/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 376,04 Brent 36,55
Павлодар футболындағы тоқырау

Павлодар футболындағы тоқырау

Екінші лигада ойнайтын «Ақсу» таратылып, Бірінші лигадағы «Екібастұздың» басына бұлт үйірілді.  

17:55 18 Наурыз 2020 1700

Павлодар футболындағы тоқырау

Автор:

Фархат Әміренов

«Ақсудың» ғұмыры қысқа болды

Осыдан екі жыл бұрын Қазақстан футболында «Ақсу» атты жаңа кәсіби клуб пайда болған еді. Еліміздің Екінші лигасында өнер көрсеткен команда, биыл біржола тарап тынды. Осылайша, Ақсу қаласының футболшылары маусым басталар сәтте жұмыссыз қалды.

Бір қызығы, команда осы күнге дейін толық құраммен жаттығып, жаңа маусымға дайындалды. Қазақстан Кубогы жолындағы жарысқа әне-міне қатысамыз деп отырған тұста, «қаралы хабар» да жетті. «Ақсудың» бапкерлер құрамы мен ойыншылары жағымсыз жаңалықты жарысқа аттанардан бір күн бұрын естіген. Сөйтіп, биылғы чемпионатта үздік бестікке енуді көздеген команданың 25 футболшысы бір-ақ күнде жұмыссыз атанды.

«Осы жылы жақсы құрам жинақталып еді. Клубты не үшін жапқанын білмейміз. Өкінішті, әрине. Клуб директоры қалалық әкімдіктен мән-жайды білуге тырысты. Басшылық жоғары жақтан көмек сұрап көрді. Мәселе шешілген жоқ. Командадағы 25 ойыншы жұмыссыздар қатарына қосылды. Не істерімізді білмейміз», – дейді «Ақсу» футбол клубының капитаны Нұрсұлтан Тасжанов.

«Ақсудың» бас бапкері Виталий Вихляновтың айтуынша, футболшылар – ерекше халық. Ерекшелігі сол олардың қолынан доп тебуден басқа ештеңе келмейді. Такси жүргізушісі немесе даяшы болу – олардың қолы емес.

«Олар өмірін футболға арнаған жандар. Табысы да – осы футбол. Футболшылар ел чемпионатындағы жаңа трансферлік терезе ашылғанға дейін ешқандай клубта ойнай алмайды. Бұл жағдай оларға қиынға соғары анық», – дейді Виталий Вихлянов.

Атап өтерлігі, ақпан айында «Ақсу» ойыншылары жаңа келісімшарттарға қол қойған. Командада бағасы қымбат шетелдік ойыншылар жоқ. Ойыншылардың бәрі жергілікті жастар. Әуелде «Ақсу» клубын ашудағы мақсат та – жергілікті жастарды тәрбиелеу еді. Павлодар облыстық футбол федерациясы «Екібастұз» бен «Ақсу» клубтарын дәл осындай мақсатпен ұстап отырған-ды.

Жоғарыда айтып өткеніміздей, команда жаңа маусымға толыққанды дайындалды. Ел Кубогының іріктеу турниріне қатысу үшін Шымкентке аттануы керек еді. Ақыры билеттерін кері өткізуге мәжбүр болды.

«Қалай болса да, оң шешім күтеміз. Клубтың бюджеті де аса ауқымды емес. Бірақ, Екінші лигаға қатысу жарнасы көбейді. Бюджет көлемі өткен жылмен салыстырғанда өзгерген жоқ», – дейді Виталий Вихлянов.

Команданың не үшін таратылғаны әлі нақты хабарланған жоқ. Ол туралы футболшыларға да, бапкерлерге де айтылмаған. Дегенмен, бірнеше болжам бар. Соның негізгісі – қаржының жоқтығы. «Ақсу» клубын ұстап тұру үшін шамамен 70 млн теңге керек екен.

«Екібастұздың» басына бұлт үйірілді

Қазақстанның Бірінші лигасында ойнайтын «Екібастұз» футбол клубы да тығырыққа тірілді. Бұл клубқа да қаржылық қиындықтар себеп болуда.

«Екібастұз» жаңа маусымға дайындық жұмыстарын Өзбекстан жерінде өткізген болатын. 1-14 наурыз аралығында оқу-жаттығу жиындарын өткізді. Өкінішке қарай, екібастұздықтар өзбектерге 5 млн теңге қарыз болып қалған. Ал клубтың жалпы қарызы – 8 млн теңге. 

«23 футболшы мен бапкерлік құрамдағы 6 адамның тамақтанып, тұрғаны үшін өзбекстандық тарапқа 5 млн теңге төлеуге тиіспіз. Бұл соманы бірнеше күн ішінде өтемесек, ойыншыларды шекарадан өткізбеуі мүмкін», – деп мәлімдеген болатын «Екібастұз» футбол клубының директоры Ғалым Байкен.

Қаржының қайдан табылғаны белгісіз, әйтеуір «Екібастұз» футболшылары елге аман-есен оралды. Ал 16 наурыз күні спортшылар Шымкент қаласындағы Қазақстан Кубогының іріктеу турниріне қатысуы керек-тін. Алайда, елдегі төтенше жағдайға байланысты бұл жарыс кейінге шегерілді. Ал «Екібастұздың» Бірінші лигада ойнау-ойнамауы әлі сұрақ күйінде қалып отыр.

«Екібастұз» футбол клубының тұрақты демеушісі жоқ. Толығымен бюджет есебінен қаржыландырылады. Былтыр команданы ұстап тұру үшін қазынадан 200 млн теңгеге жуық қаражат жұмсалған. Биыл да осы көлемдегі қаржы қажет. Алайда Екібастұз қаласының әкімдігі футболды қаржыландыруға жергілікті бюджеттің мүмкіндігі жоқ екенін айтқан. Клубтың Павлодар облысының билігінен көмек сұраудан басқа амалы жоқ.

«Біздің командадағы 26 ойыншының 19-ы – жергілікті жастар. Легионерлер мүлде жоқ. Тренерлік штабта 6 білікті маман жұмыс істейді. «Екібастұзды» Қазақстанның премьер-лигасында ойнайтын «Ертіс» футбол клубын мықты футболшылармен қамтитын база десек те болады. Мұның барлығы ескерусіз қалмауы керек. Облыс басшылығы қол ұшын созса дейміз. Әйтпесе, Екібастұз футболының тарихы осы жылмен тәмамдалуы мүмкін», – дейді Ғалым Байкен.

«Ертістің» де жағдайы мәз емес

Облыстың бас командасы «Ертістің» де жетісіп тұрғаны шамалы. Бұған дейінгі маусымдарды әупіремдеп жүріп өткізгені жанкүйер қауымға мәлім. Биыл «Ертісті» ұстап тұруға 3,8 млрд теңге қаржы бөлінді. Оның 1,8 млрд теңгесі облыстық қазынадан берілсе, 2 млрд теңгесін клубтың бас демеушісі ERG компаниясы аударған. Жалпы алғанда, «Ертіс» үшін осы соманың өзі жеткілікті. Бірақ осыдан біршама уақыт бұрын ФИФА клубты сотқа берген команданың бұрынғы бас бапкері Димитар Димитровтың пайдасына шешім шығарды. Енді «Ертіс» болгариялық маманға 1,2 млн еуро төлеуі керек. Бұл аздай, Димитар Димитровтың көмекшілері Петер Колев пен Георги Чиликов та «Ертісті» сотқа беріп жеңіп шықты. Команда бұларға да өтемақы төлеуге міндетті. Мұның бәрі «Ертістің» «қалтасына» салмақ салатыны айтпаса да түсінікті.  

Ол аздай, Павлодар облысына Әбілқайыр Сқақовтың тағайындалуымен, клубтың басшылығы да өзгерді. Клубтың спорттық директоры болып атышулы Дмитрий Васильев тағайындалды. Кезінде «Ақтөбе» клубын жерге қаратып, Қазақстан футбол федерациясын қаралаған Васильевтің «Ертіске» келуімен онсыз да проблемасы көп ұжымның іргесі сөгіле бастады. Олай дейтініміз, жуырда «Ертіс» футбол клубының ойыншылары мен әкімшілігі, бапкерлер құрамы мен футбол орталығының жаттықтырушылары Павлодар облысының әкімі Әбілқайыр Сқақовтан көмек сұрап өтініш жазды. Олар кеше ғана келген Дмитрий Васильевтің клубтан кеткенін қалайды.

Бәріне уақыт төреші, әрине. Тек, Павлодар футболы біржола тұралап, тоқырап қалмаса екен дейміз. Бұл – жанкүйер қауымның тілегі.

Фархат Әміренов

«Ертіс» ел чемпионатын жалғастырмайды

Қазақстанның әйгілі клубын банкроттықтан сақтау үшін осындай шешім қабылданды.  

30 Мамыр 2020 20:08 1221

«Ертіс» ел чемпионатын жалғастырмайды

Павлодардың «Ертісі» Қазақстан чемпионатымен одан әрі жалғастырмайды. Облыс билігі клубты банкроттықтан сақтап қалу үшін осындай шешім қабылдады. Бұл туралы Павлодар облыстық дене тәрбиесі және спорт басқармасының басшысы Марат Айдашев хабарлады.

«Дәл қазіргі сәтте 2020 жылдың қаңтарында қабылданған қаржылық міндеттемелерді орындау мүмкін болмай тұр. Бұл туралы бірнеше мәрте айтылды да. Себебі, клубтың бас демеушісі – ERG компаниясы жобаны қаржыландырудан бас тартты. Тиісінше, біз легионерлерге еңбекақы төлей алмаймыз. Жағдай күн санап ушығып барады. Қарыз жинақталып жатыр. Сондықтан, бәрін есептеп, ел чемпионатына қатыспау туралы шешім қабылдадық», – деді бүгін Марат Айдашев журналистерге берген сұхбатында.

Оның айтуынша, биыл Павлодар облысында футболды дамытуға бюджеттен 1,8 млрд теңге бөлінген. ERG компаниясы 1,6 млрд теңге демеушілік қолдау көрсетуге тиіс-ті. Бас демеуші жыл басында 200 млн теңге аударған. Одан кейін ештеңе бөлінген жоқ.

«Бюджеттен әзірше 183 млн теңге берілді. Қалған 1,6 млрд теңгені өзге клубтарға бөліп береміз. Яғни, «Ақсу» футбол клубына шамамен 40 млн теңге аударылады. Сол секілді «Екібастұз» футбол клубына да жеткілікті мөлшерде қаржы беріледі. Сондай-ақ, қаржының бір бөлігі «Ертіс» клубының қосалқы құрамы мен футбол орталығын ұстап тұруға бағытталмақ. Қалған соманы бюджеттік комиссияның шешімі бойынша облыс қазынасына кері қайтарамыз», – деп нақтылады басқарма басшысы.

Еске сала кетейік, «Екібастұз» – Бірінші лигада, «Ақсу» Екінші лигада өнер көрсетеді. Марат Айдашев атап өткендей, «Ертістің» қосалқы құрамы сақталады. Ондағы ойыншылар жоғарыда аталған екі командаға ауысады.  

«Ертіс» клубының ойыншыларымен кездесу өткіздік. Жағдайды түсіндіріп айттық. Проблеманы бұдан әрі сағызша созып жүре алмаймыз. Одан жағдай жақсармайды да. Легионерлер бұл жаққа ақша табу үшін келгені белгілі. Легионрелердің ендігі қадамы қандай боларын да біліп отырмыз. Олар ФИФА-ға, Қазақстанның футбол федерациясына шағымданатын болады. Дәл қазір шешім қабылдамай жүре берсек те, олар шағымданар еді. Оларға ақша төлемей, біріншілікті жалғастыра бергеннен түсер пайда жоқ», – деді Марат Айдашев.

Басқарма басшысының сөзінше, ел ішінде айтылып жүргендей, клубты банкрот етуге жол берілмейді.

«Клубта қаржылық тұрғыдан «тазалау» жұмыстары өтеді. Салықтар бойынша не істеу керектігін ойластырамыз. Қылмыстық іс қозғалып жатыр. Оның қорытындысын күтеміз. Одан әрі не болатынын қосымша хабарлаймыз. «Ертістің» тағдыры жыл соңына қарай нақты белгілі болады», – деді ол.

Осылайша, «Ертіс» биылғы чемпионатты жалғастырмайды. Клуб ендігі қадамын Екінші лигадан бастайды. Оны ұтқан жағдайда ғана Бірінші лигаға шығады. Бірінші лигадан соң, Премьер-лигаға жол ашылады.

Фархат Әміренов

 

Үздіктер құрамасы

Қазақстан премьер-лигасының алғашқы тур ойындарында үздік болған футболшылардың құрамын назарларыңызға ұсынамыз. 

31 Наурыз 2020 19:59 1254

Үздіктер құрамасы

Қазақстан премьер-лигасы да өзге спорттық жарыстар секілді мерзімінен бұрын тоқтады. Қазіргі төтенше жағдайға байланысты амалсыз қабылданған шешім. Ел біріншілігі енді басталған еді – небәрі екі тур ойындары өтті. Сосын коронавирустың кесірінен елдегі аяқдоп бәсекесі шектелді. Чемпионат жыл соңына дейін созылады. Сондықтан біз өткен екі турда көзге түскен футболшыларды саралап, солардың аяқ алысын әңгіме етеміз. Яғни, премьер-лиганың таңдаулы құрамын жасақтаймыз. Олар алғашқы екі турда: тұрақты ойынымен көзге түсіп, матч нәтижесіне атсалысып, өз позициясында үздік шыққандар.   

Ең алдымен қақпашыларға тоқталайық. Жақсы қақпашы – команданың жарты ойыншысы деген қағида бар. Қақпашылар позициясында екі үміткер бар: Алмат Бекбаев пен Марсель Исламқұлов қырағылық танытып, өзгелерден озық тұр. «Жетісу» қақпашысы «Тобылға» қарсы тамаша ойын көрсетті. Қорғаныс сыр бергенде Бекбаев кезек алды. Алматтың сенімді қимылы командаға дем берді.Ол матчтың MVP ойыншысы атады. Дмитрий Огай шәкірттері тең есепте сақтап қалды. Алғашқы турда «Каспийге» қарсы кездесуде Бекбаев аса көп терлей қоймады. Есесіне, Марсель Исламқұлов белсенді. «Қайсар» қақпашысы «Ертіске» қарсы матчта пенальти қайтарып, «қасқырлардың» мерейін үстем етті. Ал Көкшетауда Марсельге көп жұмыс табылмады. Сондықтан екі қақпашы арасынан үздігін таңдау қиын. Біздің пікір Бекбаевқа тоқтады. Себебі ол «Тобылдың» өте қауіпті үш соқысын қайтарды.  Исламқұловтың пенальти қайтарғаны болмаса, өзге көзге түсер сәттерін байқамадық. Бұл жерде Леван Куталияның он бір метрлік соққыны сәтсіз тепкенін де айта кетейік.   

Алаңдағы таңдаулылар тізімін жасақтауда, үш қорғаушы қағидасын таңдадық. Алдымен Дино Миканович. «Қайрат» ойыншысы үш матчқа қатысты. «Таразға» қарсы кездесуде ол қапталда атой салды. Дино тіпті алғы шептегі әріптестеріне тамаша пастар да беріп отырды. Қапталдағы қорғаушының бір ойында 10 рет айып алаңына түзу пас беруі айтарлықтай көрсеткіш. «Қайрат» «Оқжетпеспен» кездесуде аса қинала қоймады. Ал «Шахтерге» қарсы сәтсіздікте Миканович алғашқы таймда жарақат алып қалды. Бірақ алғы шепке асырған пастары өтімді болды. Оның позициясындағы үздіктер тізімінен «Қайсарлық» Ілияс Әмірсейітов те үмітті еді. Қызылорда командасының футболшысы қорғаныста көзге түскенімен, шабуылға аса көп араласа бермейді. Ілиястың негізгі міндеті допқа талас және өз шебіндегі қауіптің бетін қайтару. Миканович қорғаныс пен шабуыл арасында шапқылайды.     

Келесі мықтыңыз – Иван Граф. Әуелеп келген допқа таласуде сөзсіз шебер. Пас беру мен позиция таңдауда да сауатты екенін дәлелдеді. «Қайсар» футболшысы орталық қорғаушыға тән қасиеттерге ие екенін көрсетті. Иван «Ертіспен» болған матчта командаласы Лобжанидзеге нәтижелі пас берді. Бұл кездесу тағдырын шешкен гол болды. Граф «Оқжетпеске» қарсы ойында Жасұлан Молдақараев пен Марко Обрадовичтің гол соғуына мүмкіндік бермеді. Орталық қорғаушының сенімді ойынының арқасында «Қайсар» алғашқы екі турда ұпайдан шашау шығарған жоқ.

Үздік үштіктегі таңдаулы қорғаушының бірі Дмитрий Шомко. «Астананың» вице-капитаны үш матчқа да толық қатысты. «Қызыл-Жармен» болған кездесуде екі нәтижелі шабуылға араласты. «Каспийге» қарсы ойында Барсегянның аяғына доп салып берді. Дмитрий шабуыл шебінде ғана емес, допқа талас кезінде де сауатты ойын көрсетті. Әр кездесуде кем дегенде 4 мәрте допқа бұрын жетіп, қарсыласынан тартып алды. Қорғаушы үшін жаман емес. «Астана» үш ойында қақпасына 3 гол жіберді. Бірақ оған Шомконың қатысы шамалы.

Қорғаныс пен шабуылды үйлестіруші, орталық алаңның күретамыры саналатын – тірек аумағына келіп жеттік. Мұнда Қостанай мен Шымкенттің жартылай қорғаушылары жүр. «Тобылдық» Ника Квеквескири мен «Ордабасылық» Май Махлангу тірек аумағының нағыз тірегіне айналды.  Грузиялық жартылай қорғаушы «Шахтер» және «Жетісумен» болған кездесуде үздік ойыншы атанды. Ника қорғаныста сауатты ойнап, қауіпті шабуылдарға негіз болған пастарымен көзге түсті. Джаба Канкаваны да таңдаулылар қатарына қосуға болар еді. Бірақ ол тек қорғанысты күзетуге басымдық береді. Сондықтан Квеквескиридің бірнеше позицияда тиімді ойнайтынын ескердік. 

Квеквескиридің қасында Май Махлангу бар. «Ордабасылық» футболшы әріптесі Абдуллай Диакатеден озып тұр. Майдың қаншығасы майланбаса да, командаластарының мергендік танытуына үлес қосты. «Оқжетпеске» қарсы ойында ол нәтижелі пас берді. «Астана» мен «Таразға» қарсы кездесуде белсенділігімен көзге түсті. Махлангудың «Ордабасы» сапындағы орны маңызды. Ол Шымкент клубының шабуылын ұйымдастырушы әрі еңбекқор,  күш-қуаты мол футболшы.   

Оң қапталдағы жартылай қорғаушы Тони Сильва. «Тараз» жейдесін киген Гвинеялық ойыншы негізінен шабуыл шебінде жүреді. Бірақ чемпионатта шабуылшыға көмекші қызметін де жақсы атқаратынын байқатты. «Қайратқа» қарсы кездесуде Алматы командасын әбігерге салды. Тонидің Цатлға берген пасынан кейін гол соғылды. Матч соңына қарай қақпаға қауіпті соққы жасады. Оған қоса екі мәрте «Ордабасы» қорғаушыларының қателесуіне себеп болды. Сильваның бұрыштан асырған екі добын қорғаушылар өз қақпасына соғып алды. Тонидің шірене тепкен добы қақпа бағанынан кері серпіліп, Таубайдың аяғынан табылды. Ал ол «Ордабасы» қақпасына жеңіл гол соғып кетті. «Тараз» ойыншысы таңдаулылар тізімінен лайықты орын алды.   

Орталық шабуылдаушы жартылай қорғаушы – Рубен Бригидо. «Ордабасы» футболшысы тізімге тегін кіріп отырған жоқ. Португалиялық азамат премьер-лигада әлі бірде-бір матчта толық ойнамады. Есесіне, әр өзіне берілген әр минутты тиімді пайдаланды. Бригидо қарсыластың айып алаңында допқа иелік етсе, қауіп төнді дей бер. Техникалық шеберлігі, допты ырқына көндіруі, әбжіл қимылы – шын шеберге тән қасиет. Ол бірнеше ойыншыны алдап өте алады. «Оқжетпеске» жеңіс голын соққаны да айта кетейік. Рубен биылғы маусымда үздіктер қатарынан табылуы тиіс. 

Сол қапталдағы жартылай қорғаушының позициясы Тигран Барсегянға тиесілі. «Астана» сапына биыл қосылған футболшы алғашқы екі турда өз мықтылығын паш етті. Армениялық аяқдоп шебері өткен жылы «Қайсар» сапында көзге түсті. Михал Билек Барсегянның талантына тәнті болғанын тілге тиек етіп жүр. Бапкер мен ойыншы өзара тіл табысқан секілді. Тигран «Ордабасыға» қарсы матчта нәтижелі шабуылға араласып, Щеткиннің бос қақпаға допты бұра салуына жағдай жасап берді. «Каспиймен» болған ойында гол соқты. Барсегян ел чемпиондарының қатарынан тегін қосылмағанын дәлелдеді.    

Шабуыл шебіндегі жұптың бірі Элгуджа Лобжанидзе. «Қайсар» командасы голдан тау тұрғызбаса да ұпайдан шашау шығарған жоқ. Бұған грузин жігітінің қосқан үлесі зор. Бойшаң футболшы баспен де жақсы ойнады. Позиция таңдаудағы сауаттылығының арқасында екі рет жеңіс добын соғып, «Қайсарға» алты ұпай сыйлады. Статистика Лобжанидзенің Қазақстан премьер-лигасынағы ең пайдалы ойыншы екенін көрсетіп тұр.         

Екінші шабуылшы – Абат Айымбетов. Әрине, келіспейтіндер де табылар. «Шахтерға» қарсы ойында ол білгенінен жаңылды. «Қайрат» жеңіліп қалды. Бірақ командаласы Эсеолаға қарағанда ол белсенділік танытып жүр. «Оқжетпес» қақпасына екі доп соқты. «Таразбен» болған қиын кездесуде пенальтиден жеңіс голын еншісіне жазды. Айымбетов талай жарақатты бастан кешірді. Былтырғы біріншілікте тамаша ойынымен есте қалды. Қазақстандық футболшы «Қайрат» сапында да шеберлігін паш етеді деп үміттенеміз.  

Чемпионаттағы үздік 11 ойыншыға тиесілі орын өз иесін тапты. Премьер-лига уақытша үзіліс алды. Футболшылар осы кезде бабтарын жоғалтпай, үй-жайында жаттыға береді деген үміттеміз. Себебі олар несібесін жасыл алаңда тауып жүрген кәсіби спортшылар ғой. Біз таңдаулылар тізімінен әлі талай футболшыны көреміз деген ойдамыз. 

Ермұхамед Мәулен