/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 23 724,20 Hang Seng 24 275,22
FTSE 100 5 842,66 KASE 2 249,72
РТС 1 140,44 Өнеркәсібі 1 484,00
Ақтөбе облысында улы шөпке байланысты карантин енгізілуі мүмкін

Ақтөбе облысында улы шөпке байланысты карантин енгізілуі мүмкін

Карантин нысандарының таралу ошақтары оқшауланып, жойылады.

21 Наурыз 2020 10:05 2436

Ақтөбе облысында улы шөпке байланысты карантин енгізілуі мүмкін

Автор:

Жанат Ардақ

Ақтөбе облысы әкімдігінің «Карантиндік режимді енгізе отырып, карантинді аймақты белгілеу туралы» қаулысының жобасы жария етілді. Өйткені бұл өңірдің біраз елдімекенін аса қауіпті өсімдік басып барады.

«Біріншіден, осы қаулының 1-қосымшасына сәйкес шаруашылық жүргізуші субъектілер аумағында жатаған укекіре бойынша карантин режимін енгізе отырып, карантинді аймақ белгіленсін. Екіншіден, осы қаулының 2-қосымшасына сәйкес жатаған укекіре ошақтарын анықтау, оқшаулау және жою бойынша шұғыл шаралар жүргізу жөніндегі іс- шаралар бекітілсін», – делінген құжатта.

Ақтөбе облысының ауыл шаруашылығы басқармасының түсіндіруінше, өңір аумағында карантин режимі енгізіліп, зиянды карантиндік нысанның таралу ошақтарын анықтау, оқшаулау және жою шаралары жүргізіледі. Залалданған астық пен жем-шөп өртелуі ықтимал. Ауылдардағы үй-жайлар, қора-қопсылар, автокөлік пен техника атаулы зарарсыздандырылады және тазартылады.

Жатаған укекіре (аcroptilon repens) астық дақылдарына орасан зор кесірін тигізетін көп жылдық арамшөп. Оның отаны – Орталық Азия. Ол өз тұқымынан және тамыр жүйесінен улы химиялық заттарды бөлу арқылы өзге өсімдіктерді улап, құртады. Бұл арамшөп сондай-ақ үй және түз жануарларына, әсіресе, жылқы үшін өте зиянды. Оның үстіне 1 шаршы метрлік алақандай ғана жерге 100 сабаққа дейін топталып, шоғырланып өсетін жатаған укекіренің тереңге таралатын қалың тамыр жүйесі аграршылардың топырақты өңдеу жұмыстарын қиындатып, үлкен әуреге салады, шығынын арттырады.

«Неге ауыл шаруашылығы өндірушілері жатаған укекіреге үнемі шағымданады? Барлығының айтатыны сол. Өйткені өзге карантиндік нысандарға қарағанда, дәл осы арамшөпті түп тамырымен жою қиын. Егістік не шабындыққа жатаған укекіре бір түскен екен, онда ұзақ жылдарға сонда қалады деген сөз», – дейді ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, өсімдіктерді қорғау зертханасының жетекші ғылыми қызметкері Григорий Стецов.

Ақтөбе облысының шағын шаруашылықтары бұл карантиндік өсімдікпен күресу үшін қолмен, техникамен гербицидтер төгуде. Ал ірі ауыл шаруашылығы кәсіпорындары осы мақсатта авиацияны пайдаланбақ.

«Ауыл шаруашылығы өндірушілер жақсы біледі, егер жатаған укекіре егін ору кезінде астыққа түсіп кетсе, элеваторлардың зертханалары астық сыныбын автоматты түрде төмендетіп тастайды. Ондай астықты шетелдік нарыққа сатудан үміттенбей-ақ қоюға болады. Сондықтан химиялық өңдеуге аграршылар жіті көңіл бөледі. Мемлекет адал өндірушілерді қолдап жатыр. Гербицидтерін сатып алуға шығарған шығындарын жабуы үшін шаруашылықтарға субсидия бөлінуде», – дейді өңірдегі ең астықты аудандарының бірі – Әйтеке би ауданының ауыл шаруашылығы бөлімінің бас маманы Бердібай Байрахметов.

Сонымен, карантин Ақтөбе облысының Әйтеке би, Алға, Ырғыз, Қарғалы, Қобда, Мәртөк, Мұғалжар, Хромтау, Шалқар аудандарында, сонымен қатар Ақтасты, Әйке, Жамбыл, Комсомол, Қызылжұлдыз, Сұлукөл, Ақай, Бесқоспа, Қарабұлақ, Қарағаш, Қарақобда, Қарақұдық, Маржанбұлақ, Сарықобда, Тамды, Үшқұдық, Ырғыз, Әлімбет, Ащелісай, Бадамша, Велиховка, Желтау, Кемпірсай, Қосестек, Степной, Бегалы, Бұлақ, Өтек, Құрманов, Аққұдық, Байторасай, Хазрет, Жайсан, Қарашай, Қараторғай, Қызылжар, Байнасай, Құрмансай, Родников, Еңбек, Қандыағаш, Абай, Табантал, Ақжар, Аққұдық, Құдықсай, Қызылсу, Тассай, Дөң ауылдары мен ауылдық округтерінде енгізіліп отыр.

Бұған қоса, Ақтөбе облысы бойынша барлығы 151 шаруашылықта – жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер, шаруа қожалықтары және ауыл шаруашылығы кооперативтерінің егістіктері мен шабындықтарында, бос жатқан мемлекеттік жер қорында да карантин жарияланады.

Сондай-ақ карантиндік шаралар Самара–Шымкент, Ақтөбе–Қандыағаш, Ақтөбе–Болгарка, Алға–Тоқмансай, Жерұйық–Қарабұлақ, Алға–Үшқұдық, Қобда–Ойыл секілді біраз автожол бойын да қамтиды.

Жатаған укекіре тіпті Ақтөбе қаласына да кіріп кеткен, қаланың «Алматы» және «Астана» аудандарында да жалпы көлемі 1600 гектарға жуық залалданған жерлер анықталды. Оларда да карантиндік шаралар қолға алынбақ.

Жанат Ардақ

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Ақтөбе өңірінде «алтын безгегі» басталды

Облыс әкімдігі өз бетінше бағалы метал іздегісі келетіндерге орын бөлді.  

13 Қазан 2019 19:26 977

Ақтөбе өңірінде «алтын безгегі» басталды

«Ақтөбе облысы бойынша кен іздеу үшін аумақтарды айқындау туралы» қаулы жобасына сәйкес, осы өңірдегі қазақстандық «Клондайк» қай жерде екені жарияланды.

Алтын іздегісі келетін азаматтарға Мұғалжар ауданындағы «Мыңжасар» кен орны, Шалқар ауданындағы «Пограничный», «Тастысай» кен орындары, сондай-ақ Хромтау ауданындағы «Қара тас» учаскесі бөлінді.

Ақтөбе облысының индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Дархан Ермағамбетовтың мәліметінше, «Мыңжасар» алтын кен орны «Юбилейный» кенішінен солтүстік-шығысқа қарай 60 шақырым, ал «Новогодный» ауылынан 20 шақырым қашықтықта орналасқан.

Онда кеңес кезінде, 1961-1963 жылдары анық көрінетін алтыны бар бірінші алтын желі табылып, ашылған. 1991 жылдары кен орнында іздеу-бағалау жұмыстары жүргізілді, оның кені және алтын қоры 1993 жылы №75 хаттамамен бекітілді.

Кен орнында борлы тілімдердің бойымен жықпылдарда орналасқан 4 кварцты кенді желі бар. Үш желі бір-бірінен 50-200 метр ара қашықтықта, ал төртіншісі осы топтан солтүстікке қарай 2 шақырым қашықтықта тұр.

«Алтын көрсең, белден қаз» деген қағида бұл жерге жүрмейді, асыл тас әлдеқайда тереңіректе деседі: желі қабаты бірнеше сантиметрден бастап, 2 метрге дейінгі аралықта, ал кей жерде белгіленген кендерімен бірге 3,7 метрге дейінгі тереңдікте шашылып жатыр.

Алтынның шоғырлануы біркелкі емес, бір жерінде көп, бір жерінде аз. Алтыны аз тұстары алтыны он есе көп жермен кезектесіп отырады. Әсіресе бұл №19 желіге тән.

Ұлы ақын жырлап кеткен «самородный сары алтын», яғни табиғатты өзі құйған таза күйінде – қабыршақ және 0,5х1х1,5мм дейінгі өлшемдегі жұқалтыр (0,01м) түрінде кездеседі.

«Негізгі параметрлері алтынның ернеу кенідегі құрамы – 1 тоннада 3 грамм, есептеу блогындағы Au төменгі өндірістік құрамы 8 г/т-дан аз емес, берілген игеру тереңдігі – 15 метр», – делінген құжатта.

Мұнша алтын өнеркәсіптік көлемде игеруге жарамайды. Өйткені ірі инвесторлар әр тоннасында алтыны 20 грамнан жоғарғысына қызығушылық білдіреді. Сондықтан кен орны өз бетімен алтын іздейтін қарапайым «старательдерге» беріліп отыр.

«Пограничный» кен орнының алтыны бұдан әлдеқайда көбірек болса керек: ол Шалқар ауданындағы «Бершүгір» теміржол стансасынан солтүстік-шығысқа қарай 35 шақырым қашықтықта орналасқан. 1972 жылы 1:10000 масштабта кешенді зерттеу жұмыстарын жүргізу нәтижесінде ашылды.

«Кендену кварцты желілермен және негізгі құрамның метасоматикалық өзгерген жыныстарымен байланысты. ССВ-тік жайылған 3 кенді желі түрінде ұсынылған. Жайылу көлемі 49 метрден 81 метрге дейін өзгереді, құлауы бойынша 19 метрден 40 метрге дейін, қуаты – 0,3 метрден 3,3 метрге дейін, есептік блоктар бойынша алтынның орташа мөлшері тоннасына 5,5 грамнан бастап 14,5 грамға дейін құбылады. Кен алтынды-кварцты болып келеді, арсенопириттің, пириттің және халькопириттің сирек теңбілдері бар», – деп хабарлайды Ақтөбе облысының әкімдігі.

Үлкен қызығушылық тудыруы ықтимал «Тастысай» кен орны да «Бершүгір» темір жол стансасынан солтүстік-шығысқа қарай 12 шақырым жерде жатыр. Ол 1979 жылы 1:10000 масштабта кешенді жұмыстар жүргізу нәтижесінде ашылды. Іздеу жұмыстары 1980 жылы жалғастырылды. Қоры 1981 жылғы ҚОК №25-хаттамасымен бекітілді.

Кен орны негізгі кен аймағынан және оның жанындағы кенді аймақтан тұрады. Негізгі алтынды аймағының ұзындығы 180 метр. Бағалы металы біркелкі таралмаған. Кей жерінде 543,3г\т дейін жетеді. Орташа алғанда, әр тоннасына 23,5 грамнан келеді.

Алтын табиғи құйма түрінде де, сондай-ақ темір гидроксидтері түрінде де табылады.

«Қара тас» («Черный камень» деп те атайды) учаскесі «Хромтау» ауданында («М-40-95-В-в» бетінде) орналасқан. 1962–1963 жылдары Ақтөбе кешенді геологиялық-барлау экспедициясы батыс және оңтүстік учаскелерде серпентиниттер мен желдеу қабығында іздеу жұмыстарын жүргізеді. Сонда спектральды талдау нәтижесінде құрамында 0,03 г/т дейін алтын бар листвениттер мен қоңыр бездердің барлығы анықталды.

Листвинитизация процесі мыс-кобальт кендерін және алтынды іздеушілер үшін белгі болып табылады.

Әрине, бұл іс әркімге-ақ қолжетімді болғанымен, одан әрбір адам байып кете алмайды. Алтын іздеушілердің қандай қиындықтарға жолығатынын Discovery арнасы көп жылдан бері «Алтын безгегі/Gold Rush» сериясындағы бағдарламаларында көрсетіліп келеді.

Дегенмен, биліктің жеке старательдерге кен орындарын заңды түрде бөле бастауы бір жағынан, заңсыз іздеушілерді көлеңкеден күнгейге шығарудың амалы болса, басқа жағынан ол – өркениеттің нышаны саналады. Оның үстіне шетелден де осы бағыттағы туристерді тартуға мүмкіндік болмақ.

Алтын іздеуші азаматтарға жергілікті атқарушы органнан лицензия алуға және жыл сайын лицензиялық алым төлеуге тура келетіні бұдан бұрын хабарланды. Алым ставасы жер учаскесінің көлеміне байланысты болады және 5 АЕК-ке дейін жетеді.

Жанат Ардақ

Сапарбаев сапалы бизнеске ден қойды

Елбасы бастамашы болған «Жаңғыру 3.0» Ақтөбе өңірінде 20 кәсіпорынды қамтиды.

30 Қазан 2017 15:37 771

Сапарбаев сапалы бизнеске ден қойды

Бұл туралы бүгін орталық коммуникациялар қызметінде журналистермен кездескен Ақтөбе облысының әкімі Бердібек Сапарбаев хабарлады.

Әкім өз өңірінде биыл мемлекет пен жекеменшіктің әріптестік (МЖӘ) тетігі және бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі жобаларын жүзеге асыру арқасында 50 млрд теңге инвестиция тартылғанын хабарлады. Осы қаражатқа 125 жоба жүзеге асырылуда екен.

«Мемлекет басшысы мемлекеттік-жекеменшік әріптестікті дамытуға ерекше көңіл бөледі. Бұл механизм ұзақ мерзімді перспективада тіпті облыстық бюджетке түсер жүктемені азайтып қана қоймай, халықтың әлеуметтік қамсыздандыру мәселесін жақсартады. Біз МЖӘ белсенді дамуытуды жалғастыруға ниеттіміз», – деп, кәсіпкерлерге жылы қабақ танытты әкім.

Бүгінде Ақтөбе облысы бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін және мемлекеттік-жеке меншік серіктестікті дамытуда 16 өңірдің ішінде 7-ші орында тұр.

Мәселен, Ақтөбеде «Қазхром» бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі аясында 1,5 млрд теңге тұратын балаларды дамытуға арналған Шығармашылық академиясын салып беріпті. Сондай-ақ, «CNPC-Ақтөбемұнайгаз» қаражаты есебінен Қазақстанның батыс аймағындағы ең ірі орталық – «Өнер орталығы» бой көтерген. Оның аумағы 13 мың шаршы метрді құрайды.

Жергілікті кәсіпкер қаланың «Батыс-2» ықшамауданында салынған «Жекпе-жек сарайын» сыйға тартты. Бұл жобаға салынған инвестиция көлемі 1,8 млрд теңгені құрайды. Әмбебап зал бокс, күрес, дзюдо секілді түрлі спорт түрлерінен сайыстар өткізуге мүмкіндік береді.

«Сәби» жеке қайырымдылық қорының инвестициялары арқасында «Мейірім» әлеуметтік бейімдеу орталығы салынды. Қазақстанда әзірге баламасы жоқ бұл кешенде бүгінгі таңда 16-29 жас аралығындағы балалар үйінің 90-нан аса түлегі паналап, жұмыс істейді.

МЖӘ жобалары арасында жақында пайдаланылуға берілетін тағы бір құнды жоба – балалар мен ересектерге жоғары мамандандырылған офтальмологиялық көмек көрсететін «Дару жарығы» офтальмологиялық орталығы бар. Жоба құны 3,2 млрд теңгеге бара-бар.

Жаңа неке сарайы және тарихи-өлкетану мұражайы ғимаратының жалпы құны шамамен 2 млрд теңгені құрайтын құрылыс және жабдықтау жұмыстары аяқталуға таяу көрінеді.

Әлеуметтік нысандарды салуға биыл 29 млрд теңге көлемінде бюджеттен тыс қаражат тартылды, ал 2017-2019 жылдары 69 млрд теңге тарту жоспарланып отыр екен.

Осылайша, тәуелсіздік жылдары кәсіпкерлер мен инвесторлар Ақтөбе өңірінің өркен жаюы мен көркеюіне үлес қосуда, мұнда тіпті алпауыт кеңес одағы да сала алмаған нысандар іске қосылуда делінді.

Аймақ басшысы Ақтөбе облысында биыл 20 кәсіпорын қайта жаңғыртылатынын мәлім етті. Бердібек Сапарбаевтың айтуынша, өңірде кәсіпорындарды жетілдіруге арналған «Жол картасы» бекітіліп, оның аясында аймақта 15 өндіріс жаңғыртылған. Олардың қатарында «Восход-Oriel» ЖШС, «KMK Мұнай» АҚ, Ақтөбе ферроқорытпа зауыты, «Энергосистема» ЖШС, «АХҚЗ» АҚ және басқалары бар.

Ағымдағы жыл аяғына дейін тағы 5 нысан бойынша технологиялық жетілдіру жұмыстары аяқталады. 20 кәсіпорынды технологиялық жаңғырту үшін бизнесмендер жалпы құны 20 млрд теңге қаржы салмақ.

«Бұл шара еңбек өнімділігін 9%-ға арттырады, өнімнің өзіндік құны мен қайта өңдеу шығындарын 3%-ға, жарақаттану деңгейін 10%-ға төмендетеді, экологиялық жағдайды жақсартады және жаңа желілерді іске қосу арқылы шығаратын өнімдердің түрлерін кеңейтеді. Алдағы бес жылда облыстың кәсіпорындарының жабдықтар мен үдерістері кемінде 400 млрд теңгеге жетілдіріледі», – деді облыс әкімі.

Тұтастай алғанда, Ақтөбе облысының экономикасы биылғы жылдың 9 айында 5 пайызға өсті. Бұл жалпыреспубликалық деңгейден шамамен бір жарым пайызға жоғары.

«Елбасының өңір халқының әл-ауқатын арттыру мен әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ету бойынша тапсырмасын орындай отырып, экономика өсімінің бес пайызға өсуіне қол жеткіздік. Оң динамика барлық секторларда қамтамасыз етілген», – деп атап өтті Бердібек Сапарбаев.

Атап айтқанда, өңірде өндірістік өсім 4,7%-ды құрап, жалпы алғанда 1 триллион 77 млрд теңгенің өндірістік өнімі өндірілді. 9,1% деңгейді құраған өңдеу өнеркәсібінің өсімі бойынша Ақтөбе облысы Қазақстан бойынша көш басында тұр екен.

Өңір сондай-ақ, облыс экономикасына тартылған инвестицияның нақты көлемінің индексі бойынша да көшбасындағылардың бірі болып табылады: жыл басынан бері, өткен жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда, 21,1% өсіп, 268 млрд теңгені құрап отыр.

Ауыл шаруашылығының жалпы көлемінің өсімі 3,9% болыпты (145,5 млрд теңге).

Егер әкімге сенсек, Ақтөбе бизнестің құтты мекеніне айналуда: күйзеліске қарамастан, өңірде әрекет ететін шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 10,9%-ға немесе 50,7 мыңға дейін артқан. Бөлшек сауда айналымы 7,9% көлемінде өсімге қол жеткізіпті.

Құрылыс жұмыстары көлемінің өсімі 10,3%-ды құрап, 390 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Жыл қорытындысы бойынша 650 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беріледі деп жоспарлануда.

Облыстың салық салу базасы да артып келеді. Өткен жылмен салыстырғанда көлем 72,5 млрд теңгені құрап, 7%-ға өсті.

Бердібек Сапарбаев экономика өсімі мен әлеуметтік тұрақтылық өңірдегі жұмыспен қамтуды сақтап қалуға мүмкіндік бергенін мәлімдеді. Жұмыссыздық Ақтөбе облысында 4,8% деңгейінде көрінеді. 15,2 мың жаңа жұмыс орындары ашылған. Жыл соңына дейін 1,3 мың жаңа жұмыс орны құрылмақ.

Жанат Ардақ

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: