DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 314,56 Brent 36,55
Зеленский Киевте мешіт салғызады

Зеленский Киевте мешіт салғызады

Украинада Құрбан айт пен Ораза айт мемлекеттік деңгейде аталып өтеді. 

20 Мамыр 2020 11:17 1083

Зеленский Киевте мешіт салғызады

Автор:

Абылай Бейбарыс

Мұсылмандар ерекше қастерлейтін Құрбан айт пен Ораза айтқа Украина билігі мемлекеттік діни мереке мәртебесін бермекші. Бұл туралы Украина президенті Владимир Зеленский Қырым татарларының өкілдерімен кездескенде мәлімдеді.

«Таяуда мұсылмандардың діни мерекелері – Құрбан айт пен Ораза айтқа мемлекеттік діни мереке мәртебесін беру туралы жарлыққа қол қоямын. Алдағы уақытта Украинада Құрбан айт пен Ораза айт мемлекеттік діни мереке ретінде аталып өтеді», – деді Владимир Зеленский.

Айта кетейік, осы уақытқа дейін Украинада православтар мен католиктердің Рождество, христиандардың Пасха мен Троица сынды діни мерекелері ғана мемлекеттік мәртебеге ие болып, үкімет деңгейінде тойланды.  

«Біз әрбір адам өзін Украинаның азаматы сезінетін мемлекет құрғымыз келеді. Мен әр халық тарихы мен дәстүрін және дінін ұмытпағанын қалаймын. Біз сіздерді тек сөзбен ғана емес, заң жүзінде де қолдаймыз», – деді Украина президенті Қырым татарларының өкілдеріне бағыттаған сөзінде.

Бұдан кейін ол ел астанасында үлкен мешіт салынатынын жариялады.  

«Киевте жаңа әрі үлкен мешіттің құрылысы басталады. Қырым татарларынан мешіт құрылысының жобасын күтемін», – деді Владимир Зеленский.

Біле жүріңіз, Киевтегі алғашқы мешіттің іргетасы 1913 жылы Гоголевский  29 мекенжайында қаланған. Азаматтық соғыс, революция, кеңес одағының орнауы сынды саяси, қоғамдық- әлеуметтік өзгерістер құрылысты тоқтатып тастаған. Қазір бұл жерде жеке үй тұр.

1991 жылы мешіт салу бастамасы қайта көтерілді. Арада 5 жыл өткен соң Киевтің тарихи орталығында орналасқан Щекавица тауының бөктерінен мешіт салуға жер берілді. Халық арасында «Татарка» аталып кеткен жерде мұсылмандардың бейіті бар. Оған ХХ ғасырдың 60 - шы жылдарына дейін мұсылмандар жерленген. Кейін жерлеу рәсімін атқаруға тыйым салынған.

«Ар-Рахма»  – «Мейірім» деп аталатын мешіт Киев мұсылмандары мен меценаттарының қаржысына кезең-кезеңмен салынды. 1998 жылы мешіт құрылысының алғашқы кезеңі аяқталып, 2000 жылы күмбезіне ай орнатылды. Содан бері мешітте азан шақырылып, намаз оқылады.  

2004 жылы мешітті ислам кешеніне айналдыру туралы шешім қабылданды.  2009 жылы мешіттің 27 метрлік мұнарасы бой көтерді. 2011 жылы желтоқсанда мешіттің құрылысы толық аяқталып, ресми ашылуы ұйымдастырылды. Шараға әлемнің ондаған елдерінің делегаттары қатысты.  

«Ар-Рахма»  мешітіне мұсылмандар ғана емес, өзге дін өкілдері де жиі келеді. Олар мешітті аралап, ислам дінінің құндылығымен танысады.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Путин мен Зеленский кездесе ме?

Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан араағайындық танытуға дайын екенін жеткізді.  

12 Қараша 2019 15:09 3316

Путин мен Зеленский кездесе ме?

Аstana club саяси форумының V отырысында ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанда Ресей президенті Владимир Путин мен Украина президенті Владимир Зеленскийдің жеке кездесуін ұйымдастыруға ықпал ететінін мәлімдеді.

«Ресей мен Украинаның арасындағы жағдай, әрине, қынжылтады. Олар бір-біріне өте жақын елдер. Алайда болары болды. Ішкі және сыртқы күштер араласып кетті. Украина мен Ресейді өте жақсы білемін. Алғашқы күндерден бастап-ақ екі елді татуластыруға тырысып келемін. Менің жұмысымның нәтижесі – Минсктегі алғашқы кездесу болды. Басында мен еуропалық елдерді аралап, Меркель ханыммен кездестім. Кейін Киевке келіп, Порошенкомен кездестім. Одан кейін Мәскеуге бардым. Франция президенті Қазақстанда болған кезде жол ортада Путинмен кездесуді өтіндім. Осының нәтижесінде біз Минскте бас қосып, мәселелерді шешуге тырыстық», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Елбасы кеше Владимир Путинмен бұл мәселені қалай шешуге болатыны туралы тілдескенін айтты. 

«Қарым-қатынастың ушыққаны соншалық, Украина Батыс пен АҚШ-қа аппеляциямен шығып отыр. Менің ойымша, Ресей мен Украинаның президенттерін жеке кездестіру керек. Тек осылай ғана келісуге болады. Себебі екі ел арасындағы нақты жағдай шешіледі. Мен осындай кездесу мүмкін деп ойлаймын. Меніңше, қазір осы кездесудің дәл сәті туып тұр. Біріншіден, Зеленский сайлауда халықтың қолдауына ие болды. Дума да жаңа президентті қолдайтын азаматтарды сайлады. Ол осы мәселені шеше алады. Қос тарап келіссе, бұл мәселені алға жылжыту керек», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстанның Тұңғыш Президенті екі елдің әскері бір-бірінен алшақ орналасқанына тоқталды. 

«Мәселенің шешімі бар. Алға жылжу керек. Ресей мен Украина президенттері жігер таныта білуге тиіс. Бұл бағытта жұмыс жүргізіп жатырмын. Баршаңызды Ресей мен Украинаның арасындағы қатынасты бұзбай, керісінше жақындастыруды ұсынамын. Донбас пен Лугансктегі мәселені шешу керек. Процесс жүріп жатыр. Тұтқындағы азаматтар босап, әскер бір-бірінен алыстай бастады. Сондықтан осындағы сарапшылар да ондағы бейбітшілікті сақтау бағытында ой айтуға тиіс», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қанат Махамбет

Киев: «Штайнмайер формуласына» қарсылық

Донбасстағы көтерілісшілер автономия алса, Ресей өзіне қарсы санкциялар жеңілдейді деген үмітте. 

07 Қазан 2019 16:09 3405

Киев: «Штайнмайер формуласына» қарсылық

Өткен тәулікте Киевте мыңдаған адам шеруге шығып, президент Владимир Зеленскийдің Донбасста жергілікті сайлау өткізу жоспарына наразылық білдірді. Демонстранттардың ойынша, бұл идея Ресейге есе жіберуді, шығыста орыс автономиясын құруды білдіреді.

Украина, Ресей және ресейшіл сепаратистер сейсенбі күні Донецк және Луганск облыстарының  көтерілісшілер басып алған жекелеген аудандарында сайлау ұйымдастыру туралы шартты келісімге қол қойды. Сонымен қатар, тараптар бұл территорияларға арнайы мәртебе беріп, украин әскерін майдан шебінен әкетуге уағдаласқан. «Штайнмайер формуласы» деп аталып кеткен даулы пәтуа Франция мен Германияның арағайындығымен жасалды.

Айта кету керек, Донбасста бес жылға созылған соғыста 13 мыңнан астам адам қаза тауып, 1 миллиондай тұрғын үйлерін тастап кетті.

Президент Владимир Зеленскийдің мәлімдеуінше, бұл келісім - елдің шығысында бейбітшілік орнату мақсатында Ресей, Франция, Германия басшыларымен саммит өткізуге жол ашатын аралық құжат.

Алайда шерушілердің ойынша, мемлекет басшысының бейбіт жоспары елді Ресейдің алдына тізе бүктірейін деп отыр.

«Жауынгерлеріміз Украинаның тұтастығы үшін жан пида етті. Ресейдің шарттары бойынша ешқандай бейбітшілікті қаламаймыз», – дейді демонстранттардың бірі Андрей Гнапко.

Киевтің басты алаңы – Майданға 15 мыңдай адам шықты. Олардың қатарында шығыста соғысқан ардагерлер де көп болды. Басты ұрандары: «Масқара!», «Капитуляцияға жол жоқ!»

Наразылық акциясына қатысушылардың бір бөлігі парламент ғимараты мен президент сарайына аттанды.

Саясатта ешқандай тәжірибесі жоқ комедия актері Зеленский сәуірде өткен президенттік сайлауда айқын басымдықпен жеңіске жетіп, билікке келді. Сол кезде ол қоғамды дендеген коррупцияға нүкте қойып, елді титықтатқан соғысты тоқтатуға уәде берген еді. Жас президенттің халық алдындағы беделі әлі де жоғары. Бірақ  шілденің 25-інде АҚШ президенті Дональд Трамппен болған әңгімеден кейін, оның имиджіне дақ түсіп отыр. Сол тілдесуде Ақ үй басшысы өзінің келесі жылы өтетін президенттік сайлауда басты қарсыласы болуы мүмкін демократ Джон Байден ұлының Украинадағы істерін тергеуді сұраған.

Дегенмен «Киодо» агенттігіне берген сұхбатында Зеленский өзіне Трамптың қысым жасағанын жоққа шығарды. Бұған сенбеген америкалық демократтар Трампты отставкаға жіберу мақсатында оған қарсы импичменттік тергеу процесін бастап отыр.

Зеленский Донбасста бейбітшілік орнату жоспарын мейлінше қорғап бағуда. Оған сенсек, аталған екі облыста жоспарланған сайлау Украина заңына сәйкес өтіп, оған украиналық кандидаттар да қатысады және де жергілікті халық дауыс беруге бармас бұрын, аймақта ымыра жарияланып, Киев пен Мәскеу тұтқын алмасады. Ал, сайлаудан соң, Ресеймен арадағы шекара Украина қауіпсіздік күштерінің бақылауына өтеді.

Украина ұлтшылдарының айтуынша, сепаратистер басып алған аудандарда сайлау өтсе, ресейшілдер жеңіске жетіп, бар мәселені солар шешіп, Донбасс Киевтің заңдарына толық бағынбайтын автономияға айналып кетеді.

Өткен айда Зеленскийдің бастамасымен Украина мен Ресей бір-біріне 35 адамды тапсырды. Бұл – соңғы жылдардағы ең үлкен тұтқын алмасу шарасы. Қазір президент атысты мүлде тоқтату үшін Украина әскері мен көтерілісшілерді майдан шебінен әкетуге күш салып жатыр. Қарулы күштерді көшіру туралы талап 2015 жылы Германия мен Франция арағайындық еткен құжатта көрсетілген. Алайда оны осы күнге дейін екі жақ та орындамады.

Зеленскийдің бейбітшілік жоспары жүзеге асатын болса, Ресей өзіне қарсы Батыс жариялаған санкциялар жеңілдейді деген үмітте. Сондықтан Мәскеу Украина президентінің бастамасына қошемет білдіріп отыр.

2015 жылғы бейбіт келісімге сол кездегі президент Петр Порошенко қол қойды. Оның мақсаты – елдің шығысындағы сепаратистік аймаққа автономия беріп, көтерілісшілерге амнистия жариялау. Пәтуаның осы уақытқа дейін орындалмауына  оның шарттарын украиналықтардың көбінің қолдамауы себепші.

Төрт жыл бұрын Беларусь астанасы Минскте қол қойылған бейбіт жоспарға сай, ресейшіл көтерілісшілер кеңейтілген автономия алғаннан кейін, Украина Ресеймен арадағы шекарасын өз бақылауына алып, жергілікті басшылар мен парламентті сайлайды. Ресми Киев пен Батыстың мәлімдеуінше, Мәскеу сол шекара арқылы Донбасстағы орысшыл сепаратистерге қарумен, әскери күшпен көмектесіп келеді. Кремль болса, мұны мойындаған емес.

Порошенко мен оның одақтастары да Зеленскийдің шығыста сайлау өткізу жоспарын Ресейдің ығына жығылу деп қабылдады. Сонымен қатар осы позицияларын жариялау үшін экс-президент сенбі күні жақтастарын көшеге шығарып, екі облыста сайлау өткізуді Путиннің мүддесіне қызмет ету деп атады.

«Біз Путинге қарсы тұруымыз керек», – дейді Порошенко.

Сонымен қатар, бұрынғы президент 2015 жылғы келісімге сәйкес Украина әскерін майдан шебінен әкетуді «шегініс» деп есептейді.

«Зеленскийдің саяси оппоненттері әлсіреді. Сондықтан олар әр нәрсені сылтауратып, президентті сынап, ұпай жинауға көшті. Осы жерде соғыс – керемет сылтау», – дейді Киевтегі «Пента» зерттеу орталығының басшысы Владимир Фесенко «Ассоушиэйтид пресс» агенттігіне берген сұхбатында.

Зеленскийдің «Халық қызметшісі» партиясы парламенттегі орындардың басым көпшілігіне, яғни, 251 мандатқа ие. Ал, Конституцияны өзгертіп, Донбассқа автономия беру үшін 300 дауыс қажет.

Арыс Әділбекұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу:

Ұқсас материалдар