/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 400,36 Brent 36,55
Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

Наурыздағы мерекелік каникул қалта қағуда.    

15:37 08 Наурыз 2020 7995

Қымбат төлқұжат: Үкімет балаларға жеңілдік жасамайтын болды

Автор:

Жанат Ардақ

8 наурыз – халықаралық әйелдер күні және 22 наурыз – ұлыстың ұлы күніне орай ағымдағы айда қазақстандықтар 13 күн демалмақ. Сондықтан бұл айда да азаматтар саяхатқа көп шығады. Биылғы жылы Қытайдан тараған індет салдарынан сыртқы туризм 35 пайызға құлдыраған. Шетелдің жайлы жағажайында отбасымен тыныққысы келетін отандастардың алдынан басқа да кедергілер шығады.

«Қазіргі кезде тек ересектерге ғана емес, барлық балаларға да жеке-жеке паспорт алу керек. Ол үшін 8 АЕК немесе 21 мың 208 теңге мемлекеттік баж салығын төлеуің қажет. Бір бала үшін де осынша шығын шығару қымбаттау. Ал отбасыда бірнеше бала болса ше? Демек, мемлекет балаларға қамқорлық  көрсетіп, кәмелетке жасы толмағандар үшін жеңілдік жасауы, мемлекеттік баж салығын азайтуы керек», – дейді қоғам белсендісі Жанатбек Омаров.

Бұл мәселе әлеуметтік желілерде де пікірталас туғызуда.

«Билік төлқұжатты қымбатсынсаң шетелге шықпа дейді. Бірақ бала үшін 20 мың сұрағаны шектен шығу. Ол шетелдік жолдамаға ие болған балалар үйінің түлегі немесе шетелде емделу үшін бара жатқан бала болуы мүмкін», – дейді экономист Жанна Бәзілжанова.

Халықтың шағымына жауап берген Ұлттық экономика министрі өз бетінше барлық балаларға жеңілдік жасай алмайтынын білдірді.

«Мемлекеттік баж салықтары мен алымдар мемлекеттің сол қызметті көрсету шығынын өтеуі тиіс. Бүгінде Қазақстан азаматының паспортын беру үшін 8 АЕК баж алынады. 2018 жылға дейін баж ставкасы одан екі есе аз, 4 АЕК болды. Алайда Ішкі істер министрлігі 4 АЕК паспорт жасау шығындарын жаппайтынын мәлімдеді. Осыған байланысты ІІМ паспорт беру үшін мемлекеттік бажды 8 АЕК-ке дейін көтеруге бастамашы болды. Жалпы, Қазақстан паспорты ел ішінде көрсетуге міндетті емес құжатқа жатады, ендеше оны әр азамат өз қалауынша рәсімдейді», – дейді ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов.  

Оның айтуынша, баж салығы мөлшерлемесін төмендету үшін салалық уәкілетті меморган, яғни ІІМ оны азайтудың орындылығын көрсетіп, тиісті есептемелерді ұсынуы тиіс. Егер халықтың қысымымен Ішкі істер министрлігі балаларға паспорт беру үшін мемлекеттік баж көлемін азайтуды негіздеп ұсынса, министр Руслан Дәленов ол бастаманы қарап көруге дайын екенін жеткізді.

Бірақ салалық меморган оған бармайтынға ұқсайды. ІІМ «паспорт әзірлеу шығындары ересек не балаға, яғни адам жасына байланысты емес екенін», барлығына тариф бірдейлігін ескертті.

«Бұл ретте Салық кодексінің 622-бабына сәйкес, «Алтын алқамен» және «Күміс алқамен» марапатталған көпбалалы аналар, мүгедектер, мүмкіндігі шектеулі баланы асыраушы ата-ананың бірі, жетім балалар онсыз да паспорт пен жеке куәлік алу кезінде мемлекеттік баж салығын төлеуден босатылған», – деп түсіндірді Ішкі істер министрлігі.

Алайда басқа да қиындыққа кезіккен ата-аналар бар.

«Біз Air Astana әуекомпаниясынан Дубайға билет сатып алдық. Ұшаққа отырайық деп тіркелуге келсек, авиакомпания қызметкері бізге отырғызу талондарын беруден бас тартты. Өзіңізбен бірге балалардың туу туралы куәлігі де болуға тиіс дейді. Авиакомпания өз ережесінде сондай талап жазылғанын айтады. Күйеуіміз екеуіміз балаларды алып, демалуға ниеттенгенбіз. Бәріміздің фамилиямыз бірдей. Әртүрлі болса бір сәрі. Қолымызда балалардың паспорттары бар», – дейді Наталья Мартынова.

Ол дереу көші-қон қызметіне хабарласып, кеңес сұраған. Ондағылар туу туралы куәлік алып жүрсін деген заң жоқ екенін, паспорттық бақылауға көтерілсе, шекарадан өтетіндерін айтыпты. Алайда отырғызу талонынсыз әуежайдың екінші қабатына өткізбейтіні мәлім.

«Әуекомпания Қазақстан заңына бағынуы, соны басшылыққа алуы керек емес пе! Қазақстан заңнамасы бойынша баламен шетелге шығу үшін оның паспортын көрсетсе, жеткілікті. Ал жолаушыны шекарадан әрі шығару-шығармауды авиакомпаниялар емес, шекарашылар анықтауы тиіс қой», – деп реніш білдіреді Наталья Мартынова.

Осы оқиғадан кейін ол бірнеше министрлікке шағымданған.

Әйтсе де Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Эйр Астана әрекетінен заңсыздық таппапты. Өйткені дәл осы министрлік 2015 жылғы 30 сәуірде бекіткен «Жолаушыларды, багажды және жүктерді әуе көлігімен тасымалдау қағидаларына» сәйкес, «кәмелетке толмаған балаларды тасымалдау кезінде әуе компаниясы баланың туу туралы куәлігін, сондай-ақ кәмелетке толмаған жолаушының туыстығын және оны тасымалдауға заңды құқығын растайтын құжаттарды ұсынуды талап ете алады». Яғни, ата-анадан осы құжатты сұрау-сұрамауды авиакомпания өзі шешеді.

Жанат Ардақ

Бас санитарлық дәрігердің қаулысы туризмнің дамуына кедергі болуы мүмкін

1 турист 10 адамды жұмыспен қамтиды.  

13 Мамыр 2020 18:49 3819

Бас санитарлық дәрігердің қаулысы  туризмнің дамуына кедергі болуы мүмкін

Әлемдегі коронавирустық пандемия бірінші кезекте туризм саласына кері әсер еткені сөзсіз. Қазақстанда індет жұқтырудың алғашқы жағдайлары наурыз айында тіркелгенімен, туризм саласындағы көрсеткіштер 2019 жылдың желтоқсанынан бастап төмендей бастаған. Шет мемлекетке сапарлау немесе сырттан туристер шақыру да әзірге мүмкін емес.

Бар үміт – ішкі туризмде

Қазақстан туристік қауымдастығының директоры Рашида Шайкенованың пікірінше тур компаниялар мен операторлардың биылғы маусымдағы жалғыз үміті – ішкі туризм. Алайда оны дамытуға Бас мемлекеттік санитарлық дәрігердің 10 мамырда қабылдаған жаңа қаулысы кедергі болуы мүмкін.  

«Биыл бізде екі бағыт бар. Алакөл мен шипажайларға сұраныс артады деп отырмыз. Алайда ішкі туризмді дамытуға 10 мамырда қабылданған Бас мемлекеттік санитарлық дәрігердің қаулысы кедергі болып отыр. Оның 9-шы бөлімінде туристерден коронавирустық инфекцияға талдау тапсырып, оның теріс нәтижесін растайтын анықтама талап етіледі. Ол 7 күнге беріледі. Демалушылардың басым бөлігі саяхатқа 7 күннен ұзақ уақытқа шығатыны анық. Ал анықтаманың жарамдылық мерзімі өткен соң қайта құжат алу шараларын кім ұйымдастырады? Бұл мәселе қалай шешіледі? Мұның тетіктерін қауымдастық өкілдерімен ақылдасу қажет», – дейді  Рашида Шайкенова.

Маркетингке көңіл бөлу керек

«SkyWay Travel» ЖШС директоры Әсем Қозбағарова 1 турист 10 адамды жұмыспен қамтитынын айтады. Сондықтан ол дағдарыс кезінде маркетингке көңіл бөліп, тұтынушыларды баурап алуға тырысу керек, деп есептейді.

«Туризм саласын ішкі жалпы өнімнің 8%-ын қамтитындай деңгейге жеткізуді мақсат етеміз. Ол үшін арнайы маркетингтік стратегия жасауды ұсынамыз. Бұл мемлекеттік бренд қалыптастырудан басталады. Қазақстанның туристік аймақтарын таныту басты назарда болуы тиіс. Ерте ме, кеш пе туризм қайта жанданады. Сол уақытқа дейін саяхашыларға Қазақстан турлы айту маңызды. Ол үшін көрмелерге қатысып, түрлі шаралар ұйымдастыру қажет. Тек биылғы маусымды емес, алдағы жылдарды ойлауға тиіспіз. Әрине, табиғат, ғимараттар барлығында бар. Қазақстанның ерекшеліктерін анықтап, туристік тартымдылықты арттыра білген абзал», – деген компания басшысы туристік нысандар салудың маңызы туралы айтты.

«Саяхатшыларды  магнитше   тартатын өте ерекше бір-екі нысан керек. Мәселен, Дубайдағы Бурдж Халифа сынды. Біз белгілі бір нысанды жетілдіре аламыз немесе жаңа нысан салуға болады», – дейді Әсем Қозбағарова.

Визасыз режим

Қазіргі кезде елімізде бірқатар мемлекеттерден келетін туристерге 72 сағаттық визасыз режим тоқтатылған. Әлемнің 50-ден астам мемлекетінен келетін саяхатшыларға виза алу міндеттелді. «Outfitter KZ» ЖШС директоры Азамат Мұхаметжановтың топшылауынша визасыз режимді тоқтатудың орнына, карантин уақытында ғана шектеулер енгізу керек еді. Себебі тур компания басшысы консулдық алымның өзі жолдаманың қымбаттауына алып келетінін айтады. 

«2017 жылы ЭКСПО көрмесі ұйымдастырылды. Сол уақытта виза беру бойынша түрлі жеңілдіктер қарастырылған. Мұндай соңғы өзгерістер өткен жылдың соңында болған. Алайда коронавирустық инфекция тарай бастағаннан кейін бұл жеңілдіктер тоқтатылды. Яғни қазір 4 жыл бұрынғы жағдайға қайта оралдық. Біздің елімізде консулдық алым 60 доллар тұрады. Бұл саяхат құнына әсер етеді. Мәселен, Еуропадан Қазақстанға келген саяхатшы ұшақ билетін қоспағанда 7 күнге 600-700 доллар төлейді. Демек консулдық алым саяхат құнының 10%-ын құрайды. Бұл өте көп», – дейді ол.

Сондықтан тур компания басшысы саяхатшылар бағаның қымбаттығы үшін көрші бәсекелес елдерге кетіп қалуы мүмкін деген пікірде.

«Бізге бәсекелес Монғолия, Өзбекстан сынды көрші елдер мұндай шара қабылдаған жоқ. Виза бойынша жеңілдіктер сол қалпы қалды. Оларда визасыз режим сақталды. Тек карантин уақытына шектеулер қойылған», – дейді компания басшысы.

Қазақстанда алдағы айларда туристік маусым басталады. Өкініштісі елімізде мұндай кезең өте қысқа. Алакөлде 1,5 ай, Бурабайда 2 ай, Алматы облысында 6 айға созылады. Сондықтан туристік қауымдастық өкілдері қаулы мен визасыз режим бойынша жеңілдіктер қарастырылуы қажет деп есептейді.

Құралай Құдайберген

Ирак түрмесінен келген балалардың ең кішісі екі жаста

Қауіпті аймақтан балаларды алып қайту операциясы сәтті өтті.  

28 Қараша 2019 20:14 1876

Ирак түрмесінен келген балалардың ең кішісі екі жаста

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтің тапсырмасымен Ирак түрмесінде анасымен жатқан 14 қазақстандық бала 27 қараша күні елге қайтарылды.

ҚР сыртқы істер министрінің орынбасары Ержан Ашықбаев елге оралған балалалар туыстарына берілетінін айтты.

«Террористік әрекеттерге қатысты айыпталып, қамауға алынған әйелдер Ирак сотында сотталып, жазаларын өтеуде. Қазіргі уақытта балалардың жағдайы қанағаттанарлық. Құжаттары әзірленіп, оңалту шаралары аяқталғаннан кейін өз туыстарымен қауышатын болады», – деді министрінің орынбасары.

Ирак елінен балаларды алып қайту операциясына қатысқан, ҚР сыртқы істер министрлігінің ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі Станислав Василенко акцияның қалай өткенін айтып берді.

«Бұл гуманитарлық акцияны іске асыруға 7-8 ай уақыт кетті. Біздің балалар Иракта лас түрмелерде жатты. Біреуінің әке-шешесі әскери әрекеттер кезінде қаза туып, жетім қалған. Он төрт баланың он екісі төрт отбасынан шыққан. Екі баланы ата-анасы Қазақстаннан апарған. Он екі бала Иракта дүниеге келген. Барлығы сегіз қыз, алты ұл. Ең үлкені – 12 жасар ұл, ал кішісі – әлі 2 жасқа да толмаған қыз бала. Туғанына бір жыл он ай ғана болды. Бағдатта тыныш емес. Қарсылық жиындары, қақтығыстар болып жатыр. Әр көше қиылысында полицияның бақылау-өткізу бекеттері орналасқан», – деді ерекше тапсырмалар жөніндегі елші.

«Қамаудағы әйелдер өмір бойына сотталды. Ирак заңы бойынша, өмір бойына сотталғандар 25 жыл қамауда отырады. Қамау мерзімі біткен кезде әйелдер Қазақстанға қайтады», – деп Станислав Василенко сөзін толықтырды.

ҚР білім және ғылым министрінің балалар құқығын қорғау жөніндегі кеңесшісі Раиса Шер елге оралған балалардың қазіргі жағдайы туралы өз ойын ортаға салды.

«Бүгін балалар өздерін жақсы сезіне бастады. Асыр салып ойнап жүр. Балалардың төртеуі оқушы. Олардың психологиялық жағдайын тексергеннен кейін, әр балаға арналған жеке жоспар құрылады. Карантиннен тездетіп шығарып, туыстарына беру қарастырылуда. Балалар орналасқан жер өте жақсы жағдайда», – деді ол.

«Ирак соғыстан кейінгі қауіпті аймақ. Балаларды бір күн ішінде алып қайттық. Қазір Иракта басқа қазақстандық бала жоқ. Егер табылып жатса, алып қайтуға бар күшімізді саламыз. Балаларды құтқаруға 57 млн теңге жұмсалды. Шығын негізінен ұшақ жалдауға кетті. Жусан операциясы арқылы 400 бала елге оралған болатын, бұдан басқа әр түрлі жолдармен шетелден барлығы 500-ге жуық бала қайтарылды», – деді Ержан Ашықбаев.

ҚР сыртқы істер министрлігінде өткен брифингке Ирактан қайтқан бір баланың әжесі келіп, өз оқиғасын айтып берді.

«Мен Алматы қаласының тұрғынымын. Қызым шет тілі маманы, араб тілін жақсы біледі. Түркияға жұмыс істеуге кеткен еді. Басында жиі хабарласып тұрдық. Бір уақытта байланысқа шықпай қойды. Соңынан хабарласып, бір адам балаларымен қосып Сирияға әкетіп бара жатқанын айтты. Қызым екі баласымен хабарсыз кетті. Қайда екенін білмеймін. Бір немеремді Ресейлік телеарнадан көріп қалып, хабарластым. Немеремді қайтарғаны үшін сыртқы істер министрлігіне, үкіметке алғысым шексіз», – деді немересін тапқан әже.

Нұржан Көшкін