/img/tv1.svg
RU KZ
РТС 1 099,76 Hang Seng 24 251,27
FTSE 100 5 704,45 DOW J 22 693,36
KASE 2 214,78 Мыс 4 967,03
Валюталық және баға тәуекелінің алдын алу шаралары қабылданып жатыр

Валюталық және баға тәуекелінің алдын алу шаралары қабылданып жатыр

Отандық тауар өндірушілерге офтейк-келісім арқылы қолдау көрсетіледі.  

20 Наурыз 2020 15:12 1276

Валюталық және баға тәуекелінің алдын алу шаралары қабылданып жатыр

Автор:

Қанат Махамбет

Фото: Максим Морозов

Баға тәуекелі «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының «ҚазМұнайГаз» ҰК», «Қазатомөндіріс» ҰАК»  және «Тау-кен Самұрық» ұлттық тау-кен компаниясы» сынды портфелді компанияларына тікелей әсер етті. Валюталық тәуекелдің салқыны «Қазақстан темір жолы» ҰК», «Самұрық-Энерго» АҚ, KEGOC акционерлік қоғамына да тиюі мүмкін. Бұл туралы «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының құқықтық сүйемелдеу және тәуекел бойынша атқарушы директоры Андрей Кравченко айтты.  

Оның сөзінше, былтыр ықтимал тәуекелдер алдын-ала болжанып, қордың компаниялар тобы валюталық қарызды мерзімінен бұрын өтеген. Осылайша қарыз жүктемесін 8 млрд долларға жеңілдеткен. Нәтижесінде валюталық бағам тәуекелінен 950 млрд теңге үнемдеген. 

«Қазіргі уақытта қор валюталық және баға тәуекелінің алдын алу шараларын қабылдап жатыр. Бұл үшін операциялық, әкімшілік шығындар қысқартылуда. Инвестициялық жобалар қайта қаралуда.  Сатып алулардың жаңа механизмі – офтейк-келісім арқылы  отандық тауар өндірушілерге қолдау көрсетуге басымдық берілуде», – деді Андрей Кравченко.

«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры ірі жұмыс беруші саналады.  Компаниялар тобында 300 мыңнан астам адам жұмыс істейді. 

«Әр компанияда жедел штаб құрылып, санитарлық-дезинфекциялық режим енгізілді», – деді атқарушы директор.

Андрей Кравченконың айтуынша, қызметкерлердің 70%-ы қашықтықтан жұмыс істеп жатыр.
«Созылмалы аруы бар егде жастағы қызметкерлер, жүкті және 3 жасқа дейінгі балалары бар әйелдер, жалғызбасты аналар сондай-ақ мүгедек баласы бар қызметкерлер жұмысқа келіп жатқан жоқ. Барлық іссапарға тыйым салынды», – деді ол. 

Қор директорлар кеңесі бекіткен контрагент-банктерге лимит қою саясатын ұстанады. Соған сәйкес өз саясатының талабына сай келетін банктерге ғана  
қаражат орналастырады. Егер банк талапқа сай болмаса, оған қаражат  орналастыру мәселесі үкімет қаулысымен шешіледі. 

«Біз Ұлттық банктің нормативтерін негізге аламыз. Бұл жерде банктің рейтингіне, меншікті капиталына сонымен қатар активтерінің сапасына ерекше назар аударылады. Банк кейбір көрсеткіштер бойынша нәтижелерін нашарлатса, онда оған орналастырылған қаражат бірден кері қайтарылады. Тап қазір қордың қаражаты орналастырылған барлық банктер қордың саясаты мен Ұлттық банктің талабына сәйкес келіп тұр», – деді Андрей Кравченко.

«Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның шекара аймағындағы станцияларында  жүк қабылдау кезіндегі қауіпсіздік шаралары күшейтіліпті. Бұл туралы атқарушы директор: «Поездарды дезинфекциялау, жұмысшылар мен жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін вокзалдар мен поездар арнайы өңдеуден өткізіліп жатыр. Поездардың машинистары тепловизормен тексерілуде. Компания 
қорғаныш құралдарын сатып алуға 700 млн теңге бөлді. Барлық жолаушыларға жол жүру билетінің ақысы толық көлемде айыппұлсыз қайтарылады»,– деді.

Қанат Махамбет

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

«Қашаған» үлесінде Қазақстан үшін ешқандай тәуекел жоқ»

Ұлыбританияның сот алқасы Қазақстанды қолдады.

19 Қаңтар 2018 17:21 2771

«Қашаған» үлесінде Қазақстан үшін ешқандай тәуекел жоқ»

2018 жылғы 11 қаңтарда Ұлыбритания апелляциялық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасы Молдова азаматы Анатол Статидің және оның жақтастарының 2017 жылғы 6 маусымда Қазақстан Республикасының пайдасына шығарылған сот шешіміне шағым жасауға рұқсат беру жөніндегі өтінішін қараудан бас тартты. Осыған қатысты мәлімет 19 қаңтарда ҚР әділет министрлігінің сайтында жарық көрді.

«Англияның жоғары соты 2017 жылғы 6 маусымдағы өз шешімінде 2013 жылғы 19 желтоқсандағы төрелік трибуналдың шешімі алаяқтыққа негізделген және оның орындалуы Англияның қоғамдық тәртібіне қайшы келеді деген Қазақстан Республикасының мәлімдемесін қолдады», – делінген жалпыға жария болған хабарламада.

2017 жылғы 27 маусымда Ұлыбританияның жоғары соты да Анатол Статиге алаяқтық фактілерін ағылшын әділ сотында мәні бойынша қарауға мүмкіндік берген шешімге шағым жасауды күн тәртібіне қоймаған болатын.  

«Қазақстан Республикасы талапкерлер тарапынан орын алған алаяқтық фактілерді дәлелдеуді жалғастырады және шамамен 2018 жылғы қазан айына белгіленген тыңдауларда тиісті дәлелдерді ұсынады. Аталған іс бойынша мемлекеттің мүддесін білдіруді және қорғауды «Herbert Smith Freehills LLP» халықаралық заң фирмасының қатысуымен Қазақстан Республикасының әділет министрлігі қамтамасыз етуде», – деп жазылды хабарламада.

Осыдан 4 күн бұрын ҚР әділет министрі Марат Бекетаев молдавалық олигарх Анатол Статидің Қазақстаннан қалай ақша шығарғанын егжей-тегжей түсіндіріп берген еді.

«Қазақстанда жұмыс істеген кезінде Анатол Стати заем тартып, облигация орналастырды. Ол ақшаны газ өңдеу зауытының құрылысына жұмсау керек болған. Бұл үшін 2 компания жалдаған. Оның бірі – неміс, екіншісі – ағылшын компаниясы болған. Ағылшын компаниясының атауы Perkwood болғаны өте маңызды. Біз Ұлыбританиядағы ресми ақпарат көздерінен осы компания туралы ақпарат сұрадық. Сол кезде Анатол Статиден ондаған миллион доллар ақша алған компанияның Ұлыбританияда бірде-бір рет есеп бермегені және қызметін бірнеше жыл ғана атқарғаны  анықталды», – деді Марат Бекетаев.

Қазақстан тарапы Латвияға да сұрау салған. Себебі газ өңдеу зауытының құрылысына бөлінген қаржы Perkwood компаниясының Латвия банкіндегі шотына аударылған.

«Латвия құқық қорғау органдарының бізге берген жауабы банктегі есешот сенімхат арқылы Анатол Статидің өзіне ашылғанын көрсетті», – деді ҚР әділет министрі.

Осылайша алаяқ олигарх Латвия банкі арқылы біздің елден газ өңдеу зауытының құрылысына жұмсалуы тиіс 167 млн долларды алып шыққан. Бұл мәліметті Стокгольм соты дәлел ретінде назарға алмаған. Сөйтіп 2013 жылдың желтоқсанында халықаралық арбитраждық трибунал Молдова азаматы Анатол Стати бастаған шағымданушылар тобының пайдасына шешім шығарып, Қазақстанды 500 млн доллардан астам өтемақы төлеуге міндеттеген. 2014 жылғы 19 наурызда Қазақстан Республикасы Стокгольмдағы апелляциялық сотта бұл шешімге шағым білдіріп, оның күшін жоюды талап еткен.

2017 жылғы 6 маусымда Ұлыбританияның жоғары соты төрелік шешім алаяқтық арқылы жүзеге асты деген шешімге келген. Осылайша жоғары сот алаяқтық фактісін қарастыру жөніндегі сот талқылауын өткізуді ұйғарып, оны 2018 жылғы қазан айына белгілеген.

«Төрелік шешімді орындату үшін оның заңдылығын нақты бір ел аумағында мойындау қажет. Осы мақсатта Стати өз ойын Ұлыбританияда жүзеге асырмақшы болды. Ол Стокгольм соты мақұлдаған төрелік шешімді Лондон сотына көрсетті және шешімді Ұлыбритания аумағында заңды деп тануды сұрады», – деді Марат Бекетаев.

Ағылшын сотынан қолдау таппаған олигарх АҚШ-қа ауысты.

«АҚШ соты Ұлыбритания сотының шешімі шыққанға дейін істі тоқтата тұру туралы шешім қабылдағанда Анатол Стати бірден Нидерланды, Бельгия және Люксембург елдерінің сотына жүгінді. Әрине, біз Ұлыбританиядағы сияқты жоғарыда аты аталған елдерде де қарсылық көрсетеміз. Ол зауыт құрылысына ақша салған жоқ, керісінше қаржыны Латвия банкі арқылы шығарып алды. Төрелік сот шешімінде өтемақының бір бөлігі осы ақшаға қатысты болып отыр. Төрелік сот шешімінде құрылысы аяқталмаған зауыттың құны 230 млн долларға бағаланған. Біздің есебімізше, Латвия банкі арқылы 167 млн доллар шығарылған. Осының өзі Статидің газ өңдеу зауытының нақты құнын жасырғанын көрсетіп отыр», – деді министр.

Сөз арасында Марат Бекетаев Қазақстан шетелде бұғатталған қаржысынан  айырылмайтынын айтты.

«Ақшаның тағдыры келесі кезеңдерде шешіледі. Оған дейін біраз уақыт бар Екінші қадам – төрелік шешімнің әр елде заңдылығын тексеру. Бізде Анатол Статидің алаяқтығына қатысты дәлел бар, сотта соны оған қарсы қолданамыз», – деді министр.

Бұдан кейін лауазымды тұлға Қазақстан голландиялық KMG Kashagan BV компаниясындағы «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының 5,2 млрд доллар көлеміндегі активін бұғаттау туралы шешімінен бір тиын да жоғалтпайтынын жеткізді.

«Қашаған жобасында Қазақстан дивиденттен емес, салық пен profitoil-дан табыс көреді. Бұл мұнай сатылған кезде табыстың бір бөлігі бюджетке, одан әрі profit oil арқылы Ұлттық қорға түседі. Дәл қазір мәселе акцияның бұғатталуына ғана қатысты болып отыр. Яғни Қазақстан акционер ретінде шешім қабылдай алады, бірақ акцияны сата алмайды. Менің білуімше, Қазақстан акцияларды сатуды жоспарлап отырған жоқ. Бұдан шығатын қорытынды Қашаған үлесінде Қазақстан үшін ешқандай  тәуекел жоқ», – деп түйді ойын Марат Бекетаев.

Қанат Махамбет

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: