/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 403,19 Brent 36,55
Табиғи апаттардан елге 6 миллиард теңге шығын келген

Табиғи апаттардан елге 6 миллиард теңге шығын келген

Өткен жылы елімізге табиғи апаттардың қандай зардабы болғаны есептелді.

10:45 16 Мамыр 2019 1684

Табиғи апаттардан елге 6 миллиард теңге шығын келген

Автор:

Жанат Ардақ

Ішкі істер министрлігінің төтенше жағдайлар комитетінің дерегінше, 2018 жылы Қазақстанда 14 мың 567 өрт тіркелген. Олар 3 миллиард теңгеден аса материалдық залал келтірді. «Тілсіз жау» 434 адамның өмірін жалмады. Бұдан бөлек, 412 адам түрлі ауырлықтағы жарақат алды.

Ал су тасқынынан 2018 жылы шамамен бір жарым мыңнан астам үй  зардап шегіп, оларды су басқан. Соның кесірінен елге келген материалдық залал 3 миллиардтан аса теңгені құрады.

Бұл ретте орманда, адам баспайтын түзде тұтанатын өрттерге қарсы уақытында шара қабылданбау ықтималдылығы зор екені жасырын емес. Осы мақсатта ел Үкіметі орман, дала өрттеріне және су тасқынына қарсы дрондарды пайдалана бастады. Бұл істе мемлекетке БҰҰ-ның Балалар қоры (ЮНИСЕФ) көмекке келген. Ол бірқатар елде халықтың қажеттіліктерін шешуде өздігінен басқарылатын авиация технологияларын қолдану үшін тестілеу дәліздерін құруға бастамашылық етті.

Өздігінен басқарылатын ұшақтар Ақмола облысының Ерейментау ауданының аумағында сынақтан өткізілді. Тестілеуге ІІМ төтенше жағдайлар комитеті, елорда және Ақмола облысының ТЖ департаменттері, ауыл шаруашылығы министрлігінің орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті, «Бұйратау» ұлттық табиғи саябағы және басқа мекемелердің өкілдері қатысты.

Дрондар өзендер мен көлдердің арналарын алдын ала картаға түсіру, бөгелістер пайда болуы мүмкін тұстарды айқындау, жиналған қысқы қар суының көлемін есептеу үшін жердің үш өлшемді карталарын жасау жолымен су тасқыны кезеңіне жоспарлы дайындалудың мүмкіндіктерін көрсетті.

Жанат Ардақ

Қарқаралы орманындағы өрт ауыздықталмай тұр (Видео)

Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы өртке оранған орманға қатысты төтенше жағдай режимі жарияланды.

14 Тамыз 2019 15:05 1253

Қарқаралы орманындағы өрт ауыздықталмай тұр (Видео)

Талай ақынның ән жырына арқау болған қасиетті Қарқаралының ну орманын өрт шалды. 12 тамызда Егіндібұлақ елдімекенінің оңтүстік аумағындағы далалы жердің шөбі тұтанып, осы жерден бастау алған тілсіз жау Бақты ауылы жанындағы орманға жеткен. Әрі қарай бұл от Қарқаралының орманды алқабын шарпыды.

Орманды алқаптағы өртті сөндіруге төтенше жағдайлар департаментінің барлық күш құрылымдары, Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі, орманды және жануарлар әлемін қорғау шаруашылығы, жергілікті атқарушы билік мамандары мен техникалар жұмылдырылуда. Бұған қоса өрт сөндіру жұмыстарына жергілікті полиция қызметінің жүз елуден астам мамандарымен қоса 30 көлігі жіберілген. Сондай-ақ Ұлттық гвардияның 52859 әскери бөлімінен 85 адаммен 7 техника да жіберілген. Тікұшақтың көмегімен әуеден тілсіз жауды ауыздықтау шаралары атқарылуда. Дегенмен күннің ыстық болуы, орманды алқаптардағы қураған шөппен ағаштар, екпінді желдің соғуы жағдайды одан сайын ушықтыра түскен. Қазіргі уақытта Қарқаралыдағы орманды және далалы өрттің аумағы екі жарым мың гектарға жеткен. Айта кету керек, кешегі күні бұл көрсеткіш 500 гектарды құраған еді. Ие бермей тұрған өрттің салдарынан Қарқаралы ауданында төтенше жағдайлар режимі жарияланды.

Өткен жылмен салыстырғанда биыл Қарағанды облысында далалы аумақтарда тілсіз жаудың орын алуы жиілеп кеткен. Жалпы жаз басталғалы үш жүз отыздан астам далалы аймақтың өртенгені тіркелген. Өртенген жердің аумағы 16 мың гектардан асып кеткен. Бүгінде Қарқаралыдағы орман өртінен басқа,  Бұқар жырау ауданындағы Ботақара кентінен 15 шақырым жердегі далалы аймақ өртеніп жатыр. Бұл жердегі отқа оранған дала жеті жүз гектардан асып кеткен.Төтенше жағдайлар мамандарының мәліметінше, бүгінде Қарағанды облысында жоғарғы өрт қауіптілігі сақталуда.

«Қазіргі уақытта Бақты орман шаруашылығында, яғни Қарқаралыда және Бұқар жырау ауданында ірі өрт болып жатыр. Өрт аумағында су жіберетін құрылғысы бар тікұшақ жұмыс жасауда. Ал Бұқар жырау ауданындағы өртті сөндіруге мамандар мен техникалардың күштері жұмылдырылған, соныменқатар өрт сөндіру пойызы тартылуда. Тілсіз жауды сөндіруге жергілікті жердің бедері, қатты түтіннің мүмкіндік бермеуі, желдің қатты және құбылмалы соғу өзіндік қиындығын тигізуде»,– деп мәлімдеді төтенше жағдайлар департаментінің ресми өкілі Жанна Дәуренбекова.

Қарқаралы тұрғындарының арасында өз еркімен тілсіз жауды сөндіруге көмектесіп жатқандар көп. Ауылдағы ағайын биыл далалы аймақтардағы өрттің күшейіп кеткеніне алаңдап отыр. Көбісінде «шөп не болады,бағасы қымбаттап кетпей ме» деген күдіктері басым.

«Мен Қарқаралы тұрғыны ретінде орманды алқаптың отқа оранып жатқанына алаңдап отырмын. Тілсіз жауды ауыздықтауға төтенше жағдайлар департаменті, жергілікті тұрғындар, биліктегілер жанталасып жатыр ғой. Дегенмен өрттің салдарын қарапайым ауыл тұрғындары көреді. Біріншіден мұндай өрттің жиілеп кетуінің кесірінен шөптің бағасы бірден шарықтап кетуі мүмкін»,– дейді Қарқаралы тұрғыны Азамат Серікхан.

Видео:

Арайлым Еркебаева

Шардарадағы шарасыздық

Қайығы жоқ балық  инспекциясы браконьерлерге қор болып жүр.

30 Мамыр 2018 13:32 2185

Шардарадағы шарасыздық

Айтудың, жазудың өзі ұят болса да, жариялауға тура келіп тұр. Сенесіз бе, сенбейсіз бе, Шардара су қоймасында браконьерлерге қарсы ымырасыз күрес жүргізетін балық инспекциясында қайық жоқ. Бейнелі тілмен айтқанда олар  «атты емес, жаяу, жаяудан да баяу».

Қайықсыз қорғаушылардан браконьерлер қаймықпайды, ойларына келгенін істеп, Шардараның айдынын айғыздайды. Ал Шардара су қоймасы инспекторлары кісінің қабағына қарайды. Себебі қайықтары өздерінікі емес. Оны кім көрінгенге жалынып, жалпайып, сұрап мінеді.

Осылай жүріп инспекторлар былтыр Шардара су қоймасынан заңсыз балық аулаудың 300 фактісін анықтады. Сөйтіп браконьерлерге 1 млн 300 мың теңге айыппұл салды. Инспекторлардың бес қаруы сақадай сай болғанда бұл көрсеткіш бұдан әлдеқайда жоғары болар ма еді, кім білсін?

ОҚО облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы Шардара бөлімінің басшысы Шәкен Боранбайдың сөзінше, браконьерлерді тезге салатын заң солқылдақ. Сондықтан олар ойларына не келсе, соны істейді.

«Браконьерлер балықты тоқпен ұрып аулауларын тыймай тұр. Оларға қарсы күрес амалдарының барлығын қолданып жатырмыз, алайда бақайшақтарына дейін қажетті құрал-жабдықпен жабдықталған заңсыз балық аулаушылар бой берер емес», – деді Шәкен Боранбай.

Айта кетейік, аумақтық инспекция Сырдария өзені, Шардара су қоймасы және Көксарай су реттегішін бақылайды. Осы аумақты түгел шарлап шығу үшін 5 қайық қажет. Десекте бұл жерде де жоғарыдағыдай жағдай. Қайықты былай қойғанда, қарапайым рация жоқтың қасы.

Аbctv.kz тілшісімен тілдескен ОҚО орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының орман және ерекше қорғалатын табиғат аумақтары бөлімінің басшысы Хамит Жорабаев  техниканың жеткіліксіздігі мен байланыс құралдарының тапшылығы өрттің өршуіне түрткі болып тұрғанын айтты.  

«Облыс көлемінде былтыр 4 орман өрті тіркелді. Салдарынан 85 га орман қорын жалын жалмады. Отқа оранған 16,6 га жер орманмен көмкерілген алқап болды. Биыл 2 орман өртенді. Алғашқысында 100 га, соңғысында 113 га орман жанып кетті», – деді бөлім басшысы.

Оның сөзінше, орманшылар күзететін аумақтың көлемі өте үлкен. Барлық аумақты бақылау үшін қызметкерлердің күші жетпейді.

«Әр орманшы-қорықшы 40 мың га алқапты аралауға тиіс. 20 мың гектар жерді аралауға аты немесе мотоциклі бар адам 1,5 күнін кетіреді. Ал біз 40 мың гектар жер туралы сөз қозғап отырмыз. Бұрын біз қоршаған ортаны қорғау министрлігіне қарағанбыз. 2014 жылы министрлік тарқап, штаттық кесте қысқарып қалды. Содан бері осындай шарасыз күйдеміз. Алдағы уақытта мәселе шешілмесе, балық заңсыз ауланып, орман өртене береді», – деді Хамит Жорабаев.

Гүлсанат Артықбаева