2026 жылғы мерейтойлық Almaty Marathon жарысына қатысу жарналарының бір бөлігі "Әлемді көремін" жобасы аясында Алматы қалалық перинаталдық орталығына нәрестелерді тексеруге арнайы бейімделген бірегей офтальмологиялық томограф сатып алуға бағытталады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
15-ші Almaty Marathon жарысы 27 қыркүйек күні өтіп, 66 елден келген 16 000 қатысушыны біріктірді.Марафонды ұйымдастырушы "Бірінші болу – батылдық" корпоративтік қоры "Әлемді көремін" қайырымдылық жобасын AYALA қайырымдылық қорымен бірлесіп жүзеге асырады.
Осы уақыт ішінде марафонды ұйымдастырушы 30-дан астам қайырымдылық жобасын жүзеге асырып, оларға 500 миллион теңгеден астам қаражат бөлді. Алғашқы бастамалар спорт алаңдарын жабдықтауға және ерекше қажеттіліктері бар балаларға көмек көрсететін мекемелерге оңалту жабдықтарын сатып алуға бағытталды. Бүгінде қор қызметінің басым бағыттарының бірі – балалардың денсаулығын сақтау, атап айтқанда, нәрестелер арасында мүгедектіктің алдын алу. Соңғы екі жылда AYALA қорымен бірлесіп, үш медициналық жобаны жүзеге асыруға 248,3 миллион теңге бөлінді.
"Балалардың қажетті медициналық көмекті Қазақстанда алуына мүмкіндік болғаны біз үшін маңызды. Сондықтан біз жабдық сатып алумен ғана шектелмейміз: жобаларды дәрігерлермен бірлесіп таңдап, мамандардың біліктілігін арттыруға арналған оқытуды ұйымдастырамыз. Мұндай тәсіл медициналық мекемелерге жаңа технологияларды ендіруге және оларды ұзақ жылдар бойы тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Нәрестелерге арналған офтальмологиялық томограф сатып алу осы жұмыстың жалғасы болмақ. Жаңа жабдықтың арқасында дәрігерлер балаларды өмірінің алғашқы күндерінен бастап тексере алады, ал Қазақстанның әртүрлі өңірлеріндегі балалар қажетті диагностикадан өте алады", – деді "Бірінші болу – батылдық" корпоративтік қорының атқарушы директоры Салтанат Қазыбаева.
Жаңа жабдықтың басты міндеті – көздің торлы қабығының патологияларын, соның ішінде шала туған нәрестелердің ретинопатиясын ерте анықтап, егжей-тегжейлі зерттеу. Қазіргі уақытта дәрігерлер қолданатын офтальмоскопия мен кең өрісті камера торлы қабықтың бетін және қан тамырларының жай-күйін көрсетеді. Ал оптикалық когеренттік томография (ОКТ) торлы қабықтың қабаттық құрылымын көруге және стандартты тексеру кезінде байқалмайтын өзгерістерді анықтауға мүмкіндік береді.
Портативті аппарат жатқан күйдегі нәрестені тексеруге бейімделген, сондықтан баланың қимылсыз отырып, көзін бір нүктеге қадап отыруы қажет емес. Тексеруді жансақтау бөлімінде де жүргізуге болады.
Алматы қалалық перинаталдық орталығының мәліметінше, 2023–2025 жылдары мұнда шала туған 2 169 нәресте офтальмологиялық скринингтен өтті, ал 362 балаға торлы қабықтың патологиясына байланысты лазерлік ем жүргізілді. Жоба есебіне сәйкес, жаңа томограф жыл сайын шала туған шамамен 700 нәрестені тексеруге, сондай-ақ бұрын ем қабылдаған балалардың жағдайын бақылауға мүмкіндік береді.
"Томографтың орнатылуы офтальмологиялық көмектің толық циклін қамтамасыз етеді: бастапқы скрининг пен қосымша диагностикалық тексеруден бастап, емдеу әдісін таңдауға және оның нәтижесін объективті бағалауға дейін. Жабдық торлы қабықтың, көру жүйкесінің және көздің алдыңғы бөлігінің туа біткен және жүре пайда болған патологиялары бар балаларды тексеруге мүмкіндік береді. Барлық зерттеу нәтижелері цифрлық форматта сақталады. Бұл нәтижелерді уақыт өте келе салыстыруға және өңірлердегі әріптестермен телемедициналық кеңес өткізуге мүмкіндік береді", – деді Қазақстанның жетекші балалар офтальмологтарының бірі, жоғары санатты дәрігер-офтальмолог, Орталық Азияның шала туған нәрестелер ретинопатиясы жөніндегі қауымдастығының жетекшісі Әсел Шәріпова.
Орталық дәрігерлерді шала туған нәрестелердің ретинопатиясын ерте анықтау және емдеу бойынша да даярлайды. 2021 жылдан бері мұнда 42 офтальмолог, соның ішінде Қырғызстаннан келген тоғыз маман оқытудан өтті.
"Бүгінде осындай тексеруден өту үшін отбасылар балаларын Ресейден бастап Еуропа елдеріне дейінгі шетелдік клиникаларға апаруға мәжбүр. Мәселе тек бір рет сапарға шығуда емес. Диагноз қойылғаны бірден операция жасау қажет дегенді білдірмейді: ауру кез келген уақытта үдеуі мүмкін, сондықтан баланың көзін жүйелі түрде тексеріп отыру керек. Әр сапар ата-аналар үшін қосымша жол шығынын, қаржылық шығынды және алаңдаушылықты білдіреді. Ал ең кішкентай нәрестелерге тексеру немесе емдеу кезінде наркоз қажет болуы мүмкін. Томограф мемлекеттік клиникаға беріледі. Демек, тексеру отбасылар үшін тегін болып, Қазақстанда қолжетімді болады", – деді AYALA қайырымдылық қорының негізін қалаушы әрі президенті Айдан Сүлейменова.
"Әлемді көремін" жобасының алдыңғы кезеңдерінде қорлар Шымкент қалалық перинаталдық орталығына ретиналдық камера, ал Түркістандағы №3 облыстық перинаталдық орталыққа лазерлік жабдық орнатты. Лазердің көмегімен емді сол жерде жүргізуге болады. Бұған дейін нәрестелерді операция жасау үшін басқа өңірлерге жіберуге тура келетін.
Қорлардың өзге де бірлескен жобаларының қатарында генетикалық қауіптер мен туа біткен патологияларды ерте анықтауға бағытталған Түркістан облысындағы "Бір күндік клиника" және Алматыдағы "Өмірге дем берейік" жобалары бар. Соңғы жоба аясында Қазақстанда алғаш рет балалардағы тамырлық мальформацияларды емдеудің жаңа әдісі енгізілуде.
2025 жылдан бастап "Бірінші болу – батылдық" корпоративтік қоры ұйымдастыратын кез келген жүгіру жарысына қатысу арқылы туғаннан болатын мүгедектіктің алдын алуға бағытталған қайырымдылық жобаларын қолдауға болады. Сондай-ақ жарысқа тіркелу кезінде жүгірушілер қайырымдылыққа кез келген соманы аудара алады. Қазірдің өзінде Turkistan Marathon жарысына тіркелуге болады.
