DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 310,31 Brent 36,55
Билік шерушілердің үнін естіді – Қасым-Жомарт Тоқаев

Билік шерушілердің үнін естіді – Қасым-Жомарт Тоқаев

«Елде әлеуметтік мәселелердің барын жасырмаймын».

14 Маусым 2019 14:24 2069

Билік шерушілердің үнін естіді – Қасым-Жомарт Тоқаев

Автор:

Фархат Әміренов

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Euronews телеарнасына сұхбат берді. Телеарна тілшісі Мемлекет басшысынан ел ішіндегі толқулар туралы сұрады.

«Шерушілерге келер болсақ, иә олар шын мәнінде көшеге наразылық танытуға шықты. Қазір олардың талабын сараптамадан өткізу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Негізінен талаптар әлеуметтік сипатқа ие. Елде әлеуметтік мәселелердің барын жасырмаймын. Мәселелердің бәрі халықтың кедейленуінен туындап отыр. Олар үкіметтен жинақталып қалған әлеуметтік-экономикалық проблемаларын шешіп беруді талап етуде. Билік мұны естіді. Жұмыс істейтін боламыз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Ел Президенті наразылыққа шыққандар арасында тәртіп бұзған, бірақ қоғамдық қауіпсіздікке нұқсан келтірмеген адамдар барын айтты және олардың бәрі жуық арада босатылады деп сендірді.

Сондай-ақ ол кездейсоқ адамдардың да қамауға алынғанын жеткізді.

«Олардан кешірім сұрап, қамаудан жеделдетіп шығарамыз. Бұл мәселе шешілетін болады», – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев «президент сайлауы әділ өтпеді» дейтін адамдарға қатысты да пікір білдірді.

«Олар әділ өтпеді деп есептейді. Ал мен сайлау әділ өтті деген пікірдемін», – деді Мемлекет басшысы.

Президент елдегі наразылықтар заңсыз ұйымдастырылатын болса, олардың бәрі тоқтатылатын мәлімдеді.

«Заңсыз наразылықтардың бәрі тоқтатылады. Бас прокуратура көшедегі мұндай жиындардың заңсыз екенін бірнеше рет ескертті. Рұқсат етілмеген митингілер, тәртіпсіздіктер мұндай акцияларға қатысқысы келмейтін адамдарға кедергі келтіреді», – деді Президент.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Митинг өткізуге рұқсат етілмейтін себептердің тізімі жасалып жатыр

Әр ауданда бейбіт шеруге арналған орын мен балама учаске бөлінеді.  

12 Ақпан 2020 18:40 1100

Митинг өткізуге рұқсат етілмейтін себептердің тізімі жасалып жатыр

Әділет министрлігінде бейбіт жиын өткізу және ұйымдастыру туралы заңнамалық актілерге енгізілетін өзгерістер талқыланды.

Жаңа талап бойынша бейбіт жиынға қатысушылар саны 250 адамнан аспаса, мемлекеттік органдардан рұқсат алу қажет емес делінген. Тек жазбаша ескертсе жетіп жатыр. Бірақ жиын өткізуге арналған орындарда  ғана өтуі тиіс. Ал қатысушылар саны 250 адамнан асатын болса, жергілікті әкімдіктен рұқсат алу қажет болады.

Ақпарат және қоғамдық даму вице-министрі Данияр Исиннің айтуынша, жаңа заң жобасында бейбіт жиынға рұқсат берілмейтін жағдайлардың тізімі жазылыпты.

«Бұған дейінгі заңда митингке рұқсат беруден бас тарту форматы шұбалаңқы болған еді. Ереже мен талаптарды жергілікті мәслихаттар бекітіп келді. Қазіргі заң жобасында нақты тізім бар. Бірінші, әскери, төтенше жағдайлар кезінде, терроризмге қарсы шаралар кезінде жиынға рұқсат берілмейді. Екінші, егер тұлға конституциялық құрылымға, аумақтықтық тұтастыққа қарсы әрекеттерге үндесе, нәсілдік, діни таптық араздыққа шақырса, аталған прицнциптер бейбіт жиынға рұқсат беруден бас тартуға негіз болады», – деді вице-министр.

Министрлік өкілі заң жобасында бейбіт жиынға арналған орынның бос еместігін сылтау етіп, рұқсат беруден бас тартқан мемлекеттік органдарға жауапкершілік шаралары қарастырылғанын айтады.

«Егер митинг жоспарланған орында сол уақытта басқа шара өтетін болса, мемлекеттік орган ол жерге ұқсас балама орын ұсынуға міндетті. Яғни, басқа шараны сылтауратып, рұқсат беруден бас тарта алмайды. Заң жобасында әр әкімшілік ауданға бір балама орын қарастырылған. Мысалы, Нұр-Сұлтан қаласында 4 аудан бар десек, төрт балама орын болуы керек. Егер митинг өткізушілер көше бойымен шеру өткізігісі келіп, нақты маршруттың жобасын берсе, жергілікті атқарушы орган қоғаммен талқылай отырып, аталмыш көшелерді жабады. Рұқсат алу осындай жағдайлар үшін міндеттеліп отыр. Яғни қозғалыс тоқтамас үшін жабылған көшелерге балама маршруттар дайындалуы керек», – деді Данияр Исин.

Есімжан Нақтыбайұлы

Жаңаөзенде 3-тен артық адамға жиналуға тыйым салынады

Осыған қатысты Жаңаөзен қалалық мәслихаты шешімінің жобасы жарияланды.

22 Қыркүйек 2019 12:55 3852

Жаңаөзенде 3-тен артық адамға жиналуға тыйым салынады

Жергілікті өкілетті биліктің бұл шешімі «Жаңаөзен қаласында бейбіт жиналыстар, митингілер, шерулер, пикеттер мен демонстрациялар өткізу тәртібін қосымша реттеу туралы» толықтырулар енгізеді. Тиісінше, қалада наразылық акциясын өткізу тәртібі қосымша реттелмек.

«Қоғамдық тәртіпті, сонымен қатар пикетке қатысушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қала әкімдігі бір күнде, бір уақытта және бір объектіде үшеуден аспайтын жеке-дара пикетті өткізуге рұқсат беруі мүмкін», – деп жазылған жаңа құжатта.

Басқаша айтқанда, бір жерде бір мезгілде плакат көтерген тек 3 адам ғана тұра алады. Наразылар саны одан артса, құқық қорғау органдары оларды мәжбүрлеп таратуға заңдық негізге ие болмақ.

Әрине, өзгерістер мұнымен шектелмейді: сол айналдырған 3 адамның өзі бір-бірімен дауыстап сөйлесе алмайтындай қашықтықта тұруға тиіс. Оларға айқайлауға рұқсат етіледі, бірақ рупор сияқты дауыс күшейткіш құралдарды қолдана алмайды:

«Түрлі және дара пикетке қатысушылар бір-бірінен 50 метрден кем емес қашықтықта орналасады. Пикет өткізу кезінде пикет өткізілетін нысанның алдында тұруға, отыруға, көрнекі үгіт құралдарын пайдалануға, пикеттің тақырыбы бойынша қысқа ұрандарды айтуға, ұран сөздерді (өз дауысының мүмкіндігімен) айқайлауға жол беріледі», – делінген мәслихат шешімі жобасында.

Осы шешімнің орындалуын бақылау Жаңаөзен қалалық мәслихатының әлеуметтік-экономикалық даму, бюджет, құрылыс, өнеркәсіп, тұрғын үй және коммуналдық шаруашылығы, көлік және кәсіпкерлік мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелмек.

Дегенмен, елде жүріп жатқан өзгерістерге байланысты Жаңаөзенде де топ болып наразылық акциясын өткізуге деген талаптар біршама жеңілдетілгелі тұр. Осы мақсатта «Жаңаөзен қаласында бейбіт жиналыстар, митингілер, шерулер, пикеттер мен демонстрациялар өткізу тәртібін қосымша реттеу туралы» қалалық мәслихаттың 2016 жылғы 16 мамырдағы №2/26 шешімінің күші жойылмақ.

Оның орнына дәл осындай атауы бар жаңа шешім жобасы дайын етілген. Бұл екі құжат арасында біршама айырмашылықтар бар.

Мәселен, қолданыстағы №2/26 шешімде наразылық акциясы бейберекетсіздікке ұласса, күш қолданылатыны ескертіледі: «Іс-шараны тоқтату туралы нұсқауды орындамаған жағдайда, ішкі істер органдарының қызметкерлері іс-шараны тоқтату бойынша қажетті шараларды қабылдайды. Көрсетілген іс-шараны тоқтату тәртібі жаппай тәртіпсіздік, бүлік шығару, өрт салу және шұғыл әрекеттерді қажет ететін басқа да жағдайларда қолданылмайды. Мұндай жағдайда іс-шараны тоқтату Қазақстан заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады».

Енді үрей тудыратын бұл қатаң сөздер митинг ережелерінен алып тасталады.

Қолданыстағы тәртіп бойынша қала әкімі тек «қоғамдық қауіпсіздікті, адамдардың құқықтары мен бостандықтарын, сондай-ақ көліктің, инфрақұрылым нысандарының қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсатында» ғана емес, тіпті «елдегі айтулы күндер мен оқиғаларды ұйымдастыру және өткізу қажеттілігі үшін» деген сылтаумен де өзге бейбіт жиналыстарды, митинг-шерулерді, пикеттер және демонстрацияларды өткізуге тиым сала алады. Жаңа шешіммен бұл «мерекелік» негіз де жойылмақ. Яғни, жаңаөзендіктерге айтулы күндер мен мейрамдарда да наразылық шарасын ұйымдастыруға рұқсат етілуі мүмкін.

Күші жойылады деп күтіліп отырған қазіргі жалпы ережелерде ұйымдастырушылар бойынша да бірқатар шектеулер бар. Мәселен, сот шешімімен әрекеті қабілетсіз немесе әрекет қабілеттілігі шектеулі деп танылған тұлғалар, сондай-ақ соттың үкімімен бас бостандығынан айыру орындарындағы тұлғалар наразылық ұйымдастыра алмайды.

Сонымен қатар, заңмен белгіленген тәртіпте тоқтатылған немесе тыйым салынған не таратылған саяси партиялар, басқа да қоғамдық бірлестіктер және діни бірлестіктер, олардың аймақтық бөлімдері мен басқа да құрылымдық бөлімшелері ұйымдастырушы бола алмайды.

Ал қалалық мәслихат шешімі жобасымен бекітілетін жаңа ережелерде бұл жоқ. Оның орнына «жиналыс, митинг, шеру, пикет немесе демонстрация өткізу туралы өтінішті 18 жасқа толған Қазақстан азаматтарының жекелеген топтарының, еңбек ұжымының, қоғамдық бірлестіктердің уәкілді адамдарының беруіне» жол ашылады. 

Жанат Ардақ

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: