/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 400,36 Brent 36,55
Трамп импичментке ұшыраған үшінші президент атануы мүмкін

Трамп импичментке ұшыраған үшінші президент атануы мүмкін

Сәрсенбі күні Конгрестің Өкілдер палатасы презиндентке ресми түрде екі айып тағу мәселесін дауысқа салады.   

16:38 17 Желтоқсан 2019 3596

Трамп импичментке ұшыраған үшінші президент атануы мүмкін

Автор:

Арыс Әділбекұлы

Республикалық президент Дональд Трамп АҚШ тарихында импичментке ұшыраған үшінші президент атануы мүмкін. Бұл мәселе бойынша  Конгресстің демократтар бақылауындағы Өкілдер палатасы осы аптада дауыс береді.

Трампқа екі айып тағылып отыр. Олардың бірі - Ақ үй басшысының 2020 жылы өтетін президенттік сайлаудағы негізгі қарсыласы – демократ Джо Байденді тергеуді талап етіп, Украинаға қысым жасауы жайында. Демрократтардың ойынша, осы ісімен-ақ Трамп билікті асыра пайдаланды.

Екіншіден, президент бұл мәселені тергеу барысында Конгреске кедергі жасады деп айыпталып отыр.

Трамп болса, өзіне тағылған кінәларды түгелдей жоққа шығарып, саяси майдандағы қарсыластары – демократтарды президентті биліктен құлату үшін оған негізсіз жала жапты деп мәлімдеді.

Өкілдер палатасы импичмент бойынша сәрсенбі күні дауыс береді деген болжам бар. Сол отырыста Трампқа тағылған айыптарды мақұлдау және істі республикалықтар бақылауындағы Сенатқа жіберіп, тергеу жүргізіп әрі қарай президентті отставкаға кетіру проблемалары таразыға салынады.

Айта кету керек, демократтар Өкілдер палатасында республикалықтардан 36 орынды артық иеленіп отыр. Сондықтан Трамптың қарсыластары импичменттік дауыс беру процедурасында жеңіске жетуі ықтимал.

Сенатта «шанс» шамалы

Сенатқа келсек, мұндағы 100 мандаттың 53-і республикалықтардың қолында. Демек оларда Трапты тергеуге жол бермейтін мүмкіндік бар. Президентті қызметінен аластату үшін сенаторлардың үштен екі бөлігінің қолдауы қажет.

Әйтеуір, сот процесін бастау үшін Сенаттағы Демократиялық партия жетекшісі Чак Шумер Ақ үйдің уақытша штаб басшысы Мик Малваниді, Трамптың бұрынғы ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Джон Болтонды, Малванидің көмекшісі Роберт Блэрді, бюджет мәселелері бойынша қызметкер Майкл Даффиді куәгер ретінде сұрақ-жауапқа шақырды.

Шумер Сенаттағы республикалық көпшіліктің лидері Митч Макконнелге хат жолдап, импичмент аясында Трампты сотқа тарту мәселесін көтерді. «Әділ тергеу жөнінде қандайда бір пәтуаға келеміз деп үміттенемін», - дейді Шумер дүйсенбі күні жергілікті ақпарат құралдарына берген сұхбатында.

Палатадағы демократтар тағы төрт адамнан жауап алғысы келеді. Алайда олар тергеуге бармаған. Ал, осы палатаның сот комитеті Трампқа қарсы екі айыпты бекіту үшін жұма күні дауыс берді және де жексенбінің кешінде президентке қатысты іс туралы толық баяндама жарияланды.

Ақ үйдің баспасөз хатшысы Стефани Гришам дүйсенбі күні «Твиттер» арқылы мәлімдегендей, әділдік іздеген Шумердің «түн ортасында» жарияланған 658 беттік баяндамаға қатысты түсініктемесі «күлкілі».  Гришамның сөзінше, мұның бәрінің көзбояушылық екенін халық көріп отыр.

Макконнелдің өкілі болса, Шумердің хатына әлі жауап берген жоқ. Дегенмен, оның айтуынша, Сенаттағы республикалық көпшіліктің жетекшісі Макконнел «процесстің қыр-сырын талқылау үшін таяуда Шумермен кездесуді» жоспарлап отыр.

Жолдан тайғандар

Америка тарихында жолдан тайған бірнеше президент болды. Бірақ олардың ешқайсы импичмент нәтижесінде қызметтерімен қош айтысқан жоқ.

Ричард Никсон 1974 жылы биліктен аластатылмай тұрып, отставкаға өз өтінішімен кетті. Эндрю Джонсон мен Билл Клинтон сәйкесінше 1868 және 1998 жылдары Өкілдер палатасында жауапқа тартылғанымен, Сенатта сотталмады.

Осы жолы Өкілдер палатасындағы жасамыс демократтар кез-келген импичменттік дауыс беру процедурасында жеңіске жететіндеріне сенімді.

Конгресте өткен тыңдалымда демократтар Трампты АҚШ Конституциясы мен ұлттық қауіпсіздігін және президенттік сайлаудың әділдігін қатерге душар етті деп айыптады. Олардың сөзінше, биыл шілдеде Ақ үй басшысы Украина президентімен болған телефон әңгімесінде Владимир Зеленскийге Украина газ компаниясының басшылығында болған Джо Байден мен оның ұлы Хантер Байденді тергеу туралы қысым жасаған.  Демократтар осындай істерімен елге қауіп төндірген Трампқа қарсы импичмент өте қажет процедура деп есептейді.

Республикалықтар Трампты қорғаштап, демократтарды партизандық әрекетке барды деп айыптап отыр. Сонымен қатар, олардың ойынша, президент қарсыластарының бүгінгі шабуылы 2016 жылы демократ Хиллари Клинтонды жеңіліске ұшыратқан сайлаудың қорытындысын жоюға бағытталған.  Ал, Трамптың өзі бұл импичментті түгелдей жалған процесс деп есептейді.

«ТРАРНСКРИПТТЕРДІ ОҚЫҢДАР! Импичмент өтірігі – Америка тарихындағы ұлы алаяқтық!», - деді АҚШ президенті дүйсенбі күні «Твиттерде» қалдырған жазбасында.

Трампқа сенсек, Байдендер Украинада коррупцияға барды, сондықтан олар сол елде жауапқа тартылуы керек. Алайда Ақ үйдің қожайыны бұған қатысты ешқандай дәлел келтірген жоқ. Бұрынғы вице-президент Джо Байден болса, өзге елде заң бұзғанын жоққа шығарып келеді.

Арыс Әділбекұлы

Ресей АҚШ-тағы тәртіпсіздіктерге қатысы жоқ екенін ескертті

Ақ үйдің қазіргі және бұрынғы қауіпсіздік кеңесшілері Америкадағы шерулерден Ресейдің ізін іздеп жатыр.   

04 Маусым 2020 21:57 2304

Ресей АҚШ-тағы тәртіпсіздіктерге қатысы жоқ екенін ескертті

Ресей Америка Құрама Штаттарын дүр сілкіндірген көтерілістерде өзінің қандайда бір рөл ойнағанын жоққа шығарып отыр. Айта кетсек, АҚШ-тың талай штатын жайлап, тәртіпсіздіктерге ұласқан наразылық акциялары мамырдың 25-де ақ нәсілді полицейдің қарусыз афроамерикалық Джордж Флойды мойнынан тізесімен басып, тұншықтырып өлтіруі себепші.

Бірақ, сенбі күні Ақ үйдің ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Роберт О’Брайан ABC News телекомпаниясына берген сұқбатында Ресей АҚШ-тағы дүрбелеңді әлеуметтік желіде науқандар жүргізіп өз мүддесіне пайдаланғысы келеді деп ескертті. Ал, елдің бұрынғы ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Сюзан Райс CNN эфирінде жасаған мәлімдемесінде өзге елдердегі бейбіт шерулер барысында зорлық-зомбылықты қоздырғысы келетін ойындардың бірі «тура орыстың пьесасынан» екенін атап өтті.

Дегенмен, Мәскеудің Вашингтондағы елшісі Анатолий Антонов сәрсенбі күні «Россия-1» арнасына берген комментарийінде айтқандай, Вашингтондағы шенеуніктер АҚШ-тың басым бөлігін қамтыған наразылық акциялары мен демонстрациялардан Ресейдің ізін іздеп әлек.

«Тіпті бұл ел салмақты проблемаға душар болып отырғанның өзінде, кейбіреулер сол көтерілістерге Ресейдің қатысын іздеп, Ресейді Құрама Штаттардың ішкі істеріне араласты деп айыптағысы келеді. Олардың ойынша, мұнда болып жатқан оқиғаларға адамдарды біз итермелеп отыр екенбіз», - дейді Антонов.

«Өте жаман жағдай. Құрама Штаттарда болып жатқан жағдайлар – АҚШ үкіметі жүргізіп жатқан этносаралық және нәсілдер саясатының нәтижесі. Бұл – ұзақ уақыттан бері қызып кеткен қарама-қайшылықтардың жарылуы », - дейді ресейлік дипломат тағы бір сөзінде.

Сонымен қатар, Антоновтың айтуынша, АҚШ-та болып жатқан жағдайға «ешкім қуанып отырған жоқ». «Адамдар өмірімен қош айтысып жатыр. Және де біз мародерлер мен арандатушылардың бейбіт шерулердің шырқын бұзып, шабуыл жасап жатқанын көріп отырмыз», - дейді ол.

Оның айтуынша, АҚШ-тың этносаралық шиеленіс проблемалары мен полиция дөрекілігінің кең етек алуы – «адам құқықтарының бұзылуы мен қос стандарттардың» айқын дәлелі. Өзге бір мәлімдемесінде Антонов өзінің және әріптестерінің өздерін қабылдаған елдегі жағдайға қатты алаңдап отырғанын жеткізді.

«Біз жағдайдың жақсарғанын қалаймыз. Тәртіп пен адамдардың конституциялық құқықтарының тезірек қалпына келуіне де тілектеспіз. Бұның бәрі тұрақты ынтымақтастыққа мүмкіндік береді», - дейді Антонов.

Бұл мәлімдеме Оңтүстік Каролинадан сайланған сенатор Линдси Грэм «Дауылдар тоғысқанда» ісін, яғни, Федералдық тергеу бюросының Ресейдің АҚШ-тағы сайлауларға араласуын және Трамптың науқанына көмектесуін қалай тергегенін зерттеп жатқанда жасалып отыр. Дегенмен, Трамп та, Путин де 2016 жылғы сайлау қарсаңында бірлесіп жұмыс істегендерін жоққа шығарып отыр.

Кремль бұл мәселені АҚШ-тың ішкі ісі деп мәлімдеді. Алайда, РФ Сыртқы істер министрлігі Флойдтың өліміне қатысты түсініктеме бере отырып, «Құрама Штаттарда қалыптасқан төтенше ахуалды назардан тыс қалдыра алмағанын» жеткізді.

«Құрама Штаттарда, сөз жоқ, адам құқығына қатысты жүйелі проблемалар қордаланып қалған: нәсілшілдік,  этникалық және діни дискриминация, полицияның қатыгездігі, сот әділдігіне немқұрайды қарау, түрмелерде адамдардың тым көп жиналып қалуы, кейбір жекелеген тұлғалардың отты қаруды бақылаусыз қолдануы және тағы басқалар. Бұл жағдайларды түзеу үшін тиімді шаралар қолданылуы керек», - дейді Ресей сыртқы істер министрлігі.

Айта кету керек, АҚШ Ресейді адам құқықтарын бұзды деп ұдайы айыптайды. Мемлекеттік департамент адам құқықтары жөнінде наурызда жариялаған соңғы баяндамасында Ресейді рұқсат етілмеген шерулер кезінде азаматтарға зорлық-зомбылық көрсетіп, демонстранттарды жөн-жосықсыз тұтқындайды деп кінәлады.

Трампқа оралсақ, ол дүйсенбі күні 1807 жылы қабылданған «Көтерілістер туралы заңды» қолданып, Құрама Штаттардың кейбір қалаларына әскер кіргізетінін ескертті. Айта кетсек, бірқатар штаттарда нәсілшілдікке қарсы шерулер тонаушылыққа, өртеуге, мүлікті жоюға ұласты. Кейбір мәліметтерге қарағанда, соңғы күндері АҚШ-та манифестациялар мен тәртіпсіздіктер кезінде 11 адам қаза тапқан. Трампқа сенсек, бұл оқиғаларға  «Антифа» солшыл қозғалысымен байланыстағы «ішкі террористер» де кінәлі.

Дегенмен, сәрсенбі күні елдің қорғаныс министрі Марк Эспер мәлімдегендей, ол бүгінгі жағдайда «Көтерілістер туралы заңды» қолдануа қарсы екенін мәлімдеп, президенттің позициясын құптамайтынын аңғартты.

Арыс Әділбекұлы

Ойынға оралу: SpaceX кемесі орбитаға 2 астронавт әкетті

Америка коммерциялық компанияның күшімен соңғы 9 жылда өз жерінен алғаш рет ғарышқа адам ұшырып, Ресей мен Байқоңырға тәуелдіктен құтылуға тарихи қадам жасады.   

31 Мамыр 2020 10:54 2144

Ойынға оралу: SpaceX кемесі орбитаға 2 астронавт әкетті

Миллиардер, өнертапқыш Илон Масктің SpaceX компаниясы жасаған ғарыш кемесі екі америкалықты Жерден комосқа сенбі күні әкетті. Осылайша, орбитаға коммерциялық сапардың жаңа дәуірі басталып, АҚШ 10 жылға жуық уақытта алғаш рет өз жерінен астронавт аттандыру ісіне қайта оралды.

НАСА мамандары Дуглас Херли мен Роберт Бенкен мінген оқ пішіндес Dragon капсуласы  Falcon 9  ракетасының басына орнатылды. Олар осыдан жарты ғасыр бұрын Apollo экипажын Айға ұшырған старттық алаңнан көкке самғады. Арада бірнеше минут өткенде капсула орбитаға жетті. Ал, «Фалконның» бірінші сатысы SpaceX-тің Атлант мұхитында орналасқан арнайы платформасына қайтып қонды.

Екі астронавт Жерден 450 шақырым биіктікте орналасқан Халықаралық ғарыш станциясына 19  сағатта жетіп (Лондон уақытымен сағат 14:29-да), онда 4 айдай қалып, содан соң 1970 жылдардағыдай теңізге қонады деген болжам бар.

Харли мен Бенкенді орбиталық станцияда америкалық астронавт Крис Кассиди, ресейлік космонавттар – Анатолий Иванишин мен Иван Вагнер қарсы алуы керек.

Бұл миссия Құрама Штаттарда коронавирус эпидемиясы өршіп, бүкіл елде нәсілшілдікке қарсы көтеріліс басталғанда жүзеге асып отыр. Айта  кетсек, бірер күн бұрын Америкада қара нәсілді Джордж Флойд кісенделіп, Миннеаполис полициясының қолынан қаза тапқаннан кейін сан мың адам шеруге шығып, наразылық акцияларының соңы үлкен тәртіпсіздіктерге ұласып кетті.

НАСА-ның мәлімдеуінше, Флорида штатының Кеннеди орталығынан екі адамның жекеменшік зымыранымен ғарышқа ұшуы америкалықтардың рухын көтеріп, әлемге Құрама Штаттардың қолынан не келетінін тағы да паш етеді.

«Біз ойынға қайта оралдық. Өте ризамыз. АҚШ! АҚШ!», – дейді Құрама Штаттардың ұлттық ғарыш  агенттігінің өкілі Дуглас Маршберн. 

Тарихи стартты тамашалау үшін Флоридаға президент Дональд Трамп барып, Американың Марсқа бірінші болып адам қондыратынына және елінің космоста үстем күшке айналатынына сенім білдірді.

Айта кету керек, SpaceX – орбитаға адам ұшырған бірінші жекеменшік компания. Осыған дейін ғарышқа АҚШ, Ресей, Қытай үкіметтері ғана экипаж аттандырып келгені белгілі.

Бұл сапар НАСА-ның тоғыз жылға созылған өзгеге тәуелділігіне нүкте қойды деуге болады. 2011 жылы «шаттлдар» істен шығарылғаннан кейін Құрама Штаттар өз астронавтарын Ресей кемелерімен Байқоңырдан Халықаралық станцияға ұшырып келді. Сол сапарлардың бағасын «Роскосмос» кейде күрт көтеріп отырған. Вашингтонға сенсек, орбиталық бекетке америкалық экипажды бір мәрте апарып қайту үшін Мәскеу 21 миллион доллар алған. Жақында Ресей сол бағаны 90 миллион долларға қымбаттып жіберді.

Соңғы жылдары НАСА ғарыш кемелерінің жаңа үлгісін жасау үшін SpaceX және Boeing компанияларына 7 миллиард долларға тапсырыс берді. Дегенмен, соңғысының Starliner капсуласы 2021 жылдың басына дейін орбитаға адам апаруы екіталай.

НАСА осы коммерциялық серіктестерінің көмегімен алдағы бірнеше жылда адамды Айға, ал 2030 жылдары Марсқа жөнелтуден үмітті.

53 жастағы Харлей – АҚШ теңіз күштерінің бұрынғы жауынгері, ал 49 жастағы Бенкен әскери авиацияда полковник болып қызмет еткен. Олар бір кездері «шаттлдармен» ұшты.

Астронавттар орбитаға сәрсенбі күні аттануға тиіс еді. Алайда, стартқа 17 минут қалғанда ракетаның жұмысын доғаруға тура келді. Өйткені, ауа-райы бұзылып, аспанда найзағай жарқылдай бастаған. 

Сенбіде қос ғарышкерді Халықаралық станцияға шығарып салу үшін Кеннеди орталығына бірнеше мың адам ғана жиналды. Себебі, коронавирус қаупі сейілмей тұр. Бірақ, НАСА-ның есебінше, тарихи стартты онлайн режимінде 3 миллионнан астам адам тамашалаған.

Тағы бір айта кететін жайт, Харли мен Бенкен ұшуға дейін екі ай бойы карантинде болды. Және де оларға скафандра киюге көмектескен техникалық мамандар маска тағып, арнайы қолғаппен қызмет көрсетті.

SpaceX компаниясы ғарыш станциясына жүк кемелерін 2012 жылдан бері ұшырып келеді. НАСА осындай коммерциялық компаниялардың зымырандарымен болашақта комсомқа үкіметтік емес ұйымдардың зерттеушілерін, әртістерді, туристерді де аттандырудан үмітті.  Сондай сапарға әйгілі актер Том Круз қызығушылық танытып үлгерген.

Техникалық тұрғыдан сенбі күнгі старт – тесттік ұшу болды. SpaceX ғарыш станциясына тамыздың соңында төрт адамдық толық экипаж жіберуді жоспарлап отыр: үш  америкалық пен бір жапондықты.

SpaceX ғарышқа адам апаратын кемесін 2015 жылы сынақтан өткізбек болып, бюрократиялық және техникалық кедергілерге тап болды. Ал, өткен жылы оның бір капсуласы тест кезінде жарылып кеткен. Сонымен қатар, Boeing компаниясының да әуелгі Starliner капсуласы былтыр желтоқсанда орбитаға дұрыс енбей, сынақ кезінде жойылып кете жаздады.

Ғарыш кемесі ақыры станцияға бет алғанда, Маск бір күрсініп, астронавттар мен олардың отбасыларының амандығы үшін жауапты екенін, ұшудан Жерге оралудың белгілі бір дәрежеде әлдеқайда қауіпті екенін айтып, «жеңісті тойлауға әлі ерте» екенін де ескертті.

Арыс Әділбекұлы