Қазақстандықтар неліктен несие алуды көбейтті?

Былтыр жалпы сомасы 8,9 трлн теңгеге 25 млн келісімшарт жасалған.

Қазақстандықтар неліктен несие алуды көбейтті?

Елімізде 6,16 млн адамның қаржы ұйымдары аладында берешегі бар.

Борышкерлердің саны жыл сайын артып келеді. Мәселен, былтыр "қайтарамын" деп қарыз алған, тәуекелге бел буғандар саны 28,4%-ға өсті. 

Бұл туралы Бірінші несие бюросының бас директоры Руслан Омаров мәлім етті, деп хабарлайды inbusiness.kz тілшісі.

Спикердің айтуынша, 2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша бөлшек несие портфелі 10,76 трлн теңгені құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 42,9%-ға артық.

"Бөлшек портфелдің басым бөлігін кепілсіз тұтынушылық несиелер – 5,28 трлн теңге (48,3%), ипотекалық несиелеу – 3,39 трлн теңге (31,4%), автонесие – 1,09 трлн теңге (10,6%), несие карталары – 348,3 млрд теңгені (3,2%) құрады. Ал кепілдігі бар тұтынушылық несиелер – 498,3 млрд теңге (5,1%) болды", – деп түсіндірді бюро басшысы. 

Жалпы алғанда, 2021 жылы жеке тұлғаларға берілген несиелердің көлемі 2020 жылмен салыстырғанда 83,6%-ға немесе 4,1 трлн теңгеге ұлғайып, 8,9 трлн теңгені құрады. Барлығы 25,67 млн келісімшарт жасалған. Бұл 2020 жылмен жылмен салыстырғанда 68,3% артық. 

Елімізде қарыз алушылардың жалпы саны 6,16 млн адамды (+28,4%) құрады. Бөлшек несиелеудегі медиандық көрсеткіш 85 мың теңгені болса; орташа сома – 348,3 мың теңгеге жетті.

Бұл ретте спикер, бөлшек несиелеудің артуының бір себебі – қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарының бір бөлігін алу мүмкіндігі деп түсіндірді. 

"Бұл ипотекалық несиелердің өсуінен байқалады. 2021 жылы ипотекалық несиелер 1,92 трлн теңгені құрап, бір жыл ішінде 77,7%-ға өсті", – деді бюро басшысы. 
 Ал еш кепілсіз берілген тұтынушылық несиелер 5,45 трлн теңгені құрап, өткен жылмен салыстырғанда 86,1%-ға өскен. Несие карталарын пайдаланатындар саны 95,2%-ға (401,5 млрд теңгеге дейін) өсті. 

Сарапшылар қарыз алушылар санының өсуін халық арасында бөліп төлеудің танымал болуымен, сондай-ақ пандемия кезеңінің әсерімен байланыстырып отыр.

"Көлік құралдарын сатып алуға несиелер (соның ішінде кепілсіз) 592,2 млрд теңгеге (+57,5%) берілді. Мұнда автокөлік ломбардтарының көрсеткіштері есепке алынбайды", – деп атап өтті Руслан Омаров.

Бөлшек несиелердің 90,3%-ын екінші деңгейлі банктер, қалған үлесін – микро-қаржылық ұйымдар және басқа ұйымдар (соның ішінде мемлекет қатысатын ұйымдар, тауарлар мен қызметтерді бөліп төлеуге ұсынатын ұйымдар бар) берген.

Өңірлер тұрғысынан алғанда ең көп бөлшек несиені Алматы, Нұр-Сұлтан, сондай-ақ Алматы және Түркістан облыстарының тұрғындары алған. 2021 жылы олардың қарызы жалпы көрсеткіштің 44%-ын құрады.

Құралай Құдайберген