/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 182,08 KASE 2 209,51
FTSE 100 5 415,50 РТС 1 049,88
DOW J 21 056,82 Бидай 551,40
2019 жылы жылжымайтын мүлік саласында қандай өзгерістер болады

2019 жылы жылжымайтын мүлік саласында қандай өзгерістер болады

Жылжымайтын мүлік саласында биылға бірқатар ірі өзгерістер жоспарланған.

09 Қаңтар 2019 09:31 8164

2019 жылы жылжымайтын мүлік саласында қандай өзгерістер болады

Автор:

Бауыржан Мұқан

Фото: tengrinews.kz

ПИК-тер жойылады
2019 жылы пәтер иелері үшін басты өзгерістің бірі үйді басқару формасының өзгеруі. Әдеттегі ПИК-тер (пәтер иелері кооперативі) бұдан былай меншік иелері бірлестікгі (МИБ) болып өзгереді. Яғни, «Тұрғынүй-коммуналды шаруашылығы мәселесі бойынша ҚР кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын қарастыру бойынша жұмыс тобы депутаттарының көпшілік дауысымен «бір үй – бір бірлестік – бір есепшот» қағидасы бойынша МИБ құрылды.

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы өзге реформаларға келер болсақ, жоғарыдағы заң жобасы қабылданғаннан тұрғын үй қатынастарына қатысудың ашықтығын қамтамасыз ететін тұрғынүй қоры мен ТКШ-ның бірыңғай ақпараттық жүйесі жасалады. Капиталды жөндеуге ақша жинау қоры құрылып, қаржы пирамидасын құрудың алдын алу мақсатында тұрғын үй кооперативтері жойылады.

Коммуналдық қызмет арзандады
2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап электр және жылу энергетикасы, су және газбен қамту, кәріз, телефон байланысы мен интернет қызметтерінің тарифтері арзандайды. Сонымен қатар үкімет ПИК тарифтерін де қайта қарауды тапсырды. Бұл жергілікті әкімдіктердің құзіретіне кіреді. Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың айтуынша, тарифтердің арзандауы қызмет сапасына кері әсерін тигізбеуі керек және ТКШ нысандарына жаңғырту жұмыстары жүргізілуге тиіс.

Жалпы, монополистер электр мен жылу энергетикасына, сумен қамтудың тарифтерін жалпы көлемі 20,3 млрд теңгеге арзандатады.

Кейін сатып алынатын жалдамалы үй салынбайды
2019 жылдан бастап кейінен сатып алынатын жалдамалы үйлер салынбайды. Бұл санат негізінген әкімдікте кезекте тұрғандарға арналған еді. Үкіметтің мәліметінше, бұл санат жалпы қаржыландыру тетіктерінің тиімсіздігін көрсетті.

Жалпы, алдағы 15 жылда Қазақстанда «Нұрлы жер» бойынша 1,5 млн отбасын үймен қамту жоспарланып отыр.

Кезектегілердің санаттары қысқартылады
Үкімет баспана алуға кезекте тұрғандардың санаттарын қысқарту арқылы мемлекеттік қордан үй алудың тәртібін оңтайландырмақшы. Бұл «Тұрғын үй қатынастары мен ренновация мәселесі және Қазақстан Республикасы астанасы – Астана қаласын ары қарай дамыту бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасының тұжырымдамаларын талқылау кезінде ұсынылды.

Құжатты дайындаушылар жергілікті атқарушы органдар арқылы тұрғын үй кезегіндегі қазіргі 19 санаттың орнына әлеуметтік аз қамсыздандырылған азаматтарды 8 топқа ғана бөлуді ұсынды. Атап айтар болсақ, олар:

1) ҰОС ардагерлері мен мүгедектері;

2) жетім балалар мен ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалар;

3) ҰОС ардагерлері мен мүгедектеріне теңестірілген азаматтар; 

4) 1-, 2-ші топ мүгедектері; 

5) мүгедек баласы бар немесе мүгедек бала асырап отырған отбасылар; 

6) ҚР Үкіметі бекіткен сырқаттар тізімінде бар созылмалы ауыр аурумен ауыратын азаматтар;

7) көпбалалы отбасылар;

8) мемлекеттік немесе қоғамдық міндеттерін, әскери қызметтерін орындап жүріп, ғарыш кеңістігіне ұшу кезінде немесе ұшуға дайындық барысында, адам өмірін құтқару кезінде, қоғамдық тәртіпті сақтау кезінде қайтыс болған азаматтардың отбасы.

Бауыржан Мұқан

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

ПИК орнына МИБ келсе, әр пәтер айына 10 мыңнан төлейді

Кейбір азаматтар масқара басталып та кеткенін айтады. 

06 Ақпан 2020 10:07 4529

ПИК орнына МИБ келсе, әр пәтер айына 10 мыңнан төлейді

Елімізде биыл жаңа заңнамаға сәйкес, көп пәтерлі тұрғын үйлерде «мүлік иелері бірлестігі» (МИБ) құрылып жатыр. Алайда бұрынғы «пәтер иелері кооперативтері» (ПИК) оларға орын босатпайды екен.

«Біздің көп қабатты тұрғын үйде 248 пәтер және 15 коммерциялық орынжай бар. Тұрғындардың жалпы жиналысында қабылданған шешімге сәйкес, мүлік иелері бірлестігі құрылды. Қазіргі кезде ол кондоминиум нысанын басқарудың бәрі таңдаған формасы болып табылады. Заң бойынша ПИК енді МИБ органына – кеңеске тұрғын үйді, ортақ мүлікті пайдалану және ұстап тұруға қатысты барлық құжатты тапсыруға міндетті. Құжатты қабылдау-тапсыру актісіне қол қойылғаннан кейін ликвидациялануы қажет. Бірақ олай болмай тұр», – дейді «АvicennaService» бірлестігі.

Ұқсас жағдай өзге үйлерде да қалыптасып жатқан көрінеді.

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов ПИК-тер әзірге үш жылдан артық уақыт жұмыс істей алатынын айтады.

Бүгінде бұл сала «Жаңа жыл» қарсаңында, 2019 жылғы 26 желтоқсанда қабылданған «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңымен реттеле бастады.

«Осы заңға сәйкес, пәтер иелері мен коммерциялық орынжайлар қожайындары кондоминиум нысанын басқару, оны қаржыландыру, сондай-ақ ортақ мүліктің сақталуын қамтамасыз ету үшін екі жолдың бірін таңдауы тиіс: не меншік иелері бірлестігін, немесе жай серіктестік құруы қажет. Бірақ әр үйде МИБ құру ПИК-тің автоматты түрде жойылуына соқтырмайды. Себебі ПИК-тер үшін 2022 жылғы 1 шілдеге дейін өтпелі кезең белгіленген. Осы уақыт ішінде ПИК-терге басқарушы немесе сервистік компания ретінде қайта құрылуға мүмкіндік беріліп отыр. Осылайша, олар жаңа мәртебеде сол үйге қызмет көрсетуін жалғастыра алады», – деді Бейбіт Атамқұлов.

Министрдің айтуынша, дегенмен, қызметін жалғастыру үшін ол тұрғындар мен коммерциялық орынжай иелерінің батасын алуы шарт: яғни солар ПИК-тің МИБ не ЖС ретінде қайта ұйымдасуын құптап, онымен келісім бекітеді. Егер адамдар қарсы болса, жойылып, орнын басқа бірлестік басуға тиіс.

Кейбір жерлерде ПИК-тер жабылып, жаңа форматтағы ұйым құрылып та үлгерген.

«Бізде масқара басталды. Жаңа ұйым үйді ұстап тұрудың жаңа сметасын ұсынды. Біздің Жетісу ауданында мәслихат ПИК-тер баспананы ұстап тұруға әр шаршы метр үшін 25-30 теңгеден жинайды деп бекіткен. Ал енді жаңа ұйым 150 теңгеден жинаймыз дейді. Менікі 67 шаршы метрлік қана баспана. Сол үшін ай сайын МИБ-ке 10 мың теңге төлеуге тиіс боламын. Жөндеуге бөлек жинаймыз деп отыр», – деп ашынады алматылық Жанар Комбаева.   

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі барлық жаңа ұйымға ортақ «Мүлік иелерінің бірлестіктері жарғысының» жобасын бекітуде. Ол бойынша МИБ – заңды тұлға нысанында құрылатын коммерциялық емес ұйым. Сондықтан «оның қызметінің негізгі мақсаты – табыс табу болмайды және ол өзіне қатысушылар арасында таза табысты бөле алмайды».

Тұрғындар жиналыста үш пәтер иесінен тұратын үй кеңесін сайлайды. Егер тұрғын үй үш подъезден артық болса, онда үй кеңесіне әрбір подъезден 1 өкілден сайланады.

Айтпақшы, МИБ-ке тіпті тұрғындар атынан соттасу құқығы беріледі: жарғысында оның «сотта талапкер және жауапкер бола алатыны» көрсетілген. Сарапшылардың байламынша, бұл қарсылық танытып, үйді ұстап тұру үшін белгіленген ай сайынғы қомақты төлемді төлеуден бас тартқандарды сотқа сүйреу үшін жасалып отырғанға ұқсайды.

Өйткені МИБ жарғысында оның басты қызметі: «жалпы үй мүлкінің сақталуын қамтамасыз ету және оны ұстауға арналған жарналарды уақтылы енгізу бойынша пәтер, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелерін ұйымдастыру және шоғырландыру; сот органының барлық инстанцияларында кондоминиум нысанының ортақ мүлкі мәселелері бойынша талап-арыз жұмысын жүргізу» деп қадап айтылған.

Қазіргі сервистік компаниялардан айырмашылығы, МИБ-ке филиалдар мен өкілдіктерін ашуына тыйым салынған. Бұл бірлестіктің жалғыз есепшоты ғана болады.

Үйлерді басқаратын жаңа билік енді ғана күшіне енуде. Алайда оларға қатысты мәселелер таудан құлаған жентек қардай ұлғайып келеді.

Жанат Ардақ

Тұрғын үйдің бағасы қымбаттамайды

Ауданы үлкен үйлер өтпей жатыр. 

21 Қаңтар 2020 16:18 3906

Тұрғын үйдің бағасы қымбаттамайды

Ақпан айынан бастап тұрғын үйдің шаршы метрі 40 мың теңгеге қымбаттайды деген сөзге сенбеу керек. Бұл жылжымайтын мүлік нарығы маманының мәлімдемесі.

Естеріңізде болса, жыл басында тұрғын үй бағасы қымбаттайтыны туралы қауесет тарап, қалың көпшіліктің дегбірі қашты. Азын-аулақ ақшасын жиып-теріп,  әне-міне, баспаналы боламыз деп отырған адамдар үмітіміз үзілді-ау деп сан соқты. Абырой болғанда мамандар «үй қымбаттайды» деген алып-қашпа әңгімені жоққа шығарды.

Қазақстан жылжымайтын мүлік федерациясының президенті Ермек Мүсірепов алдағы уақытта тұрғын үй бағасы қымбаттамайтынын, бұл қоғамды дүрліктіру үшін жасалған маркетингтік қадам екенін айтты. Оның сөзінше, қазір жылжымайтын мүлік нарығында бәсекелестіктің бәсі қызып тұр. Бұрынғыдай емес, ұсыныс көп. Яғни тұтынушыларда таңдау бар.

«Бағаны өсіре беруге болады. Алайда қымбат және ауданы үлкен үйлер өтпейді. Адамдар көбінесе 1 не 2 бөлмелі пәтер алады. Себебі олардың қаржылық мүмкіндігі бұдан үлкен үйге жетпейді», – деді Ермек Мүсірепов.

Статистика комитетінің дерегінше, 2019 жылы үй сату мен сатып алу көрсеткіші 2018 жылмен салыстырғанда 21%-ға артқан. Бірақ баға өспеген.

«2020 жылдың алғашқы тоқсанынан жыл ортасына дейін шаршы метрлердің құны өспейді, баға тұрақты болады. Алдын ала жасалған болжам бойынша, тұрғын үйлердің шаршы метрі 2019 жылдың төртінші тоқсанындағы бағамен сатылады. Қазір бастапқы нарықта да, қайталама нарықта да баға тұрақты. Бұған ипотекалық бағдарламалардың субсидиялануы негіз болып тұр», – деді Ермек Мүсірепов.

Қазақстан жылжымайтын мүлік федерациясы президентінің айтуынша, былтыр сатылған үйлердің 80%-ы несие арқылы рәсімделген.

«Халықтың қолында ақша жоқ. Адамдар көбінесе тұрғын үйді ипотекалық несиемен алады. Жылжымайтын мүлік нарығының ойыншылары адамдардың қолында ақша жоқ екенін біліп тұрып, бағаны өсірмейді. Бағаның өсуіне негіз жоқ», – деді Ермек Мүсірепов.

Экономист Бауыржан Ысқақов жылжымайтын мүлік нарығында баға аяқ астынан емес, бірте-бірте, кезең-кезеңімен өсетінін және бұған не түрткі болатынын түсіндірді.

«Құрылыс материалдарының басым бөлігі шетелден тасымалданады. Отандық құрылыс компаниялары шетелдіктермен доллармен есептеседі. Доллардың бағасы құбылған сайын шығын көлемі артады. Кейін құрылыс компаниялары шыққан шығынды тұтынушының есебінен өтеп алады. Бұл үшін жыл сайын тұрғын үй бағасын 10-15%-ға өсіреді. Құрылыс компаниялары құрылыс материалдарын сырттан әкелуін тоқтатпаса, жылжымайтын мүлік нарығындағы жағдай жақсармайды. Қымбатшылық жалғаса береді», – деді маман.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: