/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Коронавирус: әлем бойынша 19 наурыздағы соңғы жаңалықтар

Коронавирус: әлем бойынша 19 наурыздағы соңғы жаңалықтар

Қытайда алғаш рет вирус жұқтыру фактісі тіркелмеді. АҚШ конгрессмені Марио Диас-Баларт дертке шалдықты. 

12:20 19 Наурыз 2020 8603

Коронавирус: әлем бойынша 19 наурыздағы соңғы жаңалықтар

Автор:

Табиғат Нұрболат

Фото: Максим Морозов

Қаза тапқандар мен жұқтырғандар

Қытайдың мемлекеттік CGTN телеарнасының соңғы мәліметіне сүйенсек, осы күнге дейін вирусты 81235 қытайлық жұқтырған. Оның 3250-і қаза тапқан (төртеуі Гонконгта, біреуі Тайваньда). 70547 кісі аурудан айыққан.

Басқа елдерде жұқтырғандардың саны 136900-ге жеткен. Оның 5650-і ажал құшты. Вирус әлемнің 150-ден астам еліне таралып кеткен.

Қазақстандағы жағдай

Елімізде 44 адамның коронавирус жұқтырғаны ресми түрде тіркелді. Науқастардың 19-ы Алматыда, 25-і Нұр-Сұлтанда. 16 наурыздан бастап Қазақстанда төтенше жағдай режимі жарияланды. Ол 15 сәуірге дейін жалғасады. Ал 19 наурыздан бастап осы екі қала карантинге жабылды.

Басқа елдердегі жағдай

АҚШ конгрессмені, өкілдер палатасының мүшесі Марио Диас-Баларттың вирус жұқтырғаны белгілі болды. Жалпы, елде науқастардың саны 7700-ден, қаза тапқандардыкі 110-нан асты. Әсіресе, жұқтыру фактілері Нью-Йорк штатында көп тіркелген. Осы орайда Құрама Штаттар бірқатар елдің азаматтына виза беруді уақытша тоқтатып тастады. Америкалық S&P 500 индексі 7%-ға, Dow Jones индексі 6,3%-ға құлдырады.

Ресейде вирус жұқтырғандардың саны 147-і, вирус жұқтырған бір адам қайтыс болды. Олардың басым бөлігі – Мәскеу тұрғындары. Ресми дерек бойынша, науқастар індет өршіп тұрған елдерден келген. Олар қазір ауруханадағы арнайы бокстарға жатқызылды. Ресейлік депутат Виталий Милонов пандемия кезінде халықты алдап, «коронавирусқа қарсы» екпе егіп жүрген дәрігерлерді лицензиядан айыруды ұсынды. Оның айтуынша, препараттар кәдімгі тұмауға қарсы екпелер екен. Бұған дейін ел президенті Владимир Путин вирусты анықтайтын ресейлік-жапондық тест сәуір айында жасалуы мүмкін дегенді айтты.

Оңтүстік Кореяда ауруға шалдыққандардың саны 8565-ке жеткен, оның 1947-сі жазылған. 91 кісі қаза тапқан.

Италияда науқастардың саны 35713 болса, оның 2978-і қаза тапқан. 4025 кісі аурудан айыққан. Осы аптада жергілікті ғалымдар ауруға қарсы вакцинаны сынақтан өткізеді. Егер де сынақ сәтті өтсе, күзде препаратты адамдарға еге бастайды. Ел шекарасы 14 күнге жабылды.

Британияда аурулардың саны 2626-дан асып,оның 104-і ажал құшты. 20 наурыздан бастап елдегі мектептер жұмысын уақытша тоқтатады.

Мексикада вирусты жұқтырғандардың саны 118-ге жетті, оның біреуі қайтыс болған.

Ямайкада коронавирустан қайтыс болудың алғашқы фактісі тіркелді.Ажал құшқан 79 жастағы ер адам вирусты Нью-Йоркта жұқтырған. Жалпы, елдегі науқастардың саны 15-ке жеткен.

Өзбекстанда жаңа коронавирус инфекциясын жұқтырғандардың саны 23-ке жеткен. Бұл елде вирус жұқтыру фактісі алғаш рет 15 наурызда тіркелген болатын.

Африка елдерінде кемінде 200 адам ауруға шалдықса, оның 4-еуі көз жұмған. Бұл ресми түрде тіркелген мәлімет. Осы орайда Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының басшысы Тедрос Адханом Гебрейесус осы құрлықтағы елдерге қазірден бастап нақты шаралар қабылдауға кеңес берді.

Кеше қытайлық ғалымдар «Фавилавир» деп аталатын препаратқа клиникалық зерттеу жүрзізуді аяқтады. Бұл - коронавирус жұқтырғандардың қызуын басатын дәрі. Елдегі «Жэньминь жибао» басылымының дерегіне сүйенсек,  препаратты қытайлық Zhejiang Hisun Pharmaceutical компаниясы жасайды екен. Зерттеушілер оның науқастарға тигізер зияны жоқ екенін анықтады.  17 наурызда АҚШ-тың Kaiser Permanente Washington Research институтында  коронавирусқа қарсы вакцина сынақтан өткізіле бастады. Бір ай бойы ғалымдар 45 еріктіге препаратты екі мәрте егіп, олардың денсаулығын бақылайтын болады. Ал Жапонияда Covid-19 инфекциясын жұқтырғандарды «Авиган» деп аталатын дәрімен емдей бастауы мүмкін. 

Табиғат Нұрболат

Коронавирусты диагностикалау және емдеу жолдары

Еліміздің ғалымдары клиникалық хаттаманы жетілдіруде.

06 Шілде 2020 09:58 183

Коронавирусты диагностикалау және емдеу жолдары

Бүгінгі күнгі өзекті мәселенің бірі – коронавирустік инфекцияны диагностикалау және емдеу. Осы орайда Медицина ғылымдарының кандидаты, доцент, «Астана медицина университеті» КЕАҚ жедел медициналық көмек, анестезиология және қарқынды терапия кафедрасының меңгерушісі Нұрила Малтабарова мен «Астана медициналық университеті» КЕАҚ кафедрасының доценті Баян Тұрдалина халықты мазалап жүрген бірқатар мәселені сөз етті.

Дәрігер адамдардың қайтыс болу себептерінің бірін атап, коронавирус жұқтырған адамның өкпесіне сұйықтықтың жиналу себебін түсіндірді.

«Өкпенің ісінуі тек қана коронавирустік инфекцияда ғана емес, жалпы ауыр жағдайларда болады. Ал COVID-19 кезінде өкпе мен қан тамырлары арасындағы интерстициалды кеңістік ісінетіні белгілі. Ауру қиын жағдайда өткен кезде интерстициалды кеңістікке вирус жұғып, онда сұйықтық жиналады. Сұйықтық өте көп болған кезде, өкпе ісініп, қайғылы жағдайға әкелуі мүмкін. Бұл «инфузиялық терапия» деп аталатын сұйықтықпен шамадан тыс емдеу кезінде ғана болмайды. Сұйықтықтың жиналу тетіктері өте көп. Ең бастысы, бұл вирус өкпе тіндеріне өте жылдам зақым келтіреді. Тағы бір айта кеткім келетіні – артериялық қан қысымы, қант диабеті, артық салмақ тәрізді тәуекел факторлары бізде өте көп. Мысалы, жүрек-қан тамыры жүйесі ауруы кезінде адам тәніндегі сұйықтық шамадан тыс артып, орын ауыстырып, өкпе ісінеді. Адамдардың қайтыс болу себептерінің бірі – өкпенің ісінуі болуы мүмкін. Алайда бұл сұйықтықпен емдегеннен емес, жүрек-қан тамыры жүйесінің әлсіздігінен болады. Қайталап айтайын, бұл жүрек-қан тамыры жүйесі әлсіздер мен егде жастағы адамдар тәуекел тобына жатады», – деп атап айтты кафедра меңгерушісі.

Ал доцент Баян Тұрдалина COVID-19 індеті кезінде бактерияға қарсы терапия мен дәрі-дәрмектерді пайдалану жайлы айтып өтті.

«COVID-19» диагностикасы мен емдеудің клиникалық хаттамасының ең бірінші нұсқасы ақпан айында әзірленген. Еліміздің ғалымдары содан бері хаттаманы жетілдіру тұрғысында аянбай еңбек етуде. COVID-19 вирустық инфекция болғандықтан, осы хаттаманың бактерияға қарсы бөлімінде антибактериалдық терапияның тікелей көрсеткіштері жоқ. Бактерияға қарсы терапияны науқасқа бактериалдық инфекция қосалған жағдайда әрі дәрігер нақты айтқан кезде ғана қолданған дұрыс. Оның барлығы хаттамада қосымша ескертпе ретінде көрсетілген», – деді ол.

Медицина маманы сондай-ақ, ел тұрғындары тарапынан «дексаметазон» дәрісін пайдалану туралы жиі қойылатын сұраққа да жауап берді.

«Дексаметазон көрсеткіштері бойынша қабынуға қарсы әсер ететін дәрі әрі тек стационарда ғана өте ауыр жағдайдағы науқастарға тағайындалады. Амбулаторияда берілмейді. Бұл дәріні қолдану клиникалық хаттаманың арнайы бөлімдерінде көрсетілген. Әлеуметтік желілерде дұрыс ақпараттың таралмауына байланысты, дәріні үйде сақтау үшін жай ғана қор ретінде сатып алу көбейді. Сол себепті, тек ресми мәліметтерге ғана сенуге шақырамын. Клиникалық хаттама ресми сайттарда тұрақты түрде жарияланып отырады. Оны дәрігерлер жұмыстарында пайдаланады. Клиникалық хаттамаға сай емделген көптеген адам жазылып шығып жатыр», – деп түсіндірген Баян Тұрдалина, басқа да танымал дәрілерге тоқталып өтті. 

«Клиникалық хаттамаға COVID-19 кезінде вируске қарсы дәрі-дәрмектер тобы енгізілген болатын. Ол ең бірінші лопинавир-ритонавир құрамдас және гидроксихлорохин, хлорохин препараттары. Олар стационар жағдайында, яғни тікелей клиникалық зерттеу аясында тағайындалады. Ал парацетамол мен ибуфен стероидты емес, қабынуға қарсы дәрілер. Оны дене қызуы жоғарылағанда қабылдайды. Дәрігер ретінде осы парацетамол мен ибуфенді дәрігеріңіздің бақылауымен, дене температурасы 38,5 градустен жоғары болған кезде ғана пайдалануларыңызды сұраймыз», – деп айтты кафедра доценті.

Дәрігерлер сондай-ақ, тыныс алу жаттығулары және спортпен айналысу жайлы пікірін білдіріп, дәрумендер және ұйқының пайдасын сөз етті.

«Коронавирус жұқпалы ауру. Сондықтан өкпеде немесе басқа дене мүшесінде өзгеріс болуы мүмкін. Тыныс алу гимнастикасы аурудың жедел кезеңі аяқталғаннан кейін ғана тиімді. Осындай жаттығулар мен физиотерапиялық әдістерді жедел кезеңде жасау адамға зиянын тигізеді. Тек науқас стационарда емін алып болған соң, оңалтушы-дәрігердің тағайындауымен, үйінде тыныс алу жаттығуларын жасаған пайдалы. Спортпен айналысу туралы айтар болсам, ағзаға артық жүктеме түсірген дұрыс емес. Иммунитеттің жақсы болуы үшін мөлшерге сай ғана дене шынықтырумен шұғылданып, жүгіру, жүру қажет. Ал індет жұқтырғандарға спортпен айналысуға дәрігерлер кеңес бермейді. Психологиялық-эмоционалды тыныштықтың болғаны жөн. Ұйқы орталық жүйке жүйесіне жақсы әсер етеді. Ми, жүрек, өкпе жүйесі тынығуға тиіс. Ұйықтау арқылы иммунитетімізді сақтаймыз. Дәрумендерге келер болсақ, олар иммунитеттің нығаюына, зат алмасу процесінің реттеліп отыруына септігін тигізеді. Нақты «коронавирустен сақтайды» деп дәлелденген дәрумендер базасы жоқ. Алайда дәруменді артық пайдаланбау керек. Дәрумендер балаларға салмағына қарай норма бойынша тағайындалады», – деп айтып өтті дәрігер-ғалымдар.

Сонымен қатар, ғалымдар иммунитеті жақсы адамдарға да иммунитетіне ғана сенбей, сақтанып жүруге кеңес берді. Әсіресе, коронавирус кезінде шылым шегудің зиянын ерекше еске салды. Өйткені, темекі тартатын адамның өкпесі оттегіні көбірек қажет етеді.

«Темекі мен электронды сигарет тартушылар тәуекел тобына жатады. Өйткені өкпе тініне никотиннің тигізер залалы зор. Өкпеде газ алмасу процесі жүреді. Оттегі кіріп, көмірқышқыл газы шығып, өкпені желдетіп отырады. Егер адам ұзақ уақыт электронды болса да, шылым шексе, өкпесі оттегіні көбірек қажет етеді. Аурудың алдын алу шараларының бірі ретінде немесе ауру жеңілірек өтуі үшін темекіні тастаған жөн. Коронавирус кезінде оттегінің жетіспеушілігі болады. Сол себепті, өкпеге тиетін залал өте зор», – деді Нұрила Малтабарова.

Нұржан Көшкін


Біздің Telegram каналымызға жазылыңыздар!

Дәрі-дәрмек тапшылығы мәселелері қалай шешілуде?

Елімізге дәрілік препараттардың 87%-ы сырттан әкелінеді.  

05 Шілде 2020 19:37 214

Дәрі-дәрмек тапшылығы мәселелері қалай шешілуде?

Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингтке Премьер-министрдің орынбасары Ералы Тоғжанов мәлім етті.

Оның сөзінші елімізде дәрі-дәрмек жетіспеушілі екі себепке байланысты болған. Оның бірі халық тарапынан сұраныстың артуы болса, екіншісі әділетсіз бәсекелестік. Яғни,  алыпсатарлар препараттарды көптеп сатып алып кеткен. Бұл ретте вице-премьер дәрі-дәрмек нарығын пайда көзіне айналдырғандар қатаң жазаланатынын кесіп айтты.

«Бүгін ғана Шымкент қаласында осындай пиғылмен жұмыс імтеген бір азамат қолға түсті. Ол заңға сәйкес жазаланады. Сондықтан барша қазақстандықтарға, әсіресе осы дәрі-дәрмектің айналасындағы жағдайды ескере отырып, пайда тауып қалуды көздейтін азаматтарға мұны ескертіп айтқым келеді. Бұл тікелей Президенттің қарауындағы сұрақ. «Кемедегінің жаны бір», сондықтан бір-бірімізді қолдайық», – деді Премьер-министрінің орынбасары.

Ералы Тоғжановтың айтуынша, МӘМС шеңберінде тегін берілетін препараттардың тізбесі бар. Сондай-ақ, ауруханалар да препараттармен толық қамтылған.

«Бүгінгі таңда ауруханаларда КВИ-ды емдеу үшін дәрі-дәрмектермен толықтай қамтамасыз етілген. Қазіргі уақытта мекемелерде 17 700 адамның жатқанын ескере отырып, болашақта кепілдік болу үшін 27 000 науқасқа арналған дәрілік заттармен қамтамасыз етіліп отыр. Аймақтар арасында 4000 науқас үшін 165 мың қаптама шетелде кеңінен қолданылатын жаңа препараттар таратылуда. 2020 жылдың 15 шілдесіне дейін қосымша тағы да дәрілік препараттар жеткізілетін болады. Бүгінгі таңда МӘМС шеңберінде тегін дәрі-дәрмек тізбесі бар. Бұл препараттар тізіміне антибиотиктер, қызуды төмендететін дәрілер де бар. Оларды мобильді топтармен тегін жеткізу қарастырылған», – деген вице-премьер елімізге дәрілердің басым бөлігі сырттан келетінін жеткізді.

Оның сөзінше отандық компаниялар нарықты тек 13%-ға қамтып отыр. Сондықтан препараттар жетіспеушілігін шешу үшін бір қатар шаралар қабылданған. Оның бірі дәрі-дәрмектерді сертификациядан өткізу рәсімдері жеделдетілген түрде жүзеге асыру.

«Халықты толғандыратын мәселелер аз емес. Оның негізгісі – дәрі-дәрмектермен қамтамасыз ету.  Қазақстанда 8 мыңнан аса дәріхана бар. Отандық өндіріс есебінен олардың барлығын қамтамасыз ету деңгейі 13%, қалғанын сырттан, импорт арқылы алып отырмыз. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, қажетті дәрі-дәрмектермен толықтыру үшін мынадай шаралар қабылданады: Бір тәулік ішінде дәрілік заттарды әкелуге біржолғы рұқсат беруге өтінімдер қабылдау, дәрі-дәрмектерді сертификациядан өткізу мен сертификат беруді жеделдету. Әкімдіктермен бірлесіп көтерме сауда қоймаларын, дәрі-дәрмектердің қоры және бағасын қымбаттатуға жол бермеу үшін жеке дәріханаларды аралап өтетін арнайы мониторингтік топтары құрылды», – деді Ералы Тоғжанов.

Бұған қоса ол дене қызуын төмендететін вирусқа қарсы препараттарды тек дәрігердің нұсқауымен қолдану керек екенін ескертті.

«Өз бетімен емделу өте қауіпті екенін білесіздер. Дәрігерлер емдеу шараларын арнайы хаттама аясында жүзеге асырады. Ол хаттамалардың барлығы әлемдік тәжірибеден алынған. Олар өз тиімділігін дәлелдеген. Сондай-ақ біз жекелей дәрігерлердің де ұсыныстарын қарастыруға әзірміз», – деді ол.

Құралай Құдайберген