/img/tv1.svg
RU KZ
РТС 1 099,76 Hang Seng 24 251,27
FTSE 100 5 704,45 DOW J 22 850,91
KASE 2 214,78 Мыс 4 976,95
Павлодар үшін экология емес, экономика маңызды

Павлодар үшін экология емес, экономика маңызды

Өңірде ауаға жайылатын өнеркәсіптік қалдықтардың көлемі азаймай тұр. 

11 Наурыз 2020 16:06 1411

Павлодар үшін экология емес, экономика маңызды

Автор:

Фархат Әміренов

Павлодар өңіріндегі экологиялық жағдайдың жақсарар түрі жоқ. Себебі билік үшін экология емес, өндірістік өсім маңызды. Соның «нәтижесінде» Павлодар облысы үш жыл қатарынан қоршаған ортаға шығарылатын эмиссия көлемі бойынша Қазақстанда бірінші орында келеді. Ал қатерлі ісіктерден болатын өлім көрсеткіші бойынша екінші орында тұр.

Мәселен, 2019 жылдың қорытындысы бойынша Павлодар облысында зиянды өнеркәсіптік қалдықтар көлемі 717,5 мың тоннаны құраған. Бұл көрсеткіш 2018 жылмен салыстырғанда жоғары. Жалпы, өңір 2017 жылдан бері ауаға таралатын зиянды қалдықтар көлемі бойынша «көшбасшы» атанып, бұған дейін бірінші орынды «ұстатпай» келген Қарағанды ​​облысын кейінге сырғытты. Бекітілген эмиссия көлемі бір басқа да, ауаға таралатын нақты қалдықтардың көлемі бір бөлек. Яғни, бір-біріне сәйкес келмейді. Павлодар облысы бойынша жылына 1 млн тонна қалдық шығарылуы керек. Өкінішке қарай, бұл көрсеткіш те артып келеді.

Бұдан шығатын түйін – жергілікті кәсіпорындар технологиялық тұрғыдан артта қалуда. Алайда, өңірдегі «Еуразиялық энергетикалық корпорациясы» АҚ, «Қазақстан алюминийі» АҚ, «Қазақстан электролиз зауыты» АҚ, Ақсу ферроқорытпа зауыты, Екібастұз ГРЭС-1 және ГРЭС-2 станциялары, «Богатырь Көмір», «Майкөбен-Вест» секілді алпауыт компаниялар  көмір өндіруші компаниялар кәсіпорындардың қоршаған ортаға деген теріс әсерін азайту бойынша ауқымды жұмыстар жүргізіп жатқанын айтудан жалықпайды.

Иә, заңға сәйкес, табиғатты пайдаланушылардың әрқайсысы қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар бағдарламасын өз есебінен жүргізуге міндетті. Компаниялардың есебіне сүйенсек, ірі бизнес бұл мақсатқа үлкен күш пен көп қаржы жұмсауға ынталы емес сыңайлы. Мәселен, өткен жылы облыс кәсіпорындары экологиялық жобаларға 14,1 млрд теңге жұмсаған.

Энергоблоктарды қайта құру, таза технологияларды енгізу, жаңа сүзгілерді орнату, ескі қоқыс полигондары мен күл үйінділерін қалпына келтіру, қоршаған ортаны тұрақты бақылау, зауыттар мен электр станцияларының айналасына жасыл белдеулер құру секілді жиі айтылғанымен, аймақтың экожүйесіне деген теріс әсердің азаятын түрі жоқ. Қайта теріс әсердің салдары артып келеді. Ал ірі кәсіпорындардың өкілдері табиғатты қорғау жұмыстары толық көлемде атқарылып жатыр деуден әріге бармайды.

Бұл жайында шенеуніктер не дейді? Олардың сөзінше, Павлодар облысы – өндірістік өңір. Демек, бұл өңір қомақты инвестиция тартып, экономикалық өсімді қамтамасыз етуге тиіс. Мұның астарында «бұл қалыпты жағдай» деген ой жатыр. Қоршаған ортаға деген теріс әсерді азайту үшін жаңа зауыттар салынбауы керек. Ал бұл жағдай жалпы ішкі өнімді қамтамасыз ету міндетіне мүлдем сәйкес келмейді. Сондықтан шенеуніктер үшін экологиядан гөрі экономика маңызды.

Бірақ Павлодардың республиканың жалпы ішкі өніміне қосып отырған үлесі де шамалы-ақ. Мәселен, 2017 жылы өңірдің жалпы ішкі өнімінің өсімі 3,6 %-ды құрады. Ал республикадағы үлесі 4,3 %-ға тең болды. Осы аралықта павлодарлық кәсіпорындардың атмосфераға жайылатын зиянды қалдықтарының үлесі 609 мың тоннаны құрады. Бұл – республикалық көлемнің 25 %. 2017 жылы қоршаған орта эмиссиясының көлемі 2 357 800 тоннаға тең болған еді. Жоғарыда айтып өткеніміздей, былтыр облыс бойынша зиянды өнеркәсіптік қалдықтардың көлемі 717,5 мың тоннаны құрады. Бұл – республикадағы жалпы эмиссияның 29,9 %.

Өткен жылы Қазақстанның жалпы ішкі өніміндегі Павлодар облысының үлесі 4,2 % болды. Өсім 2,7  %-ға тең. Бірақ бұл республикалық көрсеткіштен (4,5 %) айтарлықтай төмен. Демек Павлодар облысының республиканың жалпы ішкі өніміндегі үлесі жыл өткен сайын азайып келеді. Бірақ, қоршаған ортаға жайылатын зиянды қалдықтар көлемі көбейе түсуде. Осылайша, Қазақстандағы зиянды қалдықтардың үштен бірі Павлодардың ауасына таралуда. Осының салдарынан өңірде онкологиялық аурулар қатары жыл өткен сайын көбейіп келеді.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: