/img/tv1.svg
RU KZ
«Қуаныш» қарсы алып, «Сәуле» кеңес береді

«Қуаныш» қарсы алып, «Сәуле» кеңес береді

«Қазпоштаның» елордадағы цифрлық кеңсесінде азаматтарға роботтар қызмет көрсетеді. 

15:04 16 Желтоқсан 2017 6713

«Қуаныш» қарсы алып, «Сәуле» кеңес береді

Автор:

Қанат Махамбет

Тәуелсіз Қазақстанның тарихында бұрын соңды мұндай «ноу-хау» болған емес. Осы күнге дейін біз шетелдегі технологияларға қызығып: «оларда анадай бар, мынадай бар» деп тамсанатынбыз. «Қазпоштаның» ілкімді ізденісі мен жаңашылдыққа деген талпынысының нәтижесінде енді өзіміз: «біздерде мынадай бар, мынадай бар» дейтін дәрежеге жеттік. 

Елімізде жүзеге асырылып жатқан трансформация бағдарламасының жаңа кезеңіне көшкен «Қазпошта» тағы да тыңға түрен салып, қызмет көрсету саласына роботтар мен заманауи технологияны жұмылдырды. Бұл туралы «Қазпоштаның» Астанадағы цифрлық кеңсесінің ашылу салтанатында мәлім болды.

Ресми рәсімге арнайы келіп қатысқан премьер-министрдің орынбасары Асқар Жұмағалиевке «Қазпошта» АҚ басқарма төрағасы Сәкен Сәрсенов цифрлық кеңсенің жұмысын таныстырды.

Сәкен Сәрсеновтың сөзінше, цифрлық кеңседе гибридті банкоматтар, электронды кассир, поштамат және VR-агент қызмет көрсетеді. «Қазпоштаның» болашақ кеңселерінде клиенттер пошталық және қаржылық қызметтерді өздері атқара алады. Сондай-ақ бұл жерде post.kz сайты қызметінің барлық түрін қолдануға болады. Яғни мұнда азаматтарға ақша аудару, коммуналдық төлемдерді, жол ережесін бұзғаны үшін айыппұлдарды төлеу, әуе және теміржол билеттерін сатып алу және басқа да қызметтерді пайдалану мүмкіндігі берілген.

«Қазпошта» өзін клиенттерге жедел әрі сапалы қызмет көрсетуге жағдай жасайтын ең соңғы заманауи технологиялық шешімдерді таратушы ретінде танытып келеді. Қазір біз электронды коммерцияны қарқынды дамытып жатырмыз. Бөлімшелерді жаңартып, көптеген сервистерімізді онлайн-форматқа көшірудеміз. Біз адамдарға роботтар мен заманауи техникалар  қызмет көрсететін цифрлық кеңсе аша отырып, еліміздің цифрлық болашағын қалыптастыруға атсалысудамыз», – деді басқарма төрағасы.

Бұдан кейін Сәкен Сәрсенов Асқар Жұмағалиевке цифрлық кеңседе қызмет көрсететін роботтарды таныстырды.

Көзбен көріп, құлақпен естігеніміздей, цифрлық кеңсеге келген әрбір адамды Қуаныш атты робот қарсы алып: «Қазпоштаның» цифрлық кеңсесіне қош келдіңіздер!» деп ілтипат білдіреді. Ал Сәуле азаматтардың сұрақтарын мұқият тыңдап, оларға кеңес береді. Осы турасында ІТ-сәулет бойынша департамент директоры Бақтияр Мұхаметқалиев: «Сәуле деген робот-кеңесші клиенттерді толғандыратын маңызды сұрақтарға жауап береді.Төлемді қалай жүргізуге болады, банк картасы қалай рәсімделеді деген сияқты 100 сұрақтың жауабын Сәуледен білуге болады. Алдағы уақытта робот-кеңесшінің қызмет аясы кеңейеді, ол бұдан да көп сұраққа жауап беріп, қазіргіден де көп кеңес беретін болады». 

Бақтияр Мұхаметқалиевтің сөзінше, Қуаныш есімді роботтың қызметі азаматтарды қарсы алумен шектелмейді.

«Қуаныш адамдарға көтеріңкі көңіл-күй сыйлауға тырысады. Сіз оған өзіңізді бір рет таныстырсаңыз жеткілікті, ол есіміңізді есіне сақтап алып, сізбен әңгімелесе береді. Тіпті келесі күні цифрлық кеңсеге қайтып келсеңіз, сізді жазбай таниды. Бұған қоса ол ауа райы, қайда тұрғаныңыз және Wi-fi паролінің өзгергені жайлы мағлұмат бере алады», – деді департамент директоры.

Айтпақшы цифрлық кеңседе адамдар әдеттегідей «Қазпошта» қызметкерлерінің емес, гибридті банкоматтар мен электронды кассирдің сонымен қатар поштамат пен VR-агенттің көмегіне жүгіне алады. Мұнда электронды кассир арқылы кәсіпкерлерге бірегей қызмет ұсынылады.

Банк пен инкассатор қызметінің баламасы болып табылатын электронды кассир 100 млн теңгеге дейін қабылдайды. Банк карточкасында ақшасы бар кез келген адам электронды кассирдің қызметін пайдалана алады.

Электронды кассир ақшаны өзі санап, купюралар бойынша іріктейді және транзакция аяқталған соң клиентке түбіртек береді. Қолма-қол ақша беруде де электрондық кассир дәл осылай жұмыс істейді.

«Қазпоштадағы» тағы бір жаңашылдық – гибридті банкомат. Ол төлем картасына тапсырыс беруге және оны алуға көмектеседі. Болашақта бұл қызметте саусақ пен бет-әлпет бойынша биометрикалық верификациялау жүйесі іске қосылады. Сол кезде есепшоттан қолма-қол ақшаны карточкасыз алу мүмкіндігі туады.

Цифрлық кеңседе гибридті банкоматпен қатар, классикалық банкоматтар мен төлем терминалдары қойылған. Олар айыппұлдарды төлеуге және шетелге шығуға қойылған шектеуді алып тастауға мүмкіндік береді. Клиенттерге ЖСН енгізу арқылы мойнында берешектің бар-жоқ екенін тексеріп, төлем жасауларына болады.

5 минутта клиенттің берешегін төлегені туралы ақпарат ҚР Әділет министрлігінің деректер базасына түседі де, 30 минуттан соң елден тысқару шығуға салынған шектеу алынып тасталады. Мұндай терминалдар еліміздің 8 әуежайында орнатылған.  Келер жылы ел бойынша тағы 120 терминал қойылады. Ал Астанадағы цифрлы кеңсе болашақта еліміздің басқа қалаларында да ашылады.

Жадыларыңызды жаңғыртайық, «Қазпошта» ел аумағында пошталық,  қаржылық, логистикалық қызмет көрсететін пошта байланысының ұлттық операторы. 22 мыңнан астам адамды тұрақты жұмыспен қамтып отырған алпауыт компания Дүниежүзілік пошта одағының мүшесі.

Пошта желісі бизнес пен халық үшін электрондық сауданы, көлік-логистикалық сервисті сонымен қатар қаржылық қызметтерді дамытудың тиімді құралы болып табылады. 2014 жылы «Қазпошта» алғашқылардың бірі болып пошта қызметін трансформациялау үдерісіне қатысты. Трансформациялау бағдарламасының аясында компанияда жаңғырту және сапалы қызмет көрсету үдерісі белсенді жүріп жатыр.

«Қазпошта» АҚ қарапайым тапсырысты, құнды жазбаша және почталық жөнелтілімдерді жіберу, қомақты және ауыр салмақты жүктерді республика ішінде жөнелту мен жеткізу, арнайы байланыс, жедел пошта қызметі (EMS қызметі), газет-журналдарға жазылуды рәсімдеу, постамат қызметі, сәлемдемелер супермаркеті сынды пошталық қызмет түрлерін ұсынады. Бұған қоса коммуналдық төлемдер, салық және басқа да төлем түрлері, ақша аударымдары, депозит салымын қабылдау, халықаралық төлем карточкаларын рәсімдеу, жеке және заңды тұлғаларға банк шотын жүргізу мен ашу, зейнетақы, еңбекақы, әлеуметтік жәрдемақы төлемдерін қабылдау, әуе және темір жол билеттерін сату, несие (Банк ХоумКредит арқылы) төлеу, несиелік бюро, трансфер-агенттік, шетелден интернет-дүкен арқылы тапсырыс қабылдау сияқты қызметтерді көрсетеді.

Қанат Махамбет

Қай мамандық иесін роботтар алмастыра алмайды?

04 Қараша 2019 17:29 19088

Әлемде мамандықтар өзгеруде, алайда қазақстандықтар «өзгеруге» асыға қоймайтын сияқты. 

Болашақта мамандықтардың өзгеретіні анық болды. Жасанды интеллект дамып, роботтардың түрлі мамандықтар бойынша адамдардың орнын басатыны туралы жиі айтылып келеді. Мысалы, Брукинг институтының мамандары жүргізген сауалнамаға қатысқан америкалықтар алдағы 5 жылда үйде электронды көмекшінің болуы қалыпты жағдай деп санайды. Сонымен қатар 30 жылдан кейін ауыр жұмыстың барлығын роботтар істейтініне де сенімді.

Бұл бағытта зерттеу жасаған Adzuna компаниясы алдағы он жылда көлік жүргізушісі, хат тасымалдаушы, есепші, күзетші, тігінші, сатушы, фабрикалардағы зат жинаушылардың қызметін роботтар атқарады деген шешімге келген. 

Жапониялық Parlo роботын жасаушы FujiSoft Incorporated компаниясы роботтар іс қағаздар жүргізу, мәліметтерді өңдеу, колл орталықтарда, қонақ үйлерде консьерж қызметін атқаруы мүмкін деп жазады. Мысалы, ALT Technologies Inc. компаниясы жасап шығарған бағдарламалық шешімнің арқасында колл орталықтағы 100 адамның орнына тек бес адам жұмыс істеп, қалған 95 қызметкерді жасанды интеллект алмастыра алады. 

Ресейлік Халық шаруашылығы академиясы 2030 жылы автоматтандыру салдарынан 20 млн ресейлік жұмыссыз қалуы мүмкін деген қорытынды шығарған. Бұл елдегі жұмыс істейтіндердің 45,5%-ы.

Сарапшылардың айтуынша жасанды интеллект пен роботтандыру сынды жаппай автоматтандырудың пайдасы жаңа өнімдер мен қызметтердің пайда болуына, өнімділіктің артуына ықпал етеді. Мысалы, жаңа технологиялардың арқасында 2030 жылы әлемдегі ӘЖӨ 14%-ға өседі. Алайда бүкіл әлем бойынша адамдардың 37%-ы жұмыссыз қалуы мүмкін. Сонымен қатар, сарапшылар болашақта адамдардың еншісінде тек роботтар атқара алмайтын мамандықтар ғана қалатынын айтады. Яғни, нейрожелілер  барлық салада адамдармен бәсекелесе алмайды. Сондықтан көпшілік мамандықты алмастыру әлі де мүмкін емес. Мәселен, медицина саласындағы кейбір қызметті роботтардың атқаруы қиын. Сол сияқты роботтар дайындалуы күрделі тағамды жасауы екіталай. Яғни, адамның қабілетін талап ететін мамандықтарды роботтардың атқару мүмкіндігі аз. «Алайда жасанды интеллект, роботтану, автоматтандыру мамандықтарды түбегейлі өзгертеді. Бұл Қазақстанды да айналып өтпейді», - дейді сарапшылар. 

Болашақта қандай мамандар сұранысқа ие болады?

ҚР Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі Ұлттық біліктілік  жүйесін және еңбек нарығын жоспарлау департаментінің  болжамынша алдағы бес жылда техниктер, жоспарлаушылар, электронды  жабдықтарды құрастырушылар, жарнама мен қоғаммен байланыс бойынша басқарушылар, графикалық дизайнерлер сұраныста болады. Ал 10 жыл көлемінде биомедицина, 3D-үлгі жасаушылар, толықтырылған шынайылық, қайта жаңғыратын энергетика, ақылды қала құрылысы мен инфрақұрылымы, жүйелі ІТ сараптау, ІТ инфрақұрылым сәулеті мен мультимедиалық бағдарлау мамандарын жұмысқа жиі алады. 

Бұл ретте министрлік «Жаңа мамандықтар атласын» дайындауда. Ол 2020 жылы электронды нұсқада жарияланады деп күтілуде. Мұнда қазіргі өзгеріс жағдайында сұранысқа ие 100 мамандықтың тізімі жинақталмақ. Оның 35-і жоғары білімді талап етеді. Бұл ретте «Жаңа мамандықтар атласы» аясында зерттеу жүргізген сарапшылар болашақта инженерлік, ақпараттық технологиялар, компьютерлік ақпараттық қамтамасыз етушілер, нанотехнология, логтиска, экология, қала құрылысы мамандары қажет болатынын айтады. 

Халық жаңа талаптарға бейімделмей отыр

Алайда біздің елде адамдар өздігінен жаңа заман талаптарына баяу бейімделіп отырғанға ұқсайды. Жақында «PwC PayWell Казахстан 2019» зерттеуін жариялаған. Оның нәтижесінде Қазақстанда автоматтандырудың көшбасында қаржы саласы, құрылыс, өндіріс, коммуникация саласы тұрғанын айтады. Сәйкесінше бұл салаларда жұмыссыздар көбеюі мүмкін. Сондықтан аталған сала мамандарына жылдам басқа мамандықтарға бейімделу қажет. Ал әлеуметтік жұмыс, денсаулық сақтау мен білім саласына автоматтандыру әлі әсер ете қоймаған. Сондықтан бұл сала мамандарын  ұзақ мерізімді өзгеріс күтеді. 

PwC зерттеуінде Қазақстандық компаниялардың 37%-ы мамандарының кәсіби біліктіліктерін арттыруға тұрақты инвестиция салатынын айтқан. 

Ал жекелеген адамдар бұған асықпайтын сияқты. hh.kz сайтының мәліметтеріне сүйенсек, 2019 жылдың алғашқы жартысында ерлер арасында сату, өнеркәсіп, көлік, тасымалдау мамандарына жұмыс көп болған. Ал ІТ саласы керісінше сұраныс жағынан 8,48%-ды құраған.

Әйелдер арасында бухгалтер, қаржыгер, әкімшілік қызметкер, банк, инвестиция, лизинг мамандықтарына сұраныс жоғары. Алайда мұның барлығы болашақта бірінші болып роботтар алмастыруы мүмкін мамандықтар.

Құралай Құдайберген

Жыл сайын жер бетінде 8 млн балаға іздеу салынады

08 Қазан 2019 11:37 18205

Astana Hub бала қауіпсіздігіне арналған ақылды технологияларды таныстырды. 

Astana Hub технопаркі мен Zerde холдингі балаларға арналған әлеуметтік инновациялар зертханасын ашты. ЮНИСЕФ ұйымының қолдауымен жүзеге асып жатқан жоба қазақстандық балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, тұлғалық жетілуіне арналған ақпараттық технологияларды дамытуға жұмыс істейтін болады. Зертхананың ашылуында отандық инноваторлар ойлап тапқан түрлі қосымшалар мен ақылды технологиялар таныстырылды.

ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілі Артур ван Дизен барлық стартап-жобаның басын бір жерге тоғыстырған зертхана құру өте оңтайлы деген ой айтты.

«Заман, қоғам, уақыт талабы өте құбылмалы болып кетті. Цифрлық технологиялардың сан алуандығы балалардың алдына күн сайын сан түрлі тәуекелдерді шығаруда. Astana Hub базасында құрылған зертхананың бұл тұрғыда артықшылығы көп. Осы зертханада бала қауіпсіздігі мен дамуына жауапты мемлекеттік органдардың, жастар мен  жеке сектордың, инновациялық шешім ұсынушы авторлардың басы қосылады. Кілтін таба білсе, бұл орталық арқылы бала өмірін жақсартатын өміршең жобаларды қоғамға сәтті енгізуге болады», – дейді ЮНИСЕФ өкілі.

Шара барысында балалардың анонимді шағымын қабылдауға арналған Garson сервистік қосымшаcы таныстырылды. Мектеп қабырғасында немесе өз үйінде зәбір көрген бала өз проблемасын құзырлы органдарға анонимді түрде жылдам жеткізу үшін аталмыш қосымшаның QR- кодын смартфонға жүктесе болғаны.

«QR- кодты смартфон камерасымен беттестіру арқылы сілтемеге өтеді. Сол жерде бала өзінің орналасқан жерін немесе проблемаға ұшыраған орнын, қандай қиындыққа тап болғанын анонимді түрде жазып қалдырады. Ол хабар бала қауіпсіздігіне жауапты органдар мен ұйымдардың назарына алынады. Бұл кодтарды әуелі мектеп  дәліздеріне  орнату ұсынылған. Бірақ баланың әрекеті сырт көзден таса болуы үшін біз оны оқулықтар мен күнделіктерге орнатуды жөн деп таптық. Қазір балаларға қарсы жасалатын зәбір мен зорлықтың нақты статистикасы жоқ. ЮНИСЕФ-тің дерегі бойынша, Қазақстанда 40 мектептің 402 оқушысынан сауалнама алынған екен. Соның 33%-і мектепте психологиялық қысымға ұшырап, замандастарынан зәбір көргенін айтса, 36%-і қорлауға тап болғандарын мойындаған. Осындай іштен тынып жүрген балаларға бұл қосымша үлкен көмек болады. Проблеманың бетімен қалқымай, үңгіп зерттеуге де бұл жобаның септігі тиеді», – дейді жоба авторы.

Түздегі баланың әрекетін үйде отырып бақылауға арналған Kid security мобильді қосымшаcына да қызығушылық танытқандар көп болды. 

«Баланың әр басқан қадамын аңдып, өз смартфонын қай мақсатта пайдаланып жүргенін бақылайтын қосымшалар онсыз да көп. Оның көбі ата-анаға ауадай қажет болғанымен, бала үшін тартымсыз. Сондықтан балалар ондай қосымшаларды гаджетінен жиі өшіріп жатады. Ал біздің қосымша баланы ынталандыруға бағытталған. Бала күнделік іспетті айдарға әрбір жағымды әрекетін тіркеп отырады. Сол арқылы ұпай жинап, «электронды ақша» табады. Ол ақшаны ата-анасы кейін сыйлықпен алмастырады. Бұл қосымша баланың мектепке қашан жеткенін, үйге қашан келгенін өз бетімен хабарлап отырады», – дейді инноватор. 
Шара кезінде жүкті аналардың іштегі нәрестені «тәрбиелеуіне» арналған мобильді жүктеме мен науқас балалардың  дәріні уақытында ішуін қадағалайтын ақылды технологиясда көпшілік назарына ұсынылды.

Есімжан Нақтыбайұлы