/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 139,49 KASE 2 175,54
DOW J 22 332,03 FTSE 100 5 563,74
РТС 958,54 Brent 26,45
Нұр-Сұлтан қаласында 49 проблемалық нысан бар

Нұр-Сұлтан қаласында 49 проблемалық нысан бар

13 500 үлескер құрылыстың аяқталуын күтіп жүр.  

08 Қазан 2019 12:37 7186

Нұр-Сұлтан қаласында 49 проблемалық нысан бар

Автор:

Қанат Махамбет

Фото: kn.kz

Елорданы дамытуға арналған жиында мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев осылай деді. Президенттің сөзінше, мәселені шешуге 2018-2019 жылдары 40 млрд теңге бөлінген. Қомақты қаржының 4,5 млрд теңгесі ғана игерілген. Ал әкімдік қосымша 170 млрд теңге сұраған.

«Келесі проблема – елордада тұрғын үйді пайдалануға беру қарқыны мен құрылыс жұмысы көлемінің құлдырауы байқалады», – деді президент. Қасым-Жомарт Тоқаев мәселенің мән-жайын анықтау үшін индустрия және инфрақұрылымдық даму бірінші вице-министрі Қайырбек Өскенбаевты орнына тұрғызды. Ол тұрғын үйді пайдалануға беруде бірнеше проблема бар екенін алға тартып, бірнеше көпқабатты тұрғын үй салынып, дайын тұрғанымен қажетті инфрақұрылымға қосылмағанын айтты. 

Бұл жауап мемлекет басшысын қанағаттандырған жоқ. 

«Нұр-Сұлтан қаласында тұрғын үйлерді салып, пайдалануға беру бүгінгі күннің өте өзекті мәселесі. Бұл – аса өткір әлеуметтік проблема. Мәселені осы тұрғыдан қарастыру қажет. Түрлі түсінік беруге болады. Жасаңдар!», – деп кесімді пікір білдірді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент қала әкімі Алтай Көлгіновтен де есеп алды және оған да нақты тапсырма берді.

«Проблемалық нысандарға қатысты жол картасы әзірленді. Жобалық-сметалық құжаттардың дұрыс емес екені анықталды. Үлескерлерді алдаған алаяқтар түрмеде отыр. Жаз бойы үлескерлердің құжаттарын әзірлеумен айналыстық. Қаржы институттарымен, екінші деңгейлі банктермен, орталық мемлекеттік органдармен жұмыс істедік. Біздің нақты жоспарымыз бар. Біз сіздің тапсырмаңызды орындаймыз», – деп жауап берді Алтай Көлгінов президентке.

Қасым-Жомарт Тоқаев бас прокуратура мен ішкі істер министрлігіне мәселені майшаммен қарауды тапсырды.

«Алаяқтар түрмеде отыруға тиіс. Олар өздерінің іс-әрекеттерімен азаматтарымыздың негіз құраушы құқықтарына қастандық жасады.  Азаматтарымызды алдап, оларды далада қалдырды. Бұл іске мемлекет араласуы керек. Әрекет етіңдер де, баяндаңдар!» – деді мемлекет басшысы. 

Қанат Махамбет
 

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жұбайым пәтерін күткен күйі өмірден өтті – үлескер

 Ұлардай шулаған елордалық үлескерлер әкімдік жеке меншігімізді тартып алды дейді. 

23 Шілде 2019 17:26 8807

Жұбайым пәтерін күткен күйі өмірден өтті – үлескер

Фото: Максим Морозов

Бір топ үлескер астанада баспасөз мәслихатын ұйымдастырды. Олардың айтуынша, Нұр-Сұлтан қаласының әкімдігі үлескерлердің жеке меншігіндегі үй-жайларды тартып алған. Олар құрылыс компанияларынан да, әкімдіктен де опық жедік дейді. 

«2007 жылы «Байқоңыр» тұрғын үй кешенінің құрылысына үлескер ретінде қатыстым. «Байқоңырдан» тұрғын емес үй-жай алдым. 2010 жылы аталған үй-жайдың меншіктік құқығы маған берілді. Алайда әкімдіктің өкілдері арнайы қаулыға сүйене отырып, жеке меншігімді тартып алды. Оны Жұмағалиев деген адамға берген. Өйткені үй-жайдың он жылдағы коммуналдық шығындарын осы кісі төлеп келген. Әкімдік сүйеніп отырған қаулымен біз де таныстық. Онда жертөледегі және цокольдық қабаттағы бос тұрған үй-жайлар коммуналдық меншікке алынады деп жазылған. Ал маған тиесілі үй-жай жертөледе де емес, цокольды қабатта да емес, үйдің бірінші қабатында орналасқан. Демек коммуналдық меншікке берілмеуі керек. Оның үстіне ол бос емес еді. Ақшасы толықтай төленген болатын. Ол үшін 17 млн теңге төлегем. Міне, арада он жылға жуық уақыт өтті. Өзіме тиесілі үй-жайды ала алмай жүрмін», – дейді елордалық үлескер Татьяна Ертайқызы. 

Әділдік іздеп жүрген жанның бірі – Жұпарбай Жанасбаев. Ол 2006 жылдың қарашасында тұрғын емес үй-жай алу үшін құрылыс компаниясымен келісімшартқа отырған.

«Өзім дәрігермін. Медициналық орталық ашу үшін көлемі 214 шаршы метр болатын үй-жайды сатып алу үшін үлескер ретінде келісімшартқа отырдым. 2008 жылғы дағдарысқа байланысты нысанның құрылысы тоқтап қалды. 2009 жылы «Тұрсын-Астана» тұрғын үй-құрылыс кооперативін құрдық. Осылайша, аяқталмай қалған құрылыс кооперативке өтті. Келісімшартқа сәйкес, тұрғын үй кешеніндегі бос тұрған барлық үй-жайлар қайтарымсыз негізде әкімдікке берілуі керек. Бірақ мұндағы үй-жайлардың бәрі бос емес еді. Соған қарамастан, әкімдік жеке меншіктегі үй-жайларды да тартып алды», – дейді Жұпарбай Жанасбаев. 

Үлескер 214 шаршы метр үй-жайды сатып алу үшін «Халық» банкінен 25 млн теңге кредит алған. Кредитті 2018 жылдың қаңтарында толықтай өтеген. Несиенің пайыздық мөлшерлемелерін қоса есептегенде, банкке 39 млн теңге төлеген. Кредитті уақытылы жабу үшін үйін, дүкенін сатқан. Басқа қаладағы үй-жайды да сатылымға шығаруға тура келіпті. 

«Әкімдік бізге өтемақы төленеді деген. Алайда мұның бәрі сөз күйінде қалды. Сотқа шағымдандық. Олар біздің жағдайымызға өкінішпен қарағанымен, шешімді әкімдіктің пайдасына шығарады», – дейді Жұпарбай Жанасбаев.

Ал Дина Жүсіпованың жұбайы пәтерін күткен күйі өмірден өткен. 

«Ақтөбе қаласының орталығындағы коттеджімізді сатып, ақшасын астанадағы «Telmann Park» тұрғын үй кешеніндегі үлестік құрылысқа салдық. Осы уақытқа дейін тапқан-таянғанымыздың бәрін осыған жұмсадық. Өкінішке қарай, пәтерімізді ала алмай жүргенімізге 6 жылдан асты. Ал жұбайым 2017 жылы пәтерді күткен күйі өмірден өтті», – дейді Дина Жүсіпова.

Үлескерлердің басындағы жағдай әртүрлі болғанымен, мәселе ортақ. Бәрі де үлестік құрылыстың «құрбаны» болғандар. Олар үлескерлердің мәселесіне қоғам назар аударса екен дейді. 

Фархат Әміренов

Астанадағы үлескерлердің проблемалық нысандарына 40 млрд теңге бөлінеді

Құрылысы тоқтап қалған үйлер «Нұрлы жер» есебінен қаржыландырылады.

02 Ақпан 2018 09:15 4543

Астанадағы үлескерлердің проблемалық нысандарына 40 млрд теңге бөлінеді

Астанадағы үлескерлердің проблемалық нысандарын салып бітіру үшін инвестор іздеу ұзаққа созылып кетті. Бұған мақсатты түрде ұйымдастырылған жәрмеңке де көмек бола алмады. Ақырында алданып қалған үлескерлердің проблемасын шешуге мемлекет араласты. Үкіметтің қаулысымен құрылысы тоқтап тұрған тұрғын үй кешендерін салып бітіру мәселесі тұрғын үй құрылысын дамыту мемлекеттік бағдарламасына енгізілді. «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша проблемалық үйлердің құрылысы қалай қалыпқа келетіні туралы Астана үлескерлері қоғамдық бірлестігінің төрағасы Татьяна Чурсина abctv.kz-ке әңгімелеп берді.

– 2015-2016 жылдары Астанада алданған үлескерлердің екінші толқыны пайда болды. Олардың ақша салған нысандары күні бүгінге дейін проблемалық болып отыр. Қазіргі уақытта құрылысты ұзақ салып жатқан компаниялардың саны қанша?

– Бүгінгі таңда ведомствоаралық комиссиямен әзірге 53 нысан қаралып жатыр.

 – Бұл «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» жаңа заң қабылданға дейін үлескерлер ақша салған нысандар ма?

– Иә. Мұның барлығы дерлік «Азбука жилья», «АССМ-01» нысандары. Бұл­- қазіргі уақытта сотталып кеткен құрылыс салушылардың  нысандары. Қазір Машуров («Тамыз инвест групп» АО),  Матаев, Онарбайға қатысты үкім шығарылуда. Осылардың барлық нысаны бүгінге дейін салынып бітпеген.

– Үлескерлердің пайдасына қанша қаражатты қайтару мүмкін болды?

Қандай да бір үлкен қаражат қайтарылды деп айта алмаймыз. Тек «Азбука жилья» бойынша ғана алты млрд теңгенің мүлігі қайтарылды. «Тамыз инвест групп» бойынша да мүлік қайтарылады деп ойлаймын. Сотталып кеткен құрылыс салушының атында көбінесе ештеңе болмайды. Мысалы, «Зере» және «Зере-2» ТК үлескерлерін алдап кеткен Данияр Ахмедияровта мүлдем ештеңе жоқ болып шықты. Пәтері мен бір көлігі ғана бар, бітті, басқа түгі жоқ. Үлескерлерге «Араби-1» және «Араби-2» ТК салуға уәде берген Медет Бектеміровтың атында да ештеңе болған жоқ. «АССМ-01» ЖШС директоры Ерлан Смағұловты қамауға алғанда онда бірде-бір құжат болмаған. Тергеу барысында құжаттар табылмаса, тап сол кезде ештеңе жоқ болған. Ал Марат Жағыпаровтың («HМ-Астана Құрылыс» ЖШС) «Арыстан» деген мейрамханасы мен қонақүй кешені бар екені белгілі. Мұның өзі дәтке қуат. Бірақ та олардың өңешінен өтіп кеткен миллиардтармен салыстырғанда бұл түк емес, әрине.

– Астанадағы үлескерлердің проблемалық нысандарының құрылысын аяқтауға инвестор тарту үшін ұйымдастырылған жәрмеңкенің нәтижесі қандай болды?

– Иә, Астанада құрылысы тоқтап тұрған нысандар бойынша үш жәрмеңке өтті. Бірақ та жәрмеңкеден керемет нәтиже болған жоқ. Әзірге тек екі түрғын үй кешенінің құрылысына инвестор табылды. Бұл - «Бай Тау» және Sky-sity. Қалғандары... Бұған қоса тағы бір проблема бар. Қазір үлескерлер бір рет алданғаннан кейін, ешкімге сенбейді. Олар құрылыс салушыға қосымша талап қоятын болды. Ұзақ салынып жатқан бір құрылысқа қатысты оқиғаны айтайын. Аталған нысанды салып бітіретін құрылыс салушы табылды. Ол геология, геодезия бойынша толық зерттеу жүргізді. Сондай-ақ нысанның коммуналдық желілері қайда қосылатыны туралы техникалық жағдайды қарады. Үйлестіру кеңесіне эскиздік жобаны ұсынып, үлескерлермен жиналыс өткіздік, сол кезде үлескерлер тағы да  қосымша талап қоя бастады. Ақырында жаңа инвестор жұмыс істеуден бас тартты. Бұл ретте үлескерлер бұл құрылыс салушыға ештеңе төлеген жоқ және төлеуге тиіс те емес еді. Жаңа құрылыс салушының олардан ақша алу туралы ойы да болған жоқ. Ол тіпті соған да көнген болатын. Бірақ үлескерлер «Сен бізге 200 пәтерді бересің де, қалған пайданы өзің көрмекшісің ғой», – деді. Осыдан кейін ол: «Мен сіздермен жұмыс істемеймін», – деп шорт кесті. Себебі 200 пәтерді салып қана қоймай, нысанның экономикасын көтеру керек. Ал бұл дегеніңіз үлкен жұмыс. «Пана» ТК  үлескерлері де жәрмеңке арқылы құрылыс салушыны тауып, жұмыс істей бастады. Бірақ та бұл нысанның тұрғын үй-құрылыс кооперативі бұл инвестормен келісімшарт жасамады. Себебі үлескерлер үйді таза әрленген қалыпта өткізуді талап ете бастады. Құрылыс салушы мұндай талаптан кейін жұмыс істеуден бас тартты.

– Инвесторларды қандай нысандар қызықтырады?

– Ең бастысы, экономикалық құрамдас бөлік болу керек, яғни инвестордың салған ақшасы қайтатын болу  керек. Проблемалық нысанда сатылмаған аудандардың есебінен экономикалық пайда көруге болады. Сондықтан сатылмаған шаршы метрлері көп нысандар инвесторлар үшін тартымды болады. Сонымен қатар егер жобаны өзгертіп, тағы қабат немесе блок қосатын болса, экономикалық пайда көруге болады. Мысалы «Төленді» ТҚК-ға қарасты «Аниса-2» және «Аниса-3» бойынша екі үй салынуға тиіс болатын. Бұл тұрғын үйден ешқандай экономикалық пайда болмады, өйткені барлық пәтері сатылып қойған. Бірақ оларда жер телімі болды. Қалалық әкімдік осы жерге қосымша бес блок қоюға рұқсат берді. Көлік тұрағынсыз салуға рұқсат берілді. Өйткені бұл проблемалық нысан. Ал проблемалық нысандарды көлік тұрағынсыз салу туралы шешім үкімет деңгейінде қаралған. Бұл жобаны павлодарлық құрылыс салушы алды. Сенбі күні жиналыс өтті, үлескерлер келісіп отыр. Қазір құрылыс салушы құжат жинап жатыр.

–  Осы жылдан бастап Астанадағы проблемалық үлескерлік нысандар «Нұрлы жер» бағдараламасы бойынша салынатыны белгілі. Бұл тетік қалай жұмыс істейді?

– Астана қаласының әкімдігінде ведомстволық бағынышты ұйым - «Елорда даму» ЖШС бар. Осы компанияның базасында проблемалық үлескерлік нысандарды салып бітіру үшін арнайы жаңа мекеме – «Елорда құрылыс компаниясы» ЖШС құрылды. Бұл тетік қалай жұмыс істейді? Ұзақ салынып жатқан құрылысты салып бітіруге келіскен құрылыс салушы мысалы, 100 млн теңге салады және 100 млн теңгені «Елорда құрылыс компаниясы»  береді. Құрылыс салынып біткеннен кейін, құрылыс салушы 100 млн теңгені қайтарады немесе пәтерлерді осы сомаға береді. «Елорда құрылыс компаниясы» ЖШС-мен келісімшарт жасау үшін аудиторлық тексеріс, техникалық зерттеу жасап, экономикалық құрамдас бөлікті көрсетіп, құрылысы аяқталмай қалған нысанның жағдайын сараптап, жобаны арттыру керек. Бұл жұмысқа кем дегенде жеті ай уақыт кетуі мүмкін. 

– Ал жаңа құрылымға қаражат қайдан түседі?

– 2017 жылдың 26 желтоқсанындағы үкімет қаулысымен Астанадағы тұрғын үй құрылысының проблемалық нысандарын салып бітіру үшін республикалық бюджеттен 40 млрд теңге бөлінетін болды. Қайтарымдылық  кімге және қандай шартпен қамтамасыз етілетінін «Елорда құрылыс компаниясы»  анықтайды. Қайтарымдылық міндетті түрде болу керек.

– Ол қандай пайызбен қайтарылуы керек?

– Жылдық 0,4% . Бүгінгі таңда бұл түк емес. Ал қайтару мерзімі жайына келер болсақ, онда әр жоба бойынша шешім жеке қабылданады.

– «Нұрлы жер» бойынша Астанада қанша тұрғын үй кешенінің құрылысы бітеді?

– Ведомствоаралық комиссияда 39 нысан қаралып жатыр. Бұлар үкіметтің шығарған қаулысына сәйкес Астана әкімдігімен бекітілген өкілетті компаниялар арқылы жұмыс істейтін тізімге қосылуы мүмкін.

– 2017 жылы қандай проблемалық нысанның құрылысы аяқталды?

– Тек бір ғана «Венский квартал» тұрғын үй кешені жақсы салынып жатыр. Бұл үйдің құрылысы жылдам салынып жатыр деп ойлаймыз. 2016 жылдың 2 тамызында жоғарғы сот жерді берген болатын, ал 2017 жылдың тамызында екінші кезекте берілетін үй толығымен тұрғызылды. Бірақ әлі де мәселелер баршылық. Коммуналдық желілерді жүргізу керек болды, ал бұл өте қымбат тұрады. Сондықтан мерзімінен шамалы кешігіп жатырмыз. 2017 жылдың соңында пайдалануға беруіміз керек еді. Қазір декларация дайын, жақын күндері актіге қол қоямыз. Төрт кезекпен берілетін үйлердің екіншісі де, үшіншісі де дайын. Екінші кезектегі үйге қазір жылу қосылып жатыр. Қалған нысандарды да салып бітіреміз. «Аниса-1» тұрғын үй кешені де экспертизадан өту сатысында. Жобаның экспертизасы  алынғаннан кейін оны да береміз. «Жаңа Көктал» тұрғын үй кешені де тапсырылуға дайын.

– Астанада қанша үлескер зардап шекті?

– Ресми ақпар бойынша, 13628 адам жосықсыз құрылыс салушының әрекетінен зардап шеккен. Бұл - «АССМ-01» ЖШС нысандары бойынша іс қаралғанға дейінгі сан. Ал оларды есепке алатын болсақ, шамамен 3 мың алданған үлескерді осы тізімге қосуға болады.

– 2017 жылы үлескерлердің алданған фактілері болды ма?

– «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» жаңа заң шыққаннан кейін мұндай фактілер әзірге болған жоқ. Алайда  жаңа заңнаманың нәтижесіне баға беру әлі ерте. Нақты көріністің қандай болатынын үш жылдан кейін көреміз.

–  Қалай ойлайсыз, қазіргі заңнама жетілдіруді қажет ете ме?

– Бүгінгі таңда ҚР «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңды өзгерту қажет. Бұл құжат кеңес одағы кезінен бері өзгермеген. Заң жарнашылардың қаражатын тартуға мүмкіндік береді. Менің ойымша, бұл да үлескерлік қатысумен бірдей деген сөз, бірақ та бұл жерде нысанның берілетініне ешкім кепіл бермейді. «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» заң қазіргі нақты жағдайға сәйкестендірілді, енді «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңды да бүгінгі міндеттерге сәйкестендіру керек. 

Гүлназ Ермағанбетова, Динара Қуатова

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: