Атырауда карантин кезінде 1 млрд теңгеге жуық қаражат үнемделді

Атырауда карантин кезінде 1 млрд теңгеге жуық қаражат үнемделді

Мектеп оқушыларының ыстық тағамына, мемлекеттік қызметкерлердің іссапарына, бірқатар мерекелік шараға бөлінген ақша жаратылмаған.

24 Мамыр 2020 09:30 1063

Атырауда карантин кезінде 1 млрд теңгеге жуық қаражат үнемделді

Автор:

Құралай Қуатова

Коронавирусқа байланысты  жарияланған пандемия өз кезегінде аймақ бюджетіндегі кейбір шығындардың азайып, бөлінген қаржының үнемделуіне жол ашып отыр. Бұл жөнінде Атырау облыстық мәслихаттың кезекті сессиясында белгілі болды. Атап айтқанда, мектеп оқушыларының соңғы тоқсанда қашықтықтан оқуына орай ыстық тағамға бөлінген 409 млн теңге, мемлекеттік қызметкерлердің іссапарына бөлінген 232 млн теңге,  көктем кезіндегі өтпей қалған бірқатар мерекелік шаралардың есебінен 288 млн теңге, мемлекеттік сатып алу тендерлерінің тоқтатылуына байланысты 49 млн теңге үнемделген.

Дегенмен, бұл қаржы да орнын тауып, қажет деп табылған баптар бойынша жұмсалуда екен. Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының бастығы Азамат Сәлімбаевтың айтуынша, үнемделген қаражат облыстағы тоғыз балабақша құрылысына, аз қамтылған отбасылардың балаларына компьютер сатып алуға, қыс мезгіліне дайындық шараларына, сондай-ақ, карантин кезінде денсаулық сақтау және құқық қорғау саласы қызметкерлерін ынталандыруға жұмсалған. Бұдан бөлек, мұнайлы аймақтың өз бюджеті есебінен Түркістан қаласындағы «Ұлы Дала Елі» орталығына жәдігерлер сатып алуға, Абайдың 175 жылдық мерейтойына орай Семей көшелерін абаттандыруға ақша бөлгені мәлім болды.

Айта кетейік, жыл басынан бергі облыстық бюджетке кіріс көлемі 167 млрд 617,4 млн теңгені құрайды. Оның ішінде  республикалық бюджет трансферттері 25 млрд 262,7 млн теңге болса, кредиттер  4 млрд 597,6 млн теңгеге жеткен.

«Биылғы төрт айда мемлекеттік бюджетке түсімдер 448 млрд теңге болып, өсім көлемі 103,6 пайызды құрап отыр. Жергілікті бюджетке түсімнің өсім көлемі 33,4 млрд теңгеге жетті. Ал салық түсімдерінде өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өсім бар. Қазіргі таңда жергілікті бюджетке түскен түсім көлемі 134,8 млрд теңге», – деп мәлімдеді жақында бюджет қаржысының игерілуі, салықтық түсімдер мәселесіне қатысты өткен селекторлық жиынында Атырау облыстық кірістер департаменті басшысының міндетін атқарушы Ерлан Сағынаев.

Жалпы алғанда, Атырау облысы бойынша игерілмей тұрған қаражат көлемі – 3 млрд теңге.

Құралай Қуатова

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Биыл медицина саласында қандай жаңалықтар болды?

Денсаулық сақтау саласына қатысты оқиғаларға сараптама жасап көрсек.  

25 Желтоқсан 2019 22:18 2964

Биыл медицина саласында қандай жаңалықтар болды?

Медицинада қандай да бір өзгеріс болып жатса, ол міндетті түрде адамға әсер етеді. Өйткені, дәрігер мен медицина саласының маманы адам тағдырын, өмірін өзгерте алатын мамандық иесі. Денсаулық сақтау саласының қызметкерлері 2019 жылы есте қаларлық қандай шешімдер қабылдады?

МӘМС – міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру

Елімізде медициналық сақтандыру жүйесі заң арқылы енгізілді. Заң бойынша барлық жұмыс істейтін азаматтардың табыстарынан міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне жарналар алынуға тиіс. Жұмыс берушілердің, жеке кәсіпкерлердің, жеке тәжірибемен айналысатын адамдардың сақтандыру жарналарын төлеуін Мемлекеттік кірістер департаменті қадағалап отырады. Төлем мерзімін кешіктіргендерге өсімпұл жүреді, қасақана төлем жасамайтындардың есепшотына шектеу қойылады.

Биыл жарна мөлшері –  еңбекақының 1,5%-ы. Әзірше жарнаны мемлекеттік құрылымдар мен жекеменшік ұйымдарда жұмыс берушілер төлейтіндіктен, бұл қызметкердің жалақысына әсер етпейді.

Дегенмен 2020 жылдан бастап жағдай өзгереді. Келер жылдың қаңтар айынан бастап жұмыс беруші еңбекақыңыздың 1%-ын (2022 жылы – 2%) ұстап, медициналық сақтандыру қорына аудара бастайды.

Денсаулық сақтау саласы цифрлануда

Әлемдік үрдістен қалмай, қазақстандық медицина да цифрлануда. Бұл бірінші кезекте медициналық қызметтерді сатып алу саласында жүзеге асып жатыр. 2020 жылдан бастап елімізде медициналық қызметтерді сатып алу электронды портал арқылы жүзеге асады. Қараша айында сатып алу порталы сынақтан өтті. Келесі жылы осы портал арқылы 1 триллион 600 млрд теңгеге медициналық қызметтер сатып алынады. Осы саланың мамандарының айтуынша, электронды сатып алу – сыбайлас жемқорлық пен қателіктер қаупін азайтып, ашықтықты қамтамасыз етуге тиіс, сонымен қатар қағазбастылық та жойылмақ.

Ел емханаларында жасанды жады дәрігерге жәрдемші болуда. Мысалы, Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтында былтыр жасанды интеллект енгізілген. Қазір аталмыш институтта онкологиялық кеселдерге жасанды жадының көмегімен диагноз қойлуда.

Биыл Қазақстан тұрғындары үшін ұлттық электронды денсаулық паспортын жасау да қолға алынды. Жеке куәлігі немесе смартфоны бар кез келген азамат электронды денсаулық паспортын өзінің телефонында қарау мүмкіндігіне ие болады. Қағаз нұсқасынан толықтай бас тарту күтілуде. Ал 2021 жылдан бастап адамдардың жоспарлы медициналық қаралуы, медициналық байқаудан өтуі тәрізді қажетті ақпараттарды азаматтарға белсенді түрде жолдап отыру жолдары қарастырылда. Мысалы, адам денсаулығына байланысты қандайда бір күдік пайда болса, бұл туралы хабарлама SMS түрінде телефонға түсіп, емханаға келуге кеңес берілетін болады.

Өкінішке қарай, денсаулық сақтау саласында келеңсіз жайттар да кездесті.

Әсіресе, Атырау  облысында биылғы жылдың алғашқы 9 айы ішінде 1 жасқа дейінгі сәбилердің 156 өлімі тіркелген. 98 бала облыстық перинаталдық орталықта, қалған 54-і басқа медициналық ұйымдарда қайтыс болған. 4 бала үйде көз жұмған. Сәби өлімі негізінен перинаталдық кезеңдегі жағдай, инфекциялық аурулар, туа біткен кемістіктер, жазатайым оқиғалар себебінен туындаған.

Атырауда тірі туған сәбиді тоңазытқышта тұншықтырып өлтірген дәрігерлердің ісі бүкіл елді дүрліктірді.

Тұмауратпаудың бағасы қанша?

2019-2020 жылғы эпидемиялық маусымға Ресейден сатып алынған «Гриппол плюс» вакцинасына бюджет қаражатынан 1 млрд 600 млн теңгеден астам қаржы жұмсалған.

Вакциналау уақытында кейбір ата-ананың балаларын егуден бас тартуы жылда қайталанатын жағдай. Бұдан былай балабақша мен мектептерге тек вакциналанған балаларды ғана жіберу туралы ұсыныс жасалып, балаларын еккізбеген ата-аналарға әкімшілік айыппұл салу қарастырылуда.

Нұржан Көшкін

«Қайсар» Еуропа лигасына жолдама алды

«Атырау» – «Қайсар» арасында Қазақстан кубогының тарихындағы ерекше финал болды.  

07 Қазан 2019 19:42 1906

«Қайсар» Еуропа лигасына жолдама алды

Бұл жолы ақтық сынға «Астана» да емес, «Қайрат» та емес «Атырау» мен «Қайсар» шығып еді. Аталған екі команданың ойыны сүреңсіз, бір ғана голмен аяқталады деп болжам айтылған еді. Алайда болжамдар бордай тозып, кездесу қиян-кескі шытырман сценариймен өрбіді. Нәтижесінде жеңіске «Қайсар» жетіп, Қызылорда қаласы келесі жылы Еуропа лигасын қабылдайтын болды.

Қазақстан кубогының шешуші матчы «Астана Арена» стадионында өтті. Қазақстан кубогының финалына үшінші рет шығып отырған «Атырау» мен «Қайсар» кездесті. Осыған дейінгі екі финалда «Қайратқа» жеңілген «Атырау» ер кезегі үшке дейін деп, белді бекем буды. Қызылордалық команда болса, араға 20 жыл салып финалға қайта шығып отыр.

Ойын басында ойыншылар тәртіпті көбірек бұзып, бір-бірін аямай ойнады. Тек аракідік «Қайсардың» шабуылдары болмаса, «Атырау» аса қатты белсене қоймады. «Атырау» қақпашысы Антун Маркович келген қауіптің барлығын қайтарып отырды. Әрбір минут өткен сайын, матчтың да қарқыны арта берді. Екінші таймда «Атырау» қарымта шабуылдарға көшіп, өткір соққылармен жауап қатты. Сондай сәттің бірінде польшалық шабуылшы Петр Гжелчак жоқ жерден гол салды. Жығылғанға жұдырық болғандай, «Қайсар» капитаны Асхат Тағыберген қызбалыққа салынып, қызыл қағаз алды.

«Қызыл қағаз алғаным үшін жанкүйерлерден кешірім сұраймын. Дегенмен әріптесітерімнің бұл ойынды ұтатынына сенімді болдым», – дейді «Қайсар» капитаны Асхат Тағыберген.

10 адаммен қалған қызылордалық команда матчтың соңғы секундтарында барын салып, шабуылға шықты. Алаңға алмасып енген Игорь Зенькович бірден алдыңғы шепте ойқастай бастады. Думан Нәрзілдаевтың берген пасынан кейін Зенькович бар күшімен соққы жасап, таразы басын теңестіріп кетті.

«Клуб бұл кубокты 20 жыл күтіпті. Алаңға алмасып кіріп гол соққан деген керемет сезім ғой. Біз ең бастысы қарсыластан еш қорықпадық. Бір футболшыға кем болсақ та, гол соғуға болатынын біліп жүрдік. Қазіргі сезімімді сөзбен жеткізу қиын. Финалда соңғы секундта гол салу деген футболда көп кездесе бермейді. Жеңіске жеткенімізге ризамыз», – дейді «Қайсар» шабуылшысы Игорь Зенькович

Төреші алты минут уақыт қосты. Қызылордалықтар осы уақыттың ішін де тағы бір гол салып кете жаздады. Бірақ сәтті болмады. «Атырау» сапындағы Жак Нгвем де қызыл қағаз алып алаңнан қуылды да, футболшылардың саны теңесті. Ойыншылар ұзақ уақыт қысымда жүргендіктен бе, шаршаңқылық танытып, алаңның әрбір бұрышында құлай берді. Көбісінің аяқтары тартылып, сіңірлері созылды. Дегенмен осы ойыншылардың ішінде шаршау дегенді білмейтін, шыдамдылары ғана мықты ойнады. Соның бірі –қызылордалық Думан Нәрзілдаев. 25 метр жерден допты шиіріп тұрып, тоғыздыққа тоғытқан ол Қызылорда жұртшылығының матанышына айналды.

«Мен командамен келісімшартқа қол қойған кезде енді Қызылорда Еуропалық рухты сезінеді деп айтқан болатынмын. Ал енді Еуропа Қызылорданың рухын сезінетін болады. Керемет атмосфера, керемет қолдау. Жанкүйерлер мен өзіміздің отбасыларымыз үшін тер төктік», – дейді «Қайсар» ойыншысы Тигран Барсегян.

Қазақстан кубогын арнайы қонақ Әли Тұрғанбеков табыстады. Енді қызылорданың «Қайсары» келер жылы Еуропа лигасында өнер көрсететін болады.

Ермұхамед Мәулен

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: