/img/tv1.svg
RU KZ
KASE 2 381,23 Hang Seng 27 610,72
DOW J 29 171,05 РТС 1 535,81
FTSE 100 7 436,64 Бидай 560,00
Құттықадам Сейдахмет: Көпұлттылық идеологиясы – советтік клише

Құттықадам Сейдахмет: Көпұлттылық идеологиясы – советтік клише

Орталық коммуникациялар қызметінде «Ұлттық ынтымақ пен ықпалдастық аясындағы Абай тағлымы» дөңгелек үстел өтіп жатыр. 

12 Ақпан 2020 12:03 625

Құттықадам Сейдахмет: Көпұлттылық идеологиясы – советтік клише

Автор:

Есжан Ботақара

Шарада сөз алған Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі Құттықадам Сейдахмет « Қазақстан – көпұлтты мемлекет» деген идеологиядан бас тартуды ұсынды.

«Егемендікті алған кезде билік өз қолымызға тиді, шапанымызды өзіміз пішіп, өзіміз тігіп киеміз деп ойлаған едік. Өкінішке қарай, өзіміз білмей жатырмыз. Менің ойымша, 30 жылдан астам уақыт көп нәрсеге мән бермедік. Я болмаса, сыртынан кешіріммен қарап, жеңіл жолдарын іздедік. Сол себептен бір нәрсе пайда болып қалса, «Ойбай,  тынышталыңдар, еш нәрсе болған жоқ!  Бәрі жақсы» деп келдік.  Ал оны терең қарап, астарында не бар екенін, неден шықққанын көпке дейін көтерген жоқпыз. Үлкен қателіктердің бірі –  біз елдің байлығын дұрыс пайдаланған жоқпыз. Халықтың дана сөзі бар «Балық басынан шіриді»», – деді қоғам қайраткері.

Ұлттық кеңес мүшесі ұлтаралық кикілжіңдердің астарында әлеуметтік теңсіздік бар екенін, оны қалыпқа келтіру үшін қазақтардың тұрмыс деңгейін көтеру керек деген ой айтты.

«Бүгін болып жатқан мәселеге қатысты айтпасқа болмайды. Ашығын айтайын, көптен бері советтің клишесін пайдаландық. Қазақстанның көпұлтты халқы! Әй, айналайын!  Совет одағы кім, біз кімбіз? Ол кезде 300 млн халық болды. 300-ден астам халық тұрды одақта. Қаншама автономиялар болды! Қазақстанда не бар? Егемендік алғанда 16 млн едік, қазір 18 миллионға жеттік.  Қазақтың саны 70%-ға жетті. Қандай көпұлттылық туралы айтып жүрміз? Сол сөзді қою керек.  Көпұлттылық дегенді қою керек.  Бұлай болмайды. Қазақтың орны бөлек бұл елде. Қазақ осы елдің иесі. Қазақстанда ең нашар тұратын халық – қазақтар. Жатақханаға барсаң, 99%-ы қазақтар. Көпбалалы аналар кім? Қазақтар. Менің ойымша, саясатты осы тұрғыда өзгертуіміз керек.  Қазақтың орны, тілі, мәдениеті  бөлек болуы керек. Сол кезде ғана тұрақтылық болады», – деді Құттықадам Сейдахмет.

Есжан Ботақара

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

«Қордайға орыс мектебінің қажеті не?»

Ауыт Мұқибек қазағы қалың өңірлердегі аралас тілді мектептердің мәселесін көтерді.

12 Ақпан 2020 13:22 1749

«Қордайға орыс мектебінің қажеті не?»

Орталық коммуникациялар қызметінде өткен «Ұлттық ынтымақ пен ықпалдастық аясындағы Абай тағлымы» атты дөңгелек үстелде Қордайдағы орыс мектептердің мәселесі көтерілді. 

«Тіл қатынас құралы ғана деген түсінік кеңес заманынан таңылып келді. Олай емес, тіл – ол ұлт. Қордайдағы жағдайға байланысты Қазақстан халқының ассамблеясын сынаушылар көп. Мен сынамас едім. Бұл да бір ізденудің жолы. Ұлтаралық қатынасты ұстаудың жаңа бір жолдарын іздеу керек деп ойлаймын. Ассамблеяның тәжірибесін қорытынлай отырып, осы мәселені қолға алатын кез жетті. Оның тағы бір керемет жолы – мектептердің беделін көтеру. Мысалы, кешегі Қордайда орыс ұлтының өкілдері жоққа тән. Бірақ 4 орыс мектебі бар екен.Осының не қажеті бар? Ал халқының 95%-ын қазақтар құрайтын Қызылорда облысында аралас және орыс мектептердің қанша қажеті бар? Оның бәрі қазақ мектеп болуы керек. Қазақстанда бір ғана мектеп бар, ол – қазақ мектебі. Біз мұны бірден іске асырмасақ та, біртіндеп қолға алуымыз керек», – деген қоғам қайраткері Қоғамдық бірлестіктер туралы заңға өзгеріс енгізуді ұсынды.

«Тағы бір мәселе бар. Бізде қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктер бар. «Дүнген бірлестігі», «Ұйғыр мәдениет орталығы» деп этностардың атына құрып алған. Осы ұйымдардың атын жоғалтуымыз керек», – деді Ұлттық кеңес мүшесі.

Есжан Ботақара

БАҚ туралы атышулы екі бап Парламентке табысталмақ

«Жалған ақпарат тарату», «жала жабу» тармақтары Қылмыстық кодекстен алынады.  

07 Ақпан 2020 11:54 588

БАҚ туралы атышулы екі бап Парламентке табысталмақ

Елордада өтіп жатқан қазақ тілді контент таратушылардың форумында БАҚ туралы заңдағы атышулы 130 және 174-баптар мәселесі қызу пікірталас туғызды. Әсіресе, «жалған ақпарат тарату» және «жала жабу» тармақтары дәстүрлі БАҚ-тың адымын тұсап, дәстүрлі емес ақпарат көздерін алға шығарып жіберді деген пікір жиі қайталанды.

Форумның модераторы, Қазақстан баспасөз клубының атқарушы директоры Сәкен Балбаев  Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі аясында осы мәселені көтеріп жүрген Айдос Сарымға сауал тастады.

Саясаттанушының айтуынша, атышулы баптар Қылмыстық кодекстен Әкімшілік құқық бұзу кодексіне ауыстыралтын күн алыс емес көрінеді.

«Жуықта Үкімет Парламентке заңға өзгертулер жобасын табыстайын деп отыр. Соның ішінде жаңағы атышулы екі бап бар. Оның да қызық тұстары бар екен. Баспасөзге қатысты айтсақ, бұл баптар Қылмыстық кодекстен әкімшілік жазалау кодексіне ауысады. Қазір біршама жеткен жетістігім... Рас, адамға  жоқ жерден кінә тағуы мүмкін, басқа болуы мүмкін. Яғни бұл айыппұл жағына қарай кетеді. Бірдеңе жаздың ба, ол үшін басыңмен жауап бересің. Ол үшін сені түрмеге  қамамайды, бірақ  ақшалай жаза беріледі. Әлемдік тәжірибе солай. Мүлдем алып тастауға тағы болмайтын сияқты», – деген саясаттанушы Парламент аталмыш өзгертулерді жеделдетіп қабылдайды деген үміті бар екенін жеткізді. 

«Өзгерістер болады. Негізгі жұмыс топтары бәрін жасады. Үкімет негізгі заңдардың бәрін жасап шықты. Осы жақын арада Парламентке ресми түрде түседі. Енді Президент Парламентке жеделдетіп қабылдасын деген пәрмен береді деп күтіп отырмыз», – деді Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі.

Ал журналист Қуандық Шамахай демократиясы дамыған АҚШ пен Жапония сияқты елдерде БАҚ туралы заң атымен жоқ екенін еске салып, бізге де солардан үлгі алу керек деген пікір айтты.

«Жалған ақпарат тарату, қоғамды негізсіз дүрліктіру, жала жабу әрекеттерді Конституцияның өзі-ақ реттей алады. Егер Конституциямыз дұрыс жұмыс істеген болса, оған бәріміз бірдей бағынсақ, БАҚ туралы заңның қажеті де болмай қалады, – деді ардагер журналист.

Есімжан Нақтыбайұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: