DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 310,31 Brent 36,55
Мемлекеттен қаржылай жәрдем алу шарттары өзгереді

Мемлекеттен қаржылай жәрдем алу шарттары өзгереді

Табысы аз отбасылардың 56 пайызы көпбалалы жанұялар. 

09 Желтоқсан 2019 16:08 3247

Мемлекеттен қаржылай жәрдем алу шарттары өзгереді

Автор:

Нұржан Көшкін

ҚР Парламенті Мәжілісінде депутаттар атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың тиімділігі мәселесін талқылады. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Біржан Нұрымбетов АӘК берудің жаңа тетіктерінің жұмысын түсіндіріп, реформа көпбалалы аналарды қолдау, жаңартылған атаулы әлеуметтік көмек көрсету және кепілдендірілген әлеуметтік көмекті қамтитынын айтты.

Биылғы жылдың қараша айының басында шамамен 456,5 мың отбасы немесе 2,1 миллионға жуық адам мемлекеттен нақты қолдауға ие болған, оның 53%-ы көпбалалы отбасы. Бұл биылғы жылдың 1-тоқсанындағы көрсеткіштермен салыстырғанда 7,7 есе артық.

Министр Біржан Нұрымбетов бүгінгі Үкімет отырысында тағайындалған атаулы әлеуметтік көмектің орташа мөлшері 1,8 есе артып, көпбалалы отбасыларға 2020 жылы 42 496 теңгеден 74 388 теңгеге дейін жаңа мемлекеттік жәрдемақы белгіленетінін мәлім етті.

«Парламент Мәжілісі АӘК ұсынудың қолданыстағы жүйесін өзгертетін заң жобасын қабылдады. Оның негізгі бағыты – еңбекке ынталандыру, табысы аз азаматтардың кірістері мен мемлекеттік қолдау көлемін есепке алудың ашықтығы мен әділеттігін қамтамасыз ету. Табысы аз отбасылардың 56 %-ы көпбалалы жанұялар. Олар ең осал санатқа жатады.  Осыған байланысты көпбалалы отбасыларға жеке мемлекеттік жәрдемақы енгізу көзделген. Жәрдемақы отбасы табысына қарамастан, көпбалалы аналардың беделін көтеру, олардың материалдық әл-ауқатын арттыру, елде бала тууды ынталандыру үшін берілетін болады», - деді министр.

Сондай-ақ, Біржан Нұрымбетов ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдауында атаулы әлеуметтік көмек көрсету ашық, әрі әділетті болуымен қатар, азаматтарды жұмысқа ынталандыру және табысы аз отбасылардың балаларына кепілдендірілген әлеуметтік топтама енгізу туралы тапсырма бергенін еске салып, АӘК ұсынудың жаңа тәсілдерімен таныстырды.

«Соңғы өзгерістер бойынша атаулы әлеуметтік көмек 6 айға, 12 айға төленетін. Бұдан былай АӘК әр тоқсан сайын есептелетін болады. Шартты және шартсыз көмекті үш айға тағайындау, бір жағынан, АӘК алушылардың табысын жасыруын болдырмайды. Екінші жағынан алып қарасақ, отбасының жан басына шаққандағы табысы тек қана ұлғаю жағына қарай өзгере бермейді. Баланың тууы, ата-анасының жұмысынан айырылуы, әлеуметтік мәртебесінің жоғалуы және т.б. себептерге байланысты көбінесе азаяды. Мұндай жағдайда АӘК алуға тоқсан сайын жүгінген кезде тағайындалған АӘК мөлшері объективті түрде ұлғаяды. АӘК мөлшері жан басына шаққанда кірістері мен кедейлік шегінің арасындағы айырмашылық ретінде анықталатын болады. АӘК-тің шекті өлшемі бойынша отбасының әр мүшесіне шаққандағы орташа кіріс күнкөріс деңгейінің 70%-ынан кем болуы керек. Сондай-ақ еңбекке қабілетті азаматтарға қойылатын талаптар да күшейеді. Учаскелік комиссияның осы процестегі рөлі артып, отбасының материалдық жағдайына зерттеу жүргізу мерзімі 3 күннен 7 күнге дейін ұзартылады», – деді министр.

Еңбекке қабілетті азаматтарға қойылатын талаптардың күшеюін министр «азаматтардың жауапкершілігін арттыру» себебімен түсіндірді.

«Атаулы әлеуметтік көмек тағайындалған жанұяда еңбекке қабілетті азаматтар болса, оларды еңбекке тартамыз. Ол кісі келіскеннен кейін, әлеуметтік келісім жасалады. Негізі бұл бұрыннан бар нәрсе. Егер АӘК алып жүрген азамат жұмыс істеуден бас тартса, бүкіл отбасына АӘК көрсету тоқтатылады. Басқаша айтқанда, тепсе темір үзетін отағасы ұсынылған жұмысты істегісі келмесе, атаулы әлеуметтік көмектен бүкіл отбасы айырылады. Бұндай шара азаматтардың жауапкершілігін арттыру үшін қолданылуда», – деді Біржан Нұрымбетов.

Халықты әлеуметтік қорғау министрі кепілдендірілген әлеуметтік топтамаға қандай көмек кіретінін де түсіндірді.

«Кепілдендірілген әлеуметтік топтаманы ұсыну шеңберінде 1 жастан 6 жасқа дейінгі балалардың, сондай-ақ 6 жастан 18 жасқа дейінгі орта білім беру ұйымдарында оқитын балалардың екі санатын қамту ұсынылады. Бұл шамамен 600 мың бала. Мектепке дейінгі жастағы балалардың бірінші санаты азық-түлік жиынтығымен және гигиеналық құралдармен қамтамасыз етілетін болады. Екінші санаттағы оқушылар мектепте тегін ыстық тамақ, мектепке және кері күнделікті тегін жол жүру, мектеп формасы мен оқу құралдарын мемлекет есебінен алатын болады», – деді министр.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Министр: студенттердің банк картасына тамақтың ақшасы аударылады

125 мыңдай қазақстандық қолдауға қол жеткізбек.

09 Сәуір 2020 16:02 2107

Министр: студенттердің банк картасына тамақтың ақшасы аударылады

Биыл «атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің жаңа тетігін» іске асыру аясында АӘК алатын отбасылардың балаларына кепілдендірілген әлеуметтік топтамалар беру басталған болатын. Ол ақшалай емес, заттай ұсынылады.

Бұл шара биылғы ақпан айында еліміздің барлық өңірінде қолға алынды. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің әлеуметтік көмек саясатын дамыту департаменті директорының орынбасары Аяжан Жанғабылованың айтуынша, АӘК алатын отбасылар балалары азық-түлікпен және тұрмыстық химия тауарларымен қамтамасыз етіледі. Денсаулық сақтау министрлігінің ұсынымы бойынша әзірленген тауар себеті айына бір рет беріледі.

Себет 1-ден 3 жасқа дейін және одан одан жоғары жастағыларға арналған болып бөлінеді. Мысалы, сәбилердің әлеуметтік топтамасына ең кем дегенде 600 грамдық жеміс езбе-пюресі, 610 гр көкөніс езбесі, 320 гр балалар ботқасы, 400 гр жүгері жармасы, 800 гр сұлы үлпегі,180 гр балалар печеньесі және құнарлығы 2,5 пайыздық 2 литр балалар сүті кіреді.

3-тен 6 жасқа дейінгі бүлдіршіндерге берілетін пакет бұдан қомақтырақ: ол ең кемі 2 литр сүттен, 800 гр макарон мен осынша сұлы ұлпасынан, 800 гр сары майдан, 240 гр гематогеннен, таңғы ас үшін 250 гр сүтті жастықшалардан, 400 гр печеньеден, 1 келі арпа жармасынан, 1,6 келі қарақұмық жармасынан, 800 гр бұршақтан, 700 гр ұнтақ жармасынан (манная) және 200 гр табиғи балдан тұруы тиіс.

Бұдан бөлек, аз қамтылған отбасыға тұрмыстық химия тауарларының жиынтығы табысталады. Атап айтқанда, онда әр балаға 50 мл кем емес тіс пастасы, ай сайын 1 тіс шөткесі, 180 гр гипоаллергенді балалар сабыны, 200 мл балалар сусабыны, 42 мл балалар кремі, 200 гр қара сабын, 800 гр кір жуушы ұнтақ қарастырылған. 

АӘК алатын отбасылардың ересек балалары да назардан тыс қалмады: бұл әлеуметтік төлем 4 бөліктен құралады және 6-дан 18 жасқа дейінгі әр баласына біріншіден, жылына бір рет мектеп формасы, екіншіден, жылына 1 рет оқуына қажетті құрал-жабдықтары – рюкзак, кітаптар, дәптерлер, пенал, албом, 5 қорап қарындаш, 10 қалам беріледі. Үшіншіден, олардың қалалық көлікте 50 пайыз жеңілдікпен жүруіне жағдай жасалды. Төртіншіден, оқитын күндері мектепте ыстық тамақпен қамтамасыз етілді.

Аяжан Жанғабылованың мәліметінше, әрбір балаға берілетін азық-түлік жиынтығы түріндегі 1 кепілдендірілген әлеуметтік топтаманың (КӘТ) құны 4700 теңгеден асады. Ал оған қоса ұсынылатын тұрмыстық химия тауарлары пакетінің әрқайсысының құны жергілікті билікке 1700 теңгеге түспек.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, наурыз айы басында барлық өңірде табысы аз отбасылардың мектеп жасындағы балаларына осы топтамалар тапсырылды.  

Ведомство КӘТ-ті алушылардың жалпы саны 103 мың отбасының 125 мың баласын құрайтынын хабарлады.

Облыс орталықтарында пакеттер ірі сауда желілері мен кәсіпорындар арқылы беріледі. Мысалы, Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Жамбыл, Алматы, Солтүстік Қазақстан облыстарының орталықтарында Magnum сауда желісі монополист атанды: барлық КӘТ-ті сол қалыптастырып, таратады.

Ал Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда, Маңғыстау, Павлодар және Түркістан облыстарында әлеуметтік топтамаларды Анвар, Алтындар, Көктем, Империя заботы сауда желілері және басқа да жеткізушілер ұсынады.

Алайда коронавирустың таралуына және төтенше жағдайдың енгізілуіне байланысты мектептер жабылғаны мәлім. АӘК алушы отбасылар осыған шағымдануда. Мысалы, олар мектептерде берілетін ыстық тамақтың құнын енді карталарына ақшалай аударуды сұрапты. Билік бұған көнді.

«Бүгінде елде енгізілген төтенше жағдайға байланысты менің інім барлық студенттермен бірге қашықтан оқуға көшірілді. Ол Шымкент қаласында колледжде оқиды және көп балалы отбасы мүшесі ретінде колледже тегін ыстық тамақпен қамтамасыз етілген. Демек, қашықтан оқуына байланысты тамақ ақшасы наурыз және сәуір айлары үшін толық төленеді ме?» – деп сұрады Білім және ғылым министрлігіне хатында Нұрсұлтан Еркебаев.

БҒМ басшысы АЕК алатын отбасылардан шыққан мектеп және колледж шәкірттері енді тегін ыстық тамақтың орнына ақшалай төлемақы алатынын растады.

«Құрметті Нұрсұлтан! Ініңіздің қашықтан оқуына байланысты ыстық тамаққа төленетін ақшасы оқу жылының соңына дейін толық төленетін болады. Колледждерде карантинге дейін ыстық тамақпен қамтылған студенттердің карточкалық есепшоттарына қашықтан оқыту кезеңінде ақшалай өтемақылар төленіп жатыр», – деді министр Асхат Аймағамбетов.

Жанат Ардақ

Павлодарда атаулы әлеуметтік көмекке 1,4 млрд теңге бөлінді

Ал 2019 жылдың сәуір-желтоқсан аралығында төленген көмек көлемі бұл сомадан әлдеқайда жоғары еді.  

26 Наурыз 2020 10:36 1021

Павлодарда атаулы әлеуметтік көмекке 1,4 млрд теңге бөлінді

Атаулы әлеуметтік көмек 2019 жылдың сәуір айынан бастап төлене бастағанын жақсы білеміз. Әуелде Павлодар облысы бойынша бұл мақсатқа 1,2 млрд теңге жұмсау жоспарланған еді. Алайда, мамыр айының соңында бұл соманың жеткіліксіз екені белгілі болды. Осылайша, Павлодар облысы республикалық бюджеттен қосымша 2 млрд теңге сұратты. Ал биыл өңірде атаулы әлеуметтік көмек төлеуге 1,4 млрд теңге қарастырылып отыр.

Соңғы деректерге сүйенсек, жыл басынан бері өңірлік жұмыспен қамту орталықтарына атаулы әлеуметтік көмек алу бойынша 4,2 мың өтініш келіп түскен. Оның 3,2 мыңы мақұланды. Оларға жұмсалатын қаржы көлемі – 226,2 млн теңге. Шамамен 1 мың өтініш мақұлданбаған. Оған отбасылардың жан басына шаққандағы табысының шекті мөлшерден асып кетуі себеп болған. Бірақ, бұл павлодарлықтар байып кетті деген сөз емес.

Атаулы әлеуметтік көмек алушылар санының азаюы көмекті тағайындаудың жаңа форматына байланысты болып отыр. Ал жаңа формат 2020 жылдың басынан енгізілген еді. Біріншіден, атаулы әлеуметтік көмекті есептеу тәртібі өзгерді. Жаңа ережелерге сәйкес, кедейлік шегі бұрынғыдай республикалық күнкөріс деңгейінің емес, керісінше өңірлік күнкөріс деңгейінің 70 %-на теңестірілді. Ал әр өңірдің деңгейі әртүрлі екенін анық. Осылайша, өткен жылы кедейлік шегінің индикаторы 20,7 мың теңге деңгейінде болса, қазір ол 18,6 мың теңгеге дейін төмендеді. Осы өзгеріске байланысты атаулы әлеуметтік көмек алушылардың саны да азайды.

Мәселен, 2019 жылы Павлодар облысы бойынша 45,4 мың адам атаулы әлеуметтік көмек алса, 2020 жылдың алғашқы екі айында көмек алушылардың саны 14 мың адамды құрады. Сонымен қатар, атаулы әлеуметтік көмек алуға өтініш берушілердің теріс жауап алуына отбасының иелегіндегі автокөлік пен жылжымайтын мүлік те себеп болған. Әрбір отбасындағы көлік пен тұрғын үй саны біреуден аспауы керек.

Сондай-ақ, еңбекке жарамды азаматтарға қатысты талаптар да күшейтілді. Бұл да өтініштердің мақұлданбауына себеп болып отыр. Мәселен, атаулы әлеуметтік көмек алушыға жұмыс ұсынылғанда, ол ұсыныстан бас тартпауы керек. Өйткен жағдайда, бұл отбасы атаулы әлеуметтік көмек алу құқығынан айырылады. Осы орайда, Павлодар облысында атаулы әлеуметтік көмек алатын 120 адамды жұмыспен қамту жоспарланып отыр. Олардың дені Май, Баянауыл және Ақтоғай аудандарының тұрғындары.

Павлодар қалалық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау секторының меңгерушісі Айнұр Мұқашбекованың сөзінше, былтыр облыс орталығындағы табысын жасырған 46 отбасы өз еркімен 52 млн теңге көлеміндегі қаржыны қайтарып берген. Сонымен қатар, екі іс сотқа жіберілген.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: