/img/tv1.svg
RU KZ
KASE 2 381,23 Hang Seng 27 610,72
DOW J 29 115,28 РТС 1 535,81
FTSE 100 7 436,64 Бидай 560,20
Коронавирус: 31 қаңтардағы соңғы жаңалықтар

Коронавирус: 31 қаңтардағы соңғы жаңалықтар

ДДҰ әлемдік деңгейдегі төтенше жағдай жариялады. 

31 Қаңтар 2020 16:03 17909

Коронавирус: 31 қаңтардағы соңғы жаңалықтар

Автор:

Табиғат Нұрболат

Осы күнге дейін 9000-ға жуық қытайлық, 90 шетелдік азамат вирусты жұқтырған. Осы орайда Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының директоры Тедрос Аданом Гебреисус ақыры Қытайдағы коронавирусқа қатысты ахуалды әлемдік деңгейдегі төтенше жағдай деп таныды. Бұл туралы Қытайдың CGTN басылымы хабарлады. Оның айтуынша, енді вирусқа қарсы күрес күшейе түсіп, осы орайда әлем елдері бірлесіп әрекет етеді. Сондай-ақ саяхат және сауда қатынастарына шектеу жасалады.

Италияда екі қытайлық туристің жаңа коронавирус жұқтырғаны тіркелді. Елдің премьер-министрі Джузеппе Конти осындай мәлімдеме жасады. Бұл – Италиядағы алғашқы жағдай. Қазір екі науқас та ауруханада оқшауланған бөлмеде жатыр. Екеуінің де денсаулығы қалыпты жағдайда. Ескере кететін жайт, денсаулық сақтау саласының кейбір мамандары вирус мутацияға ұшырауы мүмкін деген пікір білдіріп отыр. 28 қаңтарда Гонконг ғалымдары оған қарсы вакцинаны тапқан болатын. Бірақ сынақтан өткізу үшін біраз уақыт керек екенін мәлім етті. 

Коронавирус тарап кеткен елдер: Италия, АҚШ, Таиланд, Франция, Германия, Канада, Үндістан, Австралия, Финляндия, Непал, Вьетнам, Камбоджа, Жапония, Оңтүстік Корея,Малайзия, Сингапур, Филиппин, Шри-Ланка, Тайвань, БАӘ.

Оңтүстік Кореяда тағы 4 науқас тіркеліп, олардың саны 11-ге жетті.

Ухань қаласындағы эпидемияға байланысты Моңғолия Қытаймен шекарадағы барлық өткізу пунктін 2 наурызға дейін жауып тастады. 

Түркияның денсаулық сақтау министрі елдің 34 азаматымен қатар, 7 Әзірбайжан, 7 Грузия және 1 Албания азаматын Ухань қаласынан эвакуациялайтынын жариялады. Арнайы әуе кемесі Анкара қаласынан ұшырылмақ.

Вьетнам қытайлық туристерге виза беруді уақытша тоқтатты. Сонымен қатар жергілікті билік тұрғындарға Қытаймен арадағы шекараға бармауға, ал туристік компанияларға эпидемия өршіп тұрған аймаққа туристерді жібермеуге шақырды.

Гонконгтағы мектептер, балабақшалар мен университеттер 2 наурызға дейін жұмыстарын уақытша тоқтатты.

Осы күнге дейін кемінде 17 мемлекет қытайлық туристердің елге кіруіне тыйым салды. Ал 20 шақты әуе компания Қытайға бағытталған рейстерді уақытша тоқтатып, кейбірін кейінге қалдырып жатыр. Рейстер санын қысқартқан немесе уақытша кей рейстерді тоқтатқандардың қатарында: Singapore Airlines, Scoot, SilkAir, Jetstar Asia, United Airlines, American Airlines, Air Asia, Cathay Pacific, Delta, KLM, Air India, IndiGo, Air Canada, Virgin Atlantic, Finnair, Turkish Airlines және Lion Air. Ал British Airways, Lufthansa мен Kenya Airways болса ұшуды мүлдем тоқтатты.

Табиғат Нұрболат

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Елжан Біртанов: Зайсан ауданында карантиндік стационар ашу біздің бұйрығымыз болған

Қытайдан келетін 6 азамат аудандық аурухананың бақылауына алынуы мүмкін. 

20 Ақпан 2020 15:41 543

Елжан Біртанов: Зайсан ауданында карантиндік стационар ашу біздің бұйрығымыз болған

Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов Шығыс Қазақстанның Сарытерек, Айнабұлақ ауылдарында коронавируске қарсы карантиндік стационар ашылады деген ақпаратқа қатысты түсінік берді.

«Өкінішке қарай, ел арасында түсінбеушіліктер орын алған. Біздің карантин жүргізу бойынша белгілі бір тәжірибеміз бар. Бүгінге дейін 524 адам карантиннен өтті. Ухань қаласынан бүгін түнде бір студент келді. Ведомствоаралық мемлекеттік комиссия  Қытай мен Қазақстан шекарасында көшу бойынша арнайы шешім қабылдаған. Ол тек жолаушы тасымалы бойынша ғана. Мысалы ұшақ арқылы немесе автобус арқылы. Бірақ түрлі коммерциялық байланыс пен жүк тасымалы әлі тоқтатылған жоқ.  Себебі күнделікті жүріп жатқан тауарлар бар. Оның арасында транзиттік тауарлар, елімізге қажетті тауарлар бар. Солардың жүргізушілері ШҚО бойынша Бақты және Майқапшағай бекеттері арқылы, Алматы облысы бойынша теміржол бекеттері арқылы өтуде. Біз күнделікті мониторинг жасаймыз. Санитарлық дәрігер міндетті түрде сол жерде тұрады. Тепловизорлар бізде бар. Қосымша тепловизор алуға тырысып жатырмыз», – деген министр Майқапшағай кеден бекеті арқылы Қазақстанның 6 азаматын елге өткізу қажеттігі туғанын, сол үшін министрлік шекараға жақын маңнан карантиндік стационар құру туралы тапсырма бергенін айтты. 

«Қазір біздің ақпарат бойынша Қытайда саудамен айналысатын қазақстандық азаматтар, көлік жүргізушілері бар. Олар елге қайтқысы келеді. Біз мүмкіндік беруіміз керек. Әрине, қауіпсіздік мәселелері бойынша тәуекелдер бар. Келгеннен кейін, оларды бақылауға алуымыз керек. Ел басында дұрыс түсінбеген.  Қытай азаматтары келіп жатыр деген дұрыс емес. Өткен тәулік бойынша  Майқапшағай бекеті арқылы Шығыс Қазақстан аумағына ешкім өткен жоқ. Күнделікті  көп болса 10-15 адам өтетін. Олардың бәрі біздің азаматтар. Алматы облысы бойынша 25 адам күн сайын  өтеді. Олар пойызбен келетін адамдар, жүргізушілер, машинистер. Әрине, біздің негізгі мақсатымыз –азаматтарымыз елге келсе, басқа тұрғындармен кездесіп, инфекция таратуына жол бермеу. Сол үшін жақын жерден арнайы карантиндік стационар ашу туралы біздің бұйырығымыз болған. Азаматтар түсінбеген. Ауылдың амбулаториясы деп ұққан. Біздің шешім бойынша арнайы  стационар Зайсан ауданының орталық ауруханасының инфекциялық ауруларға арналған корпусынан ашылады. Қажеттілік болса, келген адамдарды сол жерге жатқызатын болады», – деді Елжан Біратнов.

Сондай-ақ, министр елге қайтқысы келетін аталмыш азаматтарды Алматы мен Нұр-Сұлтанға әкетсін деген жұрттың талабына қатысты пікір білдірді.

«Ол мәселе әлі қаралып жатыр. Қазір облыс әкімі халықпен кездесіп жатыр. Кездесу біткеннен кейін, біз тағы сөйлесеміз. Біздегі ақпарат бойынша қазақ елінің 6 азаматы елге кірмекші. Менің ойымша, соларды елге кіргізбей, елден қуамыз деген сөз көтерілмеуі керек. Әрине, ол азаматтар сол ауданның тұрғындары. Олардың туыстары бар, ата-аналары бар. Оларды басқа қалаға апарудың қандай қажеттілігі бар? Олар сау адамдар.  Біздің ақпаратымыз бойынша ауру адамдар жоқ», – деді ол.

Есжан Ботақара

Жануарлар тек адам үшін жаралған ба?

Қытайдың жабайы табиғатқа тәбеті коронавирустан кейін де жалғасуы мүмкін. 

18 Ақпан 2020 11:50 342

Жануарлар тек адам үшін жаралған ба?

Соңғы екі аптада Қытай полициясы бүкіл ел аумағында үйлерге, мейрамханаларға, базарларға рейд жүргізіп, 700-ге жуық адамды жабайы жануарларды аулады, жеді, сатты деген күдікпен тұтқындап әкетті.

Науқан барысында 40 мыңдай мақұлық тәркіленді. Олардың қатарында тиіндер, ақ тышқандар, қабан шошқалар және тағы басқа аңдар бар. Кейбір сарапшылар осыған қарап,  Қытайдың жабайы жануарларды тұтыну және оларды медициналық мақсатқа пайдалану тәбетінің бір түнде жоғалып кетпейтінін болжап отыр.

Есектің, бұғының, иттің, қолтырауынның  және өзге де жануарлардың етін заңды түрде сатумен айналысатын саудагерлер «Рейтер» агенттігіне берген сұхбатында айтқандай, олар базарлар ашылысымен үйреншікті бизнестеріне қайта кіріседі.

«Адамдарға жабайы жануарлар мен өсімдіктер ұнайды. Жұрт оларды жеу үшін немесе сыйға тарту үшін сатып алады», – дейді Гонг есімді кәсіпкер. Ол қолтырауын мен бұғының етін қазір үлкен тоңазытқышта сақтап, байбалам басылғасын супермаркеттерге өткізуді жоспарлап отыр.

Ғалымдардың ойынша, жаңа коронавирус адамдарға жарқанаттардан панголин (кішкентай сүтқоректі кесіртке) арқылы жеткен. Құмырсқаны қорек ететін панголиндер Қытайдың дәстүрлі медицинасында жоғары бағаланады. Дегенмен, зерттеушілер бұл нұсқаға әзірге бұлжымас дәлел таппай отыр.

Қауіпті инфекция алғаш рет Ухань қаласындағы теңіз өнімдері базарына барған адамдардан анықталды. Мұнда жарқанаттардың, жыландардың, циветталардың түр-түрі сатылады. Қытай үкіметі жабайы жануарларды тұтыну қоғам денсаулығына қауіпті деген себеппен осындай сауда орындарының бәрін қаңтарда уақытша жапты.

Алайда халықтың мәдениеті мен тарихында тамырын тереңге жайған мұндай тәбетті өзгерту үшін әкімшілік шаралар жеткіліксіз болуы мүмкін.

«Көптеген адамға жануарлар бірге тіршілік ету үшін емес, тек адам үшін жаралғандай көрінеді», – дейді Қытай ғылым академиясының зейнетке шыққан зерттеушісі, зоолог-ғалымы Ван Сон «Рейтерге» берген сұқбатында.

Онлайн дебат

Бүгінге дейін 1800-дей адамның өмірін жалмаған коронавирус интернетте жабайы жануарлар мен өсімдіктерді тағамға және медицинаға пайдалану туралы пікірталастарды тіпті күшейтті.

Көптеген академик мен қоршаған орта жанашырлары және Қытайдың қарапайым тұрғындары халықаралық табиғат қорғау топтарына қосылып, жабайы жануарлар мен өсімдіктер саудасына біржола тыйым салып, оларды сататын базарларды мүлде жабуға шақырып отыр.

Бұл бастаманы Қытай әлеуметтік желісінде, әсіресе,  жастар көбірек қолдай бастаған. «Бір жаман әдетіміз – бәрін жеуден тайынбаймыз. Жабайы жануарларды тұтынатындарды түрмеге жабатын уақыт жетті», – дейді Sun есімді қолданушы Sina сайтында қалдырған жазбасында.

Біржола тыйымды құптамай отырғандар да баршылық. Бірақ олар аздау.  Мұндай позицияны ұстанғандардың ойынша, жабайы жануарларды азық ету – денсаулыққа жақсы. «Жабайы жануарларды жеуден бас тарту – тамақтанудан бас тартуға ұқсас, өйткені арам қатуыңыз мүмкін», – деп жазады Onlooker Pharaoh деген қолданушы Hupu жаңалықтар платформасында.

Үкіметтен қолдау

Қытайда жабайы жануарларды көбейту мен саудалау ісін үкімет қолдап отыр. Себебі мұндай кәсіп – көптеген адамдар үшін табыс көзі. 2016 жылы жарияланған есепке жүгінсек, жабайы жануарлар мен өсімдіктер шаруашылығы экономикаға жылына 20 млрд доллар кіріс әкеледі екен.

«Мемлекеттік орман шаруашылығы бюросы – жабайы жануарлар мен өсімдіктерді қолдайтын негізгі орган. Оның ойынша,  Қытай өзін дамыту мақсатында жабайы табиғат ресурстарын қолдануға құқылы», – дейді the Human Society International ұйымының Қытай саясаты жөніндегі маманы Петер Ли.

Кейбір бақылаушылардың сөзінше, Қытайда жабайы жануарларды асырау мен сату шаруашылықтарының көбі шалғайдағы елдімекендер мен кедей аймақтарда орналасқан. Мұндай кәсіпке жергілікті басшылық экономикаға серпін беретін мүмкіндік ретінде қарайды. Ал, мемлекеттік телеарналар егеуқұйрық тәрізді жануарларды коммерциялық және тұтыну мақсатында ұстау туралы бағдарламаларды ұдайы көрсетіп тұрады.

Аражігін ажырату қиын

Аюдың өтінен бастап, панголиннің терісіне дейінгі жануарлар өнімі Қытайдың дәстүрлі медицинасында әлі күнге дейін қолданылып келеді. Бұл саланы Бейжің «Бір белдеу, бір жол» инициативасы аясында да кеңейтуді көздеп отыр.

Дегенмен, экологиялық қозғалыстардың айтуынша, бұл бизнестің заңдысы мен заңсызының аражігін ажырату қиын. Біріккен Ұлттар Ұйымының есебінше, әлемде жабайы жануарлар заңсыз саудасының көлемі жылына 23 млрд долларға жетіп қалды. Ал, Қытай бұл жағынан дүниежүзіндегі ең ірі нарыққа айналған.

Лондонда орналасқан тәуелсіз «Экологиялық тергеулер агенттігі» осы аптада жариялаған баяндамаға қарағанда, коронавирус эпидемиясы жабайы жануарларды заңсыз саудалауды тіпті күшейткен. Себебі Қытай мен Лаос трейдерлері мүйізтұмсықтың мүйізінен алынған дәріні дене қызуын басатын препарат ретінде сатып жатыр.  

Өткен аптада «Синьхуа» агенттігі хабарлағандай, Қытайдың жоғары заң шығару органы биыл жабайы жануарларды заңсыз саудалауға қарсы ережелерді қатаңдатуды жоспарлап отыр.

Арыс Әділбекұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: