/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Ирак түрмесінен келген балалардың ең кішісі екі жаста

Ирак түрмесінен келген балалардың ең кішісі екі жаста

Қауіпті аймақтан балаларды алып қайту операциясы сәтті өтті.  

20:14 28 Қараша 2019 1856

Ирак түрмесінен келген балалардың ең кішісі екі жаста

Автор:

Нұржан Көшкін

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтің тапсырмасымен Ирак түрмесінде анасымен жатқан 14 қазақстандық бала 27 қараша күні елге қайтарылды.

ҚР сыртқы істер министрінің орынбасары Ержан Ашықбаев елге оралған балалалар туыстарына берілетінін айтты.

«Террористік әрекеттерге қатысты айыпталып, қамауға алынған әйелдер Ирак сотында сотталып, жазаларын өтеуде. Қазіргі уақытта балалардың жағдайы қанағаттанарлық. Құжаттары әзірленіп, оңалту шаралары аяқталғаннан кейін өз туыстарымен қауышатын болады», – деді министрінің орынбасары.

Ирак елінен балаларды алып қайту операциясына қатысқан, ҚР сыртқы істер министрлігінің ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі Станислав Василенко акцияның қалай өткенін айтып берді.

«Бұл гуманитарлық акцияны іске асыруға 7-8 ай уақыт кетті. Біздің балалар Иракта лас түрмелерде жатты. Біреуінің әке-шешесі әскери әрекеттер кезінде қаза туып, жетім қалған. Он төрт баланың он екісі төрт отбасынан шыққан. Екі баланы ата-анасы Қазақстаннан апарған. Он екі бала Иракта дүниеге келген. Барлығы сегіз қыз, алты ұл. Ең үлкені – 12 жасар ұл, ал кішісі – әлі 2 жасқа да толмаған қыз бала. Туғанына бір жыл он ай ғана болды. Бағдатта тыныш емес. Қарсылық жиындары, қақтығыстар болып жатыр. Әр көше қиылысында полицияның бақылау-өткізу бекеттері орналасқан», – деді ерекше тапсырмалар жөніндегі елші.

«Қамаудағы әйелдер өмір бойына сотталды. Ирак заңы бойынша, өмір бойына сотталғандар 25 жыл қамауда отырады. Қамау мерзімі біткен кезде әйелдер Қазақстанға қайтады», – деп Станислав Василенко сөзін толықтырды.

ҚР білім және ғылым министрінің балалар құқығын қорғау жөніндегі кеңесшісі Раиса Шер елге оралған балалардың қазіргі жағдайы туралы өз ойын ортаға салды.

«Бүгін балалар өздерін жақсы сезіне бастады. Асыр салып ойнап жүр. Балалардың төртеуі оқушы. Олардың психологиялық жағдайын тексергеннен кейін, әр балаға арналған жеке жоспар құрылады. Карантиннен тездетіп шығарып, туыстарына беру қарастырылуда. Балалар орналасқан жер өте жақсы жағдайда», – деді ол.

«Ирак соғыстан кейінгі қауіпті аймақ. Балаларды бір күн ішінде алып қайттық. Қазір Иракта басқа қазақстандық бала жоқ. Егер табылып жатса, алып қайтуға бар күшімізді саламыз. Балаларды құтқаруға 57 млн теңге жұмсалды. Шығын негізінен ұшақ жалдауға кетті. Жусан операциясы арқылы 400 бала елге оралған болатын, бұдан басқа әр түрлі жолдармен шетелден барлығы 500-ге жуық бала қайтарылды», – деді Ержан Ашықбаев.

ҚР сыртқы істер министрлігінде өткен брифингке Ирактан қайтқан бір баланың әжесі келіп, өз оқиғасын айтып берді.

«Мен Алматы қаласының тұрғынымын. Қызым шет тілі маманы, араб тілін жақсы біледі. Түркияға жұмыс істеуге кеткен еді. Басында жиі хабарласып тұрдық. Бір уақытта байланысқа шықпай қойды. Соңынан хабарласып, бір адам балаларымен қосып Сирияға әкетіп бара жатқанын айтты. Қызым екі баласымен хабарсыз кетті. Қайда екенін білмеймін. Бір немеремді Ресейлік телеарнадан көріп қалып, хабарластым. Немеремді қайтарғаны үшін сыртқы істер министрлігіне, үкіметке алғысым шексіз», – деді немересін тапқан әже.

Нұржан Көшкін

 

Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

Наурыздағы мерекелік каникул қалта қағуда.    

08 Наурыз 2020 15:37 7355

Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

8 наурыз – халықаралық әйелдер күні және 22 наурыз – ұлыстың ұлы күніне орай ағымдағы айда қазақстандықтар 13 күн демалмақ. Сондықтан бұл айда да азаматтар саяхатқа көп шығады. Биылғы жылы Қытайдан тараған індет салдарынан сыртқы туризм 35 пайызға құлдыраған. Шетелдің жайлы жағажайында отбасымен тыныққысы келетін отандастардың алдынан басқа да кедергілер шығады.

«Қазіргі кезде тек ересектерге ғана емес, барлық балаларға да жеке-жеке паспорт алу керек. Ол үшін 8 АЕК немесе 21 мың 208 теңге мемлекеттік баж салығын төлеуің қажет. Бір бала үшін де осынша шығын шығару қымбаттау. Ал отбасыда бірнеше бала болса ше? Демек, мемлекет балаларға қамқорлық  көрсетіп, кәмелетке жасы толмағандар үшін жеңілдік жасауы, мемлекеттік баж салығын азайтуы керек», – дейді қоғам белсендісі Жанатбек Омаров.

Бұл мәселе әлеуметтік желілерде де пікірталас туғызуда.

«Билік төлқұжатты қымбатсынсаң шетелге шықпа дейді. Бірақ бала үшін 20 мың сұрағаны шектен шығу. Ол шетелдік жолдамаға ие болған балалар үйінің түлегі немесе шетелде емделу үшін бара жатқан бала болуы мүмкін», – дейді экономист Жанна Бәзілжанова.

Халықтың шағымына жауап берген Ұлттық экономика министрі өз бетінше барлық балаларға жеңілдік жасай алмайтынын білдірді.

«Мемлекеттік баж салықтары мен алымдар мемлекеттің сол қызметті көрсету шығынын өтеуі тиіс. Бүгінде Қазақстан азаматының паспортын беру үшін 8 АЕК баж алынады. 2018 жылға дейін баж ставкасы одан екі есе аз, 4 АЕК болды. Алайда Ішкі істер министрлігі 4 АЕК паспорт жасау шығындарын жаппайтынын мәлімдеді. Осыған байланысты ІІМ паспорт беру үшін мемлекеттік бажды 8 АЕК-ке дейін көтеруге бастамашы болды. Жалпы, Қазақстан паспорты ел ішінде көрсетуге міндетті емес құжатқа жатады, ендеше оны әр азамат өз қалауынша рәсімдейді», – дейді ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов.  

Оның айтуынша, баж салығы мөлшерлемесін төмендету үшін салалық уәкілетті меморган, яғни ІІМ оны азайтудың орындылығын көрсетіп, тиісті есептемелерді ұсынуы тиіс. Егер халықтың қысымымен Ішкі істер министрлігі балаларға паспорт беру үшін мемлекеттік баж көлемін азайтуды негіздеп ұсынса, министр Руслан Дәленов ол бастаманы қарап көруге дайын екенін жеткізді.

Бірақ салалық меморган оған бармайтынға ұқсайды. ІІМ «паспорт әзірлеу шығындары ересек не балаға, яғни адам жасына байланысты емес екенін», барлығына тариф бірдейлігін ескертті.

«Бұл ретте Салық кодексінің 622-бабына сәйкес, «Алтын алқамен» және «Күміс алқамен» марапатталған көпбалалы аналар, мүгедектер, мүмкіндігі шектеулі баланы асыраушы ата-ананың бірі, жетім балалар онсыз да паспорт пен жеке куәлік алу кезінде мемлекеттік баж салығын төлеуден босатылған», – деп түсіндірді Ішкі істер министрлігі.

Алайда басқа да қиындыққа кезіккен ата-аналар бар.

«Біз Air Astana әуекомпаниясынан Дубайға билет сатып алдық. Ұшаққа отырайық деп тіркелуге келсек, авиакомпания қызметкері бізге отырғызу талондарын беруден бас тартты. Өзіңізбен бірге балалардың туу туралы куәлігі де болуға тиіс дейді. Авиакомпания өз ережесінде сондай талап жазылғанын айтады. Күйеуіміз екеуіміз балаларды алып, демалуға ниеттенгенбіз. Бәріміздің фамилиямыз бірдей. Әртүрлі болса бір сәрі. Қолымызда балалардың паспорттары бар», – дейді Наталья Мартынова.

Ол дереу көші-қон қызметіне хабарласып, кеңес сұраған. Ондағылар туу туралы куәлік алып жүрсін деген заң жоқ екенін, паспорттық бақылауға көтерілсе, шекарадан өтетіндерін айтыпты. Алайда отырғызу талонынсыз әуежайдың екінші қабатына өткізбейтіні мәлім.

«Әуекомпания Қазақстан заңына бағынуы, соны басшылыққа алуы керек емес пе! Қазақстан заңнамасы бойынша баламен шетелге шығу үшін оның паспортын көрсетсе, жеткілікті. Ал жолаушыны шекарадан әрі шығару-шығармауды авиакомпаниялар емес, шекарашылар анықтауы тиіс қой», – деп реніш білдіреді Наталья Мартынова.

Осы оқиғадан кейін ол бірнеше министрлікке шағымданған.

Әйтсе де Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Эйр Астана әрекетінен заңсыздық таппапты. Өйткені дәл осы министрлік 2015 жылғы 30 сәуірде бекіткен «Жолаушыларды, багажды және жүктерді әуе көлігімен тасымалдау қағидаларына» сәйкес, «кәмелетке толмаған балаларды тасымалдау кезінде әуе компаниясы баланың туу туралы куәлігін, сондай-ақ кәмелетке толмаған жолаушының туыстығын және оны тасымалдауға заңды құқығын растайтын құжаттарды ұсынуды талап ете алады». Яғни, ата-анадан осы құжатты сұрау-сұрамауды авиакомпания өзі шешеді.

Жанат Ардақ

Түркістан облысында аудан әкімінің орынбасарлары түрмеге экскурсия жасады

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі абақты тіршілігін таныстыру арқылы жемқорлықтың алдын алуды көздеп отыр.   

07 Ақпан 2020 17:38 1205

Түркістан облысында аудан әкімінің орынбасарлары түрмеге экскурсия жасады

Түркістан өңірінде ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаменті мен Қылмыстық - атқару жүйесі комитетінің облыстық департаментінің бірлесіп ұйымдастыруымен лауазымды тұлғаларды бас бостандығынан айыру мекемесінің ахуалымен таныстыру жұмыстары басталды. Осылайша сыбайлас жемқорлықпен күресушілер шенеуніктерді оңай олжаға құныққан жазасын өтеушілердің темір тордың арғы жағындағы өмірімен таныстырып, парадан аулақ болуын мақсат тұтқан. 

Төлебидегі ИЧ-167/9 түзеу мекемесіне 180-ге жуық мемлекеттік қызметкер арнайы барып, Қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің қызметкерлері оларға ішкі тәртіптің қатаңдығын, сотталушының жататын жері мен медициналық бөлме, асхана, аула сынды жерлерімен жіті таныстырып шықты. 

Абақты өмірін көзімен көргендер қатарында Арыс, Кентау, Сайрам, Отырар, Түлкібас және Шардара аудандарының әкім орынбасарлары, аппарат басшылары, бөлім басшылары мен ауыл әкімдері бар.  

«Негізі бұл ұйымдастырылған шараның ауқымы өте кең деп айтар едім. Себебі ондағы өмірді көрген адам бүгінгі күніне тәуба деп, әрбір қадамын ойланып басатын болады. Тек мемлекеттік қызметкер емес, темір тордың ішіндегі өмірмен танысқан кез келген адам сондай ой түйері анық. Абақтының ішін аралап жүріп, жазасын өтеушілердің бізге қызыға да, қызғана қарағанын байқадық. Бізде бостандықта жүріп, елге қызмет ету мүмкіншілігі бар және соны бағалай білу керек деп ойлаймын», – деді Сайрам ауданы әкімінің орынбасары Мадияр Оразәлиев. 

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаментінің  мәліметінше,  түрлі лауазым иелерін абақты өмірімен таныстыру науқаны жыл соңына дейін жалғаспақ. Келесі таныстыру жұмыстарына облыстық басқарма басшылары, аудан мен қала әкімдері, бас дәрігерлер мен мемлекеттік мекеме басшылары қатысатын болады.

Жансая Тәуекелқызы