/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 426,81 Brent 36,55
Қытай эпидемия ауқымын жасырды ма?

Қытай эпидемия ауқымын жасырды ма?

Америкалық барлаушылар Ақ үйге құпия баяндама тапсырды. Онда Бейжіңнің коронавирус құрбандарының санын толық көрсетпегені айтылған. 

15:38 02 Сәуір 2020 9185

Қытай эпидемия ауқымын жасырды ма?

Автор:

Арыс Әділбекұлы

Қытай өз жерінде коронавирустың өршу ауқымын жасырып, қауіпті дертті жұқтырғандар мен қайтыс болғандардың санын төмендетіп көрсеткен. Мұны осыдан бірер күн бұрын АҚШ-тың үш ресми өкілі барлаушылар  қауымдастығының Ақ үйге тапсырған құпия есебіне сүйеніп мәлімдеді.

«Блумберг» агенттігіне берген сұхбатында аттарын атамауды өтінген шенеуніктер баяндаманың  мазмұнын егжей-тегжейлі түсіндіріп беруден де бас тартқан. Себебі бұл құжатты көпке жариялауға рұқсат жоқ. Дегенмен, олардың сөзінше, Қытайдың жұмбақ вирус құрбандары туралы қалың көпшілікке берген есебі толық деуге келмейді және аталған шенеуніктердің екеуі Бейжің жариялаған сандар шындыққа жанаспайды деген қорытындыға келіп отыр.

Ресми өкілдердің бірі айтқандай, бұл баяндама Ақ үйге өткен аптада жеткен.

Коронавирус эпидемиясы Қытайдың Хубэй провинциясында 2019 жылдың соңында басталды. Бірақ содан бері жергілікті үкімет қауіпті инфекцияны 82 мыңдай адамның ғана жұқтырып, 3300-і қайтыс болғанын хабарлады. Салыстырып көрсек, пандемиялық ахуалды мейлінше ашық жариялаған АҚШ-та, сәрсенбі күнгі мәлімет бойынша, Covid-19-ды 189 мыңнан астам адам жұқтырып, төрт мыңдайы қайтыс болған.

Осы жағдайға байланысты Ақ үйдің баспасөз қызметі де, Қытайдың Вашингтогндағы елшілігі де әзірге түсініктеме бермей отыр.

Қытай жариялаған сандарға елдің сыртында ғана емес, ішінде де айтарлықтай күмән туындап отыр. Ресми Бейжің жұқтырғандарды анықтау әдістемесін қайта-қайта өзгертіп, бірнеше апта бойы симптомы жоқ науқастарды тізімге қоспай, сейсенбі күні ғана 1500-ден астам симптомсыз  адамды коронавирусқа шалдыққандар қатарына тіркей бастады.

Әлем ақпарат құралдарының хабарлауынша, Хубей провициясындағы жерлеу үйлерінің жанында пайда болған мыңдаған табыт та Қытай берген есепке күмәнді күшейтпесе, сейілтпей отыр.

Сейсенбі күні Мемлекеттік департаменттің иммунологы, Ақ үйге эпидемияға жауап беру жөнінде кеңес беретін маман Дебора Биркс мәлімдегендей, Қытайдың жаңа вирус туралы баяндамасы өзге елдердегі есептерден тым тым өзгешелеу.

«Медициналық қауымдастық Қытай ұсынған деректерді қысқаша бұл сандар айтарлықтай, алайда біз күткеннен аздау. Меніңше, мұның бәрін Италия мен Испаниядағы жағдаймен салыстырып көрсек, көптеген мәлімет тасада қалып қойғандай көрінеді»,– дейді Биркс.

Небраскадан сайланған республикалық сенатор Бен Сасс АҚШ-та коронавирустан Қытайдағыдан көбірек адам өлді деген ақпаратты жалған есеп деп отыр. Оның сөзінше, Компартия бұрын да өтірік айтқан, қазір де, келешек те сол бетінен қайтпақ емес. 

Дегенмен, Қытайдың Global Times мемлекеттік газетінің бас редакторы Ху Сицзинь Weibo платформасында жазғандай, АҚШ өзінде коронавирус құрбандарының күрт артқанынан назарды басқа жаққа аудару үшін Бейжіңді өтірік хабар таратты деп айыптап отыр. Оның ойынша, Қытайда бүкіл әлем назары ауған проблеманы жасыратынын мүмкіндік болған жоқ және де эпидемияның ауыздықталуына Хубэйге мыңдаған дәрігер мен медициналық жабдықтардың жеткізілуі себеп.

Бірқатар бақылаушының пікірінше, Қытай қалың бұқараға күмәнді есеп берген жалғыз ғана ел емес. Батыс мемлекеттері өкілдерінің сөзінше, Иран, Ресей, Индонезия, Солтүстік Корея да коронавирустың тарау ауқымы жайында шынайы ақпарат таратпай отыр. Осылардың соңғысы – Қытаймен көршілес, экономикалық серіктес. Бірақ онда бірде-бір адамнан әлі күнге дейін Covid-19 табылған жоқ. Сонымен қатар Сауд Арабиясы мен Мысыр да коронавирус жұқтырғандардың санын төмендетіп көрсетті деген болжам бар. 

АҚШ Мемлекеттік хатшысы Майк Помпео жақында мәлімдеме жасап, Қытай мен өзге елдерді эпидемия жайында ашық болуға шақырды. Бұған қоса, Американың бас дипломаты Қытайды проблеманың ауқымын жасырды, вирус тараған алғашқы апталарда үнсіз қалды және әу баста америкалық эксперттердің көмегінен бас тартты деп айыптады.

«Мәліметтерде маңыз бар. Медициналық терапияны дамыту және қоғам денсаулығын қорғау – оқиғаны жасырмай, ашық жариялап отыруға да байланысты. Менің әрбір елге айтарым – мәлімет жинауға және сол ақпаратты бөлісуге барыңды сал. Біз солай істеп жатырмыз», – дейді Помпео Вашингтонда өткен баспасөз маслихатында.

Ғалымдардың болжамынша, коронавирус 100 000 – 240 000 америкалықты өлтіруі мүмкін. Сондай-ақ, жаңа зерттеулерге қарағанда, бұл инфекцияны жұқтырғандардың 25 пайызынан Covid-19-дың симптомдары байқалмайды.

Президент Дональд Трамп ескерткендей, Құрама Штаттар бұрын-соңды болмаған дағдарысқа әзірленуі керек.

«Алдағы екі апта тозақтай көрінуі мүмкін. Осыған дейін мұндай жағдайды көрген емеспіз», – деді Америка президенті сейсенбі күні Ақ үйде өткен брифингте.

Арыс Әділбекұлы

Коронавирустық пневмонияны әдеттегі пневмониямен шатастырып алмау керек

Дәрігерлердің айтуынша коронавирус 3 кезеңнен тұрады.  

10 Шілде 2020 20:36 542

Коронавирустық пневмонияны әдеттегі пневмониямен шатастырып алмау керек

Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте жоғары санатты пульмонолог, «Астана медицина университеті» ҰАК жанұялық медицина кафедрасының меңгерушісі Наталья Латыпова пневмонияны алдын алу және емдеу бойынша кеңестерімен бөлісті. Бұл ретте дәрігер коронавирустық инфекция нәтижесінде пайда болатын өкпенің қабынуы әдеттегі пневмониядан өзгеше екенін жеткізді.

«Коронавирустық пневмонияны әдеттегі певмония терминімен атау дұрыс емес. Неге? Өйткені төменгі тыныс алу жолдарының коронавирустық зақымдануы біз бұрыннан таныс әдеттегі бактериалды пневмониядан өзгеше. Біз оның негізгі агенті бактериалар екенін білеміз. Ал коронавирус

жоғарғы тыныс алу жолдары арқылы төменгі тыныс алу жолдарын зақымдайды», – деді медицина ғылымдарының докторы.

Медицина ғылымдарының кандидаты, доцент Нұрила Малтабарова коронавирус індеті 3 кезеңнен тұратынын айтады.

«Бірінші кезең – интоксикациялық кезең. Науқастың дене қызуы 38 градустан 40-қа дейін көтерілуі мүмкін. Әлсіздік пен терлеу басталады. Бұл кезең бір аптаға созылады. Осы кезде ешқандай дәрі-дәрмек ішпеген абзал. Дене қызуы 38 градустан жоғарыласа ғана, оны төмендететін дәрі қолданылады. Басқа ешбір дәрі ішудің қажеті жоқ. Екінші кезең 3-4 аптаға созылады. Бұл респираторлық синдром деп аталады. Дене қызуы көтерілген соң, құрғақ жөтел пайда болып, ентікпе басталып, буындар сырқырай бастайды. Осы кезде аурудың ағымына, талдаулардың нәтижесі бойынша дәрігер антибактериялық дәрі-дәрмек тағайындауы мүмкін. Басқа ешбір дәрі қолданылмайды. Үшінші кезеңде, яғни оңалу кезінде организмді қалпына келтіру жаттығуларын жасауға болады», – деді ол.

Наталья Латыпова қазақстандықтарға өз бетінен тыныс алу жаттығуларын жасау қауіпті екенін айтты. Әсіресе, індет асқынып, науқастың орнынан тұруға шамасы жетпей тұрғанда.

«Желіде тыныс алу гимнастикасының сан түрлі тәсілі бар видеолар тарауда. Оларды дәрігердің кеңесімен ғана жасау керек. Науқастың індеті асқынып, жаттығу жасау емес орнынан тұруға шамасы жетпей, әлсіреп тұрған кезде сақ болу керек», – деді маман.

Сонымен қатар медицина ғылымдарының докторы бетперде тағу аурудың асқынуына алып келуі мүмкін бе деген сауалға жауап берді.

«Әрине, масканың жарамдылық мерзімі болады және бактериялар матаның өзінде жиналып қалуы мүмкін болғандықтан оны ауыстырып отыру ұсынылады. Әр масканы 2 сағаттан бір тәулікке дейін тағуға болады. Оның қандай материалдан жасалғанына байланысты. Бірақ маска пневманияны өршітіп жіберуі мүмкін деп айту қиын, тіпті мүмкін емес деп ойлаймын. Маска тағу коронавирустың өршуіне себепші болатын жетекші әрі басты себеп болуы мүмкін емес», – деді Наталья Латыпова.

Сондай-ақ дәрігер пневмонияның алғашқы белгілері туралы айтты. Наталья Латыпованың айтуынша, пневмония бірден сезілмейді. 5-7 күндік респираторлық кезең өткеннен кейін ғана біліне бастайды.

«Алғашқы белгісі жөтел, ентігу, өзіңді ыңғайыз сезіну, баяу демалу, кеуде тұсында ауырсыну болуы мүмкін. Төменгі тыныс алу жолдарының бұзылуына осы белгілердің асқынуы себеп болады», – дейді дәрігер.

Ол егер бұл белгілер өршімесе, қызудың көтерілуі 7 күннен аспаса алаңдамауды сұрайды.

«Антибиотик қабылдап, компьютерлік томография жасауға негіз жоқ. Егер 2-3 күні ішінде аталған белгілердің асқынуы байқалса, дірілдеудің екінші кезеңі басталса, қызу көтерілсе, бұл өкпедегі жағдайдың нашарлауының белгісі. Мұндай жағдайда тексеріліп, емдеу жолдарын қайта қарау керек», – дейді Наталья Латыпова.

Құралай Құдайберген

Коронавирусты диагностикалау және емдеу жолдары

Еліміздің ғалымдары клиникалық хаттаманы жетілдіруде.

06 Шілде 2020 09:58 1118

Коронавирусты диагностикалау және емдеу жолдары

Бүгінгі күнгі өзекті мәселенің бірі – коронавирустік инфекцияны диагностикалау және емдеу. Осы орайда Медицина ғылымдарының кандидаты, доцент, «Астана медицина университеті» КЕАҚ жедел медициналық көмек, анестезиология және қарқынды терапия кафедрасының меңгерушісі Нұрила Малтабарова мен «Астана медициналық университеті» КЕАҚ кафедрасының доценті Баян Тұрдалина халықты мазалап жүрген бірқатар мәселені сөз етті.

Дәрігер адамдардың қайтыс болу себептерінің бірін атап, коронавирус жұқтырған адамның өкпесіне сұйықтықтың жиналу себебін түсіндірді.

«Өкпенің ісінуі тек қана коронавирустік инфекцияда ғана емес, жалпы ауыр жағдайларда болады. Ал COVID-19 кезінде өкпе мен қан тамырлары арасындағы интерстициалды кеңістік ісінетіні белгілі. Ауру қиын жағдайда өткен кезде интерстициалды кеңістікке вирус жұғып, онда сұйықтық жиналады. Сұйықтық өте көп болған кезде, өкпе ісініп, қайғылы жағдайға әкелуі мүмкін. Бұл «инфузиялық терапия» деп аталатын сұйықтықпен шамадан тыс емдеу кезінде ғана болмайды. Сұйықтықтың жиналу тетіктері өте көп. Ең бастысы, бұл вирус өкпе тіндеріне өте жылдам зақым келтіреді. Тағы бір айта кеткім келетіні – артериялық қан қысымы, қант диабеті, артық салмақ тәрізді тәуекел факторлары бізде өте көп. Мысалы, жүрек-қан тамыры жүйесі ауруы кезінде адам тәніндегі сұйықтық шамадан тыс артып, орын ауыстырып, өкпе ісінеді. Адамдардың қайтыс болу себептерінің бірі – өкпенің ісінуі болуы мүмкін. Алайда бұл сұйықтықпен емдегеннен емес, жүрек-қан тамыры жүйесінің әлсіздігінен болады. Қайталап айтайын, бұл жүрек-қан тамыры жүйесі әлсіздер мен егде жастағы адамдар тәуекел тобына жатады», – деп атап айтты кафедра меңгерушісі.

Ал доцент Баян Тұрдалина COVID-19 індеті кезінде бактерияға қарсы терапия мен дәрі-дәрмектерді пайдалану жайлы айтып өтті.

«COVID-19» диагностикасы мен емдеудің клиникалық хаттамасының ең бірінші нұсқасы ақпан айында әзірленген. Еліміздің ғалымдары содан бері хаттаманы жетілдіру тұрғысында аянбай еңбек етуде. COVID-19 вирустық инфекция болғандықтан, осы хаттаманың бактерияға қарсы бөлімінде антибактериалдық терапияның тікелей көрсеткіштері жоқ. Бактерияға қарсы терапияны науқасқа бактериалдық инфекция қосалған жағдайда әрі дәрігер нақты айтқан кезде ғана қолданған дұрыс. Оның барлығы хаттамада қосымша ескертпе ретінде көрсетілген», – деді ол.

Медицина маманы сондай-ақ, ел тұрғындары тарапынан «дексаметазон» дәрісін пайдалану туралы жиі қойылатын сұраққа да жауап берді.

«Дексаметазон көрсеткіштері бойынша қабынуға қарсы әсер ететін дәрі әрі тек стационарда ғана өте ауыр жағдайдағы науқастарға тағайындалады. Амбулаторияда берілмейді. Бұл дәріні қолдану клиникалық хаттаманың арнайы бөлімдерінде көрсетілген. Әлеуметтік желілерде дұрыс ақпараттың таралмауына байланысты, дәріні үйде сақтау үшін жай ғана қор ретінде сатып алу көбейді. Сол себепті, тек ресми мәліметтерге ғана сенуге шақырамын. Клиникалық хаттама ресми сайттарда тұрақты түрде жарияланып отырады. Оны дәрігерлер жұмыстарында пайдаланады. Клиникалық хаттамаға сай емделген көптеген адам жазылып шығып жатыр», – деп түсіндірген Баян Тұрдалина, басқа да танымал дәрілерге тоқталып өтті. 

«Клиникалық хаттамаға COVID-19 кезінде вируске қарсы дәрі-дәрмектер тобы енгізілген болатын. Ол ең бірінші лопинавир-ритонавир құрамдас және гидроксихлорохин, хлорохин препараттары. Олар стационар жағдайында, яғни тікелей клиникалық зерттеу аясында тағайындалады. Ал парацетамол мен ибуфен стероидты емес, қабынуға қарсы дәрілер. Оны дене қызуы жоғарылағанда қабылдайды. Дәрігер ретінде осы парацетамол мен ибуфенді дәрігеріңіздің бақылауымен, дене температурасы 38,5 градустен жоғары болған кезде ғана пайдалануларыңызды сұраймыз», – деп айтты кафедра доценті.

Дәрігерлер сондай-ақ, тыныс алу жаттығулары және спортпен айналысу жайлы пікірін білдіріп, дәрумендер және ұйқының пайдасын сөз етті.

«Коронавирус жұқпалы ауру. Сондықтан өкпеде немесе басқа дене мүшесінде өзгеріс болуы мүмкін. Тыныс алу гимнастикасы аурудың жедел кезеңі аяқталғаннан кейін ғана тиімді. Осындай жаттығулар мен физиотерапиялық әдістерді жедел кезеңде жасау адамға зиянын тигізеді. Тек науқас стационарда емін алып болған соң, оңалтушы-дәрігердің тағайындауымен, үйінде тыныс алу жаттығуларын жасаған пайдалы. Спортпен айналысу туралы айтар болсам, ағзаға артық жүктеме түсірген дұрыс емес. Иммунитеттің жақсы болуы үшін мөлшерге сай ғана дене шынықтырумен шұғылданып, жүгіру, жүру қажет. Ал індет жұқтырғандарға спортпен айналысуға дәрігерлер кеңес бермейді. Психологиялық-эмоционалды тыныштықтың болғаны жөн. Ұйқы орталық жүйке жүйесіне жақсы әсер етеді. Ми, жүрек, өкпе жүйесі тынығуға тиіс. Ұйықтау арқылы иммунитетімізді сақтаймыз. Дәрумендерге келер болсақ, олар иммунитеттің нығаюына, зат алмасу процесінің реттеліп отыруына септігін тигізеді. Нақты «коронавирустен сақтайды» деп дәлелденген дәрумендер базасы жоқ. Алайда дәруменді артық пайдаланбау керек. Дәрумендер балаларға салмағына қарай норма бойынша тағайындалады», – деп айтып өтті дәрігер-ғалымдар.

Сонымен қатар, ғалымдар иммунитеті жақсы адамдарға да иммунитетіне ғана сенбей, сақтанып жүруге кеңес берді. Әсіресе, коронавирус кезінде шылым шегудің зиянын ерекше еске салды. Өйткені, темекі тартатын адамның өкпесі оттегіні көбірек қажет етеді.

«Темекі мен электронды сигарет тартушылар тәуекел тобына жатады. Өйткені өкпе тініне никотиннің тигізер залалы зор. Өкпеде газ алмасу процесі жүреді. Оттегі кіріп, көмірқышқыл газы шығып, өкпені желдетіп отырады. Егер адам ұзақ уақыт электронды болса да, шылым шексе, өкпесі оттегіні көбірек қажет етеді. Аурудың алдын алу шараларының бірі ретінде немесе ауру жеңілірек өтуі үшін темекіні тастаған жөн. Коронавирус кезінде оттегінің жетіспеушілігі болады. Сол себепті, өкпеге тиетін залал өте зор», – деді Нұрила Малтабарова.

Нұржан Көшкін


Біздің Telegram каналымызға жазылыңыздар!