/img/tv1.svg
RU KZ
Көпбалалы аналарға 20 млн теңге несие беріледі

Көпбалалы аналарға 20 млн теңге несие беріледі

Несие мөлшерлемесі 2%-ды құрайды. 

19:16 10 Қараша 2019 27571

Көпбалалы аналарға 20 млн теңге несие беріледі

Автор:

Жанат Ардақ

Бұл ақшаны аз қамтылған отбасылар сән-салтанат затын сатып алуға, той-томалақ өткізуге, шетелге қыдыруға және басқа да тұтынушылық мақсатқа жұмсай алмайды, тек жаңа кәсіп ашуға немесе бұған дейінгі кәсібін кеңейтуге  бағыттауға тиіс. 

Алматы әкімі Бақытжан Сағынтаевтың тапсырмасымен, қала түгіл, ел тарихында бұрын болмаған жаңа бағдарлама әзірленді. Алматылық аз қамтылған отбасыларды қолдаудың өңірлік бағдарламасы Iskerana деп аталды. Бағдарлама жағдайы төмен аналардан бизнесвумен жасау сатыларын қарастырады: өз компаниясын тіркеуден бастап, кәсіпкерлік негіздері бойынша курстар, бизнес-жоспар құру, өз бизнесін ашуы, грант немесе микрокредит алуы, сондай-ақ жұмысқа орналастыруда заңгерлік және психологиялық көмек көрсетуден тұрады. 

Оқыту тегін, әрі онлайн және офлайн жүреді деп жоспарланған. 

Алматы әкімінің орынбасары Сапарбек Тұяқбаевтың түсіндіруінше, семинарларда аналармен тәжірибе алмасуға белгілі кәсіпкерлер, қоғамдық пікір көшбасшылары, сала мамандары тартылады. Бір күндік семинарлардың әрқайсысы орташа есеппен 4 сағатқа созылмақ. Семинар қорытындысы бойынша барлық ниет білдіруші аналарға өз компаниясын тіркеу және одан әрі Qoldaý кәсіпкерлік орталығының сүйемелдеуіне қол жеткізу бойынша көмек көрсетіледі.
Әрине, бизнес үшін ең керектісі – қаражат. Сондықтан жаңа бағдарлама аясында Almaty микроқаржы ұйымы арқылы аз қамтылған аналарға несие таратылады. Almaty МҚҰ 20 млн теңгеге дейін жобаларды қаржыландырады. Несие бизнестің айналымдық қаражатын толықтыруға, шағын және орта кәсіпорын үшін негізгі құрал-жабдықтарды сатып алуға, жаңа өндірістерді құруға және бизнесті қолдау мен дамытудың басқа да мақсаттарына беріледі. 

Қарыз тек теңгемен ұсынылады. Бұл ретте аз қамтылған көпбалалы аналардың жобаларына кредит жылдық 2% сыйақы мөлшерлемесімен беріледі. Оны 84 айға дейін алуға рұқсат. Осал топтардың өзге өкілдеріне мөлшерлеме 7% болады. 
Арзан несие алушылар тізіміне қалай кіруге болады? Бұл үшін аз қамтылған отбасылардың тізімін жергілікті жұмыспен қамту мәселелеріне жауапты меморган ай сайын Almaty МҚҰ-ға ұсынып отыруға тиіс. 

«Кредиттер кепілмен қамтамасыз етілген және қарыз алушы Almaty МҚҰ ішкі талаптарына сәйкес келген жағдайда беріледі. Жеткілікті кепілзаты жоқ кәсіпкер қаржылық лизинг құралын пайдалана алады және жаңадан құрылатын шағын өнеркәсіптік паркте бизнесін жүзеге асыра алады. Ол паркте ғимаратты жалдаудың жеңілдетілген шарттары белгіленеді. Осылайша кәсіпкерге бизнес жүргізуі үшін екі негізгі жағдай жасалады: үй-жай беріледі және жеңілдетілген  несиемен қамтамасыз етіледі», – делінген бағдарламада.

Мұның сыртында жарты млн теңгеден астам қайтарымсыз ақша ұсынылады: «Еңбек» бағдарламасы аясында аз қамтылған көпбалалы отбасы мүшелеріне, оқу курстарынан өткен аз қамтылған мүгедектерге жаңа бизнес-идеяларды іске асыруы үшін ақысыз және қайтарымсыз грант беріледі. Оның көлемі 200 АЕК немесе 505 мың теңге. 

Грантты алу үшін үміткер халықты жұмыспен қамту орталығына өтініш, жеке куәлігі, бизнес-жоспары, бағдарлама аясында оқудан өткенін растайтын сертификат секілді құжаттарын тапсыруы керек. 

Қала әкімдігінің дерегінше, Алматыда 14 мың 612 көпбалалы ана тұрады. Оның 4 мың 533-і «Алтын алқа» және «Күміс алқа» иегерлері. Қазір олар мемлекеттік қолдау шараларымен қамтылып жатыр. Мәселен, 3 мың 283 отбасының 1-3- баласына 96 мың теңгеден, ал төртінші және одан көп балаларына 159 мың теңгеден біржолғы жәрдемақы төленген. 14-22 мың теңгеге дейінгі бала күтімі бойынша ай сайынғы жәрдемақыны 8 мың 495 отбасы алады. Мүгедек баланы тәрбиелеп отырған 6 569 отбасыға 31 мың теңгеден астам ай сайынғы жәрдемақы ұсынылады екен. Асыраушысынан айырылған отбасыларға ай сайынғы жәрдемақы қарастырылған: бір балаға – 25 мың теңгеден астам; екі балаға – 44 мың теңгеден астам; үш балаға – 55 мың теңге; төрт балаға – 58 мың теңгеден астам; беске – 60 мың теңге; алты және одан көп балаға – 63 мың теңгеге жуық. Бұл жәрдемақымен 14 579 адам қамтылған.  

Шамамен 25 мың әлеуметтік осал азаматқа, оның ішінде мүгедектерге, аз қамтылған азаматтарға және көпбалалы отбасыларға қосымша әлеуметтік қолдаудың 13 түрі көрсетіледі. 2017 жылы 2 мың 129 отбасы, 2018 жылы – 2 мың 282 отбасы, 2019 жылы – 1 мың 607 отбасы тұрғын үй көмегіне қол жеткізген. АӘК-ті 2017 жылы – алматылық 72 отбасы алса, 2018 жылы бұл сан 569 отбасыға, ал 2019 жылы – 7 мың 984 отбасыға дейін артыпты.

Кәсіпкер Торғын Асанова құжат жүзінде бәрі жақсы, бірақ тәжірибеде бағдарлама табыстары сонша оптимизм тудырмауы мүмкін дейді. 
«Себебі, мысалы, Almaty МҚҰ аналардан кепілзат талап етеді. Ал онсыз да қаптаған қарадомалақты асырауға бар тапқанын жұмсап жүрген анада 20 миллиондық несиеге кепілзат қайдан табылсын?! Жалпы, Iskerana бағдарламасы аясында қазірден тренингтер ұйымдастырылуда. Аналарды аспаздыққа, визажға, тоқуға және моншақ жасауға үйретіп жатқан көрінеді. Мұндай мамандар Алматыда онсыз да көп қой. 45 күн бойы, күніне екі рет қазақша және орысша өтетін онлайн семинарларға блогерлер, эстрада жұлдыздары шақырылады екен. Заңда да, бағдарламада да ол «жұлдыздар» мен блогерлерге ешқандай жауапкершілік жүктелмейді, тек ынталандырса және кеңес берсе болғаны. Қарапайым тілмен айтқанда, олар екі сағат «болтать» етіп, сұраған ақшасын қалтасына басады да кете барады. Сол сапырған сөзден практикалық тиімділік болды ма, болмады да, ешкім бас қатырмайды. Ал қатысу міндет. Ананың есіл кеткен уақыты ғой!» – дейді Торғын Асанова.

Оның байламынша, бала күтімімен білім алуға, әлеуетін жүзеге асыруға, бизнес ашуға мүмкіндігі болмаған аналарға көмектескен дұрыс. Бірақ ананы мазаққа айналдыруға, ал оған арналған бағдарламаны көлденең көк аттылардың табыс табу көзіне айналдырмаған жөн.

Жанат Ардақ

7 млн 500 мың қазақстандық кредит төлеп отыр

Елімізде мүлде кредит алмаған қанша адам бар екені белгілі болды.

22 Ақпан 2020 15:48 7133

7 млн 500 мың қазақстандық кредит төлеп отыр

Президенттің пәрменімен былтыр жалпы қарызы 3 млн теңгеден аспайтын әлеуметтік аз қамтылған топ өкілдерінің 300 мың теңгеге дейінгі несиесі кешіріліп, 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен азаматтарға қарыз беруге шектеу қойылса да, қазақстандықтар қарыз қақпанынан құтыла алмай отыр.

Бірінші несие бюросының дерегінше, еліміздегі экономикалық белсенді 9 млн 230 мың адамның 7 млн 500 мыңының несиесі бар. Борышкерлер екінші деңгейлі банктер мен қаржы ұйымдарына 26 трлн теңге қарыз. Айтпақшы елімізде мүлде қарыз алмаған 1,7 млн адам бар екен. Олар осы күнге дейін несие рәсімдемегенмен, екінші деңгейлі банктер мен қаржы ұйымдарының болашақ клиенті саналады.

Бірінші несие бюросының атқарушы директоры Әсем Нұрғалиеваның мәлімдеуінше, 26 трлн теңгені құрайтын несие портфелінің 7,4 трлн теңгесі немесе 25%-ы бөлшек несиеге тиесілі.

«Борышкерлердің 80%-ы орта есеппен алғанда 316 мың теңге көлемінде кепілзатсыз несие рәсімдеді. Қарыз алушылардың азғантай тобының ғана кепілзатсыз несиесінің көлемі 5-10 млн теңгеден асып отыр. Бөлшек несиені, автонесиелендіруді, ипотекалық қарызды тұтас алып, халық санына бөлетін болсақ, әр қазақстандыққа 1 млн теңге қарыз жүктемесі артылады. Бұл санды орташа жалақыға бөлсек, ел азаматтары қарызға белшеден батып отыр деу қате болады. Себебі ресми мәлімет бойынша, қазақстандықтардың орташа жалақысы 204 теңге. Ал кепілзатсыз несие бойынша қарыз көлемі 316 мың теңге. Соңғы уақытта ел азаматтары қарыз жүктемесін ауырлатпауға, яғни тым көп қарыз алмауға тырысып жатыр. Мысалы былтыр алынған қарыздардың орташа көрсеткіші 170 мың теңгеден асқан жоқ. Атап көрсетерлігі несиенің 56%-ы кепілзатсыз берілді», – деді Әсем Нұрғалиева.

Оның айтуынша, өткен жылы несие портфелі 22%-ға ұлғайған. 580 мың адам алғаш рет несие алған.

«Өткен жылы 55,6 млн несие шарты жасалды. 5,4 трлн теңгенің тұтыну несиесі рәсімделді. 89 млрд теңге ипотеканы несиелеуге жұмсалды. 400 млрд теңге автонесиеге бөлінді. 600 млрд теңге кепілді несие ретінде берілді», – деді атқарушы директор.

Әсем Нұрғалиеваның пікірімен қаржы сарапшысы Расул Рысмамбетов келіспейді. Сарапшының сөзінше, еліміздегі орташа жалақы туралы статистикалық дерек халықтың шынайы кірісін көрсетпейді. Салдарынан халық қарыз қамытын киіп отыр.

«Адамдардың басым бөлігі «шықпа жаным, шықпа» деп күн көріп жүр. Олар статистикалық деректе көрсетілетін орташа жалақыны қолдарына алатын болса, қазіргіден әлдеқайда жақсы өмір сүрер еді. Ресми мәліметтерде орташа айлық 204 мың теңге деп көрсетіледі. Шын мәнінде адамдар 100-110 мың теңге шамасында жалақы алады. Қазақстандықтардың азық-түлікке жұмсайтын ақшасының көлемі күн санап көбейіп жатыр. Айлық жалақының 50%-ы азық-түлікке жұмсалып жатқанын ескерсек, жағдайдың қандай екенін түсіну қиынға соқпайды. Ел азаматтарының арасында күнделікті тамақты келесі айдағы айлығының есебінен қарызға сатып алып жүрген жандар бар. 7 млн 500 мың қазақстандықтың кредит төлеп отырғанының өзі халықтың қарызға бастан-аяқ батқанының нақты әрі айқын көрінісі», – деді сарапшы.

Абылай Бейбарыс

Түркістандық көпбалалы ана жәрдемақы арқасында кәсіп ашты

Наргиза Урунбекова мемлекет тарапынан әлеуметтік көмектің берілетінін естігенде, ойланбастан бизнес бастау туралы шешім қабылдаған.  

18 Ақпан 2020 13:28 2397

Түркістандық көпбалалы ана жәрдемақы арқасында кәсіп ашты

Сайрам ауданының 45 жастағы тұрғыны Наргиза Урунбекова  – төрт баланың анасы. Мемлекет тарапынан өзі секілді көпбалалы аналарға атаулы әлеуметтік көмек берілетінін аудан орталығында өткен жиында алғаш рет естіген. Жұмыспен қамту орталығына барып, тиісті құжаттарды тапсырған ол үйіне келе сала отағасымен ақылдасып, АӘК қаржысына бизнес бастауды ойлайды.

Наргизаның жолдасы Курбанали Урунбеков бұған дейін жалдамалы жұмысшы болып еңбек етіп келген. Ал Наргизаның өзі бала тәрбиесімен үйде отырған. Күйеуі денекерлеуші болып жұмыс істеп жүріп, шлакоблок өндірудің қыр-сырын үйренеді. Бірақ бизнесті бастауға қомақты қаржы қажет болғандықтан, отбасы оны жүзеге асыруды кейінге шегеріп келіпті.

«Жолдасым ауылдың өзге адамдары шлакоблок өндіріп, табыс тауып жатыр екен. Бұйыртса, сол кәсіпті бізге де бастау қажет» деп осыдан бір жыл бұрын айтқан болатын. Идея сол кезде туындады. Алайда бастап кетуге қолымызда қаржы болмады. Атаулы әлеуметтік көмек туралы ести сала үйге қуанып келдім. Отағасымен ақылдаса, ол қаржыға шлакоблок өндіретін құрылғы сатып алуды шештік.  Адамда шын ниет болса, мақсатына жетеді. Балаларымның несібесі ғой, бұйыртып тұр екен. Екі рет алған АӘК қаржысына құрылысқа арналған станокты сатып алдық. Ол шамамен 600 мың теңге болды»,– деді көпбалалы ана.

Қиыршық тас пен цемент араласқан кірпіштің бұл түріне  жыл он екі ай сұраныс болатынын алға тартқан әйел жаздың күндері тапсырыс берушілер қатары еселене түседі деп отыр. Өйткені құрылыс жұмыстары күн жылы да қыза түседі. Ол кезде төрт адамды жұмыспен қамтиды. Әрбір жұмысшы құйған кірпіш санына қарай жалақы алады.

Мәселен, бір күнде бір жұмысшы 500 шлакоблок құйса, шамамен 6 мың теңгедей алады. Кейде тапсырыс артқан сәтте жұмысшылардың да қолына алатын күндік табысы артады. Мұнда бір құрылғының өзімен айына 45 мың дана шлакоблок құйылса, сұраныс артқан тұста оны 60 мыңға дейін жеткізуге болады.  Әсіресе, жаздың күндері құйылған кірпіштің кебуі де жылдам болып, дайын өнім саны  артады. Бір кірпіштің толық кебуіне жаз уақытында 3-4 күн кетсе, қыста апталап күтуге тура келеді.  

«Біздің ауылда шлакоблок жасаумен айналысатындар көп, бәсекелестік бар жерде сапа да болады. Біз сапалы өнім шығарамыз. Цемент пен қиыршақ тастың көлемін бірдей пайдаланамыз. Өнімің сапасыз болса, клиент екінші рет келмей қояды. Осы ретте мына бір жағдай есіме түсіп отыр. Көршілес жатқан ауылдан бір ер кісі келіп, мың дана шлакоблокқа тапсырыс берді. Дереу іске кірісіп, оны жүк көлігімен үйіне дейін жеткізіп салдық. Бірақ әлгі кісі ақшасын беретін түрі жоқ. Кейін «Камазбен тиеп әкелінген шлакоблокты енді аулаға төңкеріп тастаңдар, егер үгітіліп кететін болса, ақысын төлемеймін» деп айтты. Ал біз өнімнің сапасына сенімдіміз, жерге түскен мың шлакоблоктың тек 2-3 данасының ғана шеті үгітілді, қалғаны қаз-қалпында. Тапсырыс беруші риза болып, алдағы уақытта тұрақты клиентіміз болатынын айтты»,– деді НаргизаУрунбекова.

Көпбалалы ананың айтуынша, отбасы өндіретін кірпішті нарықтағы бағадан 10 теңге төмен сатады. Мәселен, күнгей өңірде шлакоблоктың бір данасы 80 теңгеге бағаланса, бұл отбасы оны 70 теңгеден сатылымға шығарып келеді.

Көпбалалы ананың жолдасы  бір шлакоблоктан түсетін таза пайда 7-8 теңге көлемінде деп отыр.

«Бәсекелестік болған соң бағаны көтере алмаймыз. Бір дана шлакоблокқа кететін шығын (жұмыс күшіне кететін шығынмен қоса есептегенде –авт.) 62-63 теңге болса, таза пайдамыз сол 7-8 теңге көлемінде. Бастысы, табыс еңбекті ақтайды. Шығынның басым көпшілігі шикізатқа кетсе, электр жарығына да көптеп шығындалып қаламыз. Бір айда электр энергиясына 35-45 мың теңге төлейміз. Ал су тегін, құдықтан аламыз», – деді ол.

Сайрамдық  отбасы былтыр Арыс қаласында орын алған төтенше жағдай кезінде тауар бағасын біршама төмендеткенін де тілге тиек етті.

«Ол кезде бізден ортадағы делдалдар алып жатты ғой, бірақ «Арыстағы құрылысқа қажет» деп айтқандарға бір шлакоблокты 70 теңгеден емес, 54-55 теңгеден түсіріп бердік. Алла өзі берекесін береді ғой, сатып алушыларымыз үзілген емес. Енді күн жылынып келе жатыр, тағы да клиенттеріміз көбейеді деп отырмыз. Ендігі жоспарымыз тағы бір құрылғы (станок) сатып алып, кәсібімізді кеңейтсек дейміз. Ол үшін «Атамекен» өңірлік палатасы арқылы оқып, төмендетілген пайызбен несие алуды жоспарлаудамыз», – деген Наргиза өзі секілді шеттей бала тәрбиелеп отырған аналарға өз кеңесін де айтты.

«Мемлекетке көпбалалы аналарға көрсетіп отырған қолдауы үшін аналық алғысымды білдіремін. Ал өзім секілді атаулы әлеуметтік көмек алушыларға берілген мүмкіндікті тиімді жұмсау қажет дер едім. Мұндай мүмкіндік күн сайын беріле бермейді. Бизнесті бастауға еш қорықпау қажет. «Нар тәуекел» деп бастаған істің түптің түбінде берекесі болады», – деп сөзін түйді ол.

Жансая Тәуекелқызы