DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 304,04 Brent 36,55
Соңғы екі күнде Қарағанды облысында 72 киік атылған

Соңғы екі күнде Қарағанды облысында 72 киік атылған

Киік қорғап жүріп қаза болған үш қорықшының отбасына 31 млн теңге төленген. 

28 Қазан 2019 16:35 1263

Соңғы екі күнде Қарағанды облысында 72 киік атылған

Автор:

Есімжан Нақтыбайұлы

Орман шаруашылығы және жануарлар комитеті соңғы аптадағы браконьерлік деректерге қатысты баспасөз мәслихатын өткізді.

Комитет төрағасы Асхат Қайнарбеков қорықшылардың құзыретін кеңейтіп, әлеуметтік қамсыздандыруды көздейтін заң қабылданатынын баяндады. Мәжіліс қарауына ұсынылған құжатта  қорықшылардың функционалдық құзыретін полиция қызметкерлерімен теңестіру бойынша бірнеше бап енгізу көзделген. Сондай-ақ комитет төрағасы елдегі табиғат қорғаушы инспекторларды қажетті құрал-жабдықпен қамтып, техникамен қамтамасыз ету үшін бюджеттен 2020-2021 жылдарға 6 млрд теңге сұрап отырғандарын айтады. Ал заңға ұсынған түзетулер күшіне енсе, қажетті қаржы көлемі ұлғаятын болады.

Асхат Қайнарбеков браконьерлердің кесірінен орын алған адам өлімдері де табиғат қаскөйлеріне тұсау болмай тұрғанын айтады. Соңғы 2 күннің ішінде Қарағанды облысының бір ғана Нұра ауданында 72 бас киік атылған екен.

«26-27 қазан күндері Қарағанды облысының Нұра ауданында 72 киіктің ұшасы табылды. Оның ішінде бесеуі мүлде жас төл болған. Оқиға орнынан «Феттер» маркалы 12 калибрлі 5 гильза табылды. Осы күні «Охотзоопром»  мекемесі мен Нұра ауданының полиция қызметкерлері  Қонақай көлінің аумағында Toyota маркалы екі автокөлікті байқады. Оның ішіндегі белгісіз адамдар  ақбөкен атқан. Соңынан қуғын түскенде Ақмола және Қостанай облыстарының  шекарасына қарай қашқан.  Оларды қудалау жалғасуда», – деді ведомство басшысы.

Баспасөз мәслихатында аталмыш комитетке қарасты жануарлар дүниесі және аңшылық шаруашылығы басқармасының басшысы Айтуар Туғанбеков осыған дейін барконьерлерді қуып жүріп қаза болған қорықшылардың отбасына қандай көмек көрсетілгені туралы мәлімет берді. Оның сөзіне қарағанда қарағандылық Ерлан Нұрғалиевтің үй ішіне 12 млн теңге төленсе, Ақмола облысында оққа ұшқан Қаныш Нұртазиновтың отбасына  9,1 млн теңге, Қызылорда облысында қуғын кезінде көлік апатынан қайтыс болған Әділ Кенжеғұловтың  жанұясына 7,8 млн теңге төленген.

«Әділ Кенжеғұловтың үйіне сақтандыру аясында 7,8 млн теңгенің үстіне қосымша 4 млн теңге  көлемінде қаражат берілетін болады», – деді басқарма басшысы.

Еске салсақ, киік аулаушы браконьерлерге қатысты Президент Қасым-Жомарт Тоқаев та алаң көңіл танытып, өз парақшасында твит жариялаған болатын.

«Браконьерлер табиғат байлығы киіктерді аулауды тоқтатпай отыр. Алматы облысында ҰҚК қызметкерлері 3 мыңға жуық (!) киікті өлтірген қылмыскерлерді құрықтады. Қаскүнемдер заңға сәйкес қатаң жазаға тартылуы тиіс. Құқық қорғау органдары мұндай заңсыз әрекеттерге тоқтау салуы керек», – деп жазды Қасым-Жомарт Тоқаев.

Есімжан Нақтыбайұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

«Өлген балықтан қауіп жоқ»

Павлодарда 40 келі балық қырылып қалды.

25 Сәуір 2019 10:41 1836

«Өлген балықтан қауіп жоқ»

Ертіс өзенінің Потанин ауылының маңындағы жағасынан өлі балықтар  табылды. Мөңке балық, шортан, сазан және торта су бетінде қалқып, жартысы жағаға шығып қалған. Табиғатты қорғау прокуратурасы, экология департаменті және Алтай балық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының филиалы өкілдерінен арнайы комиссия құрылып, оқиға орнына жеткен. Мамандар қырылған 40 келі балықты жинап, жер астына көміп тастаған. Айтуларынша, өлген балықтан қауіп жоқ.

«Судың және балықтың сынамалары алынды. Тиісті талдама жұмыстары жүргізілген соң нақты себебі анықталады. Ал алдын ала болжам бойынша, балықтарға ауа жетпеген», – дейді орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті аумақтық инспекциясының бас маманы Василий Павлов.

Дәл мұндай жағдай осыдан 3 жыл бұрын да тіркелген еді. 2016 жылы Ақсу қаласының ауылдық аймағы, Май, Павлодар аудандары және Павлодар қаласының тұрғындарынан судың бетінде балықтардың қалқып жүргені туралы ақпарат түскен. Сол кезде 50 келіден астам балық қырылып қалған. Сол кезде де тиісті талдама жұмыстарын жүргізген санитарлық-эпидемиологиялық сала мамандары балықтардың жаппай қырылуына ауа тапшылығы себеп болғанын айтқан еді.

Болған оқиғадан сабақ алса керек, аумақтық инспекция мен облыстық жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта және су ресурстары басқармасының қызметкерлері соңғы жылдары қыс кезінде мұз үстін ойып, балықтардың терең тыныстануына жағдай жасай бастады. Тіпті, биыл олардың қатарына жастардан құралған еріктілер тобы қосылды.

«Қыс, көктем мезгілінде су астында фотосинтез үдерісі баяулап, судағы ауа деңгейі күрт төмендейді. Осыны ескере отырып, жыл сайын мұз ою жұмысын жүргіземіз. Бұл балықтың жаппай қырылуының алдын алады», – деген еді облыстық жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта және су ресурстары басқармасының бөлім басшысы Ернар Шәкеев.

Бірақ мұндай шаралар толыққанды жүргізілмегенге ұқсайды. Әйтпегенде Потанин ауылының маңындағы өзен тармағын мекендеген балықтар жағаға шықпас еді.

Балықтардың ауа жетпей қырылғаны аздай, браконьерлер де айласын асырып, еш рұқсатсыз су астына ау құрып жүр. Әсіресе сенбі, жексенбі күндері олардың «науқаны» қыза түседі. Тек өткен демалыс күндері облыстың тәртіп сақшылары  балық аулауға қатысты 11 құқықбұзушылықты анықтаған.

«Железин ауданы Башмачное ауылында заңсыз балық аулаған екі тұрғын ұсталды. Олардан 41 келі балық, ұзындығы 50 метр болатын ау тәркіленді. Сонымен қатар полиция қызметкерлері Ертіс ауданы Қызылжар ауылының тұрғынының еш рұқсатсыз балық аулағанын анықтады. Құқық бұзушылардың барлығы әкімшілік жауапкершілікке тартылды», – деп хабарлады облыстық полиция департаментінің баспасөз қызметі.

Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің аумақтық инспекциясының қызметкерлері де браконьерлерге қарсы күрес жүргізуде. Айталық, өткен сенбі мен жексенбіде Павлодар қаласының аумағында заңсыз балық аулаушыларды ұстап, олардан 2 қайық, 9 балық аулайтын ау және 5 келі балық тәркіледі. Нәтижесінде 2 әкімшілік хаттама толтырылды. Ал жыл басынан бері барлығы 60 әкімшілік хаттама сотқа жолданды.

Жалпы, Павлодар облысында жергілікті маңызы бар 265 балық шаруашылығы бөгені бар. Тағы 153-і – резервте. Ал 59 су бөгені 26 кәсіпкердің иелігіне берілген.

Ақтоты Қабдықайыр, Павлодар облысы

Шардарадағы шарасыздық

Қайығы жоқ балық  инспекциясы браконьерлерге қор болып жүр.

30 Мамыр 2018 13:32 2108

Шардарадағы шарасыздық

Айтудың, жазудың өзі ұят болса да, жариялауға тура келіп тұр. Сенесіз бе, сенбейсіз бе, Шардара су қоймасында браконьерлерге қарсы ымырасыз күрес жүргізетін балық инспекциясында қайық жоқ. Бейнелі тілмен айтқанда олар  «атты емес, жаяу, жаяудан да баяу».

Қайықсыз қорғаушылардан браконьерлер қаймықпайды, ойларына келгенін істеп, Шардараның айдынын айғыздайды. Ал Шардара су қоймасы инспекторлары кісінің қабағына қарайды. Себебі қайықтары өздерінікі емес. Оны кім көрінгенге жалынып, жалпайып, сұрап мінеді.

Осылай жүріп инспекторлар былтыр Шардара су қоймасынан заңсыз балық аулаудың 300 фактісін анықтады. Сөйтіп браконьерлерге 1 млн 300 мың теңге айыппұл салды. Инспекторлардың бес қаруы сақадай сай болғанда бұл көрсеткіш бұдан әлдеқайда жоғары болар ма еді, кім білсін?

ОҚО облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы Шардара бөлімінің басшысы Шәкен Боранбайдың сөзінше, браконьерлерді тезге салатын заң солқылдақ. Сондықтан олар ойларына не келсе, соны істейді.

«Браконьерлер балықты тоқпен ұрып аулауларын тыймай тұр. Оларға қарсы күрес амалдарының барлығын қолданып жатырмыз, алайда бақайшақтарына дейін қажетті құрал-жабдықпен жабдықталған заңсыз балық аулаушылар бой берер емес», – деді Шәкен Боранбай.

Айта кетейік, аумақтық инспекция Сырдария өзені, Шардара су қоймасы және Көксарай су реттегішін бақылайды. Осы аумақты түгел шарлап шығу үшін 5 қайық қажет. Десекте бұл жерде де жоғарыдағыдай жағдай. Қайықты былай қойғанда, қарапайым рация жоқтың қасы.

Аbctv.kz тілшісімен тілдескен ОҚО орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының орман және ерекше қорғалатын табиғат аумақтары бөлімінің басшысы Хамит Жорабаев  техниканың жеткіліксіздігі мен байланыс құралдарының тапшылығы өрттің өршуіне түрткі болып тұрғанын айтты.  

«Облыс көлемінде былтыр 4 орман өрті тіркелді. Салдарынан 85 га орман қорын жалын жалмады. Отқа оранған 16,6 га жер орманмен көмкерілген алқап болды. Биыл 2 орман өртенді. Алғашқысында 100 га, соңғысында 113 га орман жанып кетті», – деді бөлім басшысы.

Оның сөзінше, орманшылар күзететін аумақтың көлемі өте үлкен. Барлық аумақты бақылау үшін қызметкерлердің күші жетпейді.

«Әр орманшы-қорықшы 40 мың га алқапты аралауға тиіс. 20 мың гектар жерді аралауға аты немесе мотоциклі бар адам 1,5 күнін кетіреді. Ал біз 40 мың гектар жер туралы сөз қозғап отырмыз. Бұрын біз қоршаған ортаны қорғау министрлігіне қарағанбыз. 2014 жылы министрлік тарқап, штаттық кесте қысқарып қалды. Содан бері осындай шарасыз күйдеміз. Алдағы уақытта мәселе шешілмесе, балық заңсыз ауланып, орман өртене береді», – деді Хамит Жорабаев.

Гүлсанат Артықбаева

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: