/img/tv.svg
RU KZ
DOW J 29 354,08 Hang Seng 28 025,19 FTSE 100 7 564,27 KASE 2 337,32 РТС 1 630,70 Мыс 6 165,25
Ауа райы:
-6Нур-Султан
-1Алматы
DOW J 29 354,08 Hang Seng 28 025,19
FTSE 100 7 564,27 KASE 2 337,32
РТС 1 630,70 Мыс 6 165,25
7 айда 55 849 пәтер тапсырылды

7 айда 55 849 пәтер тапсырылды

Ипотека рәсімдеушілердің саны 4,5%-ға өсті.

13 Тамыз 2019 12:34 6980

7 айда 55 849 пәтер тапсырылды

Жыл соңына дейін елімізде 13 млн шаршы метр тұрғын үй салынып, пайдалануға беріледі. Әзірше жоспардың 50%-ы орындалды.

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің мәліметінше, соңғы 7 айда 6,5 млн шаршы метр тұрғын үй бой көтерді.

«Республика бойынша барлығы 55 849 бірлік тұрғын үй тапсырылды. Оның  24 013-і  жеке үй. Еліміздің 7 өңірінде тұрғын үй құрылысы қарқынды жүріп жатыр. Тұрғын үйді пайдалануға беру көрсеткіші бойынша Түркістан облысы көшбастап тұр. Екінші орынға Қызылорда, үшінші орынға Қостанай облыстары орналасқан. Ал Маңғыстау облысы мен Нұр-Сұлтан қаласында тұрғын үйді іске қосу қарқыны сәл төмендеген», – деп хабарлады министрліктің баспасөз қызметі.

Белгілі болғандай, құрылыс бойынша нақты көлем индексі 2019 жылдың соңғы 7 айында 111,5%-ды құраған. Мұнда Қызылорда, Қарағанды, Атырау облыстары үздік үштікке енген. Көрсеткіштің төмендеуі Шымкент қаласында байқалған.  

Естеріңізге салайық, биылғы жылдың I жартыжылдығында Қазақстанда 144 299 үй сатылды. Үй сату көрсеткішінде алматылықтар алда болды. Бұдан кейінгі орындарды Нұр-Сұлтан, Қарағанды қалалары иеленді.

Бірінші жартыжылдықта тұрғын үй бағасы едәуір өсті. Cтатистика агенттігінің дерегінше, алғашқы алты айда еліміздің барлық қалаларында үй орта есеппен алғанда өсім +5%-ға қымбаттады.  

Тұрғын үй нарығында қымбатшылық орын алса да, ипотека рәсімдеушілердің қатары сиреген жоқ. Керісінше, пәтер сатып алу үшін екінші деңгейлі банктерден қарыз алғандардың саны 4,5%-ға өсті. Осылайша ел азаматтары баспаналы болу үшін қаржы институттарынан 1,49 трлн теңге қарыз алды.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қазақстанның қай қаласында пәтер арзан?

Алматы мен Нұр-Сұлтан Сан-Франциско мен Сиднейді және Ванкуверді шаң қаптырып тұр. 

12 Қараша 2019 10:27 4221

Қазақстанның қай қаласында пәтер арзан?

Статистика комитетінің дерегінше, өткен айда тұрғын үй нарығындағы жаңа пәтерлердің сатылымы 1,5%-ға өсті. Ал пәтерді жалға алу ақысы 0,9%-ға қымбаттады.

2018 жылмен салыстырғанда пәтер сату және сатып алу көрсеткіші 21,4%-ға артқан. Нақты санға келетін болсақ, соңғы 10 айда 266 310 пәтер сатылған. Оның ішінде қазан айында 31 092 пәтердің меншік иесі ауысқан.

Бір айда Алматыда - 4 409, Нұр-Сұлтанда - 4 087, Қарағанды облысында - 3 212 пәтердің кілті бір қолдан екінші қолға өткен.
Әдеттегідей, Алматы тұрғын үй бағасы қымбат қалалардың көшін бастаған. Мұнда ауданы 40 шаршы метрді құрайтын пәтерге 15, 7 млн теңге сұралған. Нұр-Сұлтанда мұндай пәтердің құны 13,4 млн теңгені құрайды. Атырауда дәл осындай пәтер - 10,1, Шымкентте - 9,6, Петропавловда - 9 млн теңге тұрады.

Дүниежүзілік банктің Орталық Азиядағы экономисі Уильям Зейтцтің сөзінше, Алматы мен Нұр-Сұлтандағы тұрғын үйлердің бағасы Сан-Франциско, Сидней және Ванкуверде сатылатын үйлердің бағасынан қымбат.

«Адамдар тапқан табысының 30%-ын баспана алуға жұмсауға тиіс. Қазақстандықтарда мұндай мүмкіндік жоқ. Олар еңбекақыларының  30%-ын үй алу үшін жинайтын болса, күнделікті өмірдегі шығынын жаба алмай қалады», – деді Уильям Зейтц.

Біле жүріңіз, Қазақстан бойынша ең арзан бағаға сатылатын пәтерді Қызылорда  қаласынан табуға болады. Бұл шаһарда 1 бөлмелі пәтердің құны 5,5 млн теңге. Айта кетейік, ақтөбеліктер 1 бөлмелі пәтерді - 6, тараздықтар - 6,7, семейліктер - 7,2, павлодарлықтар  - 7,5 млн теңгеге сатып алады.

Уильям Зейтцтің айтуынша, Қазақстанда тұрғын үй бағасының өсуіне құрылыс материалдары бағасының шарықтауы мен теңге бағамының құбылуы себеп болады.

Қазан айында Талдықорғанда баспана бағасы - 2,5%-ға, Павлодарда - 2,3%- ға, Көкшетауда - 2,1%-ға, Петропавлов мен Қостанайда - 1,9%-ға, Қарағанды мен Өскеменде -1, 7%-ға, Семейде - 1,6%-ға,  Атырауда - 1,4%-ға, Нұр-Сұлтанда -1,1%-ға,  Оралда - 1%-ға,  Алматыда - 0,8 %-ға, Шымкент пен Ақтөбеде - 0,5%-ға,  Ақтауда -0,2%-ға өскен.

Абылай Бейбарыс

Дәулет Төлеутайұлы: Баспана алу амалдары жайлы

Тұрғын үй алу үшін не істеу керек? 

14 Қазан 2019 17:13 8348

Дәулет Төлеутайұлы: Баспана алу амалдары жайлы

Сарапшы Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі (ТҚЖБ) және басқа да әртүрлі ипотекалық бағдарламаларды салыстыра отырып, баспананы қай уақытта, қалай алуға болатындығын inbusiness.kz ақпараттық порталына берген сұхбатында сөз етті.

– Өзіңіз жайлы айтып өтсеңіз. Неліктен халық баспана алу туралы сізден кеңес сұрайды? Ондай ақпаратты банк қызметкерлерінен, интернеттегі ресми сайттардан да алуға болады емес пе?

– Бұл жайдан-жай емес. Өзім де бірсыпыра уақыт пәтер жалдап та, бөтен адамдармен бірлесіп те тұрдым. Осы 27 жасыма дейін 35 адаммен ортақ баспана жалдап тұрған екенмін. Далада да қондым. Риэлторға да алдандым. Үйсіз-күйсіз қазақтың күйін кешіп, Алматының «жетім бұрышын» бірнеше күн жағалаған кезім де болды. Мен бұл жағдайды әбден сезінгеннен кейін, осы мәселені өте жақсы білемін.

Баспана алу мақсатында 2014 жылдан бастап Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінде есепшот ашып, депозит жинай бастадым. Арада төрт жарым жыл өткенде алғашқы жарнаға жеткілікті қаражат та жиналды. Армандаған баспанама қол жеткізу үшін банкке барғанымда, «бағалау көрсеткіші», «тұрғын үй заемі», «аралық заем» деген терминдерге тап болдым. Банктен ипотека алу процестерін жан-тәніммен сезіндім. Келісімшартқа қол қойған кезде «шарттық сома» үйдің бағасымен тең болу керектігі тәрізді тетіктерді маған дұрыстап түсіндірмегеніне ашуым келгені бар. Мүмкін банк қызметкері толық ақпарат берген де болар, бірақ банкке барғанда адамдар көбінесе қобалжып, түсінбеген жерін анықтап сұрап алуға жүрексініп отырады. Банктің мысы басады.

Осының бәрі басымнан өткеннен кейін, 2019 жылы баспанаға қатысты жазбалар жаза бастадым. Ол кезде Instagram әлеуметтік желісінде 25 мың ғана оқырманым бар-тын. Оқырмандар бір-бірінен естіп көбейе бастады.

– Баспаналы болу үшін алдымен неден бастаған дұрыс? Мысалы, бір отбасы үлкен қалада пәтер жалдап тұрып жатыр делік. Табысы пәтер ақысы мен күнделікті шығынынан аспайды. Мойынында шағын кредиттері тағы бар. Сең қозғалуы үшін не істеу керек?

– Ең бастысы, адамның мақсаты, ниетінің дұрыс болуы. Мақсат – үй алу екенін адамдар жақсы түсінуге тиіс. Соған сай еңбек ету, әрекет ету маңызды. Көптеген адамдар есепшот ашады да, ақша жинамай жүре береді немесе «тойға, басқаға қажет» деп ақшасын қайта шешіп алады. Олай болмауы керек! Алғашқы мақсатыңыз үй екенін ұмытпаңыз! Тек қана үй! Үй, үй, тағы да үй!

Келісемін, Алматыдан, Нұр-Сұлтаннан пәтер алу үшін үлкен сома қажет. Бір бөлменің өзін алу үшін 10-12 млн теңге жинау керек. «Айлығыңыз шайлығыңыздан аспай отырса да, 5-10 мыңнан ақырындап жинай беріңіз» дер едім. Кішкене ақша жинақталса, адам басқаша ойлай бастайды. Жиналған ақшаны көбейту үшін қосымша табыс көздерін іздейді. Мен үнемі айтамын: бос жатпаңыз, бір жұмыс істесеңіз, екіншісін де істеңіз, екіншісі болса, үшінші табыс көзін табыңыз. Мен Instagram әлеуметтік желісінде постар жазып, адамдарға жеке кеңестер беріп, қосымша марафондар өткізіп тұрамын. Бұл да мен үшін қосымша табыс. Әйтпесе, негізгі жалақы алып отырған жерім тоғыз жылдан бері телевизия саласы. Сондықтан қайтсе де қосымша жұмыс табуыңыз қажет.

– Бүгінгі өзекті деген ипотекалық бағдарламаларды салыстырып берсеңіз. Ең тиімді ипотека қайсысы? Алушыларға қандай талап қойылады? Қай банктің талабы жеңілірек?

– Ең негізгі айтылатыны Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі, «7-20-25» және «Баспана хит». Әр банктің, әр бағдарламаның қоятын өз талаптары бар. Мысалы, «7-20-25» бойынша тек жаңа үй ғана алсаңыз, «Баспана хитте» қайталама нарықтан аласыз. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі арқылы жаңа үйден де, екінші нарықтан да алуға болады. Бірақ өзінің ішкі процестері бар. Егер, қолыңызда 20% болса «Нұрлы жер» бағдарламасының үйін аласыз. Ал егер 50%-ына жететін қаражатыңыз болса, қайталама нарыққа көз саласыз. «Өз үйім» бағдарламасы аясында жаңа үйлер алуға мүмкіндік қарастырылған. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінде бағалау көрсеткішін 16-ға жеткізсеңіз, табыс көзін растамай пәтер алуға болады. Әрқайсысының пайызы әртүрлі, артықшылықтары мен кемшіліктері де бар.

Егер үш жыл тұрақты салым салып, қаржы жинақтай алсаңыз, Тұрғын үй құрылыс жинақ банкін кеңес етер едім. Ол банкте 5%-бен баспанаңызға қол жеткізесіз. Ал үй тап қазір керек десеңіз «Баспана хитпен» 11%-ға алуға болады. «7-20-25» аты айтып тұрғандай – 7%.

– Дегенмен де алғашқы жарнасыз, кепілге қоятын мүліксіз ипотека алуға бола ма?

– Екінші деңгейлі банктердің өзінің ипотекалық бағдарламалары бар. Олардың пайыздары 18%, 25%. Ол деген, берешегіңізді жапқанша алатын үйіңіздің бағасы бірге-бірден асып кетеді деген сөз. Пайызы ең төмен деген «Орда» ипотекалық бағдарламасы 12%-14% арасында. Ол бағдарлама бойынша бастапқы жарна қарыз алушыға немесе үшінші тұлғаға тиесілі жылжымайтын мүлік түріндегі қосымша кепілмен ауыстырылуы мүмкін.

– Болашақ ипотека алушы Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі немесе басқа да ипотекалық бағдарламаларға қатысты ең маңызды не нәрсені білуі керек?

– Жалпы, ипотека алу үшін ақша жинау керек. Өкінішке қарай, көптеген отандастарымыз 10-15 жыл пәтер жалдап тұрып жатады. Үш жыл деген көзді ашып-жұмғанша өте шығатын уақыт. Есепшот ашқаннан кейін, ақша салуды бастау керек. Кей азаматтар ақша жинамай жүреді де, үшінші жылы ғана қимылдай бастайды. Ол дұрыс емес. Уақтылы салым салып отырсаңыз, бағалау көрсеткішіңіз өседі. Көпшілігінің жинақтау уақыты бар да, ақшасы жоқ. Кей адамдар қаражатын ТҚЖ банкіне салмай, басқа банкте жинап, бірден салғысы келеді. Олай да болмайды. Жинақтау уақыты маңызды. Уақыт пен ақша қатар жүреді. Бағалау көрсеткішінің өскенін қалайсыз ба, үй керек пе – ақша жинаңыз.

Қалада тіркеуде тұру туралы айтар болсақ, қазір тіркеу мәселесін жеңілдетіп жатыр. Мысалы, егер қажетті соманың 50%-ын жинасаңыз немесе «Өз үйім» бағдарламасына қатыссаңыз қалада тіркеуде тұру міндетті емес. Дегенмен де, «Нұрлы жер» бағдарламасы арқылы Алматы және Нұр-Сұлтан қаласынан баспана алғыңыз келсе, екі жылдық тіркеу міндетті түрде керек.

– Қажетті қаржыны жинадық делік. Баспана алуға жылдың қай мезгілі қолайлы? Жылжымалы мүлік нарығында бағаның маусымдық өзгерістері болып тұра ма?

– Баға оңып тұрған жоқ. Жыл сайын өсіп жатыр. Былтырғымен салыстырсақ, елімізде жылжымайтын мүліктің бағасы биыл 4-4,5%-ға өскен. ҚР ҰЭМ статистика комитетінің ресми ақпаратына сүйенсек, тұрғын үй бағасының өсуі бойынша Қостанай, Алматы, Шымкент, Петропавл қалалары көш басында тұр.

Жылдың нақты бір маусымы үй алуға қолайлы деп айтуға келмейді. Себебі тұрғын үй нарығының қозғалысына серпін беретін бағдарламалар жылдың әртүрлі уақытында бола береді. Мысалы, мамыр айында «Әскери баспана» бағдарламасы басталды, шілде, тамыз айында «Бақытты отбасы» қосылды. Сәйкесінше, жылжымайтын мүлікке деген сұраныс туып, баға да өсті. Егер салыстырмалы түрде айтар болсам, қаңтар, ақпан айында бағаның төмендейтіні сәл де болса сезілетін сияқты. Себебі қыста көп адам үй іздемейді, әрі жаңа жылдың басында адамдар үміт күтіп, нарықта сұраныс азяды.

– Сұхбатыңызға көп рахмет.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: