/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 26 649,02 РТС 1 386,20
Hang Seng 26 826,59 FTSE 100 6 796,29
KASE 2 302,72 Brent 51,66
Facebook махаббат белесін бағындырмақ

Facebook махаббат белесін бағындырмақ

Facebook компаниясының әлемнің 19 елінде жұмыс істейтін танысу қызметі бейсенбі күні АҚШ-қа да жетті. Бірақ, талай жыл бойы қолданушылардың жеке мәліметтеріне қол сұққан әлеуметтік желіге адамдар өзінің құпия өмірін аманат ете ала ма? 

07 Қыркүйек 2019 10:35 7289

Facebook махаббат белесін бағындырмақ

Автор:

Арыс Әділбекұлы

«Фейсбуктың» танысу қызметі Facebook Dating деп аталады. Ол бүгінде Бразилияда, Канадада және әлемнің 17 елінде жұмыс істеп жатыр. Ал, бейсенбі күні бұл қызмет АҚШ-қа да жетті.

Өзінің сандық валютасын жасауға кірісіп, электрондық коммерцияға ден қойған Facebook үшін махаббат – адам өмірінің барлық аспектілерін қамтуға бағытталған тағы бір қадам.

Жаңа қызметтің функциялары Tinder, Bumble тәрізді танысу сайттарына ұқсас. Алайда Facebook олардан бәрібір ерекшеленетінін мәлімдеп отыр. Қолданушының танысу профилі негізгі профилінен бөлек болады. Бірақ ол достарға қосылуға мүмкіндік береді.

Facebook-тің танысу қызметі мобильдік телефонда тегін әрі жарнамадан ада болады. Компанияның құпияны сақтау жөніндегі директорының орынбасары Роб Шерманның айтуынша, Facebook жеке деректерді қорғау жүйесін «нөлден бастап» жасады.

Бірақ бұл сайттың пайда табуды көздемейтініне кейбір қолданушылар сенбейді.

«Facebook танысу қызметін ақша табу үшін ашты. Күндердің-күнінде ол құпияны сақтау туралы уәдесінен тайқып, қысымға шыдамай, пайдаға бет бұрмайтынына кім кепіл. Мысалы,  Facebook менің танысудан не қалайтынымды саудаға айналдырып, жеке өміріме тіпті қол сұғуы әбден мүмкін ғой», - дейді Индиана штатының тұрғыны Сет Картер «Ассоушиэйтид пресс» агенттігіне берген сұқбатында.  

Facebook болса, мұның ешқайсына жол бермейтініне мәлімдеп үлгерді. Дегенмен, Картердің алаңдауы негізсіз емес. Биыл жазда Марк Цукерберктің компаниясына АҚШ-тың Федералдық сауда комиссиясы жеке өмір туралы заңды бұзғаны үшін рекордтық 5 млрд доллар айыппұл салды. Сонымен қатар бұл желі сайлаумен байланысты жалған ақпарат таратуға жол бергені үшін жіті тергеуге тартылып отыр.

Facebook Dating қызметі онлайн-танысу нарығы өркендеген шақта іске қосылды. Pew Research Center компаниясының зерттеуіне қарағанда, 2016 жылы Америкада ересектердің 15 пайызы махабаттын табу үшін интернеттің көмегіне жүгінген. Ал, 2005 жылы олардың саны бір пайызға да жетпеген екен.

Кейбір зерттеушілердің пікірінше, қазір бұл нарық толық жауланды деуге болады. Бүгінде тек қана «табысқа ұмтылған амбициялы» адамдарды, фермерлерді, діни топтарды, қарттарды және тағы басқаларды бір-бірімен табыстыратын танысу порталдары өте көп.

Бас директор Цукербергтің мәлімдеуінше, «Фейсбуктің» танысу қызметі «байланысқа ғана емес, елеулі әрі ұзақмерзімдік қатынастар» орнатуға арналған. 

Жоғарыда атап өткендей, қолданушының «Фейсбуктегі» танысу парақшасы негізгі профилінен бөлек ашылады. Оған оқыған мектебің, жұмысың туралы деректерді жазу оңай. Сонымен қатар, сол детальдарды әрлеуге немесе жасыруға және оларға «инстаграмнан» 36 фотоға дейін қосуға болады. 

Тағы бір айта кететін жайт, Facebook-тің негізгі қызметіне тіркелу үшін 13 жасқа толу талап етілсе, танысу функциясынан аккаунт ашу үшін жасыңыз 18-ден төмен болмауы керек және Facebook Dating өздерін «бойдақпын» деп атағандарға қызмет көрсетумен шектеліп қалмақ емес.

Facebook Dating қолданушының жасын көрсетіп, фамилиясын жасыра алады. Ал, біреу ұнаса жүрек иконасын, ұнамаса  “X″ белгісін қоюға болады. Бұған қоса, мұнда қолданушыға серігін Match сайтындағыдай мүдде ортақтығы бойынша немесе негізгі сөздермен іздеуге рұқсат берілмейді. Қысқасы, танысушы Facebook ұсынған қызметпен ғана шектеледі. Сондай-ақ, Tinder тәрізді Facebook Dating де қолданушыға келесі адамға өтпес бұрын, біреудің ұнайтынын немесе ұнамайтынын білдіруді ұсынады.

Facebook-тегі танысу қызметі достарды өзіңізге үйлесетін адам ретінде ұсынбайды және қолданушының танысу профилі негізгі жаңалықтар лентасы мен достарға көрінбейді. Сонымен қатар, Facebook адамдардың танысу профилінен алынған ақпаратты жарнамаға пайдаланбайтынына және Facebook Dating-де жарнама мүлде болмайтынына сендіріп отыр.

Facebook танысушыға оффлайн режимінде ұнаған адамымен кездесуге және онымен қызығатын дүниелерімен бөлісуге көмектесу үшін осы әлеуметтік желідегі топтар мен оқиғалар негізінде сәйкестіктерді де ұсынатынын мәлімдеді.

Facebook пен Instagram-дағы достарын ұнатып қалатын жандар болады. Facebook оларға тоғыз түрлі «махаббат құпиясын» ұсынып отыр. Егер ол адамдар бір-біріне сүйіспеншілігін білдіргісі келсе, Facebook Dating бұл жайтты екі жаққа да ескертеді. Ал, керісінше жағдайда ғашықтық жасырын күйінде қалады.

Facebook-тің қолданушылардың жеке мәліметтеріне қатысты тарихын ескерсек, сол ақпараттың көпке тарамайтынына толық сенім жоқ. Сондықтан, танысушылар өзі туралы деректер көпке жайылып кетсе, ұялуға әзір болуы тиіс.

Арыс Әділбекұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Facebook өз ақшасын шығара алмауы мүмкін

G-7, G-20 елдері мен Еуропа «Либраны» мемлекет тәуелсіздігі мен әлемнің монетарлық саясатына төнген орасан қауіп деп есептейді.

19 Қазан 2019 17:00 3536

Facebook өз ақшасын шығара алмауы мүмкін

Еуропаның ірі державалары Facebook компаниясының сандық валютасына тосқауыл қою үшін күш біріктіріп жатыр. Өйткені, бұл ақша аймақ елдерінің егемендігіне қауіп төндіріп тұр. Мұны жұма күні Францияның экономика министрі Брюно Ле Мэр мәлімдеді.

Америкалық технологиялық алыптың электрондық төлем құралына осыған дейін Италия мен Германия да қарсылықтарын білдірді. Сонымен қатар, қазанның 18-де «Үлкен жиырмалық» мәлімдеме таратып, Facebook жасап жатқан Libra валютасы көлеңкелі жолмен ақша аудару, алаяқтық, заңсыз қаржыландыру тұрғысынан әлемге «үлкен қауіп» төндіріп тұрғанын ескертті.

Италия, Германия, Франция таяу апталарда «либраға» қарсы бір шара қолданатындарын хабарлады. Оның қандай шара екені әзірге жарияланбай отыр.

«Еуропа мұндай ақшаны қаламайды. Өйткені, ол тәуелсіздігімізге қауіпті. Біз қандайда бір жекеменшік компанияға егемен мемлекеттердің монетарлық билігін бермейміз. Facebook пен үкіметтердің басты айырмашылығы сол, біз демократияның бақылауындамыз, халықтың бақылауындамыз», – деді Ле Мэр Халықаралық валюта қоры мен Әлемдік банктің Вашингтонда өткен бірлескен отырысында.

Бейсенбі күні «Үлкен жетілік» елдері де stablecoin немесе «тұрақты монета» деген атпен танымал Libra тәрізді кез-келген сандық ақшаның айналымға енбес бұрын сенімді құқықтық негізге ие болуы қажеттігін атап өтті.

Мэр тәрізді Германия қаржы министрі Олаф Шольц те Libra-ға өте күмәнмен қарайтынын мәлімдеп отыр.

«Мен де мұндай ғаламдық валютаға рұқсат бермеуге жақтаспын. Себебі, ақша саясаты – демократиялық мемлекеттің құзырындағы мәселе», – дейді немістің бас қаржыгері.

Дегенмен, ол халықаралық төлемдерді едәуір қарапайым, арзан әрі жылдам ететін банктік реформаның қажеттігін мойындайтынын жоққа шығармады.

«Либрадан» Visa мен Mastercard бас тартты

Бұл валюта жобасымен жұмыс істеуге әу-баста әлемнің 30-ға жуық компаниясы келісім берген еді. Жақында олардың саны 21-ге дейін азайды. Одан бас тартқан фирмалардың ішінде Visa, Mastercard, eBay, Stripe, PayPal және Bookings Holdings онлайн-туристік кәсіпорны бар.

Libra Қауымдастығы болса, өзін оқшаулауды тоқтатуға тырысып, мемлекеттердің алаңдаушылығын ескеруге уәде беріп отыр.

«Қайталап айтқым келеді, біз құқық жайлы сұрақтарға жауап беру үшін реттеуші органдармен жұмыс істеуды басты назарға алып отырмыз. Және де қажет деген барлық кепілдіктерді қамтамасыз ете аламыз», - дейді осы қауымдастықтың басқарушы директоры Бертранд Перес «Ассоушиэйтид пресс» агенттігіне берген сұқбатында.

Бірақ, франциялық министр Мэрдің айтуынша, Facebook-пен ынтымақтасуға жол берілмейді және де бұл әлеуметтік желі өзінің криптовалютасын әлемнің резервтік валюталарымен байланыстыруды жоспарлап отыр.

«Facebook долларды немесе еуроны көбірек немесе азырақ қолданып, осы әдіспен долларды немесе еуроны негізгі төлем құралы ретінде қолданатын елдердің саудасы мен өнеркәсібіне тікелей ықпал еткісі келеді. Бұндай жағдай монетарлық саясат пен үкіметтің тиімділігіне зиянды. Facebook сияқты жекеменшік компаниялардың қолына ақша саясатын беріп қоя аламыз ба? Менің жауабым айқын: жоқ», – дейді ол.

Бірақ, ол Францияның Еуропа шеңберіне сандық валюта жасауына қарсы емес. Мэрдің ойынша, Facebook тәрізді жекеменшік компаниялардың бақылауындағы криптоақшаны қабылдау дұрыс емес. Айта кетсек, планетада бұл желіні қолданушылар саны қазір 2 миллиардтан асып отыр.

Libra ассоциациясы өткен дүйсенбіде іске қосылды. Бұл валютаның негізін қалаушы 21 компания құрамына Uber, Spotify, Farfetch және блокчейн операциясымен айналысатын Anchorage, Xapo, Coinbase тәрізді фирмалар кірді.

«Үлкендердің» позициясы

Жұма күні әлемнің ең ірі индустриялдық экономикалары кіретін «Үлкен жиырмалық» елдерінің қаржы министрлері «Либра» секілді криптовалюталарды қатаң бақылау туралы келісімге қол жеткізді. Мұның

алдында «Үлкен жетіліктің» жұмыс тобы дәстүрлі ақша мен активтерге негізденлетін сандық валюталар кең қолданысқа енетін болса, әлемнің монетарлық жүйесі мен қаржылық тұрақтылығы қауіпке душар болатынын білдірді.

Жапония банкінің төрағасы Харухико Кюрода айтқандай, G20 бұндай ақшаларды реттеу жөніндегі дебаттарды таяуда бастайды.

«Саясаткерлер «тұрақты монеталардан» төнетін түрлі қауіптерге алаңдап отыр. Ол проблемалар шешілмейінше, криптовалюталар шығарылмауы тиіс», - дейді Кюродо.

«Рейтер» агенттігінің хабарлауынша, бұндай ұстанымдар Facebook компаниясының 2020 жылы Libra-ны іске қосу мүмкіндігін азайтады.

Арыс Әділбекұлы

Facebook 2020 жылы сандық ақшасын іске қоспақ

Әлемнің ең үлкен әлеуметтік желісі былтыр өзінің криптовалютасын жасау үшін құпия жұмыс жүргізген.

25 Мамыр 2019 14:14 2780

Facebook 2020 жылы сандық ақшасын іске қоспақ

Instagram мен WhatsApp-тың иесі, әлеуметтік желілер алыбы өзінің электрондық ақшасын жасамақ деген қауесет былтыр тарады. Америкада орын тепкен Facebook компаниясы осыдан 10 жыл бұрын да осындай валюта шығарамын деп сәтсіздікке ұшыраған. Бірақ, ол кезде оның қолданушыларының саны қазіргідей 2 миллиардтан асқан жоқ еді.

Бірер күн бұрын Financial Times газеті хабарлағандай, Facebook-тің жоғары лауазымды менеджерлері осы желінің криптовалюта жасаушылар командасымен кездесіп, сандық төлем жүйесін жариялау мәселесін талқылаған. Компания GlobalCoin деп аталатын виртуалдық ақшаны әлемнің он елінде 2020 жылдың басында іске қосады деген болжам бар. Ал, BBC-дің мәліметінше, Facebook бұл ақшаны осы жылдың соңында сынақтан өткізе бастайды.

Financial Times басылымының өзге бір дерегінде, Facebook-тің құпия тобы GlobalCoin валютасын жасау үшін былтыр жасырын жұмыс істеген. Болжамдарға қарағанда, оның сандық ақшасы қолданушыларға компания платформасы арқылы зат сатып алуға немесе ақша жіберуге ғана емес, сол платформадан тыс жерде де төлемдерді жүзеге асыруға мүмкіндік бермек.

Facebook-тің өзіндік сандық валютасын іске қосу амбициясы өткен жылы желтоқсан айында мәлім болды. Ал, биыл сәуірде бұл әлеуметтік медиа Швейцарияда Libra деген компанияны тіркеген. Ол фирмаға жүктелген негізгі міндеттер – төлемдер мен мәліметтерді сараптайтын бағдарламаны, инфрақұрылымды дамытып, блокчейн технологиясы бойынша жұмыс жүргізу.  

Сонымен қатар, өткен айда Facebook-тің негізін қалаушы Марк Цукерберг мәлімдегендей, оның компаниясы төлемдердерді мейлінше жеңілдетуге үмітті.

«Біреуге ақша жіберу фото жібергендей оңай болатынына сенемін», – дейді Цукерберг.

Келіссөздер

Осы бағытта Facebook қазір реттеуші органдармен, қаржылық институттармен, онлайн саудагерлерімен, сауда фирмаларымен, сандық ақшаны өзге виртуалдық ақшаға немесе доллар сияқты валюталарға айналдыратын  криптовалюта айырбастаушылармен келіссөздер жүргізіп жатыр. 

BBC таратқан тағы бір ақпаратқа жүгінсек, Марк Цукерберг Англия банкінің басшысы Марк Карнеймен сөйлесіп, АҚШ-тың қаржы министрлігінің өкілдерімен сандық валюта қызметін реттеу жолдарын талқылаған. Сонымен қатар,  Facebook ақша аудару проблемасы бойынша Western Union фирмасымен, саудаға қатысты Чикагодағы Jump, DRW компанияларымен келіссөз жүргізген.

Facebook жетекшісі тіпті Gemini криптовалюталық биржасымен де жоғарыда аталған түйткілдерді талқылады деген мәлімет бар. Айта кетсек, бұл компанияны құрған Кэмерон және Тайлер Винклевосстар бір кездері Цукербергті өзінің әлеуметтік желісі үшін идея ұрлады деп айыптаған еді.

Дегенмен, Facebook те, аталған компаниялар да келіссөздерге қатысты әзірге түсініктеме бермей отыр.

Екінші әрекет немесе Wechat-тың ізімен
Осыдан он жылдай бұрын Facebook желісі Facebook Credits атты қаржы жүйесін ойластырып, өзінің виртуалдық валютасын іске қоспақ болды. Алайда, ол жоба сәтсіздікке ұшырап, екі жылдан кейін мүлде жабылып қалған.

Егер екінші әрекеті сәтті болса, Facebook-тің монеталарымен осы әлеуметтік желі ішінде төлемдер мен транзакцияларды жүзеге асырып қана қоймай, сол тыйындарды сандық әмиянда сақтап, дүкенде жұмсауға немесе дәстүрлі ақшаға айырбастауға болады. 

Дегенмен, Facebook-ті Қытайдың WeChat әлеуметтік платформасының ізімен жүрмек деп сынап отырғандар бар. Өйткені, WeChat-та да қолданушылар ақша жібереді, зат сатып алады, таксиге тапсырыс береді және тағы басқа да қаржылық операцияларды орындай алады.

Wall Street Journal газетінің ақпаратына сенсек, Facebook транзакцияларына қызығушылықты арттыру үшін өз платформасындағы жарнамаларды көрген қолданушыны валютамен марапаттап отыруы мүмкін. Соның нәтижесінде бұл желіде ақшасы мен уақытын көп жұмсайтын адамдар көбейеді деген үміт бар.

Facebook-тің криптовалютасы
Жалпы алғанда, криптовалютаны шынайы өмірде зат сатып алуға, қонақүйдің, тіпті үйдің құнын төлеуге қолдануға болады. Оны онлайн әмиянда сақтап, қажет болған жағдайда анонимді түрде бір қолданушыдан екіншісіне жібереді. Мұндай ақша блокчейн технологиясымен жұмыс істейді.

Блокчейн – компьютерлер желісінде сақталған транзакциялар мен келісімдер туралы ақпараттық блоктар регистрі. Билік пен банктердің ықпалы жүрмейтін бұл ақпаратты тек қолданушылар қауымы ғана көре алады. Ал, Facebook осындай сандық ақша жүйесін енгізе отырып, оны банкте аккаунты жоқ адамдардың да қолдануына жол ашып, қаржылық барьерлерге төтеп беруден, банктермен бәсекеге түсуден, тұтынушылық шығындарды қысқартудан үмітті.

Алайда, блокчейн сарапшысы Дэвид Герардтың ойынша, криптовалюталар құнының құбылмалылығы Facebook империясының GlobalCoin сандық ақшасының жетістікке жету жолына бөгет болуы мүмкін.

«Есі дұрыс адамның үнемі өсіп, құлдырап тұратын ақшамен ісі болмайды», – деді ол таяуда BBC телерадиокорпорациясына берген сұқбатында.

Facebook-ке сенуге бола ма? Бұл да даулы мәселе. Соңғы жылдары Facebook миллиондаған адамның жеке мәліметтерін рұқсатсыз таратқаны үшін үлкен сынға ұшырады. Осыны ескере отырып, мамырдың басында АҚШ сенаты мен банк істері комитеті Цукербергке хат жолдап, одан жаңа валютаның қалай жұмыс істейтіні, оны қолданған тұтынушылар мен сол адамдар туралы деректердің қалай сақталып, қорғалатыны жайлы сұрақтарға жауап беруді сұрады.

Арыстан Рысбек

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: