Жас ғалымдар жерді дәл өңдеу полигонына барды

Жас ғалымдар жерді дәл өңдеу полигонына барды

Қазақстанның астық шаруашылығы ғылымға дендеп барады. 

18 Қыркүйек 2019 17:42 493

Жас ғалымдар жерді дәл өңдеу полигонына барды

Бүгін А.И.Бараев атындағы астық шаруашылығының ғылыми-өндірістік орталығында «Солтүстік Қазақстанда жерді дәл өңдеудің перспективалары мен проблемалары» атты жерді дәл өңдеу жөнінде семинар болып өтті.

Семинарға С.Сейфуллин атындағы ҚазАТУ, Ш.Уәлиханов атындағы КМУ қызметкерлері, магистранттары мен докторанттары қатысты.

АШҒӨО бас директорының орынбасары Б.Ирмулатов жас ғалымдарға  ҚР АШМ БМҚ шеңберінде жерді дәл өңдеу бойынша ҒЗЖ мақсат-міндеттері, сондай-ақ олардың нәтижелері туралы айтып берді.

Ауылшаруашылығы ғылымдарының докторы, Ресей ғылым академиясының корреспондент-мүшесі В.Якушев (Агрофизикалық ғылыми-зерттеу институты, Санкт-Петербург қ.) агротехникалық көрсеткіштер бойынша алқаптардың карта-сұлбаларын жасаудың теориялық және практикалық аспектілерімен таныстырды. Ал «Агроинженерия ҒӨО» ЖШС-ның Қостанай филиалының механикаландырылған технологиялары зертханасының меңгерушісі С.И.Бобков практикалық тәжірибемен бөлісіп, «Тиімді кешендік машиналардың негіздемелері және олардың элементтерін Ақмола облысы шаруашылықтары үшін бейімдей отырып, жерді дәл өңдеу жүйесінде дақылдарды өсіруді кешенді механикаландыруға арналған қондырғылар» тақырыбына баяндама жасады.

Семинардың теориялық бөлімінен кейін қатысушылар жерді дәл өңдеу полигонына барып, онда ауыл шаруашылығы техникаларының жұмысымен және өнімділік карталарын пайдаланудың тәжірибесімен танысты.

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жер-су атаулары мен аты-жөнді латынша жазу ережелері әзірленеді

Жаңа әліпбиге қатысты семинарлар сериясы өтті.

30 Қараша 2019 16:11 547

Жер-су атаулары мен аты-жөнді латынша жазу ережелері әзірленеді

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 2019 жылды «Жастар жылы» деп жариялағаны белгілі. Осы игілікті істің аясында Тұңғыш Президент күніне орай Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы «Латын графикасына көшіру үдерісіндегі жастардың рөлі» тақырыбында семинар-кеңес өткізді.

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа Жолдауында қазақ тілін ұлтаралық қатыныс тілі ретінде қалыптастыру жайында айтқан болатын. Осы бағытта атқарылып жатқан жұмыстардың бірі – қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру. Кеңес барысында латын негізді әліпбиге өту үдерісіндегі жастардың алатын орны мен атқаратын рөлін анықтап-пысықтау, жастарға артылатын міндеттерді белгілеу, әрі насихаттау мәселелері кеңінен талқыланды. 

Кеңес барысында А.Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институты директорының орынбасары Анар Фазылжанова латын жазуы қазақ тілінің дамуына жол ашатынын айтты.

«Шет тілінен келетін атау-терминнің бәрі де орыс тілі арқылы кіріп отыр. Оның себебі де сол орыс тілі қолданып отырған кирил қарпін біздің де қолданып отырғанымыздан және пост-советтік кеңістікте орыс тіліндегі ақпарат шеңгелінде болғанымыздан. Егер біз кирилл жазуында реформа жасайтын болсақ, мысалы «культура» деген сөзді өзгертіп «күлтүр» немесе «култур» деп жазар болсақ оны қабылдай алмайсыздар. Себебі, бұның кирилл жазуында образы қабылданбайды. Ал латын жазуын қолдансақ біздің тілдің өзіндік иммунитеті оянар еді, дамуына жол ашылар еді»,– деп ой түйіндеді ол.

Семинар-кеңесте жаһандану және ұлттану үдерісіндегі қазақ тілінің өміршеңдігін арттыратын реформа ретіндегі жаңа әліпбиге көшу, осыған қатысты атқарылған шаралардың қорытындысы, алдағы міндеттер, жұртшылық арасында осы реформаға қатысты жүзеге асырылған жұмыс нәтижелері сөз болады. 

Сондай-ақ, «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығында  ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Тіл саясаты комитетінің төрағасы Ғалымжан  Мелдешовтың қатысуымен «Атаулардың тілдік мәні және ұлттық мазмұны» атты республикалық семинар өтті. 

Бұл семинарда еліміздің азаматтарының аты-жөні және географиялық атауларының латын графикасы негізінде жазылу ережелерін даярлаушы ғалымдар баяндама әзірлеп, ережелерге жасалған сарапшылардың қорытындылары таныстырылды.

Назарбаев Университетінің профессоры, филология ғылымдарының кандидаты Жазира Ағабекова ономастикалық кеңістіктің ұлттық мазмұны мен графикалық трансформациясына тоқталды: «Осы уақытқа дейінгі қалыптасқан атау дәстүрлерінің жұтылып кетпеуін негізге ала отырып, әлемдік деңгейде орын алатындай бағыт ұстауымыз қажет. Сондықтан да, ұсынылып отырған ережелер тұтынушылардың қажеттілігін толық қанағаттандыруы үшін ономастика саласындағы ғалымдар бірлесе отырып құрастыруы керек», – деді ғалым.

Жазира Ағабекова топонимдер, антропонимдер, номенклатуралық атаулардың ережесін, сондай-ақ эгзонимдерді бір топтастырып, электронды қосымшасын жасауды ұсынды.

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитеті Көші-қон процесін мониторингілеу басқармасының басшысы Дастан  Айтқұлов шетелден көшіп келушілердің құжаттарындағы кісі есімдерін жазу барысында кездесетін қиыншылықтарға тоқталса, Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі Әділет департаменті АХАТ және апостильдеуді қамтамасыз ету, бақылау бөлімінің басшысы Раушан Зарирова азаматтардың аты-жөнін жазуда кездесетін жалпы проблемаларды санамалап беріп, сол мәселелерді ереже аясында шешу жолдарын ұсынды.
Семинарға қатысушы мамандар тарапынан айтылған ұсыныстар мен уәжді пікірлер жарыссөз барысында талқыланды.

Семинар қорытындысы бойынша жобалар қайта қаралып, мүдделі мекемелерге жіберу көзделген.

Нұржан Көшкін

Ғалымдар Ақмола облысында егілген бидай сұрыптарының өнімділігін бағалады

Ғалымдар А.И.Бараев атындағы АШҒӨО-ның селекциясы болып табылатын жаздық бидай сұрпын алқаптарына еккен Ақмола облысының бірқатар шаруашылығына барып қайтты.

09 Қазан 2019 09:34 709

Ғалымдар Ақмола облысында егілген бидай сұрыптарының өнімділігін бағалады

АШҒӨО ғалымдары Ақмола облысының шаруашылықтарында егілген Орталық селекциялаған бидай сұрыптарының өнімділігін бағалады.

А.И.Бараев атындағы АШҒӨО ғалымдары, атап айтқанда  ауыл шаруашылығы дақылдарының селекциясы бөлімінің меңгерушісі А.Т.Бабкенов және ауыспалы егістер тобының жетекшісі А.А.Қияс А.И.Бараев атындағы АШҒӨО-ның селекциясы болып табылатын жаздық бидай сұрпын алқаптарына еккен Ақмола облысының бірқатар шаруашылығына барып қайтты.

«Достық-06» ЖШС-да менеджер О.Сараев пен А.Т.Бабкенов «Шортандылық 2012» жаздық жұмсақ бидай сұрпын егу актісін толтырып, қол қойды. Бұл сұрып аталмыш шаруашылықта гектарынан 13 центнер өнім беріп, дәнмаңызы 25%-ды құрады. А.Т.Бабкенов және А.А:Қияс «Достық-06» ЖШС-дағы шыққан астықтың шығынын бағалады. Жиын-терім жұмыстары жүргізілген кезеңде екпіні 20 м/секундқа дейін жеткен қатты дауыл кезінде  астықтың төгілгені байқалды. Осы фактордың себебінен ықтимал шығындар 10-20%-ды құрауы мүмкін.

«Фермер 2002» ЖШС (директоры В.А.Пельцер) «Шортандылық 95 жақсартылған» жаздық жұмсақ бидай сұрпын сепкен болатын. Осы шаруашылықта бұл сұрып пардағы алқапта гектарынан 17,0 центнер өнім беріп, дәнмаңызы 26%-ды құрады, құлау саны 200 секундтан артық, яғни тауар жіктемесіне сәйкес астық 3 кластың талабына сәйкес келеді.

Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының мәліметтері бойынша, «Шортандылық 95 жақсартылған» сұрпы Ақмола облысының аумағында 2019 724 500 га алқапқа себілген.

Жаңалықтарға жазылу: