Соңғы мәліметтерге сәйкес, ел 36-орынға көтеріліп, Орталық Азиядағы жетекші экономикалардың бірі ретінде танылды. Бұл көрсеткіш тек экономиканың ауқымын ғана емес, сонымен қатар елде жүргізіліп жатқан жүйелі реформалардың, инвестициялық ахуалды жақсартуға бағытталған саясаттың және институционалдық дамудың нәтижесін көрсетеді.
Сарапшы Ерік Батырхановтың айтуынша, Қазақстан бүгінгі таңда тек макроэкономикалық көрсеткіштерді жақсартумен шектелмей, сонымен қатар бизнес жүргізу үшін түсінікті әрі тұрақты орта қалыптастыруға бағытталған. Елдегі құқықтық жүйені жетілдіру, қаржы секторын дамыту және халықаралық стандарттарға бейімделу – шетелдік капитал үшін сенімділікті арттыратын негізгі факторлар.
Бұған қоса, цифрлық экономиканың дамуы, логистикалық әлеуеттің күшеюі және өңірлік интеграцияның тереңдеуі Қазақстанның жаңа экономикалық үлгіге біртіндеп көшуіне негіз қалайды. Бұл үрдістер елдің ұзақ мерзімді даму стратегиясының жүйелі әрі кезең-кезеңімен жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді.
– Қазақстанның ЖІӨ-нің сатып алу қабілетінің паритеті бойынша әлемде 36-орынға көтерілуі нені білдіреді?
– Халықаралық валюта қорының 2025 жылғы қазан айындағы есебіне сәйкес, Қазақстан ЖІӨ (сатып алу қабілетінің паритеті бойынша) көрсеткішімен әлемде 36-орынға ие болды. Бұл – ел экономикасының ауқымын айқындайтын маңызды көрсеткіш.
Сонымен қатар, бұл нәтиже инфрақұрылымдық инвестициялар мен демографиялық әлеуеттің ықпалымен қалыптасқан ұзақ мерзімді өсімнің көрінісі болып табылады. Инвесторлар үшін экономиканың көлемімен қатар, реттеуші ортаның тұрақтылығы, меншік құқықтарының қорғалуы және бизнес жүргізу шарттарының айқындылығы маңызды.
Қазақстан бұл бағытта жүйелі түрде ілгерілеп келеді. Атап айтқанда, ағылшын құқығына негізделген Астана халықаралық қаржы орталығы халықаралық капитал үшін түсінікті әрі сенімді орта қалыптастыруға бағытталған нақты қадамдардың бірі болып табылады.
– Саяси жаңғыру мен экономикалық басқарудың үйлесуі инвесторлар сенімі үшін қаншалықты маңызды?
– Бұл – ұзақ мерзімді сенімнің негізгі факторы. Инвесторлар тек макроэкономикалық көрсеткіштерге ғана емес, институционалдық сапаға да назар аударады. Соңғы жылдары жүзеге асырылып жатқан реформалар, соның ішінде басқару жүйесінің тиімділігін арттыру, жауапкершілікті күшейту және мемлекеттік институттарды жетілдіру – елдің инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталған.
Инвесторлар үшін салық саясатының болжамдылығы, сот жүйесінің тиімділігі және нарықтағы ашық бәсекелестік маңызды. Бұл бағыттардағы жүйелі өзгерістер елдің инвестициялық имиджін күшейтеді.
– Қазақстанның экономикалық құрылымы тұрақты әрі технологиялық модельге көшуге дайын ба?
– Бұл бағытта нақты қадамдар бар. Мысалы, IT-сектор қарқынды дамып келеді. Astana Hub резиденттері инвестиция тартып, IT-қызметтер экспортын айтарлықтай арттырды. Бұл – экономиканы әртараптандырудың нақты нәтижелерінің бірі.
Сонымен қатар, көлік-логистика саласы да белсенді дамуда. Транскаспий халықаралық көлік бағыты жаһандық жеткізу тізбектеріндегі маңызды буынға айналып келеді. Осы бағыттар Қазақстанның жаңа экономикалық модельге кезең-кезеңімен көшуінің айқын белгілерін көрсетеді.
– Қазақстан экономикасы халықаралық капиталды тартуға қаншалықты дайын?
– Қазақстанда халықаралық капиталды тартуға қажетті институционалдық негіз қалыптасқан. Қаржы жүйесі халықаралық нарықтармен интеграцияланған, ал Астана халықаралық қаржы орталығы шетелдік инвесторлар үшін қолайлы платформа ұсынады. Қор нарығын дамыту, жеке секторды қолдау және экономиканың ашықтығын арттыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Бұл факторлар ұзақ мерзімді инвестицияларды тартуға мүмкіндік береді.
– Қазақстанның сыртқы саясаты оның инвестициялық тартымдылығына қалай әсер етеді?
– Қазақстанның көпвекторлы сыртқы саясаты елдің тұрақты әрі сенімді серіктес ретіндегі имиджін қалыптастырады. Еуразиялық экономикалық одақ, ШЫҰ сияқты халықаралық ұйымдарға қатысу, белсенді дипломатиялық байланыстар – осының бәрі инвестициялық сенімділікті арттырады.
Қазақстан әртүрлі экономикалық орталықтармен тиімді ынтымақтастық орнатып, жаһандық экономикалық үдерістерге белсенді қатысуда.
– Орта мерзімді перспективада Қазақстанның даму әлеуеті қандай?
– Қазақстанның нақты әрі айқын артықшылықтары бар. Бұл – Еуропа мен Азия арасындағы географиялық орналасуы, табиғи ресурстарға байлығы, дамыған инфрақұрылымы және халықаралық нарықтармен интеграция тәжірибесі.
Елдің жаңа жағдайларға бейімделу қабілеті, жаһандық экономикалық тізбектерге тиімді кірігуі және институционалдық дамуы ұзақ мерзімді өсімнің негізін қалыптастырады. Қазақстанда қалыптасқан осы факторлардың үйлесімі елдің өңірлік экономикалық хаб ретіндегі позициясын нығайтуға мүмкіндік береді.
