды мемлекеттік жұмыс. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ту көтеру рәсімінде сөйлеген сөзінде ұлттық рәміздердің мәртебесін арттыру мемлекет үшін маңызды міндет екенін атап өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Президенттің айтуынша, нағыз патриоттар ғана елдің дамуына үлес қосып, мемлекеттің қауіпсіздігі мен тұтастығын қорғауға қабілетті.


– Нағыз патриоттар ғана елдің көшін алға бастайды, жердің шетін жаудан қорғайды. Басқа сөзбен айтқанда, отаншылдық дегеніміз – жеріміздің қауіпсіздігі және тұтастығының кепілі, – деді Мемлекет басшысы.


Қасым-Жомарт Тоқаев ұлттық рәміздерді ұлықтау мен олардың мәртебесін арттыру аса маңызды мемлекеттік жұмыс екенін айтты.

Осыған байланысты Президент жуық арада Үкімет мемлекеттік рәміздерді орынды пайдалану мәселесіне қатысты қолданыстағы қаулыға қажетті өзгерістер енгізетінін мәлімдеді.


– Ұлт рәміздерінің мәртебесін арттыру – аса маңызды мемлекеттік жұмыс. Таяу арада Үкімет мемлекеттік рәміздерді орынды пайдалану мәселесі бойынша қаулыға қажетті түзетулерді енгізеді. Ұлттық нышандарымызды ұлықтау – ортақ парыз, бұл – әр азаматтың міндеті. Түптеп келгенде, рәміздерді қастерлеу – мемлекетімізді құрметтеу деген сөз, – деді Президент.


Мемлекет басшысы биыл Қазақстан Тәуелсіздігінің 35 жылдығы атап өтілетінін еске салды. Оның айтуынша, бұл мерейтой өткен жолды саралап қана қоймай, елдің болашақ даму бағытын айқындау тұрғысынан да ерекше маңызға ие.

Президент тарихи датаны нақты нәтижелермен және қажырлы еңбекпен қарсы алу қажеттігін атап өтті.


– Біз биыл Тәуелсіздіктің 35 жылдығын атап өтеміз. Бұл тарихи кезең жүріп өткен жолымызды жан-жақты талдауға және болашаққа арналған стратегиялық жоспарларды айқындауға мүмкіндік береді. Аталған мерейлі датаны қажырлы еңбекпен және нақты нәтижелермен қарсы алуымыз керек, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.


Сондай-ақ Мемлекет басшысы 2026 жыл Қазақстан үшін қоғамдық өмірдің барлық саласында ауқымды өзгерістер мен жаңғырулар кезеңі болып отырғанын айтып, елдің орнықты даму жолына түскенін жеткізді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 12:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/73hUp3qd.jpg"   type="image/jpeg"   length="82182"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Өзбекстандық қорғаушы Азияның ең қымбат футболшысы атанды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ozbekstandyk-korgaushy-aziyanyn-en-kymbat-futbolshysy-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ozbekstandyk-korgaushy-aziyanyn-en-kymbat-futbolshysy-atandy</guid>
                <description>Абдуқодир Хусановтың трансферлік құны 50 миллион еуроға жетті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Transfermarkt порталы Англия Премьер-лигасында өнер көрсететін футболшылардың жаңартылған трансферлік құнын жариялады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жаңа бағалауға сәйкес, өзбекстандық қорғаушы Абдуқодир Хусановтың нарықтағы құны 15 миллион еуроға өсіп, 50 миллион еуроға жетті.

Осының нәтижесінде 22 жастағы футболшы Азиядағы ең қымбат ойыншы атанды. Ол бұл көрсеткіш бойынша жапониялық Кайсю Сано мен Такефуса Кубоны басып озды. Қазіргі таңда Саноның трансферлік құны 40 миллион еуро болса, Кубо 30 миллион еуроға бағаланып отыр.

Азиядағы ең қымбат футболшылардың ТОП-10 рейтингі:

1. Абдуқодир Хусанов (Өзбекстан, &quot;Манчестер Сити&quot;) — 50 млн еуро
2. Кайсю Сано (Жапония, &quot;Майнц&quot;) — 40 млн еуро
3. Такефуса Кубо (Жапония, &quot;Реал Сосьедад&quot;) — 30 млн еуро
4. Ли Кан Ин (Оңтүстік Корея, ПСЖ) — 28 млн еуро
5. Юито Судзуки (Жапония, &quot;Фрайбург&quot;) — 24 млн еуро
6. Каору Митома (Жапония, &quot;Брайтон&quot;) — 22 млн еуро
7. Ким Мин Джэ (Оңтүстік Корея, &quot;Бавария&quot;) — 20 млн еуро
8. Зион Судзуки (Жапония, &quot;Парма&quot;) — 20 млн еуро
9. Хироки Ито (Жапония, &quot;Бавария&quot;) — 18 млн еуро
10. Аясе Уэда (Жапония, &quot;Фейеноорд&quot;) — 17 млн еуро

Сарапшылар Абдуқодир Хусановты Еуропа футболындағы ең қарқынды дамып келе жатқан жас қорғаушылардың бірі ретінде бағалайды. Оның трансферлік құнының айтарлықтай өсуі футболшының жоғары деңгейдегі ойыны мен әлеуетінің көрсеткіші ретінде қарастырылуда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 11:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/NIbot7lT.jfif"   type="image/jpeg"   length="223890"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
