/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 440,47 Brent 36,55
Үрей, үміт, қарсылық: пандемия жайлы дәйексөздер

Үрей, үміт, қарсылық: пандемия жайлы дәйексөздер

Ғаламдық коронавирус эпидемиясының басталғанына жарты жыл.  

09:57 04 Шілде 2020 2276

Үрей, үміт, қарсылық: пандемия жайлы дәйексөздер

Автор:

Арыс Әділбекұлы

Осы уақыт ішінде бұл инфекцияны 10 миллионнан астам адам жұқтырып, жарты миллионнан астамы о дүниелік болды. Назарларыңызға соңғы алты айда COVID-19 туралы айтылған кейбір цитаталарды ұсынамыз.

БРАЗИЛИЯ

– Президент Жаир Болсонару

Наурыздың 24-і:

«Өзімнің спортшы болғанымды ескерсем, егер мен бұл вирусты жұқтырған болсам, оған бола қам жемес едім. Ештеңе сезбестен, оны әрі барса болмашы ғана тұмау немесе суық тиді деп қабылдар едім.

Наурыздың 29-ы. Болсонарудың ел астанасы Бразилианың шетіндегі кварталды  маска тақпай аралағаннан кейінгі сөзі:

«Бұл – шындық. Вирус бізге де жетті. Оны қарсы алуға тиіспіз, бірақ, атаңа нәлет, балаша емес, еркекше қарсы алуға міндеттіміз. Бұл инфекциямен шынайы күресеміз. Дегенмен, бұл – өмір ғой. Бір күні бәріміз бәрібір өлеміз».

Сәуірдің 28-де журналистер Бразилия басшысына вирустан қайтқандардың саны туралы сұрақ қойғанда, президенттің оларға берген жауабы мынадай болды: «Өкінішті, бірақ, маған не істе дейсіздер?»

ҰЛЫБРИТАНИЯ

–  Премьер-министр Борис Джонсон

Наурыздың 3-і:

«Дәл қазір, өзім ескерткен барлық жайттарды қоспағанда, мен бір нәрсені айтқым келеді: халқымыздың басым бөлігі үшін біз өз ісімізбен әдеттегідей айналысып жүре беруге тиіспіз».

Мамырдың 2-сі. Қатты науқастанған Джонсон COVID-19-дан айығып, Sun газетіне сұқбат беріп, пандемия туралы мүлде өзгеше пікір білдірді:

«Бұл сәт ауыр тиді. Оны жоққа шығармаймын. Тіпті «Сталиннің өліміне» әзірлену тәрізді сценарий дайындалған. Керемет халде болдым деп айта алмаймын. Оқыс жағдайға жоспар әзірлегендерін білемін».

ҚЫТАЙ

– Чжун Наньшан, Денсаулық сақтау жөніндегі ұлттық комиссияның коронавирустың өршуін тергеу тобының жетекшісі:

Ақпанның 11-і:

«Біз білмейміз, неліктен бұл ауру жұқпалы. Үлкен проблемаға тап болдық».

–  Президент Си Цзиньпин

Ақпанның 23-і:

«Жаңа коронавирустық пневмонияның өршуі экономика мен қоғамға салыстырмалы түрде үлкен әсер етпей қоймайды... Біз үшін бұл – дағдарыс әрі зор сынақ».

ИТАЛИЯ

– Сильвия Бертулетти, 48 жаста, Италияның солтүстігіндегі Бергамо қаласынан. Оның 78 жастағы әкесі COVID-19-дан наурыздың 19-да қайтыс болды.

Сәуірдің 5-і:

«Менің әкем үйінде көмексіз өлуге қалдырылғандай. Бізді ешкім керек қылмады. Мұндай қасіретке бірде-бір адам лайық емес»

Рикардо Мунда, Бергамо маңындағы госпиталь дәрігері:

«Мұндай жағдайға көптеген отбасылық дәрігерлер өз пациенттеріне бірнеше апта бойы бармағандықтан душар болдық. Және де мен оларды сол үшін сөге алмаймын. Өйткені, олар да қара бастарын ойлады ғой».

–  Италия премьер-министрі Джузеппе Конти.

Ақпанның 22-де Италияда коронавиурсты 280-нен астам адам жұқтырып, жетеуі қайтыс болғаннан кейін:

«Италия саяхатшылық пен туризм үшін қауіпсіз, мүмкін өзгелердің көбімен салыстырғанда, ең қауіпсіз мемлекет болар».

Наурыздың 4-і. Италияда мектептер мен университеттер жабылып, вирус жұқтырғандар 3089-ға жетіп, 107 адам жан тәсілім еткеннен кейін үкімет басшысы Конти өзгеше мәлімдеме жасады:

«Біздің госпитальдеріміз тиімділігіне қарамастан  науқастарға толу қаупіне душар болып отыр. Сонымен қатар, бізде интенсивтік терапия бөлімдері тапшы».

РЕСЕЙ

– Президент Владимир Путин

Сәуірдің 8-і:

«Бәрі өткінші. Бұл да өтіп кетеді. Біздің еліміз талай ауыр сынақтарды бастан кешті: оны печенегтер де, половцылар да азаптады. Ресей осының бәрін еңсерді. Коронавирус инфекциясын да жеңеміз. Біріксек, бұ да артта қалады».

ИСПАНИЯ

– Қорғаныс министрі Маргарита Роблес

Наурыздың 24-і:

«Қарттар үйлеріне барғанда армия қызметкерлері кейде мүлде қараусыз қалған қарияларды көрген. Олар төсектерінде жатып, о дүниеге аттанып кеткен шығар деп ойлайсың».

Виктор Педрера, Испанияның порттық қаласы – Аликантедегі медициналық орталық дәрігері.

Сәуірдің 2-сі:

«Мүлде амалым таусылып отыр. Себебі, респираторлық симптомы бар адамдар үсті-үстіне түсіп жатыр... Бұл цунамидің жылжуына ұқсайды, толқынның төніп келе жатқанын көріп тұрса да, ешкімнің қолынан келер қайран жоқ».

ҚҰРАМА ШТАТТАР

– Арабиа Молетте, жедел жәрдем дәрігері, Нью-Йорк:

«Біз басымызды судың бетіне шығарып қойып, батып кетпей тұрған адам тәріздіміз. Қорқамыз. Бірақ, әрбір науқастың өмірі үшін күресе отырып, өз жанымызды сақтап қалуға да жанталасып жатырмыз».

– Президент Дональд Трамп

Қаңтардың 22-сі:

«Біз вирусты толық бақылауға алдық. Ол – Қытайдан жеткен бір адам. Оны назардан тыс қалдырмай, бағындырдық. Жағдай тамаша болады».

Ақпанның 27-сі:

«Ол жоғалады – бір күні сиқыршы тәрізді көзден ғайып болады.

Сәуірдің 23-і:

«Дезинфекциялық құралдың вирусты бір минуттың ішінде жоятынын айтады. Сол дезинфекцияны ішке жіберіп, тазалануға болмай ма? Себебі, бұл вирус өкпеге түсіп, оны қатты зақымдайды. Тексеріп көрсе қызық болар еді»

ВАТИКАН

– Рим Папасы Франциск

Наурыздың 27-сі:

«Қалың зұлмат алаңдарымызға, көшелерімізге, қалаларымызға жиналды. Ол өмірімізді жалмап, айналаға меңіреу тыныштық орнатып, өтіп бара жатқанның бәрін тоқтатып жатыр; біз оны ауадан сеземіз, үрейленеміз, байыз таппаймыз». 

«Адамдарды емдейік, ақшаны экономика үшін сақтамай, адамдарды емдейік, олар экономикадан маңыздырақ. Адамдар – Қасиетті рухтың храмдары, ал экономика олай емес».

Арыс Әділбекұлы

 

«Коронавиурспен ауырғандарды МӘМС есебінен шипажайға жіберу керек»

Туризм индустриясы комитеті Үкіметке ұсыныс енгізбекші.  

04 Тамыз 2020 18:45 311

«Коронавиурспен ауырғандарды МӘМС есебінен шипажайға жіберу керек»

«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының ұйымдастыруымен пандемия құрсауындағы туризмді дамыту проблемалары талқыланды. Бейнеконференция түрінде өткен жиынға  туризмнен нәпақасын айырып жүрген кәсіпкерлер мен саланы дамытуға жауапты мемлекеттік орган өкілдері қатысып, пікір алмасты.

Туризм индустриясы комитетінің басшысы Дастан Рыспеков Мәдениет және спорт министрлігі Үкіметке туризмді дағдарыстан шығаруға бағытталған ұсыныстар пакетін дайындап жатқанын айтты. Ол құжатта салаға салынатын салықтарды жыл соңына дейін шегере тұру, табысын жоғалтқан туризм саласының өкілдеріне 42500 теңге беру, коммуналдық шығындарды субсидиялау туралы тетіктер бар көрінеді.

«Елдегі ішкі туристердің саны 5,3 млн адам болды деген бар. Осының қаншасы отандық туристік операторлардың қызметіне жүгінгенін анықтау керек. Жеңілдіктер мен қолдаулар да осы көрсеткішке қарай қолға алынуы мүмкін. Коронавируспен ауырғандарды МӘМС есебінен сауықтыру лагерлерінде оңалту туралы ұсыныс айттыңыздар. Ертең өзара ақылдасып осы тетіктердің бәрін топтастырайық. Кейін Үкіметке толыққанды құжат ретінде жолдауға болады», – деді Дастан Рыспеков.

Балалар мен жасөспірімдер туризмі  қауымдастығының төрағасы Қайрат Сұлтанов карантиндік талаптардың әр өңірде әркелкі болуы кәсіпкерлерді жүйесіздікке душар етіп жатқанын мәселе етіп көтерді.

«Карантин талабы бүкіл республикаға ортақ болғаны дұрыс деп ойлаймын. Мысалы, Павлодар облысының Баянауылы туристер үшін жабық жатыр. Ал Алматы облысында суға шомылуға рұқсат берілгенімен, күнге қыздырынуға тыйым салынған. Ал Ақмола облысында керісінше. Осындай әркелкілік жүйесіздікке әкеліп, елдің тәртіпті сақтамауына себепші болуда», – деді кәсіпкер.

Ал ішкі және сыртқы туризм қауымдастығының төрайымы Альбина Веймер Көбейтұз сияқты иесіз мекендерге туристік компанияларды жібермесе, жабайы туризм тыйылмайды деген ой айтты.

«Көбейтұзға туристік операторлар бара алмайды, заңда рұқсат жоқ. Соның салдарынан қазір көлеңкелі туризм қанат жайып алған. Ішкі туризмде 3 жыл тәжірибесі бар туристік компанияларға Көбейтұз сияқты орындармен жұмыс істеуге мүмкіндік беру керек. Өйткені жабайы экскурсияларға тыйым салынғанымен, ел құлақ асып жатқан жоқ. Халықтың демалу мәдениетін де осы арқылы көтеруге болады», –  деді ол.

Туристік компания өкілдері табысынан айырылған жанның бәрін жарылқап жатқан 42 500 теңгелік төлемнің турзим саласындағыларға берілмейтініне наразы.

«Турзимнен нәпақасын айырып жүрген адамдар наурыздан бастап табыстан қағылғаны белгілі. Бұл жолғы локдаунда біздің саланың өкілдеріне осы өтемақыны төлеуден бас тарту фактілері жиілеп кетті. Мемлекеттік орган локдаун кезінде туризмге жаппай тыйым салынбағанын алға тартып, өтемақы төлеуден бас тартып отыр», – деді «Қазақстан туристік қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігінің директоры Рашида Шәйкенова.

 Пандемия кезінде ішкі туризм дамып, отандық операторлардың айы оңынан туады деген болжам желге ұшып, үміт ақталмады. Туристік компания өкілдерінің қарша бораған шағымын бірауыз сөзбен осылай түйіндеуге болады. Ішкі туризмнің дамығаны былай тұрсын, жылдағы бабаларды сауықтыру лагерлері де биыл тыйымнан көз ашпаған. Тауарлар мен қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау комитетіне қарасты санитарлық-гигиеналық қадағалау басқармасының басшысы Марал Рахымжанова локдаун біткенше балаларды сауықтыру орындарының жұмысы жанданбайтынын қадап айтты.

Туристер мен кәсіпкерлердің ығына жығылып, шешімді қайта-қайта өзгерту індеттің таралуына жол ашуы мүмкін. Марал Рахымжанова бұл уәжіне Шығыс Қазақстанның қазіргі жағдайын мысал етті.

«ШҚО-да кейінгі 1,5-2 айда  індет жұқтырғандар саны тұрақты өсіп келеді. Өзге өңірлерде бәсеңдеу басталса, мұнда өршу бар. Сондықтан Үржар ауданының бас санитарлық дәрігері сенбі-жексенбіде аудан аумағына сырттан кіруге шектеу қойды. Бұл санитарлық шара. Аудан ішіне індет кіргізбеу үшін жауапты тұлға олай істеуге құқылы», – деді маман.

Жиын барысында ішіндегі жабайы туризм мен көлеңкелі  кәсіпкерліктің жолын кесу үшін экускурсиялық сапарларға, Ұлттық парктердің туристік маршруттарына рұқсат берілу керек деген ұсыныс қайта-қайта көтерілді. Ол үшін қала сыртына турист тасымалдайтын автобустарды жеке рәсімдеп, Ұлттық парктердің жұмысын жандандыру туралы Мемлекеттік комиссияға ұсыныс енгізілетін болды. Бұл ұсынысты Мәдениет және спорт министрлігі де қолдап отыр.

«Біз де Ұлттық парктерді ашу керек деп санаймыз. Ұлттық саябақтарға экускурсия ұйымдастырудың тәртібін дайындап жатырмыз. Саяхат  туристік оператор өкілінің бақылауымен ұйымдастырылуы керек. Туристердің бәрінде  медициналық маска мен санитайзерлік құралдар болуы міндетті. Қоғамдық көлікке қойылатын талап осы маршруттарға да қолданылуы керек деп ойлаймыз. Қалааралық сапарларға тыйым салынған. Осының салдарынан Ұлттық парктерге шығу мүмкін емес.  Яғни мәселе саяси шешімге тіреліп тұр», – деді Туризм индустриясы комитетінің басшысы Дастан Рыспеков.

Есжан Ботақара

Әлем: маскашылдар мен оппоненттер үні

Коронавирус пандемиясы кезінде бетті тұмшалаған дұрыс па, бұрыс па? Дүниежүзілік дебаттан таңдалған пікірлер. 

27 Шілде 2020 10:32 972

Әлем: маскашылдар мен оппоненттер үні

«Бір анығы – қазір жер шарында бет маскасы киім тарихындаңғы ең тез және аса кең таралған дүние болып тұр» – Валерий Стил, Нью-Йорктің Сән технологиясы инситуты мұражайының бас кураторы.

********

«Менің әжем де коронавирустан қайтыс болды. Және де туған-туыстарымның кейбірі бұл ауруды жұқтырып, бірақ аман қалды. Сондықтан, мен үнемі маска тағып, індетке шалдықпауға тырысып жүрмін. Өзгелерді де алаңдатқым келмейді» – Рейхане Раджаеи, Тегеран тұрғыны, тату суретшісі.

********

«Алғашқы кезде коронавирустан қорқу деген болды, адамдар үрейленіп, бір-бірінен алшақ жүруге тырысты. Бүгінде жұрт бұл ауруды жеңіл қабылдайтын болды. Ешкім маска таққысы келмейді, бір күні бәрібір өлеміз дейді, өлсек Алланың алдына барамыз, бірақ, содан кейін дәл қазіргідей өмір сүрмес едік дейді» – Уасим Аббас, пәкістандық ауылдың маскадан тағудан шаршаған тұрғыны,

********

«Жас жігіттер мен қыздар вирустан аса зардап шеге қоймас. Бірақ, олар ата-аналары мен қарттарды да ойлауы керек. Әке мен шеше, ата мен әже де жастар өмірінің бір бөлігі ғой» – Рауад Сархан, Бейруттің маска тағушы тұрғыны, Ливан.

********

«Негізі, пандемия кезінде жағдай осылай болып тұрғанда, біреуге маска тағып жүр деп айтуға міндетті емеспіз сияқты. Әркім өзі білетін шығар. Дегенмен, масканың өте маңызды екеніне де сенгеніміз дұрыс» – Фунмилайо Нвосу, лагостық сатушы, Нигерия.

********

«Адамдар маған жақсы қараса, мен оларға да жақсы қарауға тиіспін. Демек, біреу маска тақса, мен де тағуға міндеттімін» – Владимир Игнатьев, Мәскеу тұрғыны.

********

«Мен маска тағайын деп жүрген жоқпын. Оны ешкім тақпайды... Ешқандай коронавирус жоқ деп ойлаймын. Басшылар халықты алдап отыр» – Мохаммед әл-Бурджи, мемлекеттік қызметкер, Ливан тұрғыны.

********

«Мен үшін маска тағу – өзіңді-өзің оттегінен айыру.  ... Шын мәнінде бетімізді тұмшалап, өзімізді-өзіміз өлтіріп жатырмыз» – Кемаконава Матхоле, масканың оппоненті, Йоханнесбург, Оңтүстік Африка.

********

«Әдетте адамдардың масканы дұрыс тақпайтынын жиі көремін. Бұл дұрыс емес. Маска иекте емес, мұрын мен ауызды жауып тұруы керек. Оны иек үшін жасамайды ғой. Айналамдағылар бір-біріне мұқият қараса екен. Дегенмен, бұл бағытта прогресс бар тәрізді, сол қуантады» – Эйтан Азрия, инженер, Париж, Франция.

********

«Қоғам үшін біз өзімізді белгілі бір деңгейде құрбандыққа шала білуге тиіспіз. Әрине, қалағанымызды істеуге құқық беретін жеке бас бостандығы деген бар. Бірақ, қоғамның ортасында өмір сүріп жатқандықтан, тек өз басымызды ғана ойламай, өзгелер үшін де қам жегеніміз жөн» – Марсела де ла Серда, бразилиялық студент.

********

«Бұл вирустық байбаламның соңы бар ма өзі?» – Австралия тұрғыны, масканың қарсыласы, комментатор Эндрю Болт.

********

«Егер олар өлгісі келсе, өле берсін» – Микеланджело Привитера, Италиялық зейнеткер, маска тағуға жақтас.

********

«Әлемнің бағыты сөзсіз өзгерді. Жер шары тұрғындарының 95 пайыздан астамы маска тағуды талап ететін немесе соған кеңес беретін елдерде тұрып жатыр... Адамзаттың ғаламдық мінез-құлқында дәл мұндай өзгеріс бұрын болмаған шығар». – Джереми Ховард,  #Masks4All тобының негізін қалаушы, маска тағуға жақтас.

Арыс Әділбекұлы