/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 27 316,53 DOW J 28 998,32
FTSE 100 7 403,92 РТС 1 524,71
KASE 2 373,34 Алтын 1 645,90
Биыл былтырғыдан 1 млн 360 мың тонна аз мұнай өндіріледі

Биыл былтырғыдан 1 млн 360 мың тонна аз мұнай өндіріледі

650 мың тоннаға жуық бензин профицит болуы мүмкін.

14 Ақпан 2019 16:11 2990

Биыл былтырғыдан 1 млн 360 мың тонна аз мұнай өндіріледі

Автор:

Абылай Бейбарыс

Былтыр 87 млн тонна мұнай өндіруді көздеген Қазақстан мұнайшылары  жоспарды асыра орындап, ел тарихында бұрын болмаған тарихи көрсеткішке қол жеткізді. Нәтижесінде 90 млн 360 мың тонна мұнай игерді. Ал биыл мұнайшылар 89 млн тонна мұнай өндіруді жоспарлап отыр.

Айта кетейік былтыр өндірілген мұнайдың 13,2 млн тоннасы Қашағанға, 28,6 млн тоннасы Теңізге, 2,2 млн тоннасы Қарашығанаққа тиесілі болды.

«Биыл 89 млн тонна мұнай өндіруді жоспарлап отырмыз. Былтырғы көрсеткіштің сәл төмендеуіне кен орындарындағы өндіру көлемінің табиғи құлдырауы себеп болды», – деді энергетика министрі Қанат Бозымбаев.

Министрдің мәлімдеуінше, мұнай өндірісінің табиғи төмендеуін тоқтатуға ықпал ету мүмкін емес, дегенмен төмен қарқынмен өндіру көрсеткішін қалыпты жағдайда ұстап тұруға болады.  

Қанат Бозымбаев жыл басынан бері елімізде бензиннің профициті байқалып отырғанын жариялады.

«Қаңтардан бері осындай тенденция байқалуда. Шымкент мұнай өңдеу зауытының барлық резервуары толғалы тұр. Осыған орай мұнай өңдеу зауыттарының жүктемесі азайтылды. Биыл ішкі сұранысты 100%  қамтамасыз етеміз. Алдын ала жасалған болжам бойынша, 500-650 мың тоннаға дейін бензин профициті болуы мүмкін», – деді ол.

Министрлік артылған бензинді экспорттау мәселесін ойластырып қойған екен. Бұл туралы Қанат Бозымбаев: «Үкімет отырысында 2010 жылғы 9 желтоқсандағы ҚР үкіметі мен РФ үкіметі арасындағы Қазақстан Республикасына мұнай және мұнай өнімдерін жеткізу саласындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық туралы келісімге өзгерістер енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасы қаралды. Осы келісім ратификациялағаннан кейін, сенатқа мұнай өнімдерінің бөлек түрлерін реттеу мен айналымы туралы заңнама жөнелтіледі. Ал бірінші тоқсанның соңында бензин экспортын бастаймыз, сондай-ақ осы жылға жоспарлаған өңдеу көлемінің орнын толтырамыз. Менің ойымша, бұл сала мемлекеттің бақылауында болады, ал экспорт қосымша табыс алып келеді. Яғни мұнай өңдеуші зауыттар қосымша табысқа ие болады», – деді.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Мәскеу мен Минск арасы ажырай бастады

Ресейге қосылудан бас тартқан Беларусь мұнайды Скандинавиядан импорттай бастады.

25 Қаңтар 2020 22:00 1770

Мәскеу мен Минск арасы ажырай бастады

Беларусь Республикасы сейсенбіде Норвегиядан мұнай импорттай бастады. Ал, осы айдың басында Ресей оған энергетикалық шикізат экспорттауды тоқтатқан еді. Көптеген бақылаушылардың пікірінше, екіжақты қатынастардың салқындауына Мәскеу мен Минск арасындағы экономикалық байланыстарды нығайту жөніндегі келіссөздердің тығырыққа тірелуі себепші.

Беларусьтің мемлекеттік мұнай компаниясы – «Белнефтехимия» 21қаңтарда өзінің еншілес кәсіпорнының Норвегиядан 80 000 тонна көмірсутегін сатып алғанын хабарлады. Ол шикізат Беларусьтің мұнай өңдеу зауыттарына алдағы бірнеше күнде темір жолмен жеткізілмек.  

Ресей посткеңестік көршісіне мұнай жеткізуді 31желтоқсаннан кейін доғарды. Оның алдында екі мемлекет экономикалық интеграцияны тереңдету туралы келіссөздер барысында шикізаттың биылғы бағасына келісе алмаған.

Ресейден мұнай импорты 40 пайызға дейін қысқаруы керек

Ресейлік экспорттың доғарылуы Еуропаға мұнай мен табиғи газ транзитіне кері әсер етпесе де, Беларуське зиянын тигізіп отыр. Өйткені, бұл ел өзінің энергетикалық мұқтаждықтарының 80 %-дан астамын Ресей шикізатымен өтеп отыр.

Қаңтардың 4-інде Ресей Беларуське шектеулі мөлшерде болса да мұнай жібере бастады. Соған қарамастан, президент Александр Лукашенко мұнай импортының альтернативтік жолын іздеуге сөз берді.

Сейсенбіде Лукашенко «Ресейдің мұнайына альтернатива жоқ екенін» мойындай отырып, Беларуське әртараптандыру керектігін және ол өзіне қажетті мұнайдың 40 %-дан аспайтын көлемін ғана Ресейден алуы қажеттігін ескертті.

«Өзге 30 %-ды біз Балтық елдерінен, тағы 30 %-ды Украина арқылы импорттауға тиіспіз», - дейді Лукашенко үкіметте өткен кездесу барысында.

Лукашенко губернатор болуға әзір емес

Жақында Кремль мұнай бағасын көтеріп, субсидияларды кесіп, Беларуське қарсы қысымды күшейтті. Мәскеудің ойынша, Минск энергетикалық ресурстарды Ресейдің ішкі нарығындағыдай бағамен алғысы келсе, кеңірек интеграцияны қабылдауы қажет.

Президент Владимир Путин беларусьтік әріптесімен желтоқсан айында екі рет кездесіп, екіжақты тығыз байланыс және арзан мұнай мен газ туралы келісімдерге қол жеткізе алмады.

Путиннің сөзінше, Ресей Беларусьпен экономикалық интеграциясыз энергетикалық отын құнын «субсидиялай алмайды». Ал, Лукашенко мұнай-газ мәселесі шешілмесе, интеграция жайлы ешқандай келісімге қол қоймайтынын ашық аңғартып отыр.

Өткен айдағы келіссөздер Кремль Беларусьті Ресейге қосып, 2024 жылы президенттік мерзімі аяқталатын Путинді сол одақтың басшылығына отырғысы келеді деген үрей туындатты. Лукашенко болса, бұл идеядан бас тартып, өз елінің Ресейдің бір бөлігіне ешқашан айналмайтынын мәлімдеді.

«Мұнайды Ресейден импорттау әлдеқайда арзан, ал балама жолмен тасымалдау едәуір қымбат. Бірақ Лукашенко Норвегияның шикізатын сатып алып, Мәскеуге анық белгі берді. Ол белді бекем бууға дайын болса да, Ресейдің бір губернаторына айналуға әзір емес», - дейді Минскте орналасқан «Стратегия» зерттеу орталығының саяси сарапшысы Валерий Карбалевич «Ассоушиэйтид пресс» агенттігіне берген сұхбатында.

Қазақ мұнайына жол жабық

Ресей 2018 жылы Беларуське «Дружба» құбыры арқылы 18 млн тонна мұнай экспорттаған. Бұл көрсеткіш былтыр 17,6 млн-ға дейін төмендеді. «Новая газетаның» дерегінше, Беларусь Норвегия мұнайының бір тоннасын шамамен 520 долларға сатып алса керек. Ал, Ресей былтыр бұл шикізатты көршісіне 364 долларға, «одақтас емес елдерге» 485 долларға экспорттаған. Айта кетсек, Беларусьтің ішкі нарығындағы мұнайға сұраныстың көлемі – 4-6 млн тонна ғана.

Өткен аптада еліміздің энергетика министрі Нұрлан Ноғаев Қазақстан мен Беларусь мұнай сату мәселесін талқылауы мүмкін екенін мәлімдеген еді. Минск Қазақстанға ғана емес, Украинаға, Польшаға, Әзербайжанға, Балтық республикаларына да көмірсутегін сатып алу туралы ұсыныс жіберген.

Алайда Лукашенко айтқандай, Ресей Қазақстан мұнайын өз аумағы арқылы Беларуське транзиттауға жол бермей отыр. Ал, Украинаның Одесса порты Беларуське мұнай тасымалдау жөнінде келіссөздер жүргізіліп жатқанын айтса да, әлі ешқандай келісім жасалмағанын мәлімдеді.

Арыс Әділбекұлы

Иран мен АҚШ арасындағы шиеленіс жаһандық экономикаға қалай әсер етеді?

Сарапшылар  қақтығыстың соңы келіссөздермен аяқталады деп болжауда.

09 Қаңтар 2020 16:25 2849

Иран мен АҚШ арасындағы шиеленіс жаһандық экономикаға қалай әсер етеді?

Иран генералы Сүлейманидің қазасынан кейін АҚШ-тың Ирактағы әскери базасына шабуыл жасалды. Нәтижесінде мұнайдың Brent маркасы қымбаттап, мамыр айынан бері алғаш рет барреліне 70 доллардан асты.

Жалпы Иран аумағында әлемдік қара алтын қорының 9%-ы бар. Сонымен қатар аталған елге әлемдік мұнай өндірісінің 5%-ы тиесілі. Бұдан бұлек соңғы екі күнде доллардың теңгеге шаққандағы бағамы төмендеп, ұлттық валюта нығая түсті. Оған Парсы шығанағындағы жағдай әсер етті ме? Мұнай қымбаттай ма? Жалпы бұл қақтығыс жаһандық экономикаға қалай әсер етеді? Осы сауалдарға байланысты сарапшылар пікірін білдік. 

Халықаралық Tickmill брокерлік қор сарапшысы Арман Бейсембаев Таяу Шығыстағы жағдай мұнай бағасына айтарлықтай әсер ете қойматынын айтады. Сарапшының пікірінше, тіпті шикізат бағасы төмендеп кетуі де мүмкін.

«Иран генералының қазасынан кейін мұнай бағасы барелліне 71,60-ға жетті. Кейін қайта түсті. Америка базасына шабуыл жасалған соң баға қайта 71,68-ға көтерілді. Бүгінде аталған шикізат барелліне 65,9 долларға бағалануда. Яғни, қайта төмендеді. Парсы шығанағындағы жағдайға байланысты үлкен өзгерістер болған жоқ. Демек бұл қақтығыс жаһандық нарыққа әсер етпейді»,– деді Арман Бейсембаев.

Сонымен қатар ол белді сарапшылар АҚШ пен Иран арасында соғыс басталуы мүмкін дегенге сенбейтінін айтты. Арман Бейсембаевтың пікірінше бұл бар болғаны мүдделер шиеленісі, жергілікті мәселе.

«Иран АҚШ-тың әскери базасына шабуыл жасады. Алайда бірде бір америкалықтың қайтыс болмауы күмән тудырады. Бұл ескертпе немесе алдын ала келісілген жағдайға ұқсайды. Егер қандай да бір әскери қақтығыс болса, кімнің жеңетіні белгілі. Бұл жерде Иран мықты екенін көрсеткенімен күштер тең емес. Сондықтан Иран мен АҚШ қақтығысы ұзаққа созылатын мәселе деуге болады. Ол әлем экономикасына айтарлықтай әсер ете қоймайды. Себебі АҚШ-тың қатысы болғанына қарамастан бұл жергілікті қақтығыс. Таяу Шығыста мұндай шиеленістер әрдайым болған. Сирия, Ливия, Ирактағы жағдай осының дәлелі. Оны дүниежүзілік соғысқа теңей алмаймыз. Сондықтан бұл оқиға бейбіт келісімге келумен аяқталады деп есептеймін»,– деді Арман Бейсембаев.

Ал Damu Capital Management директоры Мұрат Қастаевтің пікірінше, Иранның Ирактағы базаларға жасаған шабуылы тек Америкаға жауап берудің амалы. Сондықтан сарапшы мәселе ары қарай ушықпайды деп есептейді.

«Бұл жағдайдың соңы әскери қақтығыстармен аяқталады деп ойламаймын. Өйткені ирандықтар АҚШ базалары мен әскери нысандары қай жерде орналасқанын жақсы біледі. Егер олар соғыс ашуды немесе Америка базаларына соққы жасауды қаласа, олар бұдан да үлкен дәрежеде шабуыл жасар еді. Қазір аталған жағдай ішкі мақсаттағы әрекетке көбірек ұқсайды. Яғни, жергілікті халыққа Иранның Құрама Штаттарға жауап қайтара алатынын көрсету үшін ғана жасалған әрекет іспетті. Тіпті Иранның СІМ бірден бұл қорғаныс әрекеті және аталған ел соғыс болғанын қаламайтынын бірден мәлімдеді»,– дейді Мұрат Қастаев.

Сонымен қатар сарапшы мұнай бағасының қымбаттауын жоққа шығарған жоқ. Оның сөзінше, қара алтынның баррелі 90 долларға да жетуі мүмкін.

«Қос ел арасындағы жанжал ушыға түскелі мұнай бағасы аздап көтерілді. Тіпті шикізат құны барреліне 90 долларға жетуі мүмкін. Бұл әлем экономикасының  дамуына қатер төндіреді. Сонымен қатар баға дүниежүзілік мұнайдың 1/4 , 1/3-і  тасымалданатын Ормуз шығанағындағы жағдайға байланысты. Егер Иран бұл тұста шектеу қойса нарықтағы жағдай өзгеріп кетуі ықтимал», – дейді сарапшы.  

Мұрат Қастаевтың сөзінше, Қазақстан экономикасы қара алтын бағасына тәуелді. Сондықтан ол шикізат құнының қымбаттауы доллар бағамына бірден әсер ететінін айтты.

«Қазақстан экономикасы мұнай бағасына тәуелді. Шикізаттың қымбаттауы теңгенің нығаюына мүмкіндік береді. Мәселен, мұнай баррелі 80 доллар тұрса – ұлттық валюта долларға шаққанда 370 теңгеге, ал 90 долларда – 360 теңгеге дейін нығаюы ықтымал»,– деді сарапшы.  

Ал бүгін Лондон биржасында Brent маркалы мұнайдың баррелі 65,9 долларға тұрақтады. Бұл алдыңғы сессиядан 0,46 долларға жоғары. Нью-йорк сауда биржасында WTI фьючерстері де 0,51 долларға қымбаттап, барреліне 60,12 долларды құрады.

Доллар бағамына келер болса Қазақстан қор биржасындағы (KASE) 11:00-дегі саудада доллардың орташа бағамы 376,30 теңгеге тұрақтады. 8 қаңтардағы қорытындымен салыстырғанда ұлттық валюта 2,07 теңгеге нығайды.

Құралай Құдайберген

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: