Соңғы деректерге сәйкес, ел сатып алу қабілетінің паритеті бойынша жалпы ішкі өнім көлемі негізінде әлемде 36-орынға көтерілді. Бұл көрсеткіш тек экономиканың ауқымын ғана емес, сонымен қатар елде жүргізіліп жатқан жүйелі реформалардың, институционалдық өзгерістердің және инвестициялық ахуалды жақсартуға бағытталған саясаттың нәтижесін көрсетеді.
Саясаттанушы Шарип Ишмұхамедовтың пікірінше, Қазақстанның қазіргі даму бағыты саяси жаңғыру мен экономикалық басқаруды қатар үйлестіру арқылы ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл өз кезегінде халықаралық инвесторлар үшін сенімділік факторы ретінде бағаланады. Елдегі цифрландыру, мемлекеттік басқаруды жаңғырту, бизнес жүргізу шарттарын жеңілдету және құқықтық ортаны жетілдіру – инвестициялық тартымдылықты арттыратын негізгі факторлардың бірі.
Сондай-ақ, Қазақстан өңірлік және жаһандық деңгейде теңгерімді сыртқы саясат жүргізіп, халықаралық ынтымақтастықты нығайтып келеді. Бұл бағыт елдің тұрақты әрі прагматикалық серіктес ретіндегі имиджін қалыптастырып, экономикалық өсімнің жаңа мүмкіндіктерін ашуда.
– Қазақстанның ЖІӨ-нің сатып алу қабілетінің паритеті бойынша әлемде 36-орынға көтерілуі ел экономикасының ауқымынан бөлек, институционалдық өзгерістерді қаншалықты көрсетеді?
– Бұл көрсеткіш, ең алдымен, Қазақстан экономикасының ауқымын және оның халықаралық деңгейдегі орнын айқындайды. Мұндай рейтингтер шетелдік инвесторлар үшін маңызды бағдар болып саналады, өйткені олар елдің экономикалық әлеуетін бағалауға мүмкіндік береді.
Институционалдық реформалар бұл рейтингте тікелей көрсетілмегенімен, олардың әсері жанама түрде көрініс табады. Яғни, бизнес жүргізу жағдайының жақсаруы, экономикалық еркіндік деңгейінің артуы, кәсіпкерлікке қолайлы орта қалыптастыру – осының бәрі жалпы экономикалық көрсеткіштерге оң ықпал етеді.
– Сарапшылар Қазақстанның экономикалық өсімін саяси жаңғыру мен экономикалық реформалардың үйлесуімен байланыстырады. Бұл қаншалықты маңызды?
– Әрине, бұл – өте маңызды фактор. Халықаралық рейтингтік агенттіктер елдің дамуын кешенді түрде бағалайды. Сондықтан саяси реформалар мен экономикалық өзгерістердің қатар жүруі ұзақ мерзімді сенімділіктің негізін қалайды.
Қазақстанда жүргізіліп жатқан реформалар кезең-кезеңімен жүзеге асуда. Бұл – жүйелі дамудың белгісі. Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру, заң үстемдігін қамтамасыз ету және бизнеске қолайлы жағдай жасау – инвесторлар үшін негізгі басымдықтар.
– Қазіргі көрсеткіштер Қазақстанның шикізаттық модельден неғұрлым тұрақты экономикаға өтуге дайын екенін көрсете ме?
– Қазақстанның қазіргі нәтижелері оның ресурстық әлеуетінің жоғары екенін көрсетеді. Ел табиғи ресурстарды тиімді пайдаланып, экономикалық өсімге қол жеткізіп отыр.
Сонымен қатар қосылған құны жоғары өнім өндіруге бағытталған саясат та маңызды. Мысалы, шикізатты өңдеп, дайын өнім шығару – экономиканың табыстылығын арттыратын негізгі бағыттардың бірі. Мұндай тәсіл ұлттық экономиканың тұрақтылығын күшейтіп, жаңа өндірістердің дамуына жол ашады.
– Қазақстан экономикасы халықаралық капиталды тартуға қаншалықты дайын?
– Қазақстанда инвестициялық мүмкіндіктер бар және олар әртараптандырылып келеді. Елде түрлі салаларда жобалар жүзеге асырылып, жаңа бағыттар қалыптасуда.
Әсіресе, IT, көлік-логистика, қызмет көрсету және спорт индустриясы сияқты салалар инвестиция тартуға әлеуетті бағыттар ретінде қарастырылады. Бұл секторлар алдағы уақытта экономиканың жаңа өсім нүктелеріне айналуы мүмкін.
– Қазақстанның ішкі реформалары мен сыртқы саясаты оның инвестициялық имиджіне қалай әсер етеді?
– Қазақстан өзін тұрақты әрі прагматикалық мемлекет ретінде көрсетіп келеді. Халықаралық ұйымдардың жоғары бағасы және шетелдік инвесторлардың қызығушылығы – соның дәлелі.
Елдің теңгерімді сыртқы саясаты мен өңірлік ынтымақтастықты дамытуы да инвестициялық тартымдылықты арттырады. Қазақстан халықаралық алаңдарда белсенді қатысып, сенімді серіктес ретінде танылып отыр.
– Орта мерзімді перспективада реформалар Қазақстанның ұзақ мерзімді дамуына негіз бола ала ма?
– Иә, мұндай негіз қалыптасып келеді. Қазақстанның басты артықшылықтарының бірі – қоғамдық тұрақтылық, этносаралық келісім және мәдени әртүрлілік. Бұл факторлар елдің ішкі тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар саяси және экономикалық реформалар, цифрландыру үдерістері, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігі – барлығы экономиканың тиімділігін арттыруға бағытталған. Қазақстанның өңірлік белсенділігі де маңызды рөл атқарады. Орталық Азия елдерімен ынтымақтастықты нығайту, халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл – елдің стратегиялық позициясын күшейтеді.
