/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 440,47 Brent 36,55
Күріштің отандық сұрпының сапасы артып келеді

Күріштің отандық сұрпының сапасы артып келеді

Алдағы екі жыл ішінде барлық егіс алқабының 45-50% жеріне жергілікті институттың жаңа будан сорттары егіледі деген жоспар бар.

14 Шілде 2020 17:55 1862

Күріштің отандық сұрпының сапасы артып келеді

Қызылорда облысының диқандары еккен күріштің тек 12%-ы ғана жергілікті селекцияның сорттарынан. Қалғаны негізінен ресейлік күріш сұрыптарын отырғызған.

Мәселен, Жалағаш ауданындағы «Таң ЛТД» ЖШС-і 3 мың гектар жерге күріш ексе, олардың барлығы дерлік ресейлік сорттар. Краснодарлық тұқымнан шаруашылық жыл сайын орташа өнімділік 65-70 центнерден күріш алып отыр.

«Қазір күріш масақтанып жатыр. Бұл маусымда судың түсімі аз болғанымен күрішіміз біркелкі өсіп жатыр. Биыл да жақсы өнім береді деп отырмыз. Астық тығыз, талшықтары ұзын, шығымы жақсы. Қазір ауа райы тұрақты ыстық, бұл күріштің өсуіне пайдалы», – дейді серіктестік директоры Имамзада Шағыртаев.

Ал Қармақшы ауданындағы ең қуатты шаруашылықтардың бірі «Жаңажол» ЖШС. Серіктестік 3200 гектар жерге тек супер-элиталық және элиталық тұқымдарды сепкен екен.

«Қазір масақтану кезеңі жүріп жатыр. Күріш қажетті элементтер мен ылғалды қарқынды сіңіріп жатыр. Күннің қызуы 40 градустан артық. Аптапта масақтың салмағы ауырлай бастайды, неғұрлым салмақты болса, соғұрлым көп өнім береді»,– дейді ЖШС директоры Орынбасар Төлепов.

Шаруашылықтар күріш егумен қатар жергілікті селекцияның сорттарын ресейлік сорттармен будандастырып тәжірибелер жасауда. Әзірге оларды құпияда ұстап отыр. Егер жақсы нәтиже көрсетсе, онда келер жылдан бастап жалпы өндіріске енгізбекші.

Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының мәліметінше, осы маусымда жергілікті күріш сұрыптарына арналған күріш атыздықтары ұлғайтылған. Мәселен, былтыр егістік алқаптарына жергілікті тұқымдардың бар болғаны 7%-і егілсе, биыл 12% жерге дән себілді. Алдағы екі жыл ішінде барлық егіс алқабының 45-50% жеріне жергілікті институттың жаңа будан сорттары егіледі деген жоспар бар.

Жергілікті сорттарды «Жақаев атындағы Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-нің ғалымдары көп жылдардан бері тәжірибеден өткізіп келеді. Ғалымдардың айтуынша, олардың жаңа сорттарының әлеуетті өнімділігі гектарына 150 центнерге дейін өнім беруге жетеді екен.

«Бұл сорттар «Арал 5, 6, 7», «ҚазҒЗИ 4 және 6», «Ай-сәуле», «Сыр сұлуы» деп аталады. Осы сорттардың әрбір кейінгі ұрпағы бұрынғыдан гөрі жоғары генетикалық әлеуетке ие болмақшы, сондықтан жыл сайын өнімділік бірнеше есе артатын болады. Бұлардың барлығы біздің климатымызға өте қолайлы», – дейді институттың «Білім тарату орталығының» жетекшісі, ғалым Жанұзақ Байманов.

Институт мамандары жергілікті жаңа сорттарды тұқым шаруашылықтармен бірге жыл сайын сынақтан өткізіп, табиғи бейімділігін арттыруда. Күріш өсірушілердің пікірінше, 2019 жылғы маусымның қорытындысы бойынша олардың орташа өнімділігі гектарынан 58-ден 65 центнерге дейін жеткен және бұл нәтиже жылдан жылға артатынына сенімді.

Нұрбек Дәуренбеков

Күріш өндірісі екі есе өсті – АШМ

Өткен жылдың деңгейінде жаңа піскен нан (323 мың тонна), сондай-ақ жеміс-көкөніс шырындары (30,4 млн литр) өндірілді. 

08 Тамыз 2020 11:43 115

Күріш өндірісі екі есе өсті – АШМ

Биыл өсімдік тектес азық-түлік өндірісі едәуір өсті, деп хабарлайды  Ауыл шаруашылығы министрлігінің баспасөз қызметі.

Статистика комитетінің мәліметтеріне сәйкес, 2020 жылдың бірінші жартыжылдығында 2019 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда өңделген күріш өндірісі 81,2% -ға (60-тан 107,5 мың тоннаға дейін), өңделген және көкөністер консервілері (картоптан басқа) - 49% -ға (6,9-дан 10,2 мың тоннаға дейін), макарон өнімдері - 13,5% -ға (81-ден 92 мың тоннаға дейін), маргарин - 12,6% -ға (30-дан 33,7 мың тоннаға дейін), жарма - 10,6% -ға ( 40-тан 44,5 мың тоннаға дейін), тазартылған және тазартылмаған өсімдік майы - 9,5% -ға (212-ден 232 мың тоннаға дейін), ұн - 8% -ға (1546-дан 1670 мың тоннаға дейін), кондитерлік ұн өнімдері - 3,4% -ға (70,4-тен 73 мың тоннаға дейін) өсті.

Өткен жылдың деңгейінде жаңа піскен нан (323 мың тонна), сондай-ақ жеміс-көкөніс шырындары (30,4 млн литр) өндірілді.

Сонымен бірге, сірне өндірісінің 52% -ға (21-ден 10 мың тоннаға дейін), крахмал мен крахмал өнімдерінің - 9,3% -ға (15,2-ден 13,8 мың тоннаға дейін) төмендеуі байқалады.

Күріш қауызы кәдеге жаратыла бастады

Ысырапшылдыққа жол бермеуді көздеген Сыр өңірінің  шаруалары дәнді-дақылдың сыртқы қабатын кәдеге жаратудың жаңа технологиясын енгізіп отыр.

07 Тамыз 2020 15:27 399

Күріш қауызы кәдеге жаратыла бастады

Күріштің қауызы пайдаға жаратыла бастады. Әдетте қоқыс деп саналатын қалдықтар енді қаржы көзіне айналмақ, деп хабарлайды Atameken Business.

Ысырапшылдыққа жол бермеуді көздеген Сыр өңірінің  шаруалары дәнді-дақылдың сыртқы қабатын кәдеге жаратудың жаңа технологиясын енгізіп отыр. Яғни, күріш қауызы биотыңайтқышқа дайындау процесінде таптырмайтын шикізаттың бірі болмақ. Бірақ мұны күріш өндірісімен айналысатындардың дені білмейтін сыңайлы. Себебі қожалықтар дақылдың қалдығын әлі де далаға әкеп төгіп жатыр. Тақырыпты телеарнаның Қызылордадағы меншікті тілшісі Алтынай Бек сабақтайды: