/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 384,89 Brent 36,55
40 мың ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылады

40 мың ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылады

Борышкерлерге банктің меншігіне өткен тұрғын үйді қайтарып алу құқығы берілді. 

12:22 28 Қаңтар 2020 7297

40 мың ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылады

Автор:

Абылай Бейбарыс

Осыдан 5 жыл бұрын елімізде проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру бағдарламасы қолға алынды. Ол баспаналы болу үшін несие рәсімдегеннен кейін қарызын қайтара алмай қиналған азаматтарды қолдауды көздеді.

25 мың қарыз алушыны қамтуға тиіс болған бағдарламаға 130 млрд теңге бөлінді. Нәтижесінде 2015 жылдың сәуірі мен 2017 жылдың қарашасы аралығында 2004-2009 жылдары ипотекалық несие рәсімдеген 23 028 борышкердің қарызы қайта қаржыландырылды.

2017 жылы Ұлттық банк бағдарлама жалғаса беретінін мәлімдеп, 2026 жылға дейін 40 мың проблемалық ипотекалық қарыз қайта қаржыландырылатынын жариялады. Ал 2018 жылы шілдеде проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру бағдарламасы бірқатар түзетулермен толықты. Нәтижесінде  жалақысын теңгемен алатын азаматтарға шетел валютасымен ипотекалық қарыз беруге тыйым салынды. Бұған қоса төлеу мерзімі 180 күннен асып кеткен ипотекалық қарыз иесінен тұрақсыздық айыбы талап етілмейтін болды. Сонымен қатар борышты борышкердің өзге мүлкінен өндіріп алуға шектеу қойылып, банктерге шартта көрсетілген дүниені ғана алу құқығы берілді. Бұдан бөлек жеке тұлғаның шотында тұрған немесе шотына түсетін соманың 50%-дан астам бөлігін өндіріп алуға тосқауыл қойылды.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Нұрлан Әбдірахмановтың мәлімдеуінше, қарызды шетел валютасымен алған борышкерлер қайта қаржыландыру бойынша екінші деңгейлі банктерге 9 мыңнан аса өтінім қалдырған. Қорытындысында 8 840 азаматтың 78,7 млрд теңге ипотекалық қарызы қайта қаржыландырылған.

Күні бүгінге дейін үздіксіз жалғасып келе жатқан бағдарламаға биыл 1 қаңтарда тағы өзгеріс енгізілді. Бұл туралы қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Нұрлан Әбдірахманов: «Қарыз алушыға бұған дейін өзіне тиесілі болған, кейін банктің балансына өткен тұрғын үйді кері қайтарып алу құқығы берілді. Борышкер қарызын қайтарғанша сатып алу құқығымен банк балансындағы тұрғын үйді жалға ала алады, – деді.

Оның сөзінше, осы уақытқа дейін 28 мың қарыз алушыға көмек көрсетіліп, 171,4 млрд теңге проблемалық қарыз қайта қаржыландырылған.

«2026 жылға дейін 40 мың проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру жоспарланған. Межелі мерзімге дейін жоспар толық орындалады», – деді Нұрлан Әбдірахманов.

Айта кетейік, проблемалық ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру бағдарламасы арқылы ипотекалық қарыз алушыларға көмек көрсету мерзімі 2021 жылдың 1 шілдесіне дейін белгіленген. Қарызын қайта қаржыландырғысы келетін азаматтар көрсетілген уақытқа дейін екінші деңгейлі банктерге өтініш беріп үлгеруге тиіс.

Абылай Бейбарыс

Ипотекалық қарызды 3 ай төлемеуге рұқсат берілді

Қасым-Жомарт Тоқаев халықтың өтінішін орындады. 

24 Наурыз 2020 09:52 10854

Ипотекалық қарызды 3 ай төлемеуге рұқсат берілді

«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі», «Қазақстан ипотекалық компаниясы» және «Бәйтерек девелопмент» АҚ арқылы несие рәсімдеп, баспана алған жеке, заңды тұлғалар 3 ай ипотекалық қарыздарын қайтарудан босатылады. Бұл туралы «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің» баспасөз қызметі хабарлады.

«Мемлекет басшысының 23 наурыз күні төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында берген тапсырмасына сәйкес, уақытша қаржылық қиындыққа тап болған жеке және заңды тұлғалар үшін холдингтің тұрғын үй блогының еншілес ұйымдары барлық төлемдер бойынша, негізгі қарыз бен сыйақы сомасын қоса алғанда, тұрғын үй және тұрғын үйге жатпайтын жылжымайтын мүлік объектілерін сатып алу құқығымен жалдау, сатып алу, сату мәмілелері бойынша, айыппұл мен өсімақы есептемей, алдағы 3 айда (сәуір-мамыр-маусым) төлемдерді кейінге қалдыру туралы шешім қабылдады», – деп хабарланды рәсми мәлімдемеде.

Белгілі болғандай, борышкерлер мемлекеттік операторларға жеке кабинет, telegram-бот сондай-ақ ресми сайт арқылы қашықтықтан хабарласып, өтініш беруі керек. Әр өтініш жеке тәртіппен қаралады.

«Барлық сұрақтар бойынша call-орталықтар арқылы «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне»: 300, «Қазақстан ипотекалық компаниясына»: +7 800 080 44 48 «Бәйтерек девелопмент» АҚ-ға: +7 7172 79 65 60, +7 800 080 01 01 телефон нөмірлері бойынша хабарласуға болады», – деп жазды «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің» баспасөз қызметі.

Естеріңізге салайық, Ақордада өткен төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халықтың барлық займдары бойынша негізгі қарыз сомасын төлеуді тоқтатуды тапсырды.

«Біріншіден, төтенше жағдай кезеңінде бұған дейін қабылданған айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептеуге тыйым салумен қатар халықтың барлық займдары бойынша негізгі қарыз бен сыйақы сомасын төлеуін тоқтата тұру қажет. Банктерден толық түсіністік пен азаматтық ынтымақтастық күтемін», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысының мәлімдеуінше, ел азаматтары қаржылық қиындықтан құтылу үшін ломбардтарға, онлайн кредиторларға, микроқаржылық ұйымдарға жүгінетін болған.

«Азаматтарды алдауға жол беруге болмайды. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне, бас прокуратураға, ақпарат және қоғамдық даму министрлігіне заңнаманың сақталуын тексеру бойынша ауқымды акция жүргізуге және заң бұзушыларды жария түрде жазалап, мұны БАҚ пен әлеуметтік желілерде барынша көрсетуді тапсырамын. Бұл қазақстандықтар қиын-қыстау жағдайда өздерінің құқықтарын мемлекет қатаң қорғайтындығын білу үшін қажет», – деді Президент.

Абылай Бейбарыс

Ипотекалық несиенің салықтық шегеріміне шектеу қойылады

118 айлық есептік көрсеткіштен аспайтын сыйақыдан ғана салық шегерімі жасалады.  

30 Қаңтар 2020 19:15 6604

Ипотекалық несиенің салықтық шегеріміне шектеу қойылады

Былтыр мемлекеттік кірістер комитеті 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке тұлғалардың екінші деңгейлі банктерден немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын қаржы ұйымдарынан алған ипотекалық несиесінің ай сайынғы төлемінің сыйақысынан салық шегерімі жасалатынын жариялады. Биыл бұл операцияның 2021 жылдың 1 қаңтарына ауыстырылғаны және салық шегеріміне шектеу қойылатыны белгілі болды.

Бұқара білетіндей, бүгінгі таңда «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-дан

алынған ипотекалық несиенің ғана сыйақысы шегеріледі. Салық шегеріміне қол жеткізу үшін жұмыс орнының есеп бөліміне 3 құжат өткізу қажет. Бірінші, «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкімен» жасалған ипотекалық тұрғын үй қарызы туралы шарт, екінші, сыйақы көрсетілген ипотекалық тұрғын үй қарызын өтеу кестесі, үшінші, қарыз бойынша сыйақының төленгенін растайтын түбіртек.

2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап ел аумағында қаржылық қызмет көрсететін барлық банктер ипотекалық несиенің ай сайынғы төлемінің сыйақысын қайтаруға міндетті болады. Алайда олар ипотекалық несиенің 118 айлық есептік көрсеткішінің сыйақысынан аспайтын мөлшердегі қаражатқа ғана салық шегерімін жасайды. Әзірше 2021 жылы бір айлық есептік көрсеткіш қанша болатыны белгісіз. Сондықтан нақты қанша теңгеден салық шегерімі жасалатын тап басып айту қиын. Бір анығы екінші деңгейлі банктер 2021 жылы бір айлық есептік көрсеткішті 118 айлық есептік көрсеткішке көбейткенде шыққан ақшаға ғана салық шегерімін жасайды.

Бұл жерде мәселе салық шегеріміне қойылған шектеуден туып отыр. 118 айлық есептік көрсеткіш қалай, неге, не үшін белгіленді? Бұл бастама салық кодексіне қандай мақсатпен енгізілді?

«Бірінші несие бюросы» ЖШС мәліметінше, 2019 жылдың басында елде 247,7 мың ипотекалық келісімшарт болған. Мұндай несиелердің портфелі 1,4 трлн теңгені құраған. Есептеулер ипотекалық несиенің орташа мөлшері 5,25 млн теңгеден 5,65 млн теңгеге дейін құбылатынын және ретроспективті талдау барысында төмендеу үрдісі бар екенін көрсеткен. Яғни тұрғын үй заемының орташа мөлшері жылдан жылға тұрақты түрде төмендеп келеді.

Ипотекалық несиелердің мөлшері эволюциялық жолмен азайып жатыр, оған сырттан ықпал етіп, қандай да бір шектеу қоюдың қажеті жоқ.

Абылай Бейбарыс