/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 22 332,03 FTSE 100 5 648,93
РТС 1 006,93 Hang Seng 23 497,47
KASE 2 224,17 Алтын 1 616,40
Жыл басынан бері үй бағасы тұрақты

Жыл басынан бері үй бағасы тұрақты

Сауда көбейіп келеді.

08 Тамыз 2019 13:14 7958

Жыл басынан бері үй бағасы тұрақты

Автор:

Аслан Қажен

2019 жылғы шілдеде өткен аймен салыстырғанда абаттандырылмаған тұрғын үйлерді алып сату бағалары – 0,9%, жаңа тұрғын үйлерді сату және абаттандырылған тұрғын үйлерді алып сату 0,6%-дан өсті. Абаттандырылған тұрғын үйді жалға алу төлемі 0,7% жоғары болды, деп хабарлайды статистика комитеті.

Сонымен қатар, жаңа тұрғын үйлерді сату 3,0%, абаттандырылған тұрғын үйлерді алып сату 3,0%, абаттандырылмаған тұрғын үйлерді алып сату 2,7%-ға  қымбаттады.

Дегенмен жыл басынан бергі  аралықтағы көрсеткіш бойынша баға айтарлықтай өзгере қоймаған.

Жалпы, қазіргі таңда бастапқы және әрленген пәтерлердің бір шаршы метрінің республика бойынша орташа бағасы төмендегідей:

Дереккөз: статистика комитеті

Бағаның өсуіне республика бойынша баспана саудасының көбейгені ықпал етіп отыр. Мәселен, 2019 жылғы шілдедегі тұрғын үйді сатып алу-сатудың тіркелген мәмілелерінің саны 32465 болды, және өткен аймен салыстырғанда 9,9%-ға артты.

2019 жылғы қаңтар-шілдедегі тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелерінің саны өткен жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда 24,4% -ға артты, деп жазады статистика комитеті.

Соның ішінде Алматы қаласында көрсеткіш 48,8 пайызға, Жамбыл облысында 30 пайызға, Павлодар облысында 27,5 пайызға өссе, Алматы, Атырау, Қызылорда мен Шығыс Қазақстан облыстарында сауда 26,5 пайыз айналасында көбейді.

Ал Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Ақтөбе облыстары мен Нұр-Сұлтан қаласында көрсеткіш 19-20 пайыз аралығында ұлғайды.

Батыс Қазақстан облысында сауда 23,4 пайызға көбейді.

Ақтөбе облысында көрсеткіш 12,4 пайызға ғана өсті.

Есесіне, Маңғыстау облысында сауда 1 пайызға кеміп кетті.

Аслан Қажен

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қазақстанның қай қаласында пәтер арзан?

Алматы мен Нұр-Сұлтан Сан-Франциско мен Сиднейді және Ванкуверді шаң қаптырып тұр. 

12 Қараша 2019 10:27 6854

Қазақстанның қай қаласында пәтер арзан?

Статистика комитетінің дерегінше, өткен айда тұрғын үй нарығындағы жаңа пәтерлердің сатылымы 1,5%-ға өсті. Ал пәтерді жалға алу ақысы 0,9%-ға қымбаттады.

2018 жылмен салыстырғанда пәтер сату және сатып алу көрсеткіші 21,4%-ға артқан. Нақты санға келетін болсақ, соңғы 10 айда 266 310 пәтер сатылған. Оның ішінде қазан айында 31 092 пәтердің меншік иесі ауысқан.

Бір айда Алматыда - 4 409, Нұр-Сұлтанда - 4 087, Қарағанды облысында - 3 212 пәтердің кілті бір қолдан екінші қолға өткен.
Әдеттегідей, Алматы тұрғын үй бағасы қымбат қалалардың көшін бастаған. Мұнда ауданы 40 шаршы метрді құрайтын пәтерге 15, 7 млн теңге сұралған. Нұр-Сұлтанда мұндай пәтердің құны 13,4 млн теңгені құрайды. Атырауда дәл осындай пәтер - 10,1, Шымкентте - 9,6, Петропавловда - 9 млн теңге тұрады.

Дүниежүзілік банктің Орталық Азиядағы экономисі Уильям Зейтцтің сөзінше, Алматы мен Нұр-Сұлтандағы тұрғын үйлердің бағасы Сан-Франциско, Сидней және Ванкуверде сатылатын үйлердің бағасынан қымбат.

«Адамдар тапқан табысының 30%-ын баспана алуға жұмсауға тиіс. Қазақстандықтарда мұндай мүмкіндік жоқ. Олар еңбекақыларының  30%-ын үй алу үшін жинайтын болса, күнделікті өмірдегі шығынын жаба алмай қалады», – деді Уильям Зейтц.

Біле жүріңіз, Қазақстан бойынша ең арзан бағаға сатылатын пәтерді Қызылорда  қаласынан табуға болады. Бұл шаһарда 1 бөлмелі пәтердің құны 5,5 млн теңге. Айта кетейік, ақтөбеліктер 1 бөлмелі пәтерді - 6, тараздықтар - 6,7, семейліктер - 7,2, павлодарлықтар  - 7,5 млн теңгеге сатып алады.

Уильям Зейтцтің айтуынша, Қазақстанда тұрғын үй бағасының өсуіне құрылыс материалдары бағасының шарықтауы мен теңге бағамының құбылуы себеп болады.

Қазан айында Талдықорғанда баспана бағасы - 2,5%-ға, Павлодарда - 2,3%- ға, Көкшетауда - 2,1%-ға, Петропавлов мен Қостанайда - 1,9%-ға, Қарағанды мен Өскеменде -1, 7%-ға, Семейде - 1,6%-ға,  Атырауда - 1,4%-ға, Нұр-Сұлтанда -1,1%-ға,  Оралда - 1%-ға,  Алматыда - 0,8 %-ға, Шымкент пен Ақтөбеде - 0,5%-ға,  Ақтауда -0,2%-ға өскен.

Абылай Бейбарыс

Дәулет Төлеутайұлы: Баспана алу амалдары жайлы

Тұрғын үй алу үшін не істеу керек? 

14 Қазан 2019 17:13 11095

Дәулет Төлеутайұлы: Баспана алу амалдары жайлы

Сарапшы Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі (ТҚЖБ) және басқа да әртүрлі ипотекалық бағдарламаларды салыстыра отырып, баспананы қай уақытта, қалай алуға болатындығын inbusiness.kz ақпараттық порталына берген сұхбатында сөз етті.

– Өзіңіз жайлы айтып өтсеңіз. Неліктен халық баспана алу туралы сізден кеңес сұрайды? Ондай ақпаратты банк қызметкерлерінен, интернеттегі ресми сайттардан да алуға болады емес пе?

– Бұл жайдан-жай емес. Өзім де бірсыпыра уақыт пәтер жалдап та, бөтен адамдармен бірлесіп те тұрдым. Осы 27 жасыма дейін 35 адаммен ортақ баспана жалдап тұрған екенмін. Далада да қондым. Риэлторға да алдандым. Үйсіз-күйсіз қазақтың күйін кешіп, Алматының «жетім бұрышын» бірнеше күн жағалаған кезім де болды. Мен бұл жағдайды әбден сезінгеннен кейін, осы мәселені өте жақсы білемін.

Баспана алу мақсатында 2014 жылдан бастап Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінде есепшот ашып, депозит жинай бастадым. Арада төрт жарым жыл өткенде алғашқы жарнаға жеткілікті қаражат та жиналды. Армандаған баспанама қол жеткізу үшін банкке барғанымда, «бағалау көрсеткіші», «тұрғын үй заемі», «аралық заем» деген терминдерге тап болдым. Банктен ипотека алу процестерін жан-тәніммен сезіндім. Келісімшартқа қол қойған кезде «шарттық сома» үйдің бағасымен тең болу керектігі тәрізді тетіктерді маған дұрыстап түсіндірмегеніне ашуым келгені бар. Мүмкін банк қызметкері толық ақпарат берген де болар, бірақ банкке барғанда адамдар көбінесе қобалжып, түсінбеген жерін анықтап сұрап алуға жүрексініп отырады. Банктің мысы басады.

Осының бәрі басымнан өткеннен кейін, 2019 жылы баспанаға қатысты жазбалар жаза бастадым. Ол кезде Instagram әлеуметтік желісінде 25 мың ғана оқырманым бар-тын. Оқырмандар бір-бірінен естіп көбейе бастады.

– Баспаналы болу үшін алдымен неден бастаған дұрыс? Мысалы, бір отбасы үлкен қалада пәтер жалдап тұрып жатыр делік. Табысы пәтер ақысы мен күнделікті шығынынан аспайды. Мойынында шағын кредиттері тағы бар. Сең қозғалуы үшін не істеу керек?

– Ең бастысы, адамның мақсаты, ниетінің дұрыс болуы. Мақсат – үй алу екенін адамдар жақсы түсінуге тиіс. Соған сай еңбек ету, әрекет ету маңызды. Көптеген адамдар есепшот ашады да, ақша жинамай жүре береді немесе «тойға, басқаға қажет» деп ақшасын қайта шешіп алады. Олай болмауы керек! Алғашқы мақсатыңыз үй екенін ұмытпаңыз! Тек қана үй! Үй, үй, тағы да үй!

Келісемін, Алматыдан, Нұр-Сұлтаннан пәтер алу үшін үлкен сома қажет. Бір бөлменің өзін алу үшін 10-12 млн теңге жинау керек. «Айлығыңыз шайлығыңыздан аспай отырса да, 5-10 мыңнан ақырындап жинай беріңіз» дер едім. Кішкене ақша жинақталса, адам басқаша ойлай бастайды. Жиналған ақшаны көбейту үшін қосымша табыс көздерін іздейді. Мен үнемі айтамын: бос жатпаңыз, бір жұмыс істесеңіз, екіншісін де істеңіз, екіншісі болса, үшінші табыс көзін табыңыз. Мен Instagram әлеуметтік желісінде постар жазып, адамдарға жеке кеңестер беріп, қосымша марафондар өткізіп тұрамын. Бұл да мен үшін қосымша табыс. Әйтпесе, негізгі жалақы алып отырған жерім тоғыз жылдан бері телевизия саласы. Сондықтан қайтсе де қосымша жұмыс табуыңыз қажет.

– Бүгінгі өзекті деген ипотекалық бағдарламаларды салыстырып берсеңіз. Ең тиімді ипотека қайсысы? Алушыларға қандай талап қойылады? Қай банктің талабы жеңілірек?

– Ең негізгі айтылатыны Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі, «7-20-25» және «Баспана хит». Әр банктің, әр бағдарламаның қоятын өз талаптары бар. Мысалы, «7-20-25» бойынша тек жаңа үй ғана алсаңыз, «Баспана хитте» қайталама нарықтан аласыз. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі арқылы жаңа үйден де, екінші нарықтан да алуға болады. Бірақ өзінің ішкі процестері бар. Егер, қолыңызда 20% болса «Нұрлы жер» бағдарламасының үйін аласыз. Ал егер 50%-ына жететін қаражатыңыз болса, қайталама нарыққа көз саласыз. «Өз үйім» бағдарламасы аясында жаңа үйлер алуға мүмкіндік қарастырылған. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінде бағалау көрсеткішін 16-ға жеткізсеңіз, табыс көзін растамай пәтер алуға болады. Әрқайсысының пайызы әртүрлі, артықшылықтары мен кемшіліктері де бар.

Егер үш жыл тұрақты салым салып, қаржы жинақтай алсаңыз, Тұрғын үй құрылыс жинақ банкін кеңес етер едім. Ол банкте 5%-бен баспанаңызға қол жеткізесіз. Ал үй тап қазір керек десеңіз «Баспана хитпен» 11%-ға алуға болады. «7-20-25» аты айтып тұрғандай – 7%.

– Дегенмен де алғашқы жарнасыз, кепілге қоятын мүліксіз ипотека алуға бола ма?

– Екінші деңгейлі банктердің өзінің ипотекалық бағдарламалары бар. Олардың пайыздары 18%, 25%. Ол деген, берешегіңізді жапқанша алатын үйіңіздің бағасы бірге-бірден асып кетеді деген сөз. Пайызы ең төмен деген «Орда» ипотекалық бағдарламасы 12%-14% арасында. Ол бағдарлама бойынша бастапқы жарна қарыз алушыға немесе үшінші тұлғаға тиесілі жылжымайтын мүлік түріндегі қосымша кепілмен ауыстырылуы мүмкін.

– Болашақ ипотека алушы Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі немесе басқа да ипотекалық бағдарламаларға қатысты ең маңызды не нәрсені білуі керек?

– Жалпы, ипотека алу үшін ақша жинау керек. Өкінішке қарай, көптеген отандастарымыз 10-15 жыл пәтер жалдап тұрып жатады. Үш жыл деген көзді ашып-жұмғанша өте шығатын уақыт. Есепшот ашқаннан кейін, ақша салуды бастау керек. Кей азаматтар ақша жинамай жүреді де, үшінші жылы ғана қимылдай бастайды. Ол дұрыс емес. Уақтылы салым салып отырсаңыз, бағалау көрсеткішіңіз өседі. Көпшілігінің жинақтау уақыты бар да, ақшасы жоқ. Кей адамдар қаражатын ТҚЖ банкіне салмай, басқа банкте жинап, бірден салғысы келеді. Олай да болмайды. Жинақтау уақыты маңызды. Уақыт пен ақша қатар жүреді. Бағалау көрсеткішінің өскенін қалайсыз ба, үй керек пе – ақша жинаңыз.

Қалада тіркеуде тұру туралы айтар болсақ, қазір тіркеу мәселесін жеңілдетіп жатыр. Мысалы, егер қажетті соманың 50%-ын жинасаңыз немесе «Өз үйім» бағдарламасына қатыссаңыз қалада тіркеуде тұру міндетті емес. Дегенмен де, «Нұрлы жер» бағдарламасы арқылы Алматы және Нұр-Сұлтан қаласынан баспана алғыңыз келсе, екі жылдық тіркеу міндетті түрде керек.

– Қажетті қаржыны жинадық делік. Баспана алуға жылдың қай мезгілі қолайлы? Жылжымалы мүлік нарығында бағаның маусымдық өзгерістері болып тұра ма?

– Баға оңып тұрған жоқ. Жыл сайын өсіп жатыр. Былтырғымен салыстырсақ, елімізде жылжымайтын мүліктің бағасы биыл 4-4,5%-ға өскен. ҚР ҰЭМ статистика комитетінің ресми ақпаратына сүйенсек, тұрғын үй бағасының өсуі бойынша Қостанай, Алматы, Шымкент, Петропавл қалалары көш басында тұр.

Жылдың нақты бір маусымы үй алуға қолайлы деп айтуға келмейді. Себебі тұрғын үй нарығының қозғалысына серпін беретін бағдарламалар жылдың әртүрлі уақытында бола береді. Мысалы, мамыр айында «Әскери баспана» бағдарламасы басталды, шілде, тамыз айында «Бақытты отбасы» қосылды. Сәйкесінше, жылжымайтын мүлікке деген сұраныс туып, баға да өсті. Егер салыстырмалы түрде айтар болсам, қаңтар, ақпан айында бағаның төмендейтіні сәл де болса сезілетін сияқты. Себебі қыста көп адам үй іздемейді, әрі жаңа жылдың басында адамдар үміт күтіп, нарықта сұраныс азяды.

– Сұхбатыңызға көп рахмет.

Нұржан Көшкін

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: