/img/tv1.svg
RU KZ
Тұрғын үй қымбаттамайды

Тұрғын үй қымбаттамайды

Ипотеканың сыйақысына қосылған пайызды пәтер бағасымен шатастырмау керек.

19:02 21 Наурыз 2020 9272

Тұрғын үй қымбаттамайды

Автор:

Абылай Бейбарыс

Мұнай бағасы арзандап, теңге құнсызданып, доллар дүрбелең туғызған тұста баспаналы болуды армандап жүрген жұрт «қап!» деп қапаланды. Олардың барлығы тұрғын үй нарығында «жарылыс» болады, шаршы метрлердің бағасы қымбаттайды деп қауіптенді. Себебі Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 9,25%-дан 12%-ға көтергенде «Баспана хит» тұрғын үй бағдарламасының жылдық сыйақы мөлшерлемесіне бірден +1,75% қосылды. Сәйкесінше бұған дейін 11%-бен рәсімделген ипотеканың жылдық сыйақы мөлшерлемесі 2020 жылдың 10 наурызынан бастап 13,75%-ға өсті. 

Нақтылай кетейік, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені өзгерткенге дейін «Баспана хит» тұрғын үй бағдарламасымен үй алып үлгерген азаматтарға соңғы өзгеріс әсер етпейді. Олар ипотеканың жылдық сыйақы мөлшерлемесін келісімшартта көрсетілген 11%-бен төлей береді. 

«Қазақстан ипотекалық компаниясы» АҚ-ның бастапқы және қайталама тұрғын үй нарығынан пәтер сатып алу мүмкіндігін беретін «Орда» ипотекалық бағдарламасының жылдық сыйақы мөлшерлемесі 11 наурыздан бастап 13%-ға өсті. Бұған дейін сыйақы мөлшерлемесі төлем қабілетін толық растағанда 12%, жартылай растағанда 14% болған. Енді борышкер төлем қабілетін толық растағанда бұрынғыдай 12% -бен емес, 13% -бен несие рәсімдейді. Мұнда да бұған дейін келісімшарт жасаған тұлғаларға соңғы өзгерістердің қатысы болмайды. 

«Қазақстан тұрақтылық қоры» АҚ мәліметінше, «7-20-25» мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасының сыйақы мөлшерлемесіне өзгеріс енгізілмейді. 

Ипотека рәсімдеген тұлғалар қарызды бұрынғыша 7%-дық мөлшерлемемен төлей береді. 

«Қазақстанның Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ менеджері Айдана Наурызбаеваның  мәлімдеуінше, клиенттерге алаңдауға негіз жоқ. Қаржы ұйымы осыған дейінгі шарттарын сақтайды. 

«2008 жылы болған жаһандық экономикалық дағдарыс кезінде де банк 
жеңілдетілген несие беру шартына, оның сыйақы мөлшерлемесіне өзгеріс енгізген жоқ. Сыйақы мөлшерлемесіне өзгеріс енгізу жоспарымызда жоқ. Барлығы бұрынғыша, өзгеріссіз қалады», – деді менеджер. 

Тұрғын үй нарығының ойыншысы, сату менеджері Мейрамбек Байсымақов мәселенің ақ-қарасын ажыратып, тұрғын үй нарығында ешқандай өзгеріс болмайтынын, пәтер құны қымбаттамайтынын һәм арзандамайтынын айтты. 

«Ипотеканың сыйақы мөлшерлемесіне қосылған пайызды пәтер бағасымен шатастырмау керек. Кредиттің сыйақы мөлшерлемесі пәтер бағасы емес. Сұраныс бәсеңсігенде құрылыс компаниялары пәтер бағасын қымбаттату емес, сақтап қалу үшін жанталасады. Қазір құрылыс компаниялары барлық әлеуметтік желілерде белсенділік танытып, клиенттеріне құрылыстың үздіксіз жүріп жатқанын жариялап жатыр. Себебі тұрғын үйге сұраныс төмендеп кетті. 

Мейрамбек Байсымақовтың сөзінше, тұрғын үй қымбаттайды деген сөзді риэлторлар таратады. Олар осы арқылы клиент тартып, тұрғын үй нарығының көрігін қыздыруға тырысады. 

«Соңғы жылдары елімізде әлеуметтік төлемдер мен зейнетақы болмаса,  жалақы өскен жоқ. Теңге құнын жоғалтты. Ал тауар бағасы айтарлықтай қымбаттады. Бұл халықтың шығыны ұлғайды деген сөз. Табысының 50%-ын азық-түлікке жұмсап жатқан халық тұрғын үй бағасы қымбаттаса, сатып алу мүмкіндігін біржолата жоғалтады. Ал құрылыс компанияларына салған үйлерін өткізу қажет. Жасыратыны жоқ, қайталама нарықтағы тұрғын үйдің бағасы орта есеппен 15%-ға өсті. Бірақ бұл уақытша құбылыс. Көп ұзамай баға қалпына келеді», – деді.

Абылай Бейбарыс

Қайталама нарықтағы үйлердің бағасы қымбаттады

Сарапшы теңгенің құнсыздануынан болған бұл өзгеріс ұзаққа созылмайды деп есептейді. 

18 Наурыз 2020 12:53 6301

Қайталама нарықтағы үйлердің бағасы қымбаттады

Елімізде қайталама нарықтағы үйлер бағасы орта есеппен 15%-ға қымбаттады. Бұл теңгенің құнсыздануынан болған өзгеріс. Алайда «VP меншікті бағалу» ЖШС сараптама департаментінің директоры Анна Шацкая, аталған сегментте бағаны көтеруге еш негіз жоқ деп есептейді.

«Теңгенің құлдырауынан кейін,  кейбір жылжымайтын мүлік сатушылар  бағаны көтеріп жіберді. Нәтижесінде тұрғын үй бағасы қымбаттағандай болды. Алайда бұл дұрыс емес. Себебі өздерінің депозиттегі қорларын долларға ауыстырып үлгергендердің жинақтары артты. Ал бұлай істеп үлгермегендер бар. Олар шамамен 40-50%. Жалақы мен тауарларды біз теңгемен аламыз. Ал шетелден келетін тауарлар жалпы айналымның 40%-ын құрайды. Демек қымбатшылықтың нәтижесінде халықтың табысы төмендейді. Сонымен қатар ипотека бойынша мөлшерлеме де өсті», – дейді Анна Шацкая.

Сарапшының пікірінше, сатып алушылардың басым бөлігі жоғары бағаға үй алмайды. Сондықтан доллармен бірге құбылған үй бағасы қайта түседі.

«Бір-екі айдан кейін сұраныс төмендейді. Баға тұрақтала бастайды. Қымбаттайды деп ойламаймын», – деді маман.

Естеріңізге сала кетсек, 16 наурызда доллар күрт қымбаттап, ұлттық валютамыз 7,2%-ға құнсызданды. 17 наурыздағы ресми бағам 1 доллар 434,59 теңге.

Құралай Құдайберген

Күзде тұрғын үй бағасы көтеріле ме?

Жыл басынан бері тұрғын үй нарығында үлкен өзгерістер болған жоқ. Мамандар бағаның күзде де аса жоғарыламайтынын, аздаған мезгілдік өсім болатынын айтады.

22 Тамыз 2019 17:27 8841

Күзде тұрғын үй бағасы көтеріле ме?

Статистика комитетінің мәліметтеріне сүйенсек, өткен жылы жаңа үйлер бағасы 5%-ға, ал қайталама нарықтағы тұрғын үй  бағасы  7,5%-ға өскен. Бұл ретте,  мамандар биыл да айтарлықтай өзгерістер болмайтынын айтады. 

«Егер соңғы үш жылдағы көрсеткіштерге қарасақ, сатып алу –сату келісімшарттарының саны 17%-ға көбейген. Жалпы тұрғын үй бағасы айтарлықтай қымбаттамайды. Жаңа пәтердің шаршы метрінің бағасы инфляция деңгейіне сәйкес –5-6% деңгейінде  болады» ,– дейді Қазақстан риэлторлары  біріккен қауымдастығының  төрағасы Лариса Степаненко.

Қайталама нарықтағы тұрғын үй  бағасы доллар курсына тәуелді. «Бұл шынайы нарықтағы бағаның өсуіне қарағанда, үйлерін сатқысы келетіндердің қалауы», –дейді Қазақстан риэлторлары  біріккен қауымдастығының  төрағасы Лариса Степаненко.

Оның айтуынша, доллар бағамы жоғарылаған кезде сатушылар бағаны соған сай өзгертіп қояды. Мұны халықтың әл- ауқаты жоғарылаған жоқ, тек нарыққа байланысты қалауы өзгерді деп түсінген жөн. Бүгінде қайталама нарықтағы тұрғын үйді  сатушылардың шамамен 30%-ы бағаларын доллар өседі деген үмітпен төмендетпей отыр.

Қазіргі кезде еліміздегі  қайталама нарықтағы тұрғын үйдің басым бөлігі орналасқан Алматыда баға орта есеппен бір шаршы метр үшін  200-250 мың теңгенің айналасында.

Ал  бастапқы нарықтағы  тұрғын үй  бағасының айтарлықтай өзгермеуі мемлекеттік бағдарламалар мен эконом-класс  тұрғын үйлерінің көбеюіне байланысты болып отыр. Алайда «Меркурград» тұрғын үй кешені сату бөлімінің басшысы Нартай Өмірзақов доллар бағамы  бұл сегментке де өз әсерін тигізері сөзсіз екенін айтады.

«Жаңа пәтерлер бағасының 70%-ы құрылыс материалдарының бағасы  тұрады. Бізге үй салуға қажетті құрылыс материалдарының басым көпшілігі Ресей сынды алыс-жақын шетелдерден келеді. Сондықтан доллар бағамы осы жағынан әсер етуі мүмкін. Ал одан бөлек нарықта айтарлықтай өзгеріс болады деп айта алмаймын», – дейді ол.

Құрылыс материалдарының бағасы  жыл басында немесе жөндеу жұмыстары маусымы басталған кезде қымбаттайды. Мәселен, 2019 жылы қаңтар айында тұрғын үй кешендері құрылысына ең қажет шикізаттың бірі – арматураның бағасы 16%-ға жоғарылап, тоннасы  190 мың теңге болды. Оған -бұл материалдың Ресейден келуі себеп болған.

Жалпы соңғы үш жылда жылжымайтын мүлік бағасы көтеріліп келеді. ҚР Ұлттық экономика министрлігі статистика комитетінің мәліметтеріне сүйенсек, 2017 жылмен 2018 жылды салыстырғанда бағаның өскені байқалады. Мәселен , бастапқы нарықтағы  тұрғын үй    –2,6%-ға өсіп, 253,2 мыңнан 266,9 мың теңгеге жеткен, қайталама нарықтағы тұрғын үй бағасы 1,9%-ға қымбаттап 185,7 мыңнан 186 теңгеге жеткен.

 Ал 2019 жылдың бірінші жартыжылдықтағы  статистикасына сүйенсек, 2018 жылдың желтоқсан айына қарағанда  тұрғын үй бағасы артқан. Яғни бастапқы нарықтағы  тұрғын үй  – 2,4%-ға, 266,9 мыңнан 282,5 теңгеге, қайталама нарықтағы тұрғын үй бағасы – 2,4%-ға өсіп, 186 мыңнан 193 теңгеге жеткен.

 

Krisha.kz сайты ұсынған жылжымайтын мүлік индексіне сәйкес,  2019 жылдың бірінші тоқсанында  пәтердің шаршы метрі өткен жылмен салыстырғанда 2,2 %-ға өскен. Ал жылжымайтын мүлік бағасының индексі 4,4 %-ға көтерілген. Тұрғын үй бағасының өсуі бойынша Алматы қаласы 9,4 %-бен бірінші орында тұр.

Мамандар жылжымайтын мүлік бағасының  айтарлықтай өзгермеуін халықтың төлем қабілетінің төмендігі, кірістің азаюы, бірінші қажеттілік тауарлары бағасының көтерілуімен байланыстырады.

Құралай Құдайберген