Қаржы нарығындағы сауда көлемі 2, 2 трлн теңгеге төмендеді

Қаржы нарығындағы сауда көлемі 2, 2 трлн теңгеге төмендеді

Теріс көрсеткішке іскерлік белсенділіктің бәсеңдеуі себеп болды. 

21 Мамыр 2020 17:44 1053

Қаржы нарығындағы сауда көлемі 2, 2 трлн теңгеге төмендеді

Автор:

Абылай Бейбарыс

«Қазақстан қор биржасы» АҚ (KASE) қаңтар-сәуір айлары аралығында атқарылған жұмысын қорытындылап, өткен айдағы сауда-саттықтың нәтижесін жариялады. Белгілі болғандай, сәуір айында сауда-саттықтың жиынтық көлемі 40 762,1 млрд теңгені құраған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,1% немесе 9 137,7 млрд теңгеге кем көрсеткіш.

Акция нарығын қаржыландыру жыл басынан бері 1,2 % немесе 202,8 млрд теңгеге төмендеген. Ал KASE индексінің мәні 3,8 % азайған. Есесіне саудаланған корпоративтік қарыз көлемі соңғы 4 айда 12,7 % артып, 1 540,1 млрд теңгеден 13,7 трлн теңгеге өскен.

Акция нарығының жағдайы көңіл көншітпеген. Капитализация 202,8 млрд теңгеден 17,1 трлн теңгеге құлдыраған. Бұған акция бағасының арзандауы себеп болған.

KASE басқарма төрағасы Алина Алдамбергеннің айтуынша, сәуір айының соңында қор биржасына 123 эмитенттің 139 акциясы орналастырылған. Оның 3 шығарылымы листингтік емес бағалы қағаздар секторында айналымға жіберілген.

«Сәуір айында сауда-саттық көрсеткішінің көлемі 15,1 млрд теңгені құрап, наурыз айындағы мәнінен 4 есе жоғары болды. Жыл басынан бері 40,5 млрд теңгенің акциясы сатылды. Балама көрсеткіш 2019 жылмен салыстырғанда 22,9 % немесе 7,6 млрд теңгеге өсті», – деді басқарма төрағасы.

Корпоративтік облигация нарығындағы сауда-саттық көрсеткіші 4 айда 13,7 трлн теңгеге жеткен. Мамыр айының алғашқы күніндегі мәлімет бойынша, KASE сауда-саттық тізімінде 72 эмитенттің корпоративтік облигациясының 263 шығарылымы болған.

«Сәуір айында биржадағы корпоративтік облигация нарығының жиынтық көлемі наурыз айымен салыстырғанда 32,6 % өсіп, 260,2 млрд теңгені құрады. Төрт айда жиынтық көлем 549,6 млрд теңгеге жетті. Қайталама нарықтағы облигацияның сауда-саттық көлемі наурыздағы нәтижеден

5 есе артық болды. Төрт айдың қосындысында сауда-саттық көлемі 56,3 % немесе 309,1 млрд теңгеге төмендеді», – деді Алина Алдамберген.

Мемлекеттік бағалы қағаздар саудасының жиынтық көлемі 1 454,4 млрд теңгені құрап, 2019 жылмен салыстырғанда 2 есе өсім көрсеткен. Төрт айдағы сауда-саттықтың орташа күндік көлемі 18,2 млрд теңге болған.

«Мемлекеттік бағалы қағаздардың қайталама нарығы саудасының көлемі үш есе ұлғайып, 297,8 млрд теңгені құрады. Қайталама нарықтағы инвесторлардың негізгі санаттары бойынша екінші деңгейлі банктердің  үлесі – 43,7 %, брокер-дилерлердің үлесі – 0,6 %, басқа институционалдық инвесторлардың үлесі  – 52,2 %, өзге заңды тұлғалардың үлесі 3,5 %, жеке тұлғалардың үлесі – 0,02 %, ал резидент еместердің үлесі – 1,7 % болды», – деді KASE басқарма төрағасы.

Есептік кезеңде биржаның халықаралық қаржы ұйымдары облигацияларының сауда-саттық тізіміне Азиялық даму банкінің, Еуразиялық даму банкінің, Еуропалық қайта құрылымдау және даму банкінің, Еуропалық инвестициялық банктің, Халықаралық қаржы корпорациясының 31 шығарылымы енді.

«Бұл сектордағы сауда-саттықтың жиынтық көлемі 13,3 млрд теңгені құрады», – деді Алина Алдамберген.

Жария етілгендей, наурыз, сәуір айларында іскерлік белсенділік бәсеңдеген. Салдарынан сәуірдегі сауда көлемі наурызбен салыстырғанда 31,8 % қысқарып, 7 096,2 млрд теңгені құраған. Ал жыл басынан санағанда қаржы нарығындағы сауда көлемі 6 % немесе 2,2 трлн теңгеге төмендеп, 34 788,5 млрд теңге азайған.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Табысы аз, қарызы көп адамдар несиеден бас тартпай отыр

Ірі көлемде қарыз алған адамдар 2-3 жылдан соң қарыз қайтарудан қажиды.

19 Мамыр 2019 13:04 1837

Табысы аз, қарызы көп адамдар несиеден бас тартпай отыр

Еліміздегі несие портфелінің 27 %-ын тұтыну несиесі құрайды. Бұл қаржы нарығы үшін оң көрсеткіш емес.

«Қазақстан Халық банкі» АҚ басқарма төрағасы Үміт Шаяхметованың мәлімдеуінше, бұған дейін мұндай көрсеткіш болған емес.

«Халықтың табатын табысы мен алатын қарызы арасында үлкен алшақтық бар. Бұл банк секторы үшін жағымсыз жайт. Уақыт өте келе қаржы институттары немесе тұтас банк секторы дағдарысқа ұшырауы мүмкін. Жекелеген банктер қаржылық қиындыққа тап болса, оның салқыны тұтас жүйеге тиеді», – деді Үміт Шаяхметова.

Оның сөзінше, Ұлттық банк былтырдан бері мәселені шешу амалдарын қолданып жатыр.

«Несие портфелінің ұлғаюына шектеу қойылды. Бірақ мәселе түбегейлі шешілген жоқ. Бұдан былай тұтынушы несиесін рәсімдейтін екінші деңгейлі банктердің капиталы ерекше назарға алынады. Банктің қалауы мен мүмкіндігі қаржылық жағдайына сай болған жағдайда ғана адамдарға қарыз беру құқығын ұсыну қажет деп есептеймін», – деді «Қазақстан Халық банкі» АҚ басқарма төрағасы.

Тәуелсіз экономист-сарапшы Александр Юрин қаржы реттеушісінің дерегін алға тарта отырып, биылғы жылдың алғашқы тоқсанында жеке тұлғаларды несиелендіру көлемі 1,1 трлн теңгені құрағанын, жалпы есепте бұл сома 5,4 трлн теңгеге жеткенін айтты.

«Дамыған елдермен салыстыратын болсақ, қазақстандықтар қарыз қамытын киіп жүр деу әсіресілтегендік болады. Алайда Батыста несие шарты бізден бөлек. Бұған қоса олардың табысы несиені уақытында, қиналмай жабуға  жетеді. Бізде несие рәсімдеген адамдар өлместің күнін кешіп жүреді.Кейбір адамдар үшін несиеге өмір сүру, қарыздан құтыла алмау әдетке айналып кеткен. Еліміздегі экономикалық ахуал өзгеретін болса, мұндай адамдардың әлеуметтік жағдайы мүлде қиындайды», – деді маман.

Оның ойынша, қарыз қамыты, оның ішінде несие адамдарды діңкелетіп тастайды.

«Ірі көлемде қарыз алған адамдар 2-3 жылдан соң қарыз қайтарудан қажи бастайды. Борышкер несиесін өтеу үшін көп нәрседен шектеледі. Қарыз қайтарудан бір немесе бірнеше адам емес, тұтас халық шаршаған кезде әлеуметтік жағдай ушығады. Бұған осыдан бірнеше жыл бұрын болған ипотекалық борышкерлердің жанайқайы дәлел», – деді Александр Юрин.

Маманның мәлімдеуінше, Ұлттық банк несие нарығындағы жағдайды тұрақтандыруға тырысуда.  Алайда адамдар шама-шарықтарына қарамай, қарызға белшелерінен батуларын жалғастырып жатыр.

«Қазір несиелендіру шарты бұрынғымен салыстырғанда әлдеқайда жақсы әрі тиімді. Бірақ бұл жаппай несие алу керек деген сөз емес», – деді экономист.

Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы сарапшылар орталығының өкілі Рамазан Досов бүгінгі таңда жеке тұлғалардың жалпы экономикадағы несиелік қарызы 43,6%-ды құрайтынын алға тартты. Оның мәлімдеуінше, 2019 жылдың I тоқсанында тұтынушылық несиеге деген сұраныс 2,7%-ға өсіп, 3,4 трлн теңгені құраған.

«Орта есеппен алғанда еліміздің экономикалық белсенді әр азаматы 384,6 мың теңге тұтынушылық несие қарызын арқалап жүр. Жалпы, қандай болсын қарыз жақсы емес. Ол адамның жүйкесін жұқартады және мүмкіндігін шектейді», – деді Рамазан Досов.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: