<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Өмір салты</title>
        <link>https://inbusiness.kz/kz/rss/omir-salty</link>
        <description><![CDATA[Новости Казахстана]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Thu, 04 Jun 2026 08:41:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Табысты көрінген саланың артында жасырынған ащы шындық әшкере болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tabysty-koringen-salanyn-artynda-zhasyryngan-ashy-shyndyk-ashkere-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tabysty-koringen-salanyn-artynda-zhasyryngan-ashy-shyndyk-ashkere-boldy</guid>
                <description>Қонақүй бизнесі бұрын-соңды болмаған қыспаққа тап келді: шамамен 1500 қонақүй сатуға шығарылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өткен жылы тағы 4000 нысан жабылған еді, деп жазды inbusiness.kz сайты.

Түркияда саудаға қойылған туристік нысандардың саны өткен жылмен салыстырғанда бірден 129%-ға артып шыға келді. Бұл туралы оппозициялық «Түркия республикалық халық партиясының» Парламенттегі депутаты Седа Кая Үсен (Seda Kaya Ösen) мәлімдеді, деп хабарлады Turizm Ajansi басылымы.

Депутаттың байламынша, бұл жағдай – инфляциялық қысымның, қолайсыз валюта саясатының, өсіп бара жатқан шығындардың және салық ауыртпалығының тікелей салдары. Түркия статистика институтының (TÜİK) дерегі бұл теңгерімсіздікті куәландырады: қонақүй иелерінің жылдық операциялық шығындары 61,5%-дан астамға шырқады, ал, шетелдік валюта бағамы небәрі 19%-ға өсті. Қонақүйлер табысының негізгі бөлігін еурода табатыны мәлім. Депутаттың сөзіне қарағанда, бұл алшақтық бизнестің кірістілігін іс жүзінде жойды.

Сонымен қатар, Седа Кая Үсен туристер ағынының өскені туралы ресми есептерге қарамастан, қонақүйлердің нақты толу деңгейі төмендеп жатқанына назар аудартты: 2024 жылғы 51,9%-дан 2025 жылы 49,5%-ға дейін түскен. Көптеген қонақүй иелеріне пандемиядан бері қордаланған қарыздарын, қызметкерлер алдындағы берешегін, электр энергиясы мен салықтар шығынын өтеу, сондай-ақ Әлеуметтік сақтандыру қоры (SGK) мен салық қызметінің мүлікті тәркілеу қаупінен құтылу үшін «мәжбүрлі сатылымға» келісуге тура келеді екен.

Жағдайды аймақтық қақтығыстар да ушықтырып тұр: АҚШ пен Израилдің Иранға шабуылынан кейін дамыған елдердің көптеген тұрғыны тек Таяу Шығыста ғана емес, оған іргелес Түркияда да демалудан аттонын ала қашып, брондаудан бас тартқан.

Жығылғанға жұдырық дегендей, ішкі туристердің мінез-құлқының өзгеруі де қосымша соққы болуда. Өз еліндегі қымбатшылыққа байланысты Түркия азаматтары отандық курорттардың орнына арзанырақ түсетін іргедегі Грекия аралдарын жиі таңдайтын болған.

Әрине, түріктің ақпарат құралдарында «220 жаңа қонақүй ашылғалы жатыр!» деп сүйіншілеген оптимистік тақырыптар да пайда болды. Алайда бұл жерде сөз тек 2026–2028 жылдары 220 жаңа 4 және 5 жұлдызды қонақүйлердің құрылысына 109,3 миллиард түрік лирасын инвестициялау жоспарлары туралы ғана болып отырғанын аңғаруға болады. Жоспар деген қолға ұстайтын зат емес, бүгін бар, ертең жоқ болуы мүмкін, деп пессимизм танытады Profi.Travel.

Іс жүзінде 2026 жыл ішінде 48 396 орындық 164 жаңа қонақүйді ғана пайдалануға беру көзделген. «Салынып» және «сатылып» жатқан нысандардың арасындағы алшақтық зор: соңғылары 9 еседей көп.

Өз кезегінде, HMT Otel Yatırım ve Yönetim Danışmanlığı директорлар кеңесінің басшысы Хамит Топалоғлы Түркияның туристік секторында парадоксты байқапты: бір жағынан, қонақүйлер жаппай жабылып, сатылып немесе жалға қойылып жатса, екінші жағынан, жаңа жобалар жарияланып, брендтік келісімдер жасалып, жаңа қонақүйлердің құрылысына мемлекеттік субсидиялар толассыз бөлінуде.

Түріктің туризмі тұралап қалды дейтіндей емес: бұл саладан түскен табысы 2025 жылы 65,2 миллиард долларға жетті, ал, 2026 жылға қойылған меже одан да өршіл: 68 миллиард доллар.

Түркияда қонақүйлер неліктен жаппай сатылып жатыр?

Сарапшы Хамит Топалоғлы нысандардың жаппай жабылуының, сатылуының және жалға ұсынылуының бірнеше себебін көрсетті.

№1 себеп: Түсім өсті, бірақ таза пайда төмендеген

Кез келген дүкен мейлінше көп тауарды арзандауға сатып, ақшаны тезірек айналтса, қомақты таза табысқа кенелуі мүмкін. Бұл қағида туризмге жарамайды: бір бөлмеге мейлінше көп қонақты жатқыза алмайсың. Қонақүй бизнесіндегі ең маңызды көрсеткіш ақша айналымы (ciro) емес, жалпы операциялық пайда (GOP) және EBITDA.

Содан қандай да бір қонақүйдің бөлмелері күн сайын қонақтан арылмай, толуы тамаша болуы мүмкін. Алайда содан түскен түсім ретсіз жұмсалса, сондай-ақ қызметкерлерге, электр энергиясына, тамақ пен сусындарға (F&amp;B), қызмет көрсетуге, франшизаға, маркетингке және қарыздарға жұмсалатын шығындар ұтымды бақыланбаса, инвестор күткен табысына қол жеткізе алмайды.

Инфляциясы 50 пайызға дейін барып, ұшынып тұратын Түркияда отельерлер екі оттың ортасында қалды. Егер ол бағаны көтерсе, «қымбат қонақүй» имиджі қалыптасады, клиенті теріс айналып, сұранысын жоғалту қаупі төнеді. Егер бағаны бұрынғы қалпында қалдырса, қонақтарын сақтап қалады, бірақ рентабеліліктен (табыстылықтан) ұтылады. Бұл тығырық әсіресе, тәуелсіз қонақүйлерге, ескі нысандарға, кірісті басқаруы нашар компанияларға және қарыз жүктемесі жоғары жобаларға қатты соққы болып тиюде.

№2 себеп: Ауқымды реновацияның қажеттілігі

Түркиядағы қонақүйлердің көпшілігі 1990–2010 жылдардағы стандарттар бойынша салынған ескі нысандар. Алайда қазіргі саяхатшылар жайлылықтың мүлдем басқа деңгейін талап етеді: бөлмелердің дизайнын, төсек-орын мен жуынатын бөлмелердің сапасын, технологияларды, тағам стандарттарын, қоғамдық аймақтардың тұжырымдамасын, SPA, балалар аймақтарын, цифрландыруды және қызмет көрсету жылдамдығын солардың артқан талабына сай келтіру үшін мол инвестиция құю қажет.

Ескірген қорды жаңарту да орасан зор капиталды талап етеді, бұл қаражат меншік иелерінің бәрінде бірдей бола бермейді: бұл жағдай олардың нарықтан кетуін тездетеді.

№3 себеп: ТЭН-дегі тарихи қателіктер

Бүгінде сатуға қойылған қонақүйлердің бір бөлігі – кезінде жобалау сатысында-ақ қателіктер жіберілген нысандар. Ғимаратының ішінде қонақ түсетін бөлмелер саны тым аз, ал, дәмхана-мейрамханаларына шамадан тыс үлкен алаңдар бөлінген. Ешқандай мерекелік шаралар өткізілмесе де, конференц-залдары тойханаға бергісіз алып әрі тиімсіз. Қонақүй географиялық тұрғыдан ұтымсыз жерде орналасқан. Жұлдыздылығы дұрыс таңдалмаған. Әу баста жіберілген осы және басқа ағаттықтар ашылғаннан созылмалы проблемаға айналады.

Техникалық-экономикалық негіздемедегі қателіктер («fizibilite hataları») құрылыс аяқталғаннан кейін ешқайда жоғалып кетпейді: керісінше пайдалану кезінде ай сайын артық шығындар тудырып, бизнесті өткен күн қателіктерінің «құрбанына» айналдырады.

№4 себеп: Алпауыттардың қатаң қысымы

Түркиядағы қонақүйлер бизнесінің өрісін жаһандық және жергілікті отелдердің желілік брендтері басыбайлы жайлап жатыр. «Екі түйе сүйкенсе, арасында шыбын өледі» дегендей, бұл екі ірі күш өзара қақтығысқан кезде, олардың ортасында тірегі жоқ, соқа басы ғана бар, жападан жалғыз тәуелсіз қонақүйлер күйреп қалып, орнын босатады.

Өйткені нарық алыптары жүйелі дистрибуция, кең ауқымды маркетинг пен жарнама, адалдық-лоялдылық бағдарламалары аясында клиенттеріне сыйлықтар мен бонустар, кең тармақты сату арналары, кірісті басқарудың қатаң тәртібі (revenue management) және қалталы клиенттердің брендке берілгендігі есебінен өз ұпайын түгендейді. Байыған үстіне байи түседі.

Жеке дара қонақүйлер олармен тартысу үшін көбіне тек бағаны демпингтеу, бөлмесін арзанға ұсыну арқылы ғана жауап бере алады: салдарынан өздерінің онсыз да оңбай тұрған кірістілігін біржолата құрдымға жібереді.

Әсіресе, Түркия қалаларында select service және upper midscale класындағы брендтік азулы қонақүйлердің өсуі тіркелуде. Олар тарамдалған өз желілері арқылы тәуелсіз 4 жұлдызды және ескі 5 жұлдызды нысандарды нарықтан ығыстырып шығаруда. Осы орайда көптеген меншік иелері үшін қонақүйін жауып, ғимаратын сату туралы шешім қабылдау: «Жалғыз алысамын деп жүріп, алпауыттармен бәсекеге төтеп бере алмадым!» дегенді мойындауы болса керек.

№5 себеп: Көтере алмас қаржылық ауыртпалық

Инфляция тым жоғары болғандықтан түркиялық банктер несиені «удай» қымбатқа ұсынады. Түркия Орталық банкі бекіткен базалық мөлшерлеме мен қазіргі макроэкономикалық жағдайға байланысты, түрік лирасымен бизнеске берілетін несиелердің орташа жылдық ставкасы 65%-дан 75%-ға дейінгіні құрайды. Салыстырсақ, Қазақстанда кредиттің жылдық мөлшерлемесі 21–37% аралығында.

Жоғары пайыздық мөлшерлемелер, арзандау кредиттердің қолжетімсіздігі, валюталық қарыздар, ақша ағынының төмендеуі және реновация қажеттілігі бір жерде тоғысқанда, активті ары қарай ұстап тұру мүмкін болмай қалады. Қонақүй ағыл-тегіл табыс әкелмегенімен, операциялық шығынсыз жұмыс істеуі де мүмкін, бірақ ол үшін алынған ескі несиелерді жабу, салығын төлеу және міндетті инвестицияларға қаражат іздеу қажет болғанда, бұл нысан инвестор үшін көтере алмас шоқпарды белге байлағанмен бірдей ауыр жүкке айналады.

№6 себеп: Отбасылық бизнестегі ұрпақ алмасуы

Түрік қонақүйлерінің басым бөлігі – отбасылық компаниялар. Егер инвесторлардың аға ұрпағы бұл бизнесті орасан зор еңбектің арқасында тұрғызса, соған бүкіл ғұмырын арнаса, олардың орнын басқан кейінгі ұрпағының бойында көбіне мұндай ынта-мотивация да, бейінді білім де, төзімділік те табыла бермейді. Мирасқорлар қонақүйді дамытуға бас қатырғанша, оны сатып жіберіп, ақшаны акцияға салуды не бай-бақуатты өмірге жұмсауды жөн көреді.

Түрік сарапшысы Хамит Топалоғлының пікірінше, бүгінде Түркияда «сатылып жатқан» және «жаңадан салынып жатқан» қонақүйлер – мүлдем екі бөлек дүние. Көбінесе сапасы, орналасқан жері, сегменті және басқару моделі бойынша олардың еш ортақ тұсы, ұқсастығы болмайды. Сатуға шығарылған нысандар – бұл, әдетте, реновацияны қажет ететін, ескірген, тәуелсіз, несиеге батқан немесе позициясы қате таңдалған кәсіпорындар. Ал, жаңа жобалар әу баста-ақ брендке иек артады, тиімді жоспарланады, танымал франшизаға немесе сыртқы операторлардың басқаруына (third-party management), сондай-ақ мықты технология мен дистрибуция арналарына бағытталады.

Нарық жазалаудың, тазалаудың ең ірі кезеңін өткеруде

Ақпарат құралдарының мәліметінше, түрік қонақүйлерінің үштен екісі жабылу алдында тұр. Салдарынан, шетелдік туристер, соның ішінде қазақстандықтар дәл демалыс кезінде брондалған баспанасыз қалу қаупіне тап болды. Әсіресе, элиталық Эгей жағалауын – Бодрум, Мармарис, Фетхие және Датчаны туризм индустриясы тарихында бұрын-соңды болмаған тазарту жұмыстары шарпыды. 2026 жылдың мамырындағы рейдтердің қорытындысында тек Мугла провинциясының өзінде тексерілген 1 213 қонақүй мен ойын-сауық орталығының 740-ы лицензиясынан айырылды.

Құжаттарды жаппай кері қайтарып алуға өрт қауіпсіздігі нормаларының сақталмауы себеп болды. Сарапшылар жоғары инфляция мен Еуропадан келетін туристер ағынының азаюы аясында қонақүй иелері қорғаныс жүйелерінен ақша үнемдеуге көшкенін, бұл нысандардың 60%-ының тексеруден өтпей қалуына әкеп соққанын қаперге салды.

Мугла провинциясының әкімшілігі қатаң ұстанымын жариялады: өрт қауіпсіздігі сертификатын ала алмаған нысандардың жұмысы тоқтатылады. Тексеруден қазақстандықтар арасында танымал ірі қонақүйлер де, сонымен қатар жағажай клубтары, дискотекалары, мейрамханалары мен бутик-гестхаустары да өте алмады. Егер заң бұзушылықтар осы аптаның соңына дейін жойылмаса, полиция ғимараттарды мүлдем жауып, есігіне қара құлып іле бастайды.

Турист қонақүйде бөлмесіз қалмау үшін не істеуі керек?

Саяхатшылар үшін басты қауіп: кейбір қонақүйлер лицензиясынан айырылғанына және жабылу қаупіне қарамастан, бұл фактіні жасырып, делдалдар арқылы төлемдерді қабылдауды жалғастыруда. «Турпром» порталының сарапшылары ескертеді: егер құзырлы органдар қонақүйді дәл демалыстың ортасында мөрлеп жауып тастаса және қонақтарды сыртқа қуып шықса, ол үшін төленген ақшаны сол жерде қайтарып алу мүмкін болмайды. Сақтандыру компаниялары бұл жағдайды форс-мажор деп танып, өтемақы төлеуден бас тартуы әбден мүмкін.

Биліктің мұндай қатаң қадамы 2026 жылдың 10 қаңтарында күшіне енген жаңа ережелермен байланысты: оған сәйкес барлық орналастыру нысандары өртке қарсы қызметтің ресми қорытындысын ұсынуға міндетті. Талапты орындаудың соңғы мерзімі 2026 жылдың 31 мамырында тәмамдалды. Дедлайнға үлгермегендер енді жұмыс істеу құқығынан айырылады. Бұл мәселе 3 мыңнан астам қонақүй жұмыс істейтін Ыстамбұлда да өте өткір тұр.

Сондықтан осы жазда Түркияға сапар шегуді жоспарлап отырған туристерге мамандар қонақүйдің жабық есігіне телміріп қалмау үшін өз қонақүйінің мәртебесін және лицензиясының бар-жоғын алдын ала тексеруге кеңес берді. Қонақүй жабылған жағдайда, туристік кеңселерге немесе төл турагенттеріңізге көмек сұрап жүгіну ұсынылды.

Айта кету керек, қатаң аудит жайдан жай басталған жоқ. 2025 жылғы тексерулерден кейін Түркияда 4 000-нан астам қонақүй жабылған болатын. Ол кезде инспекция елдегі қонақүйлердің 17%-ы тек «муниципалдық рұқсатпен» шектеліп, міндетті министрлік лицензиясынсыз жұмыс істеп келгенін анықтады. Салдарынан, өткен жазда көптеген саяхатшылардың өз қонақүйлерінің қаңырап бос тұрғанын көріп, тығырыққа тірелгенін travelradar.aero жазған еді.

Бұл шетін шараларға Карталкая тау шаңғысы курортындағы 12 қабатты Grand Kartal қонақүйінде болған алапат өрт себеп болды. 2025 жылдың 21 қаңтарында екінші қабаттағы мейрамханада майдың жануы апатқа ұласты: жалын санаулы минуттарда бүкіл ғимаратты шарпыды. Қонақүйде түтін детекторы да, өрт сөндіргіштер де, өрт сатылары да болмаған, дабыл жүйесі үнсіз қалған.

Құтқарушылар тау шатқалындағы нысанға 45 минут бойы әзер жеткенде, жалын қонақүйді толығымен дерлік жалмады. Жоғарғы қабаттарда қамалып қалған адамдар нағыз тозақты бастан кешірді: отты қақпаннан құтылу үшін олар терезелерден секірді немесе төсек жаймаларынан арқан жасап, төмен түсуге тырысты. Қайғылы оқиға салдарынан 78 адам қаза тапты, олардың көпшілігі – балалар. Тағы 51 адам зардап шекті.

Өткен жылы жабылған төрт мыңнан аса қонақүйдің үлкен бөлігі жөнсіздіктерін түзетіп, құжаттарды рәсімдегеннен кейін қайта ашылыпты. Ал, қазіргі жаппай тексерулер түрік туристік секторының қауіпсіздігіне деген саяхатшылар сенімін түбегейлі қайтаруға бағытталған. Нарық қатысушылары қонақүй секторында қордаланған қиыншылықтар енді ғана басталып жатқан жазғы маусымды құрдымға жібермейді деп үміттенеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 04 Jun 2026 08:41:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/hqBY9w8I.jpeg"   type="image/jpeg"   length="219734"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Енді Қазақстан туризмін 20 млн жазылушысы бар блогерлер насихаттайды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/endi-kazakstan-turizmin-20-mln-zhazylushysy-bar-blogerler-nasihattajdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/endi-kazakstan-turizmin-20-mln-zhazylushysy-bar-blogerler-nasihattajdy</guid>
                <description>Бұл туралы Kazakh tourism ұлттық компаниясының баспасөз қызметі хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Аудиториясы өте ауқымды халықаралық блогерлер еліміз туралы контент түсіруге қазақ баласынан шақырту алған, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Анығын айтқанда, олар «Туризм саласының үздігі» марапатының және «Әлемнің үздік тревел-блогері» номинациясы бойынша халықаралық WIBA Awards 2026 сыйлығының иегері Дастан Мұхамедрахымның (bydastann) шақыртуымен Алматыға аялдаған.

Шетелдік қонақтардың арасында YouTube-те 20 миллионнан астам аудиториясы бар иорданиялық режиссер-деректі фильмдер түсіруші Джо Хаттаб (joe_hattab) және TikTok пен Instagram-да көпмиллиондық қауымдастықты қамтитын америкалық тревел-блогер Джошуа Платильеро (megaamerican) айрықша көрінеді.

Сапар аясында блогерлер еліміздің туристік мүмкіндіктеріне арналған бірлескен түсірілімдер жүргізбек.


– Біз Қазақстанның сұлулығын көрсетуді жоспарлап отырмыз. Керемет контент күтіңіздер, – деді Дастан Мұхамедрахым.


Шынын айту керек, мұндай ауқымды инфлюенсерлердің елге келуі қазақстандық туризмді сөзсіз дамытады және танымалдығын арттыра түседі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 09:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/BapVua04.jpg"   type="image/jpeg"   length="97021"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Almaty Superski таудағы туризмді жауапты дамытудың үлгісіне айналуға тиіс – Аида Балаева]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/almaty-superski-taudagy-turizmdi-zhauapty-damytudyn-ulgisine-ajnaluga-tiis-aida-balaeva</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/almaty-superski-taudagy-turizmdi-zhauapty-damytudyn-ulgisine-ajnaluga-tiis-aida-balaeva</guid>
                <description>Соңғы жылдары табиғи, экологиялық және тау туризмі ерекше қызығушылық тудыруда. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева қауіпсіздік, экология және инфрақұрылым сапасына қойылатын заманауи талаптарды ескере отырып, Almaty Superski жобасының Қазақстанның туризм саласын дамытудағы маңызын атап өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Аида Балаева бүгінде туризм жұмыспен қамтуға, шағын және орта бизнестің дамуына, инвестиция тартуға, қызмет көрсету сапасына және елдің халықаралық имиджіне ықпал ететін стратегиялық маңызды салалардың біріне  айналғанын атап өтті. 2024 жылы Қазақстанға 15,3 млн адам келген, ал ішкі туристер саны 10,5 млн адамды құрады. Бұл былтырмен салыстырғанда 900 мың адамға көп. Мұндай көрсеткіштер туризм экономиканың нақты өсім нүктесіне және елді халықаралық деңгейде танытудың маңызды құралдарының біріне айналғанын көрсетеді.

Соңғы жылдары табиғи, экологиялық және тау туризмі ерекше қызығушылық тудыруда. Тек 2024 жылы ғана Қазақстанның ұлттық парктеріне 2,8 млн адам келді, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 18% - ға артық.


«Егер бұрын мұндай демалысты арнайы туристер мен тау шаңғысы әуесқойлары жиі таңдайтын болса, бүгінде табиғи аумақтар жаппай баратын орынға айналады. Адамдар ол жерге демалыс күндері жаяу жүру үшін, белсенді демалыс және табиғат аясына қысқа уақытқа шығып қайту үшін барады», – деп атап өтті Аида Балаева.


Сонымен қатар заманауи әрі дер кезінде жасалған инфрақұрылым болмаған жағдайда туристер ағынының артуы ретсіз туризмге жол ашып, табиғатқа түсетін салмақты күшейтеді және адамдардың қауіпсіздігіне қатер төндіреді. Туризм – экономика, мәдениет, қауіпсіздік және бизнес ұштасқан кешенді сала. Сондықтан тау шаңғысы туризмін дамыту Алматы тау кластеріне қатысты жаңа тәсіл мен заманауи көзқарасты қажет етеді.


«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев туризм – экономика, мәдениет, қауіпсіздік пен бизнесті біріктіретін күрделі сала екенін ерекше атап өтті. Шаңғы туризмін дамыту туралы айта келе, Президент Алматы тау кластері үшін жаңа көзқарастың қажет екенін айтты. Дәл осы тұрғыдан алғанда Almaty Superski жобасын қарастыру қажет. Бұл жеке инфрақұрылымды салу мәселесі ғана емес. Бұл жерде Алматының болашағы, Қазақстанның барлық туристік саласының дамуы, таулардың азаматтар үшін қолжетімділігі, адамдардың қауіпсіздігі және Іле Алатауының бірегей табиғатына жауапкершілікпен қарау туралы әңгіме болып отыр», – деп атап өтті Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі.


Almaty Superski жобасының мәні бір қаланың шеңберінен шығып, Қазақстанның заманауи, ашық және бәсекеге қабілетті туристік бағыт ретіндегі халықаралық имиджін нығайтуға көмектеседі.


«Бүгінде даму мен экологияны бір-біріне қарсы қою дұрыс емес. Жауапты мемлекет табиғатты қорғауды, қажетті инфрақұрылым қалыптастыруды, адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді және азаматтарға жаңа мүмкіндік ашуды қатар алып жүруі тиіс. Almaty Superski жобасы Қазақстанның бірегей табиғи әлеуетін қоғамның, елдің және болашақ ұрпақтың игілігі үшін қауіпсіз әрі жауапты түрде пайдалана алатынын көрсететін үлгіге айналуы тиіс», – деп атап өтті ҚР Премьер-министрінің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі.


Аида Балаева заманауи инфрақұрылым ережелер, лимиттер, тиімді жоспарланған бағыттар, экологиялық мониторинг және экологиялық мәдениет арқылы табиғатқа түсетін жүктемені азайтуға тиіс екенін айтты.

Сондай-ақ Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Көкжайлау жерлері Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі құрамынан шығарылмайтынын және ерекше қорғалатын табиғи аумақ мәртебесін сақтайтынын және жоба аясында жеке коттедждер мен виллалар салу қарастырылмағанын  атап өтті. Жоба экологиялық талаптарды қатаң сақтау, ғылыми сүйемелдеу, қоғамдық бақылау және орындаушылардың жеке жауапкершілігімен ғана іске асырылады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 26 May 2026 11:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/Hzow9abz.jpg"   type="image/jpeg"   length="220450"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан ИЫҰ аясында креативті индустриялар бағдарламасын ұсынды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-iyu-ayasynda-kreativti-industriyalar-bagdarlamasyn-usyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-iyu-ayasynda-kreativti-industriyalar-bagdarlamasyn-usyndy</guid>
                <description>Бұл туралы Мәдениет және ақпарат министрлігі хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазан қаласында «Қазан – ислам әлемінің мәдени астанасы» жылының ашылуы аясында Ислам ынтымақтастығы ұйымына мүше елдер мәдениет министрлерінің съезі өтті, деп жазады inbusiness.kz сайты.

«Диалог өнері: Ресей мен ислам әлемі елдерінің әлемдік мәдени мұраны сақтаудағы рөлі» тақырыбындағы жиын Татарстан Республикасының Раисы Рустам Миннихановтың құттықтау сөзімен ашылды.

Съезде Ресей Федерациясының мәдениет министрі Ольга Любимова, түрікмен халқының Ұлттық көшбасшысы, Түрікменстан Халк Маслахатының төрағасы Гурбангулы Бердімұхамедов және басқа да мәртебелі меймандар сөз сөйледі.


– Жиын барысында Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның съезд қатысушыларына арналған бейнеүндеуі тыңдалды. Өз сөзінде ол Қазан қаласын 2026 жылы «Ислам әлемінің мәдени астанасы» мәртебесіне ие болуымен құттықтап, елдер арасындағы мәдени диалогты одан әрі тереңдетудің маңызын атап өтті, – делінген хабарламада.


Үкімет басшысының орынбасары бейнеүндеуде бірқатар нақты бастама ұсынды. Аида Балаева Ислам ынтымақтастығы ұйымы аясында креативті индустрияларды қолдауға арналған бағдарлама әзірлеу қажет екенін айтты. Бұл бастама жас авторларды қолдауға, мәдени экспортты кеңейтуге, сондай-ақ музыка, дизайн, цифрлық өнер және басқа да шығармашылық бағыттардағы бірлескен жобаларды ілгерілетуге мүмкіндік береді.


– Бүгінде бірқатар елдерде креативті индустриялардың экономикаға қосатын үлесі ішкі жалпы өнімнің 3-7 пайызына дейін жетіп отыр және бұл көрсеткіш тұрақты түрде өсіп келеді. Мұндай бағдарламаны іске қосу жас авторларды қолдаудың және аймақ елдерінің мәдени экспортын кеңейтудің тиімді құралы бола алады, – делінген бейнеүндеуде.


Сондай-ақ Аида Балаева Ислам ынтымақтастығы ұйымына мүше мемлекеттердің электронды кітапханаларын, архивтерін, музей қорларын және білім беру контентін біріктіретін ортақ цифрлық мәдени платформа құруды ұсынды. Оның айтуынша, заманауи технологиялар мәдени мұраны сақтауға, оған қолжетімділікті арттыруға және жастарды мәдени үдерістерге кеңінен тартуға жол ашады.

Ислам ынтымақтастығы ұйымына бүгінде 57 мемлекет мүше. Ұйым 1,4 миллиардтан астам адамды біріктіреді. Қазақстан ИЫҰ аясындағы мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты халықтарды жақындастыратын, ортақ рухани кеңістікті нығайтатын маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 15 May 2026 08:36:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/QrqgPLX6.png"   type="image/png"   length="1606747"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанға қатысты статистикада Қытай Түркияны артта қалдырды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstanga-katysty-statistikada-kytaj-turkiyany-artta-kaldyrdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstanga-katysty-statistikada-kytaj-turkiyany-artta-kaldyrdy</guid>
                <description>Былтыр ел тұрғындарының шетел сапарларына жұмсаған қаражаты 475 миллиард теңгеге жеткен.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тағы бір маңызды дерек, 2025 жылы Қазақстаннан өзге елге уақытша шыққан азаматтар саны 11,8 миллион адам болды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осылайша, отандық туристер баратын ТОП-3 мемлекет анықталып отыр. Жалпы, жазғы демалыс уақыты таяған сайын отандық туристердің қай елдерге көп сапарлайтыны мен саяхатқа қанша қаржы жұмсайтыны қайтадан маңызды тақырыпқа айналады. Соңғы деректерге сенсек, ел азаматтарының туристік талғамы да, шығын құрылымы да өзгеріп сала берген.

Ең алдымен, шетелге шығатын барлық азаматты турист деуге болмайтынын ескерте кетейік. Себебі, сырт елге уақытша сапарлайтындардың арасында жұмыс, ем-дом, туыстық байланыс немесе жеке шаруамен де баратындар жоқ емес. Былтыр Қазақстаннан шетелге уақытша шыққан азаматтар саны 11,8 миллион адамнан асып жығылды. Бұл – 2024 жылмен салыстырғанда 1,2%-ға төмен көрсеткіш. Бұл туралы ranking.kz сайты жазды.

Сапарлардың басым бөлігі жеке мақсаттарға тиесілі болып отыр. Бұл бағытта 10,2 миллион адам жол жүрген. Ал таза туристік мақсатта елден шыққандар саны 417,1 мың адамға жеткен. Мұнан бөлек, 17,5 мың қазақстандық қажылыққа сапар шексе, 5,6 мың адам шетелде ем-дом қабылдаған.

Ел тұрғындары жиі-жиі баратын мемлекеттер арасында көршілес елдер төбе көрсетеді. Қазақстандықтар негізінен Ресейге (3,1 миллион), Өзбекстанға (2,9 миллион) және Қырғызстанға (2,6 миллион) көп сапарлаған.

Десе де, туристік бағыттар мүлде басқа географияны қозғайды. 2025 жылы ел саяхатшылары арасында ең танымал мемлекет Қытай болды. Барлық туристік сапардың 32,9%-ы осы мемлекетке тиесілі. Бұған Қазақстан мен Қытай арасындағы визасыз режим мен туристік алмасу бағдарламалары әсер еткен болуы керек. Сондықтан, Қытайға барған қазақстандық туристер саны бір жылда 8,7%-ға өсіп, 137,3 мың адамға жеткен.

Ал осыған дейін көш бастап келген Түркия қазір екінші орынға түсті. Бұл елдің үлесі 29,5%-ды құрайды. Сондай-ақ, қазақстандықтар арасында Мысыр, Грузия, БАӘ мен Вьетнам бағыттарына сұраныс жоғары.

Сарапшылардың сөзінше, соңғы жылдары қазақстандық туристер дәстүрлі жағажай демалысынан бөлек, жаңа бағыттарды көбірек қарастыра бастаған. Әсіресе, Азия елдеріне қызығушылық айқын байқалады.

Саяхат мәдениетінің өзгеруімен бірге туристердің қаржылық әдеттері де жаңарып жатыр деуге негіз бар. Әуе компаниялары мен банктер ұсынатын бонустық бағдарламаларға сұраныс артқан. Яғни, кейбір әуе компаниялары тарапынан жиналған бонустарды тегін билетке, орын класын жоғарылатуға немесе қосымша багаж қызметіне пайдалануға болады. Мұндай мүмкіндіктерді бірқатар қазақстандық банктің премиум карталары қолдайды.

Ал шығын көлеміне келсек, 2025 жылы қазақстандықтардың шетел сапарларына жұмсаған қаражаты 475 миллиард теңгеге жеткен. Бұл – бір жылдағы 26,7%-дық өсім.

Ең көп қаржы туристік жолдамалар мен әуе билеттеріне кеткен – 154,4 миллиард теңге. Қонақүй мен өзге де орналастыру қызметтеріне 98,1 миллиард теңге жұмсалса, тамақтануға кеткен шығын көлемі 74 миллиард теңгеге жеткен.

Сонымен бірге қазақстандықтар шетелде сауда жасауға да қомақты қаржы шығындайды. Тауар сатып алуға 54,7 миллиард теңге жұмсалған. Ал ел ішіндегі көлік қызметіне 34,2 миллиард теңге жаратылған.

Нарықтағы үрдіске қарағанда, алдағы уақытта да қазақстандықтардың шетелге саяхаттау белсенділігі бәсеңдемейді. Керісінше, визасыз режимдердің көбеюі, жаңа әуе бағыттарының ашылуы және қаржылық сервистердің дамуы туристік нарықты одан әрі жандандыра түсуі мүмкін.                 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 13 May 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/S2R7rLLh.jpg"   type="image/jpeg"   length="703776"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Былтыр ШЫҰ елдерінен Қазақстанға 14,8 млн турист келген]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/byltyr-shyu-elderinen-kazakstanga-14-8-mln-turist-kelgen</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/byltyr-shyu-elderinen-kazakstanga-14-8-mln-turist-kelgen</guid>
                <description>Бішкекте Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына (ШЫҰ) мүше мемлекеттердің туристік әкімшіліктері басшыларының кездесуі өтті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Іс-шараға Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов қатысып, туризм саласындағы өңірлік ынтымақтастықты дамытуға қатысты Қазақстанның тәсілдерін ұсынды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Министр қырғыз тарапына жылы қабылдағаны мен кездесуді жоғары деңгейде ұйымдастырғаны үшін алғыс айтып, ұйымға мүше елдер арасындағы сындарлы диалогтың маңызын атап өтті.



Ербол Мырзабосынов Қазақстан ШЫҰ аясында туризмді экономикалық өсім мен өңіраралық интеграцияны нығайтудың маңызды бағыты ретінде қарастыратынын жеткізді.

2025 жылдың қорытындысы бойынша ШЫҰ елдерінен Қазақстанға келген туристер саны 14,8 млн адамға жетті.

Өзара сапарлардың басым бөлігі Өзбекстан, Қырғызстан, Ресей және Қытай елдеріне тиесілі. Сонымен қатар Үндістаннан келетін туристер санының тұрақты өсімі байқалады. Бұл туристік географияның кеңейіп, өңірлік байланыстардың нығайып келе жатқанын көрсетеді.


– Бүгінде туризм тек қызмет көрсету саласы ғана емес, сонымен қатар экономиканың дамуына, инвестицияның артуына, инфрақұрылымның жаңаруына және жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал ететін маңызды драйверге айналды. Қазақстан ШЫҰ аясында ортақ туристік кеңістік қалыптастыру бастамасын қолдайды және тәжірибесімен бөлісуге, сондай-ақ серіктес елдердің озық тәжірибесін қабылдауға дайын, – деді министр.


Ведомство басшысы Қазақстанда сәтті жүзеге асырылып жатқан бірқатар бастаманы таныстырды. Атап айтқанда, дағдарыс жағдайларында туристерді елге қайтаруды қамтамасыз ететін «Туристік Қамқор» қоры, сондай-ақ шетелдік қонақтарды онлайн тіркеуге мүмкіндік беретін әрі туристік ағындарды басқарудың тиімділігін арттыратын eQonaq цифрлық жүйесі атап өтілді.

Сондай-ақ министр трансшекаралық туризмді дамыту мәселесіне ерекше тоқталды. Өңірлік ынтымақтастықтың табысты үлгісі ретінде Қазақстан, Өзбекстан және Тәжікстанды Ұлы Жібек жолы бойымен байланыстыратын халықаралық Jibek Joly туристік пойызының іске қосылуын мысал ретінде келтірді.

Кездесу қорытындысы бойынша Қазақстан тарапы ШЫҰ аясындағы ынтымақтастықты бірлескен туристік бағыттарды дамытуға, цифрлық шешімдермен алмасуға және туристер қауіпсіздігін арттыруға бағыттауды ұсынды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 30 Apr 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/IBXeh7J3.jpg"   type="image/jpeg"   length="331805"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Арал теңізінің түбінен 40 жылдан бері ыстық су өздігінен атқылап тұр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aral-tenizinin-tubinen-40-zhyldan-beri-ystyk-su-ozdiginen-atkylap-tur-fotoreportazh</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aral-tenizinin-tubinen-40-zhyldan-beri-ystyk-su-ozdiginen-atkylap-tur-fotoreportazh</guid>
                <description>Бұлақтан секундына 25 литр су шығады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ал 1300 метр тереңдіктен жер деңгейіне көтерілген су бұрқағының температурасы 63 градусқа тең, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.



Арал маңындағы мұндай бұлақтардың суы қақаған қыста да мұз болып қатпайды. Өйткені, жерастының температурасы тұрақты түрде жоғары. Шыны керек, бұл нысан толық зерттеліп-зерделенген дей алмаймыз, десе де шағын емдік-сауықтыру туризміне жарап келеді.



Inbusiness.kz тілшісі Қызылорда қаласынан шамамен 500 шақырымнан аса жолды артқа тастап, Арал ауданы, Ақеспе ауылындағы ыстық бұлаққа арнайы барды. Экотуризм мен экомедицинаны дамытуға таптырмас жерден фоторепортаж да жасады.


– 1986 жылы Арал теңізінің солтүстік жағалауында, Бутаков шығанағы маңында, балықшылар қонысы Ақеспенің оңтүстігіндегі шетінде жүргізілген іздестіру-гидрогеологиялық бұрғылау жұмыстары нәтижесінде юра жыныстарының қимасынан термалды су табылды. Аталған бұрғыма «Ақеспе ыстық көзі» деген атауға ие болды, тереңдігі – 1307 метр. Бұл ұңғыма 40 жылға жуық уақыттан бері өздігінен ағу режимінде жұмыс істеп келеді, су шығымы секундына 25 литрден асады. Пьезометриялық деңгей ұңғыма сағасынан 30 метр биіктікте тұрақтанған. Судың температурасы – 63 градус, минералдануы шамамен – 17 г/л. Судың дәмі ащы-тұзды, құрамында радон бар және оған тән күкіртсутектің иісі сезіледі, – деп жазылған Aral Geopark-тың ресми сайтында. 


Жаза кеткен жөн, геопарк – жергілікті дәстүрлерді құрметтей отырып, тұрақты даму стратегиясы жүзеге асырылатын халықаралық немесе аймақтық маңызға ие геологиялық мұрасы бар аумақ.



Ыстық су буын, тері, жүйке ауруларына және денедегі суықты қайтаруға таптырмас ем саналады. Сонау 40 жыл бұрын теңіз табанынан табылған бұлақтың суы ғана емес, жанындағы батпақтың да емдік қасиеті бар.



Ақеспе елді мекенінде орналасқан «ыстық су бұрқағы» жанынан емдік шипажай салу жоспары бірнеше жылдан бері айтылып, жазылып келеді. 150 орындық шипажай, спорт алаңдары және саябақ салу жобасы іске асса, 220 адам жұмыспен қамтылмақ. Сондай-ақ, жол салу мәселесі де күн тәртібінен түскен емес.


– Ақеспе ауылындағы жерасты суы ерекшелігімен өзіне баурайды. Бұл Аралдың өзге өңірлерден басқаша табиғатын айғақтаса керек-ті. «Көрген де арманда, көрмеген де арманда» деген осындайда айтылады. Бұл жерге келушілер қарасы қалың. Әсіресе, шет мемлекеттен келген меймандардың  қызығушылығы ала бөтен. Олар «аймақтың табиғаты да, ыстық суы да керемет» деп таңдай қағады. Әлем картасында тайға таңба басқандай көрсетілген Аралдың ерекше суы қайбір жылы көптеген мемлекеттің елшісі ресми сапармен келген кезде тіпті таныла түсті. Мұндай ғажап құбылысқа бас шайқап, қайта-қайта ыстық суға шомылғанын көрдік, – дейді аралдық журналист Абай Елеш.




Осы күні бұлақ басында арнайы қонақүй мен асхана қызмет етіп тұр. Ыстық суға күніне 2 рет, 30 минуттан түсу ұсынылады.


– Жазғы туризм маусымы басталды. Енді бұл жерге ала жаздан қара күзге дейін отандық және шетелдік саяхатшылар ағылады. Бұлақ басында күніне 50-60 автокөлік тұрады. Келушілердің арасында дертіне шипа іздегендер де бар. Ал туристер Ақеспенің ыстық суына, еспе шеге құмына және теңіз ұлтаны мен жанындағы ауылдардың тұрмыс-тіршілігіне қатты қызығады, – дейді Жанысбек есімді ауыл тұрғыны.


Жалпы, Солтүстік Арал маңында, бор дәуірінің шөгінділерінде жерасты термоминералды суларының тағы 2 перспективалы учаскесі кездеседі. Бұл бұлақтар да іс жүзінде қолдануға айтарлықтай қызығушылық тудырады.

Біріншісі – Оразбай кен орны. Ол Арал қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 75 шақырым жерде орналасқан (№250 ұңғыма, тереңдігі – 220 метр).

Ал Бұғын кен орны Арал қаласынан оңтүстікке қарай 70 шақырымда орналасқан (тереңдігі – 261 метр).

Inbusiness.kz сайты осыдан 2 жыл бұрын «Аралдағы ыстық бұлақ экотуризмді дамыта ала ма?» деген тақырыпта мақала жариялаған еді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 27 Apr 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/sHCm7MED.jpeg"   type="image/jpeg"   length="169545"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Турфирмалар туристердің төбе шашын тік тұрғызған жаңалықты хабарлады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/turfirmalar-turisterdin-tobe-shashyn-tik-turgyzgan-zhanalykty-habarlady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/turfirmalar-turisterdin-tobe-shashyn-tik-turgyzgan-zhanalykty-habarlady</guid>
                <description>Бәрін қамтитын қамсыз «all inclusive» форматының маңызды бір элементі жойылуда. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тәбәрік тығырығы немесе дозатор дәуірінің таңы

Турфирмалар бұл жолы қонақүйлерден «естелікке тәбәрік» алып кеткенді жақсы көретін саяхатшыларды тығырыққа тірейтін көңілсіз бетбұрысты жариялады. Қайтар жолда шағын лосьондар мен гель құтыларының есебінен шабаданы ауырлап, үйіне бір жылдық гигиеналық олжа әкелетін қауымға енді бұл әдетінен тыйылуға тура келеді.

Туроператорлар аллергиядан сақтану үшін тіпті өзіңізбен бірге сусабынға дейінгі негізгі жеке гигиена құралдарын ала жүруге кеңес береді, деп жазады inbusiness.kz. Бұл – сервис сапасының құлдырауы ма, әлде табиғатқа деген жанашырлық па?

Түркия мен Еуропа елдеріндегі қонақүйлер жаппай жаңа қызмет көрсету моделіне көшуде. Оның мәні қарапайым әрі үнемді: саяхатшы нөмірінің есігін ашып, табалдырықтан аттағанда жуынатын бөлмеде қаздай тізіліп тұратын бір реттік «миниатюралар» енді жоқ болады. Орнын қабырғаға тарс бекітілген, баршаға ортақ стационарлық диспенсерлер басуда.

Негізі, круиздік лайнерлер бұл жолға бірнеше жыл бұрын түсті және теңіз саяхатшыларын қабырғадағы сабын-сусабынды мөлшерлегіштермен «оңаша» қалдырды. Бұл кімнің қалай түсінгеніне қарай: не жалпыға ортақ «кедейшілік», немесе «жасыл экономиканың» алғашқы қарлығашы. Материалдық әлемнің құйттай игіліктерінен айырылу – тұтынушылық психологияға соққы болар, бірақ адамның жайлылығынан гөрі жүйенің, соның ішінде қоршаған ортаның мүддесі жоғары тұрған сыңайлы.

«Буклет» операциясы: әртүрлі тағдыр – ортақ сусабын

Қонақ қанша жерден қадірлі болса да, қонақүйге түскенде оны өткен қонақтан қалған сабын-шампунь күтіп тұрады. Өйткені бұл – ресми қаулымен бекітілген міндет. Түркияда бұл ауыс-түйіс процесі тіпті «Buklet» операциясы (“Buklet” Operasyonu) атты жеке атау алды, деп хабарлады түріктің «Alanya Postasi» газеті.


«Саяхатқа шабаданын жинап жатқандар қазірден демалыс әдеттерін өзгерткені жөн. Көптеген жылдар бойы қонақүй сервисінің ажырамас бонусы (тіпті қонақүйге кеткен шығынның бір бөлігін «өтеудің» заңды тәсілі) ретінде қабылданған шағын пластик шишалар енді қолданыстан алып тасталып жатыр. Олардың орнын миллиондаған пластик қалдықтарының түзілуіне жол бермеуге бағытталған «диспенсерлер дәуірі» басуда», – деп жазды басылым.


Ол мұның Еуропалық Одақтың орнықты дамуды қамтамасыз ету туралы шешіміне сәйкес жасалып жатқанын түсіндірді. Түркия ЕО-ға кірмейді, бірақ оның туризмі толығымен дерлік Еуропаға бағдарланған. Тіпті қонақүйлердің тарифтері де еурода есептеледі.

Сондықтан одақ талап еткен екен, оны түріктер де құптайды. Жалпы, Еуроодақ өзіне мүше мемлекеттерге жаңа стандартқа өтуге 36 ай мерзім берді. Бірақ арнайы операция жариялап, тегеурінді кіріскеніне қарағанда түрік ағайын бұл істі ұзаққа созбайтын түрі бар.


«Түркияда да қонақүй нөмірінің стандартты бөлігіне айналған сусабын, душқа арналған гель және лосьон құйылған бір реттік пластик құтыларға тыйым салынды. Жаңа қаулыға сәйкес, негізгі туристік аймақтарда, соның ішінде Түркияның демалыс индустриясының «жүрегі» – Анталияда трансформация басталып та кетті», – деп мәлім етті Alanya Postasi.


Осы орайда басылым тосын бір салдарға назар аударды: кейбір турист ортақ диспенсерге жиіркенішпен қарайды, одан тамшы боп таматын өнімді пайдаланбайды. Ортақ табақтан ас ішкендей, ортақ құтыдан жуыну кез келгеннің талғамына сай келе бермесі анық.

Стандарттардың теңесуі – даралықтың жойылуы. Қонақүй нөміріндегі жекелік сезімі енді қабырғадағы дозатордың батырмасына телміргелі тұр. Ендеше жаңа форматты қабылдамайтындар сүйікті сусабындары мен гелдерін өздерімен бірге ала келуге мәжбүр болады.

Бір қызығы, бастапқыда ЕО-ның пилоттық аймақтарында және Marriott, Hilton, Accor сияқты халықаралық желілерде енгізілген бұл тәжірибе олардың қонақтары тарапынан оң бағаға ие болыпты. Жалпы дозатордан жуыну Marriott-қа түсетін байларға ұнаса, бұқараға да ұнайды деген ұйғарым жасалса керек.

Гигиеналық хоррор: қабырғадағы құтыда қыбырлаған не?

Эко-белсенділер бұл тарихи бетбұрысқа дүрілдете қол шапалақтап жатқанда, скептиктер дабыл қағуда. Ресейлік «Tourprom» порталы Еуроодақтың пластик қоқысқа қарсы жариялаған бұл «стерилді соғысы» ТМД елдерінен келетін туристерге ұнамайтынын әлден ескертті. Мәселе тек «отелдегі олжадан» қағылуымен ғана байланысты емес көрінеді.


«Түркия қонақүйлері дамыған елдердің үлгісіне мойынсұнып, кішкентай пластик бөтелкелердің орнына сусабын мен гелге арналған диспенсерлік жүйелерді жаппай енгізуде. Алайда, денсаулық сақтау саласындағы сарапшылар мен танымал инвесторлар аттандап жатыр: зерттеулер көрсеткендей, қабырғадағы осындай көпреттік дозаторлардың әрбір төртеуінің үшеуінде ішінде тұнған бактериялардың мөлшері адам терісі үшін қауіпсіз шектен асып кеткен», – деп хабардар етті портал.


Бір қарағанда, дозаторларға көшу мінсіз шешімдей көрінеді. Бір-ақ рет қана пайдаланылған соң қоқысқа тасталатын миллиондаған тонна пластик айналымнан жойылуға тиіс. Мысалы, Еуропаның қонақүйлеріне бір жылда миллиардтан астам адам түнеп шығатын көрінеді. Әрбір бөлмеге күн сайын 4-тен көп құйтымдай құты қойылады. Осыдан тек бір құрлықтағы қонақүйлердің табиғатқа улы пластикті қанша көлемде тастайтынын елестетудің өзі қорқынышты.

Алайда, шешімнің тәжірибеде жүзеге асуы одан да қорқынышты болуы мүмкін. Проблема тұжырымдаманың өзінде емес, оның орындалуында.


«Көпреттік дозаторлар бірқатар жағдайда микробтық тіршілік өрбитін резервуарға айналады. Кейде олар тіпті теледидар пультінен, унитаздан және нөмірдегі басқа да қауіпті жерлерден әлдеқайда лас. Кейбір дерек бойынша дозаторлардың 75%-ының ішінде жиналған бактерия деңгейі тері үшін қауіпсіз шектен асып жығылған», – деді бұл жаңашылдықты қатаң сынға алған инвестор және танымал тележүргізуші Лори Грейнер.


Оның байламынша, мұндай кесапаттың төркіні қызмет көрсету процедураларында жатыр. Тәжірибеде бөлме жинаушыларда әрбір дозаторды қабырғадан шешіп алып, ішін жууға, содан соң мұқият дезинфекциялап жатуға уақыты қалмайды: босаған жүздеген нөмірді екі-үш сағат ішінде келесі қонақтың кіруіне сақадай сай етуі қажет.

Содан олар апталап-айлап қолданыста болған ыдыстың қақпағын ашады да, сұйық сабын мен сусабынды толтыра салумен шектеледі. Әрі кетсе, сыртынан бір сүртеді. Соның кесірінен, оның ішінде микробтық биоқабат – бактериялардың көбеюіне арналған тұрақты орта қалыптасады. Табиғатты құтқару жолындағы ұмтылыс адамның қауіпсіздігіне нұқсан келтірсе, бұл гуманизмнің қай түріне жататыны жұмбақ.

Жуынатын бөлме ме, әлде Петри табақшасы ма?


«Қонақ диспенсер батырмасын басқанда, қолына тек сусабын не гель ғана емес, сонымен бірге резервуарда айлар бойы өніп, мутацияланатын микроорганизмдердің тұтас «коктейлі» төгілуі мүмкін. Барлық түйткіл – қызмет көрсету рәсімдерінде. Қонақ ауысқан сайын қабырғадағы сабын-құтыны толық жуып, дезинфекциялаудың орнына, оларды көбіне жай ғана үстемелей салумен істі біттіге балайды», – деп түсіндірді қоғамдық денсаулық сақтау профессоры, доктор Алекс Сундерманн.


Жағдайды жуынатын бөлменің жылы әрі ылғалды ортасы одан сайын ушықтырады: мұндай тұрақты климат микроорганизмдердің тез өсіп-өнуіне өте қолайлы. Сыртынан мінсіз көрінетін, жылтырап тұратын жаңа дозатордың өзінде терісі сезімтал және аллергияға бейім адамдар үшін айтарлықтай гигиеналық проблема жасырын жатуы мүмкін.

Дегенмен, Еуропа мен Түркияға сапарлаудан бас тартып, жағдайды абсурдқа дейін жеткізудің, гигиеналық паранойяға ұрынудың еш қажеті жоқ. Оның орнына тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік беретін бірнеше қарапайым әрі ұтымды әдеттерді қалыптастыру жеткілікті.

Сіздің затыңыз – сіздің қорғанышыңыз. Көптеген тісқаққан туристке жақсы таныс ескі «travel-size» моделі сенімді стратегия ретінде қайта оралады. Үйіңізден 100 миллилитрге дейінгі шағын құтыларға үйреншікті сусабыныңыз бен геліңізді құйып алсаңыз, бұл сізді гигиеналық апаттан құтқарып қана қоймай, терінің теріс реакцияларының туындау қаупін азайтады және қол жүгімен (егер чемоданыңыз болмаса) еш қиындықсыз алып жүруге жарайды.

Қырағы тексеріс жүргізіңіз. Егер барлық күмәнге қарамастан дозаторды пайдалануды жөн көрсеңіз, қарапайым тексеруден бастаған дұрыс. Қабырғасы буланса, көктеген, зең басқан болса, ішіндегі сұйықтықтан күлімсі иіс шықса, түсі лайланған болса, немесе клапан айналасы ластанса, бұл ұсақ-түйек емес, «тоқта!» деген белгі.

Ресепшнге хабарласыңыз. Өзін «құрметті қонақүйлер» қатарына қосатын болса, онда диспенсерлерді тазалаудың регламенттелген процедурасы болуға тиіс. Тіпті бөлмені қабылдап алмас бұрын ресепшнде дозаторларды дезинфекциялау қаншалықты жиі жүргізілетінін сыпайы сұрастырсаңыз, артық болмайды. Мұндай сұрақтың қойылуының өзі бұл қонақтың кірпияз екені, демек, дұрыс тазаламаса, қызметкерлерді мазалайтыны туралы хабар береді.

Бейтарап мақсаттарда пайдаланыңыз. Диспенсерлердің сыртқы түрі күмән тудырмаса, бәрібір сезіктенсеңіз, оны қолдану аясын шектеңіз. Мысалы, тек қол жуу үшін пайдаланыңыз. Шашқа, бетке, терінің сезімтал жерлеріне өзіңізбен ала келген және құрамы мен сақталу жағдайын жақсы білетін жеке гигиеналық затыңызды қолданған дұрысырақ.

Испандық шолушы Рикардо Рубио (Ricardo Rubio) бүкіл Еуропадағы сияқты Испанияда да ЕО-ның жаңа реттеуші нормалары үйреншікті қонақүй сервисінің моделін өзгертіп жатқанын растады.


«2030 жылға қарай қонақүйлердегі бір реттік гель мен сусабын қаптамаларынан толық бас тарту туралы ЕО шешімі миллиондаған турист үйренген қалыпты қызметті өзгертуде. Бұл – жай ғана косметикалық өзгеріс емес, қонақүйлердегі жайлылық туралы түсініктің түбегейлі трансформациясы. Ауқымды бастама әрбір саяхатқа әсер етеді. Бұрын қамқорлық пен стандарттың ажырамас бөлшегі ретінде қабылданған нәрсе енді экологиялық орнықты даму тұрғысынан қайта қаралуда. Кейде қажеттілікпен, кейде коллекционерлік қызығушылықпен өзімізбен бірге алып кететін үйреншікті кішкентай құтылардың орнына көп реттік дозаторлар келіп жатыр», – деп жазды Рубио.


Үнемдеудің бес игілігі: планетаны қорғау бәрінен тиімді

Dispenser Amenities компаниясының сарапшылары дозаторларды енгізудің пайдасын айғақтайтын бірнеше дәлелді келтірді.

№1 дәйек. Шығыстар үнемделеді. Бір реттік шағын құты арзан болғанымен, оны жүйелі түрде сатып алу операциялық мол шығынға ұласады. Ал, дозаторларға арналған сұйықтықтар көтерме саудамен жеткізіледі. Осылайша, экологиялық күн тәртібі экономикамен, үнемдеумен сәйкес келіп, өзгерістердің басты драйверіне айналды.

№2. Қоқысты тасу шығындары азаяды. Гигиеналық заттар құйылатын шағын құтыларды белсенді пайдаланатын қонақүйлер үлкен ауқымда қалдық қордалайды: бұл жиі қоқыс шығаруға, утилизациялауға шығындалуға мәжбүр етеді. Тіпті 100 нөмірлі шағын қонақүйдің өзі дозаторларға көшсе, жылына мыңдаған доллар үнемдей алады екен.

№3. Экологиялық артықшылықтар. Зерттеулер көрсеткендей, дозаторлар пластик қалдықтар көлемін 40%-ға дейін қысқартуға қабілетті. Ал, диспенсерлердің ауыстырылатын блоктары көбінесе қайта өңделетін немесе компостталатын материалдардан жасалған экологиялық таза қаптамада жеткізіледі.

№4. Қонақүй имиджі. «Жасыл» шешімдерге сұраныстың артуы жағдайында бұл маңызды бәсекелестік артықшылыққа айналуда: саяхатшылардың бір бөлігі «таза планета» қағидатын ұстанатын экологиялық жауапты баспана іздейді, ал, мұндай ұстанымға берік қонақүйлер осы туристерді де магниттей тарта алады.

№5. Тазалық қызметінің жұмыс тиімділігі артады. Бөлме тазалаушыларға енді нөмірде және жуынатын бөлменің әр бұрышында шашылып жататын пайдаланылған құтыларды немесе сабын қалдықтарын жинап-теріп жүрудің қажеті жоқ. Оның үстіне сабын-сусабын қорларын толықтыру күн сайын емес, қажеттілігіне қарай жүргізіледі. Қызметкерлерінің саны шектеулі қонақүйлер үшін бұл уақытты айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік береді. Үнемделген уақытты олар мүлік-мүкәммалды, бөлмені барынша мұқият тазалауға немесе қонақтарға қызмет көрсетуге жұмсай алады. Жұмсағысы келсе, әрине.

Экономикалық есеп пен экологиялық ұран бір арнада тоғысқанда, тұтынушының бұрынғы еркелігі ескерусіз қалатыны – нарық заңы.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 16 Apr 2026 17:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/9WPpFWdj.jpeg"   type="image/jpeg"   length="436271"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық туристерге тосын бағыт пен демалыстың жаңа түрі ұсынылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-turisterge-tosyn-bagyt-pen-demalystyn-zhana-turi-usynyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-turisterge-tosyn-bagyt-pen-demalystyn-zhana-turi-usynyldy</guid>
                <description>Ол маршруттардың жұртты қабылдауға дайындығын Үкімет басшылығының өзі барып, тексеріп жатыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Соның жарқын мысалы – Премьер-министр Олжас Бектеновтің Абай облысына сапары. Мұнда ол Президенттің тікелей тапсырмасы аясында жергілікті туризмнің тамыр бүлкілін басып қайтты.

Үкімет жетекшісіне Алакөл көлінің жағалауын өркендетудің Мастер-жоспары таныстырылды: құжат аумақты заманауи туристік-рекреациялық аймаққа айналдыруды көздейді. Абай облысының әкімі Берік Уәли өңірде туризм саласын дамыту аясында 2029 жылға дейін 49 жобаны жүзеге асыру жоспарланғанын хабарлады. 2025 жылы жағалау инфрақұрылымын құлпыртуға 1 млрд теңге шығындалыпты: қаржы жағалауды бекітуге, абаттандыруға, көшелерді жөндеуге жұмсалды.

Дегенмен, қаржы бөлу қарқыны ерекше таңғалдырады: 2026 жылға енді 10 млрд теңге қарастырылған, яғни, ақша он есеге артқан! Бұл қаражат инженерлік және көліктік инфрақұрылымды жаңғыртуға, сондай-ақ бейнебақылау жүйелерімен жабдықтауға, тұрақты мобильді интернетпен қамтуға дейінгі цифрлық шешімдерді енгізуге бағытталады деп күтілуде. Осының барлығы заманауи туризм үшін қажетті минимумді түзеді. Қаражат көлемінің он есе өсуі – көркем көрсеткіш, ал, оның талан-тараж болмауы және тиімділігі – ертеңгі күннің еншісіндегі сапалық деңгей.

Өңірде Бас жоспарды түзету жұмыстары жүргізілуде: туристік аймақтың ауданын он есе (!): 300 гектардан 3 мың гектарға дейін ұлғайту, ал, өткізу қабілетін тәулігіне 75 мың туристке дейін жеткізу жоспарланған. Бұл түзетуді биылғы қыркүйек айына қарай аяқтау көзделіп отыр. Бірақ елдегі қоғамдық тыңдаулар мен келісу процестерінің «маңғаз» қарқынын ескерсек, қыркүйек айына дейінгі меже тым асқақ көрінеді.

Оның үстіне электр беру желілерін тарту, сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін, көлік және коммуналдық инфрақұрылымды салу жобалары қолға алынады екен. Егер өткен жылы туристер әлеуметтік желіде Шығыс Қазақстандағы демалыс базасында бірнеше күн бойы электр жарығысыз отырғандарына шағымданғанын ескерсе, энергиямен жабдықтау тақырыбы өңірде күн тәртібіндегі көкейкесті мәселе көрінеді.

Жалпы алғанда, Үкімет бүкіл республика бойынша салада оң динамика байқалып отырғанын мәлімдеді. Туристік инфрақұрылым белсенді дамып, орналастыру нысандары – қонақүйлер, хостелдер, турбазалар және басқасы жаңғыртылып, көлік қолжетімділігі жақсаруда.

2025 жылдың қорытындысында Қазақстанда ішкі туристер саны алдыңғы жылғы 9,1 миллионнан енді 10,1 миллионға дейін, ал, шетелдік туристер саны – 1,3 миллионнан 1,4 миллионға дейін өсті, деп мәлім етті Үкімет. Орналастыру нысандарының табысы 350,6 млрд теңгені құрады, ал, салаға құйылған инвестиция 32,6%-ға өсіп, 1,26 трлн теңгеге жетті.

Алакөл арманы: мұздан қорғау және мобилді интернет

Өз кезегінде Премьер-министрдің орынбасары Аида Балаева мен Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов туристік Жетісу облысына аттанды. Астанадан келген мәртебелі қонақтар жергілікті туристік инфрақұрылымның жазғы маусымға дайындығын және Алакөл жағалауындағы негізгі нысандардың жай-күйін тексерді. Тексеріс қонақ үй кешендерін, кәріздік тазарту құрылыстарын, Көктұма ауылындағы жағалауды бекіту жұмыстарының учаскесін және Үшарал қаласының әуежайын қамтыды.

Үкіметтің дерегінше, облыс әкімдігі тарапынан «жағалауды жазғы туристік маусымға дайындау бойынша үлкен және жүйелі жұмыс жүргізілген». Бұл жұмыстар 2025 жылы туристік аймақтарда тәртіп орнату, инженерлік және көліктік инфрақұрылымды дамыту, сондай-ақ инвесторлар үшін нақты жағдайлар жасау қажеттілігіне баса назар аударған Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасы бойынша атқарылуда. Бүгінде бұл мәселе әлі де Президенттің ерекше бақылауында қалып отыр, деп нықтады үкіметтегілер.

Өңірдегі нақты жетістіктердің қатарында жалпы ұзындығы 488 шақырым болатын «Талдықорған – Үшарал» және «Үшарал – Достық» автожолдарын реконструкциялау аталды. Бұл Алакөл жағалауының көліктік байланысын шынымен жақсартады. Ұшу-қону жолағы реконструкцияланған соң Үшарал әуежайы енді ірі ұшақтарды қабылдай алады. Сондай-ақ қосымша терминал салу жобасы дайындалды: себебі қолданыстағы инфрақұрылым ауқымы артып келе жатқан жолаушылар ағынын игере алмай жатқан көрінеді.

Жағалауды бекіту мәселесі ерекше назар аударуға тұрарлық. Жоба Алакөл жағалауының 13 шақырымын қамтиды. Алайда тексеру барысында жағалау сызығын су шайып кетіп жатқаны, соның ішінде құрылыс нысандарына жақын жерлерде жағалаудың опырыла бастағаны әшкереленді. Туристік нысан иелерінің түсіндіруінше, қысқы-көктемгі маусымда алып мұз массалары жыл сайын жағалау сызығын күйретеді, абаттандырылған жағажайларды құм мен қирандылардың үйіндісіне айналдырады. Кәсіпкерлер әрбір жаңа туристік маусымды мұз қиратқан мүлік-нысандарды қайта тұрғызудан бастайтындарына шағымданады.

Адамның жоспарын табиғаттың бір ғана мінезі тас-талқан ететін тұста, инженерлік шешімдердің көркем сөзден салмақтырақ болғаны абзал. Қазіргі кезде Көктұмада 960 метрлік учаскеде, Ақшиде 200 метрлік учаскеде жағаны бекіту жұмыстары орындалды. Бұл жұмыс жалғасуға тиіс, өйткені аумақты қорғау, нысандардың сақталуы және жағалаудың одан әрі дамуы тікелей осыған байланысты, деп азсынады кәсіпкерлер.

Балқаш тайм-менеджменті: Жетісу «жұмақ» орнатып үлгере ме?

Маусымның таяп қалғанын ескерген Үкімет қауіпсіздік мәселелеріне ерекше назар аударды. Жағалауда құтқару бөлімшелері жұмыс істейді, жазғы кезеңде қосымша маусымдық құтқарушылар тартылады, техникамен және жабдықтармен жарақтандыру күшейтіледі. Сондай-ақ бейнебақылау және тіпті аспаннан дрон-мониторинг қарастырылыпты.

Алакөлмен шектелмей, Балқаш көліндегі туристік инфрақұрылымды дамыту бойынша да жұмыс жүргізілуде. Жетісу облысының әкімі Бейбіт Исабаевтың мәліметінше, жағалау аймағының Бас жоспары мен Егжей-тегжейлі жоспарлау жобасы бекітілген. Абаттандыру жұмыстары жүріп жатыр, ал жағажай инфрақұрылымын аяқтау 15 маусымға жоспарланды.

Бұған дейін ұқсас тексерулер көршілес Алматы облысында да өтіп, Қонаев қаласының коммуналдық жағажайлары мен «ASP Arena» көпфункционалды кешені инспекцияланған болатын. Вице-премьер Аида Балаева нысандардың дайындығын дәл қазір қамтамасыз ету қажеттігін нықтады. Бірақ Алматы облысындағы барлық жағажайлар мен демалыс аймақтары әкімдіктердің құзырында емес екені белгілі болды. Осыған байланысты Үкімет басшысының орынбасары жекеменшік нысан иелері де тазалыққа, қоғамдық тәртіпке, инфрақұрылымның жай-күйіне және ең алдымен, судағы адамдардың қауіпсіздігіне толықтай жауапты болуға тиіс екенін қадап айтты. 

Сонымен қатар, ол Туризм министріне осы жауапкершілікті бекітетін құқықтық механизмдерді пысықтауды тапсырды. Бұл мәселенің көптен бері созылып келе жатқаны даусыз. Дегенмен, о бастан бекітілуге тиіс қажетті қағидаларды министрліктің әлі күнге қабылдамағаны назар аудартады. Тек вице-премьердің сілкілеуі ғана жауапты шенеуніктерді серпілтіп, есін жиғызғандай. Жекеменшік демалыс аймақтарының азаматтар мен мемлекет алдындағы тиісті жауапкершілікті ұмытып, тек коммерциялық қызметпен ғана шектелмеуі керектігі қатаң ескертілді.

«Үміт жағалауы»: қағида пайдадан маңызды ма?

Жалпы алғанда, Үкімет «жазғы туристік маусымға дайындық шараларын күшейтіп жатқанын» мәлімдеп отыр. Алайда осы орайда инспекциялармен немесе қаржыландыруды көбейтумен шешілмейтін құрылымдық мәселелердің де бары әшкереленді.

Мысалы, Шығыс Қазақстан облысының Ұлан ауданындағы тұмса табиғат аясында бизнесмен заманауи туристік аймақ құру жобасы жүзеге асыруға ниетті.


Жеке инвестор бастамашы болған бұл жоба тұжырымдамалық тұрғыдан пысықталған және жыл 12 ай бойы жұмыс істеуге бағытталған. Әлеуметтік маңыздылықты, жеке инвестицияларды, өңірлік дамуды қарастыратын жоба қолдау үшін мінсіз үміткер сияқты. Соған қарамастан, жобаны іске асыру тоқтап тұр: басты кедергі жер учаскесін алу мүмкіндігінің жоқтығы болып қалуда, деп хабарлады ШҚО Кәсіпкерлер палатасының баспасөз хатшысы Надежда Иванченко.


Тұжырымдамаға сәйкес, құрылыс кешені орналастыру нысандарынан (қонақ үйлер мен коттедждерден), отбасылық демалыс аймақтарынан, дәмханалар мен сервис нүктелерінен, бақылау алаңқайларынан, серуендеу бағыттарынан тұрады деп жоспарланған. Басты міндет – иппотерапия бағытын дамыту, яғни, ерекше балаларды оңалту екен.


«Кешен демалушылардың әртүрлі санаттарына – отбасыларға, жастарға, шетелдік қонақтарына арналған. Бірақ қазір біз алға жылжи алмай отырмыз: жерсіз құрылысты да, инфрақұрылым тартуды да бастау мүмкін емес», – деп атап өтті инвестор Мәди Мәдиев.


Ұлан аудандық жер қатынастары бөлімінің өкілі Серік Оразханов бұл проблема құқықтық сипатта деді: «Бұл жерлер елді мекен жерлеріне жатады, халыққа ортақ. Оларды бизнеске беру үшін міндетті түрде бекітілген Егжей-тегжейлі жоспарлау жобасы (ЕЖЖ) қажет. Әзірге бұл елді мекенде ЕЖЖ жоқ. Жыл сайын біз осындай 2-3 жоспарды әзірлейміз, биыл үшеуі қарастырылған. Басымдық туристік әлеуеті бар аумақтарға беріледі. Бірақ ЕЖЖ-сыз, дәл қазір бұл учаскені бөле салуға заңды негіз жоқ», – деп дәйектеді шенеунік.

Бөлім өкілінің түсіндіруінше, жалпы, аукцион немесе тендер механизмін пайдалануға болар еді, бірақ мына санатта заң ол тетікті қолдануға тыйым салады. Осылайша, туристік саланың даму мәселесі ауданда идеяның немесе инвестицияның жоқтығына емес, реттеуші тетіктердің сәйкес келмеуіне тіреліп тұр.

Кәсіпкерлер палатасы мұндай кедергілерді жою уәкілетті органдар тарапынан неғұрлым икемді әрі жедел тәсілді қажет етеді деп есептейді.


«Бизнес қаржы салуға, инфрақұрылым құруға, туризмді дамытуға дайын. Бірақ жерге қолжетімділік сияқты негізгі, базалық жағдайлардың болмауы процесті тежейді. Мұндай жобалар қағаз жүзінде қалып қоймауы үшін мемлекеттік органдардың жұмысын синхрондау маңызды», – деді ШҚО Кәсіпкерлер палатасы директорының экономикалық мәселелер жөніндегі орынбасары Сәкен Абдуллин.


Отырыс қорытындысында палата кеңесі аудандық мәслихат пен әкімдікке жүгініп, аталған елді мекен үшін егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын әзірлеуге қосымша бюджет қаражатын бөлу мүмкіндігін қарастыру туралы өтініш жолдауға шешім қабылдады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 10 Apr 2026 12:43:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/3RvoOLj8.png"   type="image/png"   length="3525506"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Аида Балаева Алматы облысындағы туристік нысандардың жазғы маусымға дайындығын тексерді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aida-balaeva-almaty-oblysyndagy-turistik-nysandardyn-zhazgy-mausymga-dajyndygyn-tekserdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aida-balaeva-almaty-oblysyndagy-turistik-nysandardyn-zhazgy-mausymga-dajyndygyn-tekserdi</guid>
                <description>Жұмыс сапарына орталық мемлекеттік органдардың, Үкімет аппаратының өкілдері, сондай-ақ Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев қатысты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ҚР Премьер-министрінің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева мен Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Алматы облысындағы туристік нысандардың жазғы маусымға дайындығын тексерді, деп жазады inbusiness.kz сайты. 

Тексеру барысында Қонаев қаласындағы коммуналдық жағажайлар мен «ASP Arena» көпфункционалды кешені қаралды. Облыс әкімдігі мен бейінді қызметтер санитариялық дайындық, қауіпсіздік шаралары, медициналық, құтқару және құқық қорғау қызметтерінің жұмысы, сондай-ақ демалушыларға қолайлы жағдай жасау жөнінде баяндады.

Аида Балаева нысандардың толық дайындығын дәл қазірден бастап қамтамасыз ету қажеттігіне ерекше назар аударды. Сонымен қатар халықпен уақытылы түсіндіру жұмыстарын жүргізудің, судағы қауіпсіздікті, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің және қоғамдық тәртіпті сақтаудың маңыздылығын атап өтті.

Сонымен бірге барлық жағажайлар мен демалыс аймақтары әкімдіктердің қарауында емес екені де арнайы айтылды. Осыған байланысты Аида Балаева жекеменшік нысандардың иелері де тазалыққа, қоғамдық тәртіпке, инфрақұрылымның жай-күйіне және ең алдымен адамдардың судағы қауіпсіздігіне толық жауапкершілікпен қарауға тиіс екенін айтты. Облыс әкімдігіне демалыс аймақтары иелерінің атына қауіпсіздікті қамтамасыз ету, санитариялық талаптарды сақтау және жазғы маусым кезеңінде жұмысты тиісті деңгейде ұйымдастыру жөніндегі ұсынымдар қамтылған тиісті хабарламалар әзірлеу тапсырылды.

Бұдан бөлек, туризм және спорт министріне туристік нысандар иелері мен жеке компаниялардың қажетті инфрақұрылымды қамтамасыз етуіне, қауіпсіздік талаптарын сақтауына және белгіленген нормаларды орындауына қатысты жауапкершілігін реттейтін құқықтық тетіктерді пысықтау тапсырылды. Жекеменшік демалыс аймақтары азаматтар мен мемлекет алдындағы тиісті жауапкершіліксіз тек коммерциялық қызметпен ғана шектелмеуге тиіс екені баса айтылды.

Премьер-министрдің орынбасары туристік аймақтарда жұмыс істейтін қоғамдық тамақтану орындары мен өзге де сервистік нысандар қызметінің заңдылығын бақылау қажеттігіне де айрықша назар аударды. Уәкілетті органдарға еңбек заңнамасының сақталуын, қызметкерлермен, оның ішінде жұмысқа тартылатын жастармен және студенттермен жасалған еңбек шарттарының болуын, сондай-ақ еңбек қауіпсіздігі талаптарының орындалуын тексеруді қамтамасыз ету тапсырылды. Азаматтардың құқықтары толық көлемде сақталуға тиіс екені атап өтілді. Бұл демалушылардың да, жергілікті тұрғындар мен қызметкерлердің де құқықтарына бірдей қатысты.

Сонымен қатар көлік логистикасы, автотұрақтардың жеткіліктілігі, жол қозғалысын ұйымдастыру және жаппай демалыс орындарындағы көлік ағынын реттеу мәселесі де көтерілді. Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік талаптарын бұзуға қатаң әрекет ету қажеттігі бөлек көрсетілді. Аида Балаева барлық белгіленген талаптар мүлтіксіз сақталуға тиіс екенін, ал құқық бұзушыларға қатысты шаралар уақтылы әрі заңнамаға сәйкес қабылдануы қажет екенін атап өтті.


– &quot;Таза Қазақстан&quot; идеологиясы жай ұран болып қалмай, туристік нысандардың жай-күйінен көрініс табуы керек. Ол тазалықтан, тәртіптен, кеңістіктің түсінікті ұйымдастырылуынан және ортақ демалыс орнына деген құрметтен байқалуға тиіс. Ал “Заң мен тәртіп” қағидаты барлық қызметтің нақты әрі үйлесімді жұмысынан және қауіпсіздік талаптары мен қоғамдық тәртіп нормаларын бұзғандарға қатысты шаралардың бұлтартпай қолданылуынан көрінуі қажет, – деді Аида Балаева.


Жұмыс сапарының қорытындысы бойынша Премьер-министрдің орынбасары аумақтардың санитариялық жағдайын күшейтуді, инфрақұрылым мен қауіпсіздік қызметтерінің дайындығын қамтамасыз етуді, халықпен профилактикалық түсіндіру жұмыстарын жандандыруды, сондай-ақ коммуналдық және жекеменшік демалыс нысандарына жүйелі бақылау орнатуды тапсырды. Сонымен бірге заңдылықтың сақталуына, азаматтардың еңбек құқықтарын қорғалуына және меншік иелерінің қауіпсіздік, тәртіп пен көрсетілетін қызмет сапасы үшін жауапкершілігіне ерекше мән берілді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Медина Әлжан</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 08 Apr 2026 08:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/tr3EzZnQ.jpg"   type="image/jpeg"   length="381519"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Димаш Құдайбергеннің әні Польшада бір жылдан бері көш бастап тұр]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/dimash-kudajbergennin-ani-polshada-bir-zhyldan-beri-kosh-bastap-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/dimash-kudajbergennin-ani-polshada-bir-zhyldan-beri-kosh-bastap-tur</guid>
                <description>Мұндай сүйінші ақпаратты dimashnews.com сайты жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Даңқты әншінің «Love’s Not Over Yet» композициясы Radio Olsztyn (Польша) хит-парадында 52 апта бойы бірінші орынды ешкімге бермей келеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Димаш Құдайбергеннің әні осы кезең аралығында тек бір рет қана көшбасшылықты уақытша жоғалқан. Десе де, бір аптадан соң қайта рейтингтің жоғарғы сатысына оралған. Чарттың шыңында ұзақ уақыт бойы тұрақтауы сәтті туынды болуынан ғана емес, сонымен қатар Польша тыңдармандары тарапынан көрсетілген айрықша қолдауды да айғақтаса керек-ті.

Хит-парад архивіндегі «1. Bez zmian. 52 tydzień na liście» деген атау «1. Өзгеріссіз. Тізімдегі 52-апта» деп аударылады. Бұл композицияның рейтингтің ең жоғары сатысында рекордтық мерзім бойы тұрғанын дәлелдеп отыр.

Айта кетейік, Түркістанда түсірілген халықаралық тележоба 100 миллионнан аса қаралым жинаған еді.

2025 жылы ол атқарушы продюсерлік ететін «Voice Beyond Horizon» халықаралық музыкалық шоуының түсірілімі басталды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 25 Mar 2026 11:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/86WbUPdu.jpg"   type="image/jpeg"   length="279639"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Димаштың жобасы Түркістанның туристік орындарын таныстырады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/dimashtyn-zhobasy-turkistannyn-turistik-oryndaryn-tanystyrady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/dimashtyn-zhobasy-turkistannyn-turistik-oryndaryn-tanystyrady</guid>
                <description>Бұл туралы Туризм және спорт министрлігінің баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Voice Beyond Horizon» халықаралық жобасының екінші шығарылымы Түркістан облысының туристік локацияларын шетелдік кең аудиторияға таныстырады.

Жаңа эпизод бүгін Қытай уақытымен сағат 22:00-де Hunan TV телеарнасында көрсетіледі, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

6 елден жиналған орындаушылардың шығармашылық сапары өңірдің маңызды бағыттарын қамтиды. Шетелдік көрермендер Ұлы Жібек жолының мәдени және сауда орталығы болған Күлтөбе қалашығын тамашалай алады. Жоба қатысушылары үшін көне өркениеттердің бірегей ескерткіші – Отырар қалашығы шабыт көзіне айналады.

Туристер арасында танымал орындардың бірі «Этноауыл» ұлттық-мәдени кешенінде қазақ халқының дәстүрлері, салт-дәстүрлері мен мәдениеті таныстырылады. Бұл шығарылымда қазылар алқасында болатын «Грэмми» сыйлығының екі дүркін лауреаты Уолтер Афанасьефф өткен жылы түсірілімдерге қатысу үшін Түркістанға арнайы келген.

Айта кетейік, Димаш Құдайберген жобаны Hunan Broadcasting System компаниясымен бірлесіп жүзеге асырып жатыр. Түсірілім еліміздің 6 өңірін қамтыды. Бұл жоба әртүрлі елдердің шығармашылық орындаушыларын біріктіріп қана қоймай, Қазақстанның туристік әлеуетін миллиардтаған көрерменге таныстырады. Hunan TV телеарнасының аудиториясы 1,9 миллиардтан асады. Жоба Mango TV цифрлық платформасында да көрсетіледі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Марья Айдарбаева</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 13 Feb 2026 08:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/KFF1O7de.jpg"   type="image/jpeg"   length="81509"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Билет құны – 53 000 доллар: Әлемдегі ең қымбат туристік пойыз Қазақстанға келеді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/bilet-kuny-53-000-dollar-alemdegi-en-kymbat-turistik-pojyz-kazakstanga-keledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/bilet-kuny-53-000-dollar-alemdegi-en-kymbat-turistik-pojyz-kazakstanga-keledi</guid>
                <description>22 күнге созылатын саяхат Бейжіңнен басталып, Ташкентте аяқталады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Британдық Golden Eagle Luxury Trains компаниясы «Ұлы Жібек жолы пойызбен» (The Great Silk Road by Train) туристік бағытының қайта жанданатынын мәлімдеді.

Алғашқы сапар 21 қыркүйекке жоспарланған, ал билет құны 53 200 доллардан басталады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Пойыз жол бойы Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан аумағынан өтеді. Жолаушылар Ұлы Жібек жолының басты нүктелері – Сиань, Қашқар, Алматы, Бішкек, Хиуа, Бұхара, Душанбе, Самарқанд, Маргилан, Қоқан және басқа да көне қалаларды аралайды.


«Мұқият әзірленген бұл бағыт ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра нысандарын, көне қалалар мен жергілікті мәдениетті тамашалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, теміржолдағы ең жоғары деңгейдегі жайлылықты сезінесіз», – деп хабарлады ұйымдастырушы компания.


Айта кетейік, бұл бағыттағы соңғы рейс 2019 жылы жүріп, пандемия кезінде тоқтатылған болатын. Содан бері пойыз қатынаған жоқ.

Golden Eagle Luxury Trains компаниясын (алғашқы атауы GW Travel Ltd) 1989 жылы Тим Литтлер эксклюзивті теміржол круиздерінің операторы ретінде құрған. Бастапқыдан-ақ компания ерекше сән-салтанатқа басымдық берді. Жарнамалық материалдарда мынадай қызметтер ұсынылған: Belle Époque стиліндегі интерьер, Өнер мен технологияның гүлденген дәуірін бейнелейтін дизайн, Хань әулеті стиліндегі люкс-купе. Бұл купенің бағасы тізімде көрсетілмеген, ол тек жеке сұраныс бойынша хабарланады. Талғамы биік саяхатшыларды қанағаттандыратын басқа да қолайлы жағдайлар.

2025 жылы Golden Eagle Luxury Trains компаниясын италиялық Arsenale Group сатып алды. Жаңа иелері Азия нарығына баса назар аударып отыр. Бұрын «Алтын бүркіттер» негізінен Еуропаны шарлайтын.

Қазіргі таңда «Ұлы Жібек жолынан» бөлек, мынадай турлар жарияланды: «Императорлық Қытай» (Сиань – Гонконг, 12 күн, 2027 жылғы 16 сәуірде аттанады), «Әлем шатырына саяхат» (Бейжің – Лхаса, 13 күн, 2027 жылғы 6 сәуірде аттанады).

Сондай-ақ, «Жібек жолы» бағытында жолдың бір бөлігін ғана қамтитын қысқа рейстер де болады. Мысалы, Бейжің – Үрімжі, Алматы – Ташкент немесе Алматы – Самарқанд. Бұл сегменттегі бағалар 19 500 доллардан басталады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 12 Feb 2026 11:11:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/5FNgqTNp.jpg"   type="image/jpeg"   length="168666"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Нәтиже болмаса, қоштасамыз»: Олжас Бектенов «Kazakh Tourism» жаңа басшысына талап қойды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/natizhe-bolmasa-koshtasamyz-bektenov-kazakh-tourism-zhana-basshysyna-talap-kojdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/natizhe-bolmasa-koshtasamyz-bektenov-kazakh-tourism-zhana-basshysyna-talap-kojdy</guid>
                <description>Үкімет отырысы өтті. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Kazakh Tourism» ҰК» басшысы Талғат Ғазизов Үкімет отырысында баяндама жасады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Талғат Жанатұлы, сіз осы қызметке жаңадан келіп отырсыз. Бірақ оған қарамастан өзіңізден нақты нәтиже күтеміз. Нәтиже болса, әрі қарай жұмыс істей бересіз. Нәтиже болмаса, қоштасамыз. Келістік пе?», – деді Премьер-министр Олжас Бектенов.


«Kazakh Tourism» ҰК» басшысы Талғат Ғазизов оң жауап берді.

Айта кету керек, бұған дейін Талғат Ғазизов «Kazakh Tourism» Басқарма төрағасы болып тағайындалғанын жазғанбыз. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 27 Jan 2026 11:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-1/tOh9d6sm.jpg"   type="image/jpeg"   length="100925"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде курорттық аймақтарды дамыту жөніндегі Жол картасы әзірленді]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/elimizde-kurorttyk-ajmaktardy-damytu-zhonindegi-zhol-kartasy-azirlendi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/elimizde-kurorttyk-ajmaktardy-damytu-zhonindegi-zhol-kartasy-azirlendi</guid>
                <description>2025 жылы еліміздегі 8 негізгі курорттық аймаққа инвентаризация жүргізілді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов 2025 жылды қорытындылау барысында мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Үкіметтің мәліметінше, аталған жұмыстардың нәтижесінде 2025-2028 жылдарға арналған курорттық аймақтарды дамыту жөніндегі Жол картасының жобасы әзірленген.


&quot;Сондай-ақ, биыл курорттық инфрақұрылымды жүйелі жаңғыртуды, қауіпсіздік деңгейін арттыруды, логистиканы және туристік сервистерді дамытуды көздейтін Щучье-Бурабай курорттық аймағын дамытудың кешенді жоспары, 2025-2029 жылдарға арналған «Маңғыстау» туристік аймағын дамытудың кешенді жоспары бекітілді&quot;, – деді Ербол Мырзабосынов.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Fri, 26 Dec 2025 08:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-12/wcOBYrw5.png"   type="image/png"   length="6958055"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әр пас берудегі қуаныш]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/ar-pas-berudegi-kuanysh</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/ar-pas-berudegi-kuanysh</guid>
                <description>Жаңа оқу жылының қарсаңында «Солнышко» орталығының тәрбиеленушілері «Ирбис Алатау» клубының кәсіби баскетболшыларымен бірге жарқын және шабытты спорттық күн өткізді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Спорттық күнге 30 бала қатысып, жас топтарына бөлініп, ойыншылармен бірге қызу бағдарлама өткізді: жаттығулар мен эстафетадан бастап достық матчтар мен үйрететін шағын ойындарға дейін. Алаңда командалық рух пен өзара қолдау ахуалы қалыптасты: балалар баскетбол негіздерін үйреніп, кәсіби спортшылар арасында жаңа достар тапты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Ирбис Алатау» командасы үшін балалар мерекесіне қатысу – бұл балаларға баскетбол негіздерін үйретудің ғана емес, сонымен қатар оларды біздің танымал ойыншыларымыздың табысқа жету қуатымен зарядтаудың тамаша мүмкіндігі», – деп атап өтті 2024 жылы Ұлттық лигада Қазақстан чемпионы атанған баскетбол клубының директоры Евгений Булатов. – Біз мұндай кездесулер балалардың алдына үлкен мақсаттар қойып, спортта да, өмірде де олардың жетістіктеріне сеніммен жетуіне шабыт береді деп сенеміз».




Шараны AYALA қайырымдылық қоры әлемдегі салмақты бақылау және салауатты өмір салты бойынша № 1 бренд – Herbalife компаниясының қолдауымен ұйымдастырды.


«Біз үшін балаларға жаңа дағдылар, өзіне деген сенім, қарым-қатынас қуанышы мен қолдау сезімін сыйлау маңызды. Бүгінгі күн – балалардың болашағы үшін берік іргетас құра отырып, спорттың біріктіретін және шабыттандыратын күшінің үлгісі», – деп атап өтті Herbalife компаниясының Қазақстан және Қырғызстан бойынша бизнесті дамыту басшысы Игорь Гончаров.


Ол Herbalife Тәуелсіз Серіктестері арқылы қаржыландырылатын Casa Herbalife қайырымдылық бағдарламасы аясында өткен жылы бүкіл әлем бойынша 200 мыңнан астам бала көмек алғанын атап өтті.



Спорттық күн мерекелік ахуалдағы теңдестірілген түскі тамақпен аяқталды. Кәдесыйлар, жаңа  эмоциялар мен ортақ фотосуреттер спорттық мерекеге қатысушылардың барлығының есінде ұзақ уақыт бойы сақталады. Бизнестің, қайырымдылық ұйымының және спорттың мұндай әлеуметтік серіктестігі қиын өмірлік жағдайға тап болған балалардың өміріндегі жақсылыққа қарай өзгерістерге тамаша негіз болады.

 

 

 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 03 Sep 2025 13:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-9/JfpzjGc8.jpg"   type="image/jpeg"   length="4348994"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әлемдік басылым Димаш Құдайберген туралы мақала жариялады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/alemdik-basylym-dimash-kudajbergen-turaly-makala-zhariyalady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/alemdik-basylym-dimash-kudajbergen-turaly-makala-zhariyalady</guid>
                <description>24 елде өкілдігі бар Pressenza халықаралық баспасөз агенттігі Димаш Құдайберген туралы мақаласын шығарды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Канададағы автор Клаудиа Аранда жазған «Әлем – оның киіз үйі: Димаш және поляризацияланған әлемдегі мәдени диалог архитектурасы» атты мақалада қазақстандық әншінің мәдениеттер арасындағы көпір ретіндегі рөлі талданады.

Автор Димаштың шығармашылығы геосаяси қақтығыстар мен мәдени алалаушылықтардан жоғары тұрып, көрермендерді біріктіретінін атап өтеді. Оның даусы – түрлі тілдер мен дәстүрлерді тоғыстыратын бейресми дипломатияның құралы ретінде сипатталған.


&quot;Оның Қазақстаннан шыққан тегі жай ғана өмірбаяндық дерек емес – ол екі ырғақпен тыныстайтын өнердің терең тамыры: мыңжылдық дәстүр мен жаһандық заманауилықтың тоғысы. Ғасырлар бойы ауызша поэзиямен, эпостық жырлармен, көшпелі әуендермен нәрленген қазақ мәдениеті оның үнінде тірі мұрағаттай сақталған. Әрбір әуен – жолдардың, империялар мен өркениеттердің қиылысы болған географияның жады. ол ұрпақтан ұрпаққа ауызша тараған дәстүрлер мен мәдени араласудың арқасында бүгінге жетті&quot;, – дейді ол. 


Мақалада қазақ мәдениетінің тамыры мен жаһандық заманауилықтың үйлесімі Димаштың өнерінде айқын көрініс табатыны айтылған. Әнші тек жанрларды түрлендіруші емес, мәдениеттерді тоғыстырушы тұлға ретінде бағаланады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 16 Aug 2025 10:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-8/98ieR5hI.webp"   type="image/webp"   length="26580"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент елдегі барлық туристік бағыттың жағдайын ретке келтіруді тапсырды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/tokaev-alakoldegi-turistik-oryndarda-tartip-ornatudy-tapsyrdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/tokaev-alakoldegi-turistik-oryndarda-tartip-ornatudy-tapsyrdy</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Үкіметке қысқа мерзім ішінде елдегі барлық туристік бағыттың жағдайын ретке келтіріп, олқылық жіберген лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тартуды тапсырды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Президенттің кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы Руслан Желдібай хабарлады, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Мемлекет басшысы халықтан келіп түскен көптеген шағымға байланысты Алакөл маңындағы әйгілі туристік аймақтың демалушыларды қарсы алуға дайындығы төмен екеніне Үкіметтің назарын аударды.

Атап айтқанда, қажетті туристік инфрақұрылым, қызмет көрсету мен қауіпсіздік лайықты деңгейде қамтамасыз етілмеген. 

Үкіметке қысқа мерзім ішінде елдегі барлық туристік бағыттың жағдайын ретке келтіріп, олқылық жіберген лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тартуды тапсырды. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 10 Jul 2025 13:33:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-7/7nQMxTx5.webp"   type="image/webp"   length="48268"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Duty free дүкендерінде сауда жасайтындар мынаған назар аударуы керек]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/duty-free-dukenderinde-sauda-zhasajtyndar-mynagan-nazar-audaruy-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/duty-free-dukenderinde-sauda-zhasajtyndar-mynagan-nazar-audaruy-kerek</guid>
                <description>Бұл ережелер туралы салықсыз сауда-саттық дүкендерінің сатушылары ескертпейді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шетелден елге оралған қазақстандықтар тіркелетін жүгін өткізіп, паспорттық бақылаудан өткен соң арқаны кеңге салып, duty free дүкендерін асықпай аралауға кіріседі. Ал, оларда не керектің бәрі бар: түрлі кәдесыйлардан бастап, азық-түлік пен экзотикалық тауарларға дейін.

Оларды елде сатып ала алмасын білген немесе брендтік өнімнің арзандау бағасына қызыққан жолаушылар сауда-саттықтың көрігін қыздырады.

Бірақ содан кейін авиакомпанияның ұшаққа кіргізбей қоюы, немесе кеденнен өтуде қиындыққа тап болу сияқты проблемалар туындамауы үшін қандай тауарларды алып жүруге және елге әкелуге болатынын, қайсысын мүлдем болмайтынын біле жүргеніңіз жөн.

Ең алдымен, авиакомпаниялардың және әуежайлардың ағымдағы өзекті ережелері мен нормаларын алдын ала біліп алыңыз. Қазіргі кезде көптеген әуе тасымалдаушысы өз жолаушыларының ұшақ ішіне тегін алып өтуіне рұқсат етілетін 8 келілік қол жүгіне олардың «дьюти фриде» сатып алғанын да қоса бастады.

Бұрын көбіне адамның әуежайға алып келген қол жүгі – бөлек, ішкі дүкендегіден сатып алғаны – жеке қарастырылатын. Соңғысы есепке алынбайтын.

Салдарынан, көптеген жолаушы ұшақтың багаж полкаларын «дьюти фриде» сатып алған тауарлармен сықастыра толтырып тастайтынды шығарды. Бұл жолаушылар арасындағы шиеленісті ушықтырып, өзгелердің көңілтолмастығын күшейтті. Тиісінше, әуе компанияларын өз ережелерін қайта қарап, қатайтуға итермеледі.

Мысалы, бұрындары жолаушылардың «салықсыз дүкеннен» сатып алған бір қорап арақ-шарабын ішке алып өтуіне жол берілетін. Бұл олардың жолай бір-біріне соғылып, қирап, өзге жолаушылардың үстіне сорғалай төгілуіне соқтырған. Сондықтан бүгінде көп жағдайда бір адамға бір бөтелке ішімдік өнімін алып өтуге ғана рұқсат етіледі.

Бұдан бөлек, әуе компанияларының түсіндіруінше, шампунь, шырын және басқа да сұйық заттардың әрқайсысының көлемі 100 миллилитрден аспағаны жөн. Барлық сұйықтықтарды 1 литрге дейінгі жалпы көлемде бір мөлдір және жабық пластик пакетке (оны дүкенде береді) салып, қаптау қажет. Ол пакетті жолай ашуға болмайды.

Кейбір әуежайларда портативті рация, пейджер, бірқатар электронды өнімдер, 160 Вт/с сиымдылықтағы литий батареялары сияқты тауарларды алып өтуге тыйым салынған, табылса бірден тәркілеуі мүмкін.

Сондай-ақ дьюти фрилерде батареясы алынбайтын смарт-сөмкені, электронды сигаретті, көлемі 350 мл асатын ұнтақтәрізді заттарды, қару түрлерін, пышақ, қылыш және басқа үшкір-өткір заттарды, бірқатар жұмысшы құралдары мен аспаптарын сатып алмағаныңыз жөн.

Бұдан бөлек, бейсболдық, софтболдық биталар, шоқпар-дубинкалар, түрлі ойын клюшкалары, бильярд, снукер мен пул кийі, балық аулау қармағы, жекпе-жек спорттарымен айналысуға арналған жабдықтар, скейтбордтар мен лонгбордтар, гироскутерлер, аэробордтар, оксбордтар, электрлі ролик конькиі, вейвборд, электрлі тартқышты чемодандар да тыйым салынған заттар қатарында.

Әрине, жарылғыш және тез тұтанатын, немесе химикаттары мен улы заттары бар өнімдермен де сізді ұшаққа жібермейді.


«Әуежайлардағы duty free дүкендері кім-кімді де қызықтырады: жарқын, жарқ-жұрқ еткен витриналар, қаладағы сауда орындарына қарағанда бағалардың біршама төмендігі, ешқандай салық төлеудің талап етілмейтіні олардың тартымдылығын арттыра түседі. Көптеген турист «дьюти фриде» сатып алынған барлық тауарды кез келген елге батыл тасымалдай аламын деп ойлайды. Шынында олай емес. Кейбір елдерде мұндай дүкендердің не сататыны қатаң реттелмейді. Сондай-ақ әрбір елдің шектеулері де әртүрлі, бірінде рұқсат етілгеніне екіншісі тыйым салады», – деп назар аудартты Turistas мамандандырылған порталы.


Шынында, әр мемлекет өз шектеулері мен тыйымдарын өзі орнатады және олар жиі әрбасқа болып келеді.

Өзіңіз баратын әуежайда қандай шектеулер барын төл турфирмаңыздың менеджерінен, сонымен бірге әуе қақпасының интернеттегі ресми сайтынан, жалпы ашық дереккөздерден біліп алыңыз.

Duty free-лардағы ең танымал сауда-саттық алкоголь және темекі өнімдеріне қатысты. Шылымқорлар да өзі татып көрмеген жаңа дәмдерді іздейді.

Көптеген әуежайда, соның ішінде Қазақстанда 3 литрге дейін (өзгелерде 1 литрге дейін) алькогольді ішімдік өнімін, немесе 1 литр шарап түрлерін, сондай-ақ 200-ден аспайтын сигаретті, 50 сигараны алып өтуге рұқсат етуі мүмкін. Бұл лимиттен асқанының бәрі заңсыз деп танылып, тәркіленеді.

Тамақ өнімдері – кәмелетке толған 1 адамға шаққанда 10 келіден аспауға тиіс (егер авиакомпанияда одан да аз шектеу болмаса).

Қазақстанға «бір аталымдағы және мөлшердегі біреуден артық киім мен аяқкиімді» тауар түрінде әкелуге енді рұқсат етілмейді, бұл жерде әңгіме негізінен тон-ішік сияқты былғары-теріден жасалған қымбат өнімдер туралы болып отыр.

Сондай-ақ зергерлік бұйымдардың саны әр адам үшін – 5-еуден, велосипед – 1-еуден, балалар арбасы – әр адамға біреуден, ұялы телефон мен планшет – 2-еуден, ноутбук, нетбук – 1-еуден аспауға тиіс. Асса, тағы да тәркіленеді.
Айтқандай, сарапшылардың мәліметінше, егер адам шетелге жиі сапарласа, немесе шет мемлекетте 48 сағаттан аз уақытқа ғана қалып, қайта жолға шықса, онда рұқсат етілген кейбір шектеу-лимит тағы күрт азайтылады.

Мысалы, дьюти-фриде сатып алған тауарларының жалпы сомасы 200 доллардан аса алмайды. Одан артылғанның бәрін декларациялап, алым-салығын төлеуге немесе кеденде тастап кетуге тура келеді.

Кейбір адамдар, әсіресе, бикештер: «duty free-де косметика мен иіссуларды қалағанымша, қалтам көтергенше аламын» деп ойлайды. Алайда мұнда да гәп бар. Әр елдің талабы әралуан. Кейбірі иіссуді 150 миллилитрден артық алуға тыйым салады.

Мәселен, Еуропа елдерінде шетелде сатып алынған тауарлардың жалпы сомасы 430 еуродан артылмауға тиіс. Сондықтан ауысып отыру арқылы ұшсаңыз, абай болыңыз.

Кейде «дьюти фри» дүкендерінде көп зат алып қойған жолаушылар оны тастауға қимай, өзімен бірге ұшатын кісілерден бір бөлігін қол жүгіне алуды сұрап жүреді. Қылмыскерлер ішінде есірткісі бар заттарды аңқау адамдарға осылай тықпалап, жарға жығатындықтан, бұған келіспеген абзал.

Сарапшылар келесідей кеңес береді:


	Ұшатын елдеріңіздің ережелерін тексеріңіз. Тиісті ақпаратты кеденнің немесе авиакомпанияның сайтынан табуға да болады.
	Тауарыңыздың чегі мен қаптамасын сапар аяқталғанша сақтаңыз. Шылым, темекі, тамақ және басқа өнімді толық тұтынбасаңыз, қаптамасыз бұзбаңыз. Бұл ол тауарды duty free-ден алғаныңыздың дәлелі болады.
	Салықсыз дүкендерде басыартық нәрсені сатып алмаңыз. Өзгелерге жалынып жүргенше немесе көрсетпей, тығып алу өтуге тырысқанша, тәуекелге о бастан бармаған ләзім.


Ережелерді тауып, бір зерделеп шығуға бірер минутыңызды шығындаңыз, әйтпесе, кейін жүйкеңізді жұқартып, ақшаңыздан және құнды тауарларыңыздан айрылып қалуыңыз мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 01 Jun 2025 05:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-6/eQ1Bku5m.webp"   type="image/webp"   length="84914"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ Түркияда туристер жемеген «швед үстелінің» қайда кететіні анықталды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/turkiyada-turister-zhemegen-shved-usteli-tamaktarynyn-kajda-ketetini-anyktaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/turkiyada-turister-zhemegen-shved-usteli-tamaktarynyn-kajda-ketetini-anyktaldy</guid>
                <description>Астатөк ас жай ғана қоқысқа лақтырыла салмайтын болып шықты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Белектегі бес жұлдызды ірі қонақүй кешенінде даяршы болып істейтін ақмолалық Ксения былай дейді:


«Біздің адамдар, байы болсын, кедейлеуі болсын, бәрібір, «all inclusive» форматындағы швед үстеліне құрылған мейрамханалардың дәл ашылуына келуге тырысады. Алдымен бәрі жапатармағай тамаққа жақын жердегі үстелді таңдап, бір затын тастайды. Содан соң жаппай тәрелкелерге жабысады, оның бірнешеуіне қатарынан тамақ толтырып, мармиттер (дайын ыстық тамақ салынған құты-қазан) мен үстелі арасында зыр жүгіреді. Дастарханын асқа толтырғанша тоқтамайды. Артынан оның көбін жемейді, бір-екі ауыз тиіп, дәм татып, тастап жүре береді», – деді Ксения.


Оның айтуынша, кейбір адамдар: «қалған тамақ рәсуа болмайды, оны қонақүйлер персоналға береді, немесе үй-күйі жоқ тұрғындарды тамақтандырады» деп санайды екен.

Отандастарымыздың енді бір бөлігінде «бірінші лектегі қонақтар жемеген асты сарқыт ретінде кеш келгендер жейді» деген стереотип қалыптасқан. Сондықтан швед үстеліне (шетелдіктер оны «буфет» атайды) бірінші болып жетуге тырысады.

Отель қызметкері шынында олай еместігіне, Түркияда желінбей қалған тамақты жою жүйесі жолға қойылғанына назар аудартты.

«Турпром» мамандандырылған порталының мәліметінше, әрбір турист орташа алғанда күніне шамамен 300 грамм тамақты қоқысқа тастатқызады.

Бір қарағанда, көп те еместей. Бірақ бұл – әдеттегі тіршілікте бір ересек адам жейтін толыққанды түскіасқа тең.

Сонымен қатар, ресми мәлімет бойынша 2024 жылдың қорытындысында Түркияда әлемнің әр түкпірінен 62,3 млн турист болып қайтыпты. Бұл туризм шырқау шегіне жеткен «ковидке» дейінгі 2019 жылдан да 20,3% көп. Ал, 2023 жылмен салыстырғанда тағы 9,8% өскен.

Егер 62,3 миллионның бәрі орта есеппен 300 грамм тамақты «ысырап» етсе, жалпы көлемі 18 триллион 690 миллион грамм ас босқа рәсуа болуы мүмкін.

Оның үстіне сарапшылар әсіресе, ресейлік туристердің шектен тыс көрсеқызарлыққа салынатынын, олар 300 грамнан да көп тамақты қоқысқа тастатқызатынын ескертті. Бұл ретте былтыр Түркияға саяхаттаған шетелдіктердің арасында саны жөнінен бірінші орынға дәл осы Ресей туристері шықты: 6 710 198 Ресей азаматы Түркияда тынықты.

Екінші орында Германия – 6 620 612, үштікті Ұлыбритания тұйықтады – 4 433 682. Бестікке сондай-ақ Иран – 3 277 852 және Болгария – 2 918 581 кірді.

ТР Мәдениет және туризм министрлігінің дерегінше, 2024 жыл қорытындысында Түркияда қазақстандықтардың да рекордтық саны демалды. Қазақстаннан түрік еліне барған саяхатшылардың саны 863 мың туристен асты. Шетелдік қонақтардың жалпы санындағы үлесі 1,64%.

Түркияға жылда сапарлайтын кәсіби туристер, трэвел-блогерлер және қызметкерлер «бәрі қосылған» жүйесінде істейтін қонақүйлерде швед үстелінің желінбей қалған тамағы қайда кететінін айтып берді.


«Кең таралған «аңыз» бойынша қонақтардың тамағынан өтпеген артық асты персонал жейді, немесе оны жай ғана қоқысқа төге салады. Шынында ол тамақ қалдықтарын утилизациялау процесі әлдеқайда күрделі. Бізбен мәлімет бөліскен кәсіби саяхатшы әйелдің түсіндіруінше, әсіресе, all inclusive жүйесіндегі қонақүйлерде кей жағдайда желінбей қалған тамақ үстелге ішінара қайта шығарылуы мүмкін. Бірақ мұнда тамақтың бұзылмағанына, қауіпсіздігіне және санитарлық нормаларға сай келетініне баса мән беріледі», – деп хабарлады «Турпром».


Өйткені тынығушыларын жаппай улап, жаман аты жайылғанын, соған бола лицензиясынан айрылып, жабылып қалуды бірде бір қонақүй қожайыны не инвестор қаламайды.

Қайта ұсынылатыны көбінесе, жеміс-жидек болуы мүмкін. Сондай-ақ тұтынылмаған көкөністер суп жасауға бағытталады. Салаттар бұзылмаса, гарнирге айналады. Жеміс атаулыдан – десерт, торттар жасалады. Ал, ірімшік мәселен, пицца даярлауда пайдаланылады.

Дегенмен, тез бұзылатын, құрамында майонезі немесе балығы бар ыстық тамақтар дереу әрі қатаң түрде утилизациялауға жіберіледі. Мармиттерде қалғандарын жинастырып қайта ұсынуға, немесе өзара араластырып, «Фьюжн-тамақ» жасауға тыйым салынған.

Онда неге персоналға бермеске?

Бесжұлдызды қонақүйлердің кейбірі өз қызметкерлерінің бір бөлігін, мысалы, аниматорларды, аспаздарды, басқасын қадір тұтып, қонақтармен бірге тамақтануына рұқсат етеді.

Алайда персоналдың басым бөлігі үшін «швед үстеліндегі» тағамдар қолжетімсіз. Оларға қарапайымдау ас бөлек дайындалады. Күніне неше рет тамақтанатыны еңбек келісімшартында көрсетілуі мүмкін. Мысалы, тек түстене алады.

Бірқатар шағын бутик-отельдер ғана қызметкерлеріне қалған асты тұтынуға бейресми рұқсат етуі мүмкін. Бірақ ереже бойынша баршасына бұған рұқсат етілмейді.

Бұл бір жағына, персоналдың жаппай уланып, ауырып қалуының алдын алу үшін қажет. Екінші жағынан имидж мәселесі бар: егер қызметкерлердің бірі жұмыскерлердің «жуынды» жеп отырғанын видеоға түсіріп, таратып жіберсе, қонақүйдің бедел-ажарынан сау-тамтық қалмайды, жоғарыдан талап түсіп, жабылып тынуы да ықтимал.

Сондықтан сарапшылардың айтуынша, тамақ қалдығы, соның ішінде тәрелкелерде желінбей тасталған тағам еш даусыз, лақтырылады. Бірақ бәрі бірдей қоқыс жәшігінен табылмайды.

Мысалы, кейбір тамақ қалдықтары көбіне серіктес фермаларға жолданып, малға, шошқаға азық ретінде қолданылады. Тамақтың бір бөлігі шірік-компостқа дейін өңделіп, жылыжайларда тыңайтқыш ретінде пайдаланылуы мүмкін.

Егер кесілген балғын нан немесе көкөніс қалса, олар сол күні асүйге жолданып, басқа тағам түрлерін дайындауға жұмсалуы ғажап емес.


«Маңыздысы – проблеманың ауқымын түсінуіміз керек. Бәрібір өңделетін болса, асты тәрелкеге көп толтырып, жемей қалдырғанда тұрған қорқынышты ештеңе жоқ қой деген ой келмеуі керек. «Жақсы ас қалғанша жаман қарын жарылсын» деген пәлсапаны да ұмытқан жөн. Әр адам өз шамасын біліп, жейтінін ғана алса, ол жалпы көрініске ықпал ете алады. Әйтпесе, тамақ қалдығының жалпы көлемі жаға ұстатады», – дейді пікір білдірген Әйгерім есімді саяхатшы.


Шынында, 1 мың қонаққа арналған бір қонақүй ғана күн сайын шамамен 300 келі тамақты лақтыруға мәжбүрленеді. Бұл – тек тәрелкеде қалдырылатыны ғана.

Сөрелердегі тағамдарды, мысалы, пицца немесе торттың шетінен ғана кесіп алса, оны да утилизация жолдауға тура келетінін есте сақтаған артық болмайды.

Тойып тұрсаңыз, тиіспеңіз! Қанағат қарын тойғызады деген нақыл бар. Тәрелкеге де қанша асты еңсере алсаңыз, соншасын салыңыз. Аш қалмайсыз, кез келген уақытта қосымша порция үшін оралуға болады.

Сонда ғана әрбір саяхатшы ақ тер, көк тер болып, тәулік бойы сабылатын аспаздар мен персоналдың еңбегіне деген құрметін білдіреді және әлемде ас қалдықтарының босқа бұзылуымен күреске өз үлесін қосады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 12 May 2025 09:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-5/9BVH4Rn0.webp"   type="image/webp"   length="92784"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Енді шетелдік туристер алаяқ такси жүргізушілеріне алданбайтын болды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/endi-sheteldik-turister-alayak-taksi-zhurgizushilerine-aldanbajtyn-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/endi-sheteldik-turister-alayak-taksi-zhurgizushilerine-aldanbajtyn-boldy</guid>
                <description>Оның алдын алу үшін QR код жүйесі жасалды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Туризм және спорт министрлігі TravelStan бірыңғай мобильдік қосымшасын жасау туралы бастама көтеріп отыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Бүгінгі таңда туристке қызметтерді брондауға қажетті барлық сервисті біріктіретін бірыңғай экожүйе қарастырылмаған. Сондықтан TravelStan бірыңғай мобильдік қосымшасын жасау туралы бастама көтерілді.  Оның негізгі функционалы – жасанды интеллектке негізделген көмекші. Яғни, туристерге қонақ үйді брондау, билеттерді сатып алу, гидтер мен маршруттарды табу, такси шақыруға көмектесетін және басқа да қызметтерді бір цифрлық кеңістікте біріктіретін қосымша болады. Аталған жоба Цифрлық даму министрлігімен алдын ала келісілді. Енді оны қаржыландыру мәселесін қарастырып жатырмыз», - деді министр Ербол Мырзабосынов Үкімет отырысында.


Ербол Мырзабосынов әзірге жылдам шешім ретінде туристерге арналған QR код жүйесі енгізіліп жатқанын айтты.


«Кейде туристер келген бетте такси, байланыс, валюта айырбастау сияқты қызметтерден алданып қалып жатады. Оның алдын алу үшін QR код жүйесі жасалды. Оның ішінде такси, электронды СИМ-карта, қонақ үй брондау, негізгі ақпарат пен тіркелу қызметтері жинақталды», - деді ол.


Бұл QR кодтар еліміздің 4 қаласында, яғни Астана, Ақтау, Түркістан және Шымкент қалаларында орналастырылған.


«Қазіргі таңда аэропорттар QR кодтарды орналастыру үшін қосымша қаражат сұрап отыр. Осыған орай тәжірибені кең тарату үшін тиісті әкімдіктер мен Көлік министрлігінің қолдауы қажет. QR кодты барлық әуежайларға, вокзалдар мен шекара өткелдеріне орналастыру керек», - деді Туризм және спорт министрі.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 08 Apr 2025 11:08:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-4/uCIbEkWs.webp"   type="image/webp"   length="56452"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әкімдіктер елді мекендерден тыс жерлерде туристік инфрақұрылым салатын болады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/akimdikter-eldi-mekenderden-tys-zherlerde-turistik-infrakurylym-salatyn-bolady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/akimdikter-eldi-mekenderden-tys-zherlerde-turistik-infrakurylym-salatyn-bolady</guid>
                <description>Қазақстанның барлық өңірі туризмді дамытуда үлкен әлеуетке ие. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Үкімет отырысында айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ведомство басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы туризмді дамыту бойынша бірқатар тапсырма бергенін еске салды. 


«Еліміздің барлық өңірі туризмді дамытуда үлкен әлеуетке ие. Алайда оны тежеп отырған бірқатар мәселе бар. Осыған байланысты саланы одан әрі дамыту мақсатында заңнамаға өзгерістер енгізілуде. Тиісті заң жобасы Мәжілісте қаралып жатыр. Әкімдіктерге елді мекендерден тыс жерлерде, оның ішінде ұлттық парктер аумағында туристік инфрақұрылым салу бойынша заңнамалық өкілеттіктер беру. Бұл – негізгі бастамалардың бірі. Аталған мәселе егжей-тегжейлі пысықталды», - деді ол.


Ербол Мырзабосынов мұндай қадам негізгі туристік дестинациялардың инфрақұрылымын дамытуды қамтамасыз етеді деген пікірде.

Туристік дестинацияларда инфрақұрылым құрылысын қаржыландыруға бағытталған жеке бюджеттік бағдарлама әзірленетін болады.


«Бұл ретте, өңірлерде туризмді дамытуға басымдық беру үшін жаңа құзыретпен қатар жеке туризм басқармаларын құру мәселесін қарастыру қажет. Қазір тек бес өңірде жеке басқарма бар, тағы екі өңірмен пысықталып жатыр», - деп атап өтті Туризм және спорт министрі.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Tue, 08 Apr 2025 10:36:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-4/jgHtsJYM.webp"   type="image/webp"   length="213220"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Аида Балаева «Қазақфильм» болашағына қатысты мәлімдеме жасады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/aida-balaeva-kazakfilm-bolashagyna-katysty-malimdeme-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/aida-balaeva-kazakfilm-bolashagyna-katysty-malimdeme-zhasady</guid>
                <description>Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева «Қазақфильм» киностудиясы төңірегінде айтылып жатқан ел аузындағы әңгімелерге қатысты пікір білдірді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[
&quot;Кейінгі уақытта «Қазақфильм» киностудиясы қоғамда қызу талқыға түсіп, түрлі қауесеттер мен жорамалдар айтылып жатыр. Жұртшылықтың «Қазақфильмнің» тағдырына осынша алаңдаушылық білдіріп отырғаны қуантады. Сондықтан қоғамдағы осы алаңдаушылыққа себеп болып отырған мәселелерге қатысты түсініктеме беруді жөн деп санаймын&quot;, – деп жазды министр.


Аида Балаева «Қазақфильм» жерінің сатылуы жөніндегі қауесет біржола тоқтатылуы тиіс екенін атап өтті.


&quot;Ең алдымен айтарым, кино саласына қатысы бар тұлғалардың киностудия төңірегіндегі процестерге қатысты өз пікірін білдіруге құқығы бар. Алайда ақпарат таратқанда тек фактілерге сүйенуге кеңес беремін. «Заң мен тәртіп» қағидаты баршаға ортақ, ал оны елемеу тиісті заң аясында жауапкершілікке әкеліп соғады. Бірінші. «Қазақфильм» жерінің сатылуы жөніндегі ақпаратқа қатысты. Бұл мәселе төңірегіндегі негізсіз қауесет біржола тоқтатылуы тиіс. «Қазақфильмге» тиесілі жерлер киностудия иелігінде қала береді. Жер сатылған жоқ және тек кинематография мүддесі үшін пайдаланылып отыр&quot;, – деді ол.


Министр киностудияны Астанаға көшіру бұл да алып-қашпа әңгіме екенін атап өтті.


&quot;Екінші. Киностудияны жөндеуге қомақты қаржы салуға дайын инвесторлардың бар екені жайлы. Бұл ақпарат қоғамда кең тарап жүр, алайда мұндай мәлімдемелерді құжаттармен немесе нақты кепілдіктермен растай алмайтын адамдар жасап отыр. Мемлекет, яғни Мәдениет және ақпарат министрлігі нақты инвесторлармен жұмыс істеуге дайын. Дегенмен әзірге ешқандай нақты ұсыныс, бірде-бір кепілдік хаты жоқ. Барлығы тек әңгіме деңгейінде. Үшінші. Киностудияны Астанаға көшіру туралы. Бұл да ешқандай негізі жоқ қауесет. Қазіргі уақытта елордаға «Қазақанимация» шығармашылық бірлестігін көшіру мүмкіндігі қарастырылып жатыр. Мұнда маңызды жайт – «Қазақанимация» өндірістік база емес, анимациялық контент жасауға тапсырыстарды бөлетін құрылым. Сондықтан оның Астанаға көшуі саланың жұмысына еш кедергі келтірмейді&quot;, – деді Аида Балаева.


Ол 5 жылда елімізде сапалы анимациялық фильмдер түсірілмегенін айтты.


&quot;Өкінішке қарай, кейінгі 5 жылда елімізде сапалы анимациялық фильмдер түсірілген жоқ. Осыған байланысты анимациялық индустрияны Креативті индустриялар қорының аясында дамыту орынды болмақ. Қор құрылымында анимацияны дамытуға бағытталған креативті хаб жасақталуда&quot;, – деді Аида Балаева.


Ол «Қазақфильм» – жай ғана киностудия емес, бұл – қазақ мәдениетінің символы екенін атап өтті.


&quot;Құрметті достар, Бүгінде қазақстандық киноиндустрияда маңызды әрі оң өзгерістер орын алуда. «Қазақфильм» – қазақ мәдениетінің символы. Сондықтан оны дамыту – басым бағыттың бірі. Президент қол қойған жаңа заңға сәйкес елімізде фильмдерді қаржыландырудың жалпы көлемінің кемінде 30%-ы жыл сайын тікелей «Қазақфильмге» бағытталатын болады. Бұл киностудия жұмысының тиімділігі мен қаржылық тұрақтылығын арттырады&quot;, – деді ол.


Сондай-ақ, мемлекеттік қолдауға ие болатын киножобаларды іріктеудің жаңа ережелері бекітілді. Биыл жаңа ережелер бойынша конкурс екінші рет өткізіліп отыр.


&quot;Киностудияны халықаралық ынтымақтастықсыз дамыту мүмкін емес. «Қазақфильм» шетелдік әріптестерімен бірлесіп бірқатар маңызды фильмдер түсіруді жоспарлап отыр. Бұл – қазақстандық киноны әлемдік нарықта таныту және отандық кинематографистердің позициясын нығайту үшін маңызды қадам. Сонымен қатар, демеушілерді тартудың арқасында киностудияда соңғы 15 жылда жүргізілмеген жөндеу жұмыстары басталды. Бұл – инфрақұрылымды жаңғыртудың алғашқы кезеңі. Осы орайда киностудия мен қазақстандық киноөндірістің дамуына үлес қосып жүрген жандарға алғыс білдіремін! Әрине, әңгіме әзірге күрделі жөндеу туралы емес, бірақ бұл – «Қазақфильмде» жұмыс істеу үшін қалыпты жағдай жасауға бағытталған нақты қадамдар&quot;, – деді ол.


Министр «Қазақфильмнің» тұрақты әрі тиімді дамуын қамтамасыз ету үшін жан-жақты қолдау көрсетілетінін айтты.


&quot;Атап айтқым келетіні, «Қазақфильм» тек кинотуындылар ғана емес, ең алдымен – шаруашылық жүргізуші компания және бәсекеге қабілетті нарық қатысушысы. Ол жоғары кәсіби киноөнердің дамуына лайықты жағдай жасайды. Сондықтан Министрлік бұл кәсіпорынды режиссер немесе актер емес, киностудия қызметін табысты әрі тиімді жүргізуге қабілетті кәсіби менеджер басқаруы тиіс деген қағиданы берік ұстанады. «Қазақфильмнің» тұрақты әрі тиімді дамуын қамтамасыз ету үшін Министрлік жан-жақты қолдау көрсетуді жалғастыра береді&quot;, – деді ол.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 26 Mar 2025 12:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-3/Cfpt3GDh.webp"   type="image/webp"   length="29928"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Наурызда қатарынан 10 күн демалудың заңды тәсілі табылды]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/nauryzda-katarynan-10-kun-demaludyn-zandy-tasili-tabyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/nauryzda-katarynan-10-kun-demaludyn-zandy-tasili-tabyldy</guid>
                <description>Бұл қулықты қолданбағандар небәрі 4 күн ғана демалады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Екі күннен кейін Қазақстан халқы тағатсыздана күткен ай келеді, ол әз әрі әсем мейрамдарға толы.

Оның үстіне 2025 жылы қасиетті Рамазан айы 1 наурызда басталады. Қадір түні 26 наурыздан 27 наурызға қараған түнге түседі. Ораза айт 30 наурызда болады.

Елімізде 1 наурызда – «Алғыс айту күні» атап өтіледі. Бірақ Қазақстан Президентінің 2016 жылғы 14 қаңтардағы №173 жарлығымен енгізілген бұл мейрам ұлттық немесе мемлекеттік мереке мәртебесіне ие емес, ол жай ғана «Кәсiптiк және өзге де мерекелердің тізбесіне» қосылды.

Сондықтан бұл күні Қазақстанда демалыс жарияланбайды. Есесіне, биыл Алғыс айту күні сенбіге тұспа-тұс келеді, тиісінше, бес күндік жұмыс аптасындағы қазақстандықтардың көпшілігі демалады.

8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні 2025 жылы сенбіне тап келді. Сол себепті 10 наурыз, дүйсенбі демалыс болады.

«Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» заңына сәйкес, Ұлыстың ұлы күні қазақстандықтар 3 күн қатарынан демалуға тиіс: 21-23 наурыз аралығында. Соның ішінде 22 және 23 наурыз биыл сенбі-жексенбіге сәйкес келіп тұр. Тиісінше, бұл демалыс күндері 24 және 25 наурызға көшірілді.

Осылайша, Қазақстан тұрғындары нәзік болмыс иелерінің көктем мен махаббат мерекесіне орай – 8, 9, 10 наурыз күндері, ал, әз-Наурызға байланысты – 21, 22, 23, 24, 25 наурыз күндері демалады.

Дегенмен, осылардан сенбі-жексенбіні, яғни, онсыз да демалыс болатын күндерді алып тастаса, азаматтар жұмыс күндері арасынан 10 наурызда, сондай-ақ 21, 24 және 25 наурызда ғана 4 күн қосымша тыныға алады.

Сонда қалай қатарынан 10 күн бойы армансыз демалуға болады?

Мұның әдісін «Учет.kz» сарапшылары түсіндірді. Олардың айтуынша, мынадай бірнеше заңды айла-шарғыларды пайдаланғандар алдағы айда 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 наурыз күндерін той тойлаумен, шаттық-думанмен немесе жеке басы-отбасының шаруаларын күйттеумен өткізе алады.

№1 тәсіл – бірер күнге «отпуск» алу

Қыстан моральдық-психологиялық қажып шыққандарға көктемнің алғашқы айында 3 күнге ғана жыл сайынғы ақылы демалыс алса, жеткілікті.

Еңбек кодексіне сәйкес, әрбір жұмыскерге жыл сайын ең кемі 24 күнтізбелік күнге созылатын «жыл сайынғы негізгі ақы төленетін еңбек демалысы» берілуге тиіс. Оның 3 күнін наурызда пайдалансаңыз, қалған 21 күні немесе 3 аптасы қалған маусымда еншіңізде қалады.  

2025 жылы 21-25 наурыз – Әз-Наурыз мейрамына орай демалыс күндері болатыны әлгінде айтылды. Әрі қарай қазақстандықтар 26, 27, 28 наурыз күндері жұмыс істейді. Содан соң 29, 30 наурыз – сенбі-жексенбі болады.

Яғни, бухгалтерлердің мәліметінше, егер қызметкер, жұмысшы 26-28 наурызға, 3 күнге жыл сайынғы ақылы демалыс сұраса, онда оған мереке мен демалыс күндерін қосқанда 21-30 наурыз күндері, 10 күн бойы үзіліссіз тыныға алады.

Есепшілер мұны «ең қарапайым және танымал тәсіл» деп атады. Олай болса, қазірден бастап тезірек тікелей бастығыңыздың алдынан өтіп, рұқсат алып алуға және «эйчарға» (кадр бөліміне) аталған 3 күнге – 26 наурыздан 28 наурызды қоса алғандағы күндерге жыл сайынғы ақылы демалысты беру туралы өтініш тастап кетуге асығыңыз!

Өйткені бұл күндері демалыс алуға өзге қызметкерлер де қызығып, алдыңызды орап кетуі мүмкін. Бірде бір басшы жұмыс күні кеңсенің бос қалып, соқа басы сопайып отырғанды ұнатпайды. Демек, бұл күндерге отпуск сұрап жүгінгендердің басым бөлігін жіберуден бас тартуына тура келеді.

№2 тәсіл: Жұмыстан 3 күнге сұранып кету

Бұл тәсіл әлемнің шуағынан жаралған ең мейірімді, қайырымды, жанашыр бастығы барларға ғана жарайды. Өзге басшылар 3 күн түгіл, түске дейін сұранатындарды суқаны сүймейді, қуып шығуға кандидаттардың қара тізімінің басына жазып қоюы мүмкін.

Персоналды басқару мамандары 3 күнге сұрану үшін жалған сылтауларды ойлап тауып, негізге алмауға кеңес береді. Өтірігі ашылып қалса, абырой айрандай төгілері анық.  

Сарапшылар жұмыс берушіден жазбаша сұрануды ұсынады. Өтініште жүктелген тапсырмаларды мерзімінен бұрын тап-тұйнақтай орындайтыныңызды, ал, босатылған күнгі жұмыстарды басқа күндері қосымша өтейтініңізді көрсетуге болады.

Кейін жұмыста болмағаны үшін (отгул) деген сылтаумен жұмыстан шығарып тастамауы үшін басшыңыздың шешімі мен рұқсаты құжат жүзінде рәсімделгені маңызды. «Есіңізде ме, сізге кіріп, ауызша сұранып едім ғой...» деген сияқты дәйектемелерді (егер нақты куәгеріңіз болмаса) соттың қабылдауы неғайбыл.

№3 тәсіл: Жалақыны сақтаусыз демалыс алу

Сарапшылар дәл осы күндерге «жалақы сақталмайтын демалысты» (отпуск без сохранения заработной платы) ұсыну туралы өтініш жазуға болатынын ескертті. Еңбек кодексінің 87-ші бабына сәйкес, жұмысшының талап етуімен кез келген басшы осындай демалысты да ұсынуға міндетті. Бұл заңнамада «әлеуметтік демалыстардың бір түрі» ретінде ресми бекітілген.

«Сұранып кету» секілді дәстүрлі демалыстан айырмашылығы сол, жалақы сақталмайтын демалыста 3 күннің жұмысын кейін өтеу («отработка») талап етілмейді. Егер жұмыс беруші ол күндерді еңбекпен өтеуді талап етсе, онда тиісті жалақысын да төлеуге тиісті.

Сарапшылар тағы бір жайтқа назар аудартты: жалақы сақталмайтын демалыс күндері «жыл сайынғы негізгі ақы төленетін еңбек демалысы» күндерінің санын есептеуге қосылмайды.

№4 тәсіл: Уақытша еңбекке жарамсыздық

Егер сіз қым-қуыт, күйкі тірлікпен емделуге уақыт таппай жүрсеңіз, немесе ел түрлі той-томалақта тоя ішетін Наурыз мерекесін атап өту кезінде жай-күйіңіз нашарласа, дереу сөз болып отырған күні емханаңызға жүгіріңіз. Сонымен бірге, денсаулығыңыздың сыр бергені, салдарынан жұмыс орнына бара алмайтыныңыз туралы басшылықты хабардар етуді ұмытпаңыз.

Ал, ақ халатты абзал жандар ахуалыңыз ауыр болмаса да, түріңіз аянышты екенін байқаса, еш қинамай уақытша еңбекке жарамсыздық парағын рәсімдеп береді.

Мұндай жағдайда жұмысшыға жалақы төленбейді, оның орнына басқа ақы беріледі. Еңбек кодексінің 133-бабына сәйкес, жұмыс беруші өз қаражаты есебінен жұмыскерге еңбекке уақытша қабілетсіздігі бойынша әлеуметтік жәрдемақы төлеуге міндетті.

Осы бап бойынша еңбекке уақытша қабілетсіздігі бойынша 1 айға төленетін әлеуметтік жәрдемақы 25 АЕК-тен (2025 жылы – 98 300 теңгеден) аспауға тиіс.

Жалпы, мамандар наурыздағы мерекелік демалысты ұзартудың «экзотикалық» тәсілдері де бар екенін жеткізді. Мысалы, Еңбек кодексі бойынша жұмыс беруші скринингтік зерттеулерден өту үшін әлеуметтік демалыс беруге міндетті.

Бірақ бұл зерттеулерден өту күні 26-28 наурыз аралығына тұспа-тұс келуі үшін алдымен емханадағы басшылықпен келісуге тура келуі мүмкін. Қалай болғанда, Еңбек кодексінің 87-бабында «1 жыл ішінде 3 жұмыс күнінен аспайтын көлемде скринингтік зерттеулерден өтуге арналған демалыс» беру бекітілген.

Бұдан бөлек, егер айы-күні жетіп тұрса, жүкті аналар 26 наурыздан бастап бала туу және бала күтімі бойынша демалыс ала алады.

Аяғы ауыр әйелдердің сондай-ақ «жүктіліктің 12 аптасына дейін медициналық есепке қоюға арналған кемінде 3 жұмыс күні көлемінде демалыс» алу мүмкіндігі бар.

Бастық келіссе, өндірістен қол үзбей білім алуға қолайлы жағдайлар жасау (оқу демалысы) және өзге де әлеуметтік мақсаттар үшін жұмыскерді белгілі бір кезеңге жұмыстан босату түріндегі «әлеуметтік демалыс» түрлері де кодексте қарастырылған.

І-ші және ІІ-ші топтардағы мүгедектігі бар адамдарға ұзақтығы кемінде 6 күн болатын жыл сайынғы ақы төленетін қосымша еңбек демалысы беріледі.

Ауыр жұмыстарда, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстарда істейтін жұмыскерлерге «Өндірістердің, цехтардың, кәсіптер мен лауазымдардың тізіміне, ауыр жұмыстардың, еңбек жағдайлары зиянды, қауіпті жұмыстардың тізбесіне» сәйкес ұзақтығы кемінде 6 күн болатын жыл сайынғы ақы төленетін қосымша еңбек демалыстары беріледі.

Айтпақшы, бірқатар азаматтар, денсаулығы жараса, осылай 10 емес, қатарынан 11 күн бойы бейғам тыныға алады. Бірақ ол үшін Қан орталығына барып, қан тапсыруыңыз керек. Бұл тәсіл барлық адамға бірдей жарай бермейді: кейбір адамдарға денсаулық жағдайына байланысты қан тапсыруға рұқсат етілмейді. Дәрігерлердің айтуынша, мысалы, егер адамның көзі нашар көрсе, қаны аз болса, қан тапсыру оның жағдайын күрт нашарлатуы мүмкін.

Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы кодексінің 208-бабы бойынша жұмыс күндері медициналық зерттеп-қаралу және қанды, оның компоненттерін донациялау кезінде жұмыскер орташа жалақысы сақтала отырып, жұмыстан 1 күнге босатылады.

Алайда басшылықтан сөз естімеу, берілген тапсырманы жарға жықпау үшін 31 наурыз күні қан тапсыратыныңызды ертерек ескертіп қойғаныңыз жөн.

Сарапшылар наурыздағы демалыстарды ұзартудың қай тәсілін таңдау әр адамның өз қалауына және ахуалына байланысты болатынын ескертеді. Мұнда сонымен бірге жұмыскердің ұжымдағы бедел-ажары да, басшысымен жақсы қарым-қатынасы да, келіссөз жүргізу қабілеті де маңызды рөл атқарады.

Мәселен, Еңбек кодексі жұмыс берушілерге үлгілі, озық қызметкерлерді негізгісі сыртында «жыл сайынғы ақы төленетін қосымша еңбек демалыспен» ынталандыруға рұқсат етеді.

Мұқият ойластырып, ұсынылған нұсқалардың бірін немесе бірнешеуін таңдап, көктемгі демалыстан барынша толық ләззат алыңыз!
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 26 Feb 2025 05:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-2/FQZZ67mp.webp"   type="image/webp"   length="56022"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Түркияға Қазақстаннан енді автобуспен баруға болады]]></title>
                                <link>https://inbusiness.kz/kz/news/turkiyaga-kazakstannan-endi-avtobuspen-baruga-bolady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://inbusiness.kz/kz/news/turkiyaga-kazakstannan-endi-avtobuspen-baruga-bolady</guid>
                <description>Бұған шамамен 2-3 күніңіз кетуі мүмкін.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан аумағы Түркиямен шектеспейді. Сондықтан Түркияға елімізден тек ұшақтармен қатынау жолға қойылған.

Дегенмен, әуе көлігімен сапарлаудан қорқатын азаматтарға жердегі көлікпен жетуге мүмкіндік пайда болуда. Бірақ ол үшін көрші Ресейге баруға тура келеді.

Түркия мен Ресей 2025 жылғы наурыз айынан бастап өзара халықаралық автобустардың жаңа рейсін жолға қоюға келісті.


«Биылғы 15 наурыздан бастап туристер Ростов-на-Донудан Аланияға дейін автобуспен қатынай алады. Рейс аптасына бір рет жасалады. Апта сайынғы рейстерді түріктің Luks Yilmaz тасымалдаушысы орындайтын болады», – деп хабарлады ресейлік «Тонкости туризма» порталы.


Дегенмен, Украинаның Донецк облысымен шектесетін Ростов-на-Дону қаласы да, Ростов облысы да майдан даласына тым жақын орналасқан. Сондықтан бұл автобустік сапарға бел буған қазақстандықтарға бағыт бойындағы Краснодар өлкесін таңдағаны орындырақ болуы мүмкін.

«Rome2Rio» бүкіл әлем бойынша мультимодальді көлік сапарларын онлайн жоспарлау сервисінің дерегінше, Батыс Қазақстан облысының орталығы Орал қаласынан ресейлік Краснодарға 2 тәсілмен жетуге болады.

Автобусты таңдағандардың бұл бағытқа орта есеппен 28 сағат уақыты кетеді. Ал, пойызбен Орал-Краснодар бағыты 29-30 сағатты алуы мүмкін. Ол жаққа бара жатқандардың жеке көлігінен орын таба алғандар орта есеппен 20 сағатта жететін көрінеді.

Түркияға бағытталған рейс әрі қарай Краснодар қаласынан Солтүстік Осетияның Владикавказ шаһарына бет қояды. Одан кейін Грузияның Батуми қаласына барады.

Содан соң Қара теңіз жағалауындағы түріктің Трабзон (Trabzon) қаласына жетеді. Одан әрі автобус Самсун, ел астанасы Анкара және Мерсин мегаполистерін аралайды. Ақыр соңында туристік жерұйық Аланияға жетіп тоқтайды.

Ақпарат құралдарының хабарлауынша, Ресей – Грузия – Түркия автобустік қатынасы шамамен 2 тәуліктей мерзімге созылады.

Бұл ретте жолаушылар әбден жолсоқты болып қалмауы үшін әрбір 3-4 сағат сайын аялдау қарастырылған.

Автобустік рейстің билет құны 110 доллардан басталады. Тасымалдаушының хабарлауынша, бұл сомаға сондай-ақ 35 келіге дейінгі багаж, сусындар (негізінен, су мен шай) және лимитсіз Wi-Fi кіреді.

Luks Yilmaz Turizm компаниясы жолаушылар тасымалы жайлы Mercedes Benz автобустарымен жасалатынын мәлім етті. Алайда оның ішінде жатын орын қарастырылмаған. Жол бойы жолаушылар отырған күйде ұйықтайды.


«Грузияға кіргенде және шыққанда жолаушыларға барлық жүктерімен бірге автобустан түсіп, бірнеше рет паспорттық бақылаудан және тексеруден өтуіне тура келеді. Бұрын автобуспен бірге өтетін, енді Грузия бақылаудың жаңа шарттарын енгізді. Бұл біраз уақытты алады, жолаушыларымызға тағат-төзім танытуын сұраймыз», – деді компания өкілдері.


Түркияда әрбір аялдамада ыстық тамақ, десерт, шай бар, алайда олар ақылы, қонақтардың өз қалтасынан шығын шығаруы қажет болады.

Айта кету керек, Luks Yilmaz компаниясы бүгінде Түркия мен Ресей арасында Махачқала, Грозный – Ыстамбұл рейстерін де жолға қойды. Оның сапары шамамен 38 сағатқа созылады.

Автобуста жолаушылардың жол бойы қақиып отыратын қолайсыздығы сыртында, таулы-тасты, құзды-жарлы тұстардан өткенде немесе жүргізушісі қалғып кеткенде, апатқа ұшырау қаупі де бар.

Luks Yilmaz компаниясы бұған жол бермеу үшін автобуста екі жүргізуші жол бойы бірін-бірі алмастырып, үнемі тынығып отыратынын, ал, аялдамаларда жүргізушілерге тегін ыстық тамақ беріліп, автобустар техникалық қызмет көрсетуден өтетінін мәлім етті.

Түркияға автобуспен қатынауды таңдамас бұрын мына жайтқа назар аудара кеткеніңіз жөн. TürkStat статистика институтының дерегінше, 2024 жылдың 9 айында елде 518 496 жол апаты болған. Оның 226 044-і адам өлімімен немесе адамдардың салмақты жарақатымен аяқталды.

Жол-көлік оқиғаларының үлкен бір бөлігі автобустармен байланысты. Осы орайда «Түркияда туристік автобустардың қатысуымен апаттар саны неге жиілеп кетті?» деген сұрақ та қойылып тұрады.

Анталияның туристік көліктер жүргізушілері қауымдастығының президенті Али Риза Йеничиктының байламынша, ЖКО-ларға негізінен туристік көлік жүргізушісінің шаршауы себеп болады. Өйткені еш ауыстырусыз, күніне 8 сағаттан артық, соның ішінде күндіз-түні жұмыс істейді.

Оның айтуынша, заң бойынша жүргізуші ең көп дегенде 8 сағат жұмыс істеуге және арасында 1-1,5 сағат тынығуға тиіс. Алайда туризм саласында жұмыс істейтін жүргізушілердің көпшілігінде техникалық қызмет көрсету және салонды жинау бойынша көмекшілері жоқ.

Соның кесірінен тынығу, аялдау уақытында жүргізуші дамылдамайды, осындай шаруалармен, автобусты жөнге келтірумен айналысады.

Оның үстіне тынығуға келген саяхатшылардың бір бөлігі көлік ішінде өзін нашар ұстайтыны мәлім. Мысалы, ішіп алғаны, жол соққаны құсып, не қоқыс лақтырып салонды былғайды, арсыздары тіпті жүргізушімен жаға жыртысуға барады. Сондай-ақ, «шайлық» бермейтіні, алғыс айтпайтыны да жүргізушілердің жүйкесін жұқартады.

Жүргізушілер жолдағы дүкендер, базарлар, дәмханалар, қонақүйлер басшылығымен келісіп, оларға турист-клиенттерді әкелгені үшін тегін түстенеді немесе тынығады. Ал, ондай келісімі жоқ автобус жүргізушілеріне автобус ішінде ұйықтауға тура келеді.


«Автобус жүргізушілерінің көбі дұрыс тамақтанбайды, қанып ұйықтамайды, уақытылы суға түспейді. Туристік маусым қызған шағында оларға демалыс күндері берілмейді. Олар таң азанда тұрып, түн ауғанша көлік басқаруға мәжбүр болады», – деді анталиялық жүргізушілер қауымдастығының басшысы.


Йеничыкты автобус жүргізушілерінің жалақысының тым төмен екенін қаперге салды. Олардың біразы жеке баспана сатып алуға жинақ жинай бермейді, жалдап тұрады. Кейбірі тапқан-таянғаны өз басынан әзер артылатындықтан үйленіп, отау құра алмайды.

Үйлі болғандары отбасының қажеттіліктерін толық қанағаттандыра алмай, стреске душар болады. Көбірек табыс табу үшін мерзімінен тыс («сверхурочно») істеуге көнетіндері жетерлік.


«Қолы ашық туристер аз. Шайлық беретіндері азайды. Түркияда көлік сатып алғанда төленетін алым-салық өте жоғары. Содан автобус және басқа көлік өте көп және ұзақ пайдаланылады, тозады. Яғни, тере берсе, жол-көлік оқиғаларына себепкер болуы мүмкін факторлар көп. Туристік ағынның өсуімен бірге білікті жүргізуші кадрлерге қатысты ахуал тек нашарлауда. Көлік – көп, шебері – кем», – деді түркиялық сарапшы.


Шынында да, биыл Түркияға жазғы турлар екі есе танымал бола түсті. Бұған Мысыр бағытының қымбаттауы да ықпал етсе керек.

Түркияға 2025 жылғы жазға арналған туристік жолдамалардың сатылу көлемі былтырғы көрсеткіштен 2-2,5 есеге артқан. Сонымен бірге, Түркияға туржолдама да 2024 жылғыдан орта есеппен 5%-ға қымбаттады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақыт Көмекбайұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 17 Feb 2025 07:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2025-2/ts7dwFZ7.webp"   type="image/webp"   length="159992"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
