/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 379,41 Brent 36,55
Бас санитарлық дәрігердің қаулысы туризмнің дамуына кедергі болуы мүмкін

Бас санитарлық дәрігердің қаулысы туризмнің дамуына кедергі болуы мүмкін

1 турист 10 адамды жұмыспен қамтиды.  

18:49 13 Мамыр 2020 3413

Бас санитарлық дәрігердің қаулысы  туризмнің дамуына кедергі болуы мүмкін

Автор:

Құралай Құдайберген

Әлемдегі коронавирустық пандемия бірінші кезекте туризм саласына кері әсер еткені сөзсіз. Қазақстанда індет жұқтырудың алғашқы жағдайлары наурыз айында тіркелгенімен, туризм саласындағы көрсеткіштер 2019 жылдың желтоқсанынан бастап төмендей бастаған. Шет мемлекетке сапарлау немесе сырттан туристер шақыру да әзірге мүмкін емес.

Бар үміт – ішкі туризмде

Қазақстан туристік қауымдастығының директоры Рашида Шайкенованың пікірінше тур компаниялар мен операторлардың биылғы маусымдағы жалғыз үміті – ішкі туризм. Алайда оны дамытуға Бас мемлекеттік санитарлық дәрігердің 10 мамырда қабылдаған жаңа қаулысы кедергі болуы мүмкін.  

«Биыл бізде екі бағыт бар. Алакөл мен шипажайларға сұраныс артады деп отырмыз. Алайда ішкі туризмді дамытуға 10 мамырда қабылданған Бас мемлекеттік санитарлық дәрігердің қаулысы кедергі болып отыр. Оның 9-шы бөлімінде туристерден коронавирустық инфекцияға талдау тапсырып, оның теріс нәтижесін растайтын анықтама талап етіледі. Ол 7 күнге беріледі. Демалушылардың басым бөлігі саяхатқа 7 күннен ұзақ уақытқа шығатыны анық. Ал анықтаманың жарамдылық мерзімі өткен соң қайта құжат алу шараларын кім ұйымдастырады? Бұл мәселе қалай шешіледі? Мұның тетіктерін қауымдастық өкілдерімен ақылдасу қажет», – дейді  Рашида Шайкенова.

Маркетингке көңіл бөлу керек

«SkyWay Travel» ЖШС директоры Әсем Қозбағарова 1 турист 10 адамды жұмыспен қамтитынын айтады. Сондықтан ол дағдарыс кезінде маркетингке көңіл бөліп, тұтынушыларды баурап алуға тырысу керек, деп есептейді.

«Туризм саласын ішкі жалпы өнімнің 8%-ын қамтитындай деңгейге жеткізуді мақсат етеміз. Ол үшін арнайы маркетингтік стратегия жасауды ұсынамыз. Бұл мемлекеттік бренд қалыптастырудан басталады. Қазақстанның туристік аймақтарын таныту басты назарда болуы тиіс. Ерте ме, кеш пе туризм қайта жанданады. Сол уақытқа дейін саяхашыларға Қазақстан турлы айту маңызды. Ол үшін көрмелерге қатысып, түрлі шаралар ұйымдастыру қажет. Тек биылғы маусымды емес, алдағы жылдарды ойлауға тиіспіз. Әрине, табиғат, ғимараттар барлығында бар. Қазақстанның ерекшеліктерін анықтап, туристік тартымдылықты арттыра білген абзал», – деген компания басшысы туристік нысандар салудың маңызы туралы айтты.

«Саяхатшыларды  магнитше   тартатын өте ерекше бір-екі нысан керек. Мәселен, Дубайдағы Бурдж Халифа сынды. Біз белгілі бір нысанды жетілдіре аламыз немесе жаңа нысан салуға болады», – дейді Әсем Қозбағарова.

Визасыз режим

Қазіргі кезде елімізде бірқатар мемлекеттерден келетін туристерге 72 сағаттық визасыз режим тоқтатылған. Әлемнің 50-ден астам мемлекетінен келетін саяхатшыларға виза алу міндеттелді. «Outfitter KZ» ЖШС директоры Азамат Мұхаметжановтың топшылауынша визасыз режимді тоқтатудың орнына, карантин уақытында ғана шектеулер енгізу керек еді. Себебі тур компания басшысы консулдық алымның өзі жолдаманың қымбаттауына алып келетінін айтады. 

«2017 жылы ЭКСПО көрмесі ұйымдастырылды. Сол уақытта виза беру бойынша түрлі жеңілдіктер қарастырылған. Мұндай соңғы өзгерістер өткен жылдың соңында болған. Алайда коронавирустық инфекция тарай бастағаннан кейін бұл жеңілдіктер тоқтатылды. Яғни қазір 4 жыл бұрынғы жағдайға қайта оралдық. Біздің елімізде консулдық алым 60 доллар тұрады. Бұл саяхат құнына әсер етеді. Мәселен, Еуропадан Қазақстанға келген саяхатшы ұшақ билетін қоспағанда 7 күнге 600-700 доллар төлейді. Демек консулдық алым саяхат құнының 10%-ын құрайды. Бұл өте көп», – дейді ол.

Сондықтан тур компания басшысы саяхатшылар бағаның қымбаттығы үшін көрші бәсекелес елдерге кетіп қалуы мүмкін деген пікірде.

«Бізге бәсекелес Монғолия, Өзбекстан сынды көрші елдер мұндай шара қабылдаған жоқ. Виза бойынша жеңілдіктер сол қалпы қалды. Оларда визасыз режим сақталды. Тек карантин уақытына шектеулер қойылған», – дейді компания басшысы.

Қазақстанда алдағы айларда туристік маусым басталады. Өкініштісі елімізде мұндай кезең өте қысқа. Алакөлде 1,5 ай, Бурабайда 2 ай, Алматы облысында 6 айға созылады. Сондықтан туристік қауымдастық өкілдері қаулы мен визасыз режим бойынша жеңілдіктер қарастырылуы қажет деп есептейді.

Құралай Құдайберген

2 млрд 700 млн теңгенің туристік жолдамасы кері қайтарылады

Еліміздің 4 мың азаматы туристік сапардан бас тартты. 

20 Наурыз 2020 11:51 4780

2 млрд 700 млн теңгенің туристік жолдамасы кері қайтарылады

COVID-19 пандемиясы әлем экономикасына қырғидай тиіп жатыр. Шығынға белшесінен батқан салалардың қақ ортасында туризм тұр.

Bloomberg агенттігі биыл жаһандық туризм индустриясы 1 трлн 7 млрд доллар жоғалтатынын жариялады. Ал туризм және әлемдік саяхат кеңесінің атқарушы директоры Глория Гевара саяхат және туризм секторындағы

50 млн адамға жұмыссыз қалу қаупі төніп тұрғанын мәлімдеді.

«2020 жылы әлем бойынша саяхатшылардың саны 25%-ға азайып, жұмыс орындары 12-14%-ға қысқаруы мүмкін. Бұл – 50 млн адам табыссыз қалады деген сөз», – деді Глория Гевара.

Коронавирустың кесірі отандық туризмге де ауыр тиді. Қазақстан туристер қауымдастығының директоры Рашида Шайкенованың сөзінше, туризм саласында жұмыс істейтін 80 мыңнан астам қазақстандық тығырыққа тірелді. Туристік агенттіктер қаржы тапшылығын сезіне бастады.

«Туристер биылғы саяхаттарына алдын-ала төлеп қойған ақшаларын қайтаруды талап етіп жатыр. Алдағы уақытта туристік агенттіктер қызметкерлеріне жалақы төлеу мәселесімен бетпе-бет келуі мүмкін», – деді Рашида Шайкенова.

Қазақстан туристер қауымдастығы директорының сөзінше, қоғамда сыртқы туризм тұралағанда, ішкі туризм дамиды деген түсінік бар. Бірақ дәл қазір бұлай болуы екіталай.

«Осы аптада Наурыз мейрамы басталады. Бұрын дәл осы уақытта ел азаматтары саяхатқа шығатын. Дәл қазір бұлай болмайды. Мұның зардабы тағы да туроператорларға тиеді», – деді Рашида Шайкенова.

Ел аумағына төтенше жағдай енгізіліп, шет мемлекетке шығуға шектеу қойылуына байланысты 5 526 адам алдын-ала жоспарланған туристік сапарларынан бас тартуға тиіс. Бұл туралы Мәдениет және спорт вице-министрі Өркен Бисақаев: «Дәл қазір отандық туризм индустриясы қиын жағдайды бастан кешіріп жатыр. Үкімет ел азаматтарының өмірі мен денсаулығына қауіп төндіріп, әрекетсіз, шара қолданбай отыра алмайды. Сондықтан 5 526 туристің шет мемлекетке шығуына шектеу қойылды. Олар 2 млрд 700 млн теңгенің туристік жолдамасын кері қайтарады. Бүгінге дейін еліміздің 4 мың азаматы туристік сапардан бас тартты. Туроператорлар туристерден алған ақшаларын толық көлемде қайтарып беруге тиіс», – деді Өркен Бисақаев.

Вице-министрдің мәлімдеуінше, туристік компаниялар үкіметке төтенше жағдай кезінде мемлекеттік қолдау көрсетуді сұрап, өтініш жолдаған.

«Бүгінгі таңда туризм саласына қолдау көрсетудің тиімді тәсілдері қарастырылып жатыр», – деді Өркен Бисақаев.

Оның дерегінше, қазіргі уақытта шет мемлекетте 4 556 қазақстандық турист жүр. Олардың 2 246-сы - Мысырда, 573-і - Біріккен Араб Әмірліктерінде, 466-сы - Таиландта, 244-і - Мальдив аралында, 216-сы -Үндістанда.  

Өркен Бисақаевтың айтуынша, қазір қазақстандық туристерді елге қайтару шарасы атқарылып жатыр.

«16 наурыз күні Шарм-эль-Шейх-Алматы бағытындағы әуе кемесімен елге 223 турист оралды»,  – деді вице-министр.

Айта кетейік 18 наурыз күні Гоа аралынан 235 қазақстандық турист жеткізілді. Бұл туралы денсаулық сақтау министрлігі ресми мәлімдеме жасады.

«Туризм және спорт комитеті «Туристік Қамқор» корпоративтік қорымен бірлесіп, шетелде жүрген туристерді елге қайтару туралы шешім қабылады. Отандастарымызды елге жеткізу үшін кезектен тыс 17 әуе рейсін ұйымдастыру жоспарланды. Алғашқы борт 17 наурызда Үндістанның Гоа аралына аттанып, 18 наурыз күні 235 туристі елге алып келді», – деп хабарлады денсаулық сақтау министрлігінің баспасөз қызметі.

Естеріңізге салайық, бұған дейін үкімет корновирус пандемиясының алдын алу үшін тұрақты халықаралық рейстерге тыйым салды.

Таяуда «Туристік Қамқор» корпоративтік қоры шет мемлекеттердегі қазақстандық туристерді елге жеткізу тәртібін түсіндірді.

«17 наурыздан бастап «Туристік Қамқор» корпоративтік қоры туристік коды бар азаматтарды елге қайтаруға кірісті. Алдағы 2 аптада SCAT, Air Astana авиатасымалдаушылары арқылы әлемнің 13 еліне 17 рейс жасалып, 4 мыңнан астам турист Қазақстанға қайтарылады. Елге оралу кезінде қиындыққа

тап болған туристер «Туристік Қамқор» корпоративтік қорының http://www.fondkamkor.kz  сайтына кіріп, «Туристерге шұғыл көмек» деген өтінімді толтырулары  немесе 8 (7172) - 27 - 91- 12 жедел желісі мен +7701 534 0580 WhatsApp номеріне  хабарласулары керек», – деп мәлімдеді  «Туристік Қамқор» корпоративтік қоры.

Абылай Бейбарыс

Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

Наурыздағы мерекелік каникул қалта қағуда.    

08 Наурыз 2020 15:37 7586

Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

8 наурыз – халықаралық әйелдер күні және 22 наурыз – ұлыстың ұлы күніне орай ағымдағы айда қазақстандықтар 13 күн демалмақ. Сондықтан бұл айда да азаматтар саяхатқа көп шығады. Биылғы жылы Қытайдан тараған індет салдарынан сыртқы туризм 35 пайызға құлдыраған. Шетелдің жайлы жағажайында отбасымен тыныққысы келетін отандастардың алдынан басқа да кедергілер шығады.

«Қазіргі кезде тек ересектерге ғана емес, барлық балаларға да жеке-жеке паспорт алу керек. Ол үшін 8 АЕК немесе 21 мың 208 теңге мемлекеттік баж салығын төлеуің қажет. Бір бала үшін де осынша шығын шығару қымбаттау. Ал отбасыда бірнеше бала болса ше? Демек, мемлекет балаларға қамқорлық  көрсетіп, кәмелетке жасы толмағандар үшін жеңілдік жасауы, мемлекеттік баж салығын азайтуы керек», – дейді қоғам белсендісі Жанатбек Омаров.

Бұл мәселе әлеуметтік желілерде де пікірталас туғызуда.

«Билік төлқұжатты қымбатсынсаң шетелге шықпа дейді. Бірақ бала үшін 20 мың сұрағаны шектен шығу. Ол шетелдік жолдамаға ие болған балалар үйінің түлегі немесе шетелде емделу үшін бара жатқан бала болуы мүмкін», – дейді экономист Жанна Бәзілжанова.

Халықтың шағымына жауап берген Ұлттық экономика министрі өз бетінше барлық балаларға жеңілдік жасай алмайтынын білдірді.

«Мемлекеттік баж салықтары мен алымдар мемлекеттің сол қызметті көрсету шығынын өтеуі тиіс. Бүгінде Қазақстан азаматының паспортын беру үшін 8 АЕК баж алынады. 2018 жылға дейін баж ставкасы одан екі есе аз, 4 АЕК болды. Алайда Ішкі істер министрлігі 4 АЕК паспорт жасау шығындарын жаппайтынын мәлімдеді. Осыған байланысты ІІМ паспорт беру үшін мемлекеттік бажды 8 АЕК-ке дейін көтеруге бастамашы болды. Жалпы, Қазақстан паспорты ел ішінде көрсетуге міндетті емес құжатқа жатады, ендеше оны әр азамат өз қалауынша рәсімдейді», – дейді ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов.  

Оның айтуынша, баж салығы мөлшерлемесін төмендету үшін салалық уәкілетті меморган, яғни ІІМ оны азайтудың орындылығын көрсетіп, тиісті есептемелерді ұсынуы тиіс. Егер халықтың қысымымен Ішкі істер министрлігі балаларға паспорт беру үшін мемлекеттік баж көлемін азайтуды негіздеп ұсынса, министр Руслан Дәленов ол бастаманы қарап көруге дайын екенін жеткізді.

Бірақ салалық меморган оған бармайтынға ұқсайды. ІІМ «паспорт әзірлеу шығындары ересек не балаға, яғни адам жасына байланысты емес екенін», барлығына тариф бірдейлігін ескертті.

«Бұл ретте Салық кодексінің 622-бабына сәйкес, «Алтын алқамен» және «Күміс алқамен» марапатталған көпбалалы аналар, мүгедектер, мүмкіндігі шектеулі баланы асыраушы ата-ананың бірі, жетім балалар онсыз да паспорт пен жеке куәлік алу кезінде мемлекеттік баж салығын төлеуден босатылған», – деп түсіндірді Ішкі істер министрлігі.

Алайда басқа да қиындыққа кезіккен ата-аналар бар.

«Біз Air Astana әуекомпаниясынан Дубайға билет сатып алдық. Ұшаққа отырайық деп тіркелуге келсек, авиакомпания қызметкері бізге отырғызу талондарын беруден бас тартты. Өзіңізбен бірге балалардың туу туралы куәлігі де болуға тиіс дейді. Авиакомпания өз ережесінде сондай талап жазылғанын айтады. Күйеуіміз екеуіміз балаларды алып, демалуға ниеттенгенбіз. Бәріміздің фамилиямыз бірдей. Әртүрлі болса бір сәрі. Қолымызда балалардың паспорттары бар», – дейді Наталья Мартынова.

Ол дереу көші-қон қызметіне хабарласып, кеңес сұраған. Ондағылар туу туралы куәлік алып жүрсін деген заң жоқ екенін, паспорттық бақылауға көтерілсе, шекарадан өтетіндерін айтыпты. Алайда отырғызу талонынсыз әуежайдың екінші қабатына өткізбейтіні мәлім.

«Әуекомпания Қазақстан заңына бағынуы, соны басшылыққа алуы керек емес пе! Қазақстан заңнамасы бойынша баламен шетелге шығу үшін оның паспортын көрсетсе, жеткілікті. Ал жолаушыны шекарадан әрі шығару-шығармауды авиакомпаниялар емес, шекарашылар анықтауы тиіс қой», – деп реніш білдіреді Наталья Мартынова.

Осы оқиғадан кейін ол бірнеше министрлікке шағымданған.

Әйтсе де Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Эйр Астана әрекетінен заңсыздық таппапты. Өйткені дәл осы министрлік 2015 жылғы 30 сәуірде бекіткен «Жолаушыларды, багажды және жүктерді әуе көлігімен тасымалдау қағидаларына» сәйкес, «кәмелетке толмаған балаларды тасымалдау кезінде әуе компаниясы баланың туу туралы куәлігін, сондай-ақ кәмелетке толмаған жолаушының туыстығын және оны тасымалдауға заңды құқығын растайтын құжаттарды ұсынуды талап ете алады». Яғни, ата-анадан осы құжатты сұрау-сұрамауды авиакомпания өзі шешеді.

Жанат Ардақ