/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 27 643,95 РТС 1 542,08
KASE 2 340,49 FTSE 100 7 457,02
DOW J 29 399,03 Алтын 1 611,20
Эмиграцияның жаңа толқыны: көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды

Эмиграцияның жаңа толқыны: көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды? Inbusiness.kz-тің баспасөзге жасаған апталық шолуы. 

17 Қаңтар 2020 10:27 1793

Эмиграцияның жаңа толқыны: көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды

Автор:

Гүлмира Қамзиева

fergana.ru: «Тоқаев «ұлттық буржуазия» өкілдерін кедей отбасы балаларына көмектесуге шақырды» деп жазады басылым. Бұл жайында ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Нұр-Сұлтан қаласында кадрлық резерв жастарымен кездесу барысында айтқан.

Әлеуметтік саясат жайында айта келе, президент көпбалалы отбасылар табысына қарамастан, отбасындағы бала санына қарай мемлекеттік қолдауға ие болатынын және тұрмысы төмен отбасыларында тәрбиеленетін балаларға кепілдендірілген әлеуметтік пакет берілетінін атап өткен.

«Тұрмысы төмен отбасы балаларына тегін ыстық тамақ, мектепке бару және қайту үшін жол ақысы, мектеп формасы, қажетті бұйымдар ұсынылады. Мұның бәрі мемлекет есебінен жүзеге асады.Бізді бұл істі отандық бизнесмендер, басқаша айтсақ, ұлттық буржуазия қолдағанын қалар едік», – деді президент.

Өз сөзінде президент шетелде мұндай тәжірибе ене бастағанын атап өтті. Мысалы, Нью-Йорк қаласында 2017 жылдан бастап мемлекеттік мектеп оқушылары тегін тамақтанады.

camonitor.kz: «Эмиграцияның жаңа толқыны:көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды...» деп жазады аталмыш басылым. Қазақстандықтардың ел асып кету себебі мен одан мемлекет экономикасына келетін зардап туралы басылым тілшісі Сәуле Исабаева танымал қазақстандық тарихшы Нұртай Мұстафаевпен болған сұхбатта сөз еткен.

Тарихшының пікірінше, шетелге кетушілердің саны ресми деректен әлдеқайда көп. Кеткендердің көбі қайтып оралмайды. Мемлекет азаматтары өзге елге кетпес үшін үкімет жағдай жасауға тиіс.

«АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Аустралия, Батыс Европа елдеріне кеткен қазақстандықтар «қайта оралмайды». Олардың басым көпшілігі елге оралып, мемлекеттің «өркендеуіне» үлес қоспайды. Қайтып келушілердің саны тым аз.Себебі әлемнің дамыған елдеріндегі жағдайды Қазақстан ахуалымен салыстыруға келмейді. Мәселен, англо-саксон елдерінде бәсекестік өте жоғары, алайда онда бәрінің құқығы тең, бизнеске жасалатын кедергі аз. Ең бастысы, адамның қабілеті болса болды. Ал Батыс және Солтүстік Еуропада – әлеуметтік саясат мықты. Сол себептен эмигранттардың жағдайы жақсы», – дейді тарихшы маман.

sputniknews.kz: «Ұлы Абайды 175 жылдық мерейтойына Қазақстан 3 миллиард теңге жұмсауды көздеп отыр» деп хабарлайды интернет-басылым. Мәдениет министрлігінің хабарлауынша, Абайдың мерейтойы аясында 80-нен астам ірі шара өтеді.

Ресми дерек бойынша, 2020 жылдың елеулі оқиғасына Абай шығармаларын әлемнің 10 тіліне аударып басып шығару, ақынның өміріне, шығармашылығы мен мұрасына арналған 3 қойылымды-деректі фильмді түсіру жатады.

«2020 жылдың тамызында Семейде «Абай мұрасы жəне əлемдік руханият» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтеді.Оған отандық және шетелдік абайтанушы ғалымдар,ғылыми және шығармашылық зиялы қауым өкілдері қатысады», – деп хабарлайды басылым. 

Ұлы Абайдың мерейтойының ашылуы ресми түрде Нұр-Сұлтан қаласында 21 қаңтар күні «Астана Операда» өтеді деп күтіліп отыр.

Liter.kz: «Қазақстан бала тәрбиелеуге сай келмейтін мемлекет атанды» деп жазады аталмыш газет. Бала тәрбиелеуші мемлекеттер тізімінде Қазақстан 73-орынға ие болды.

«Балалар тәрбилеуге қолайлы мемлекеттер» рейтингі 2020 жылы сауалнамаға және адам құқығы, отбасындағы құрмет, гендерлік жетістіктерге қол жеткізу мүмкіндігі, бақыт деңгейі, кіріс теңдігі, қауіпсіздік деңгейі, мемлекеттегі білім мен денсаулық сақтау жүйесінің дамуы сияқты сегіз көрсеткіштің жиынтығына негізделген.

«Үздік бес мемлекет тізіміне Дания, Швеция, Норвегия, Канада және Нидерланды енген. 6-10-орындарды Финдляндия, Швейцария, Жаңа Зеландия, Аустралия, Аустрия елдері иемденген. Қазақстан тізімдегі 73 елдің ең соңғы, 73-орнына ие болған» деп жазады басылым.

Гүлмира Қамзиева

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Ең арманшыл қазақстандықтар қайда тұрады?

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды. Inbusiness.kz-тің баспасөзге жасаған апталық шолуы.

14 Ақпан 2020 12:30 461

Ең арманшыл қазақстандықтар қайда тұрады?

liter.kz: «Дипломмен ауылға» жобасы аудандық маңызы бар қалалардағы кадр мәселесін шешпейді» деп жазады басылым. Мұндай мәлімдемені Мәжіліс отырысында Парламент мүшесі Мұрат Теміржанов жасаған. Депутат бұл жобаның тәсілін өзгерту керектігін айтып отыр. Депутат «Дипломмен ауылға» жобасы 2009 жылдан бастап, іске асып келе жатқанын ескертті. Осы уақыт аралығында 54 мың адам мемлекеттен көшу шығындары үшін 12,5 млрд теңге көлемінде ақша алған. Ал 23,5 мың адам үй салуға немесе үй алуға арналған несиеге қол жеткізген. Кей жағдайда жас мамандардың мүддесі үшін келісімшарт талаптары өзгеріп отырған. Алайда депутат бұл жобаның тәсілдерін өзгерту керектігін айтып отыр.

«Біз аудандық маңызы бар қалалар мәселесіне назар аударуды сұраймыз. Белгілі болғандай, бүгінгі таңда ауылдық жерде 5 мың дәрігер жетіспейді, тапшы болған мұғалім мамандарының саны да осындай. Мәселен, Ақмола облысындағы Есіл қаласында 11 мың адам тұрады. Бұл қалада білім, мәдениет және спорт саласының мамандары тапшы, тек денсаулық сақтау саласының өзінде 43 маман жетіспейді.  

Депутаттың айтуынша, жас мамандар аудандық маңызы бар қалаларда жұмыс істегісі келмейді. Себебі, біріншіден, көшу шығындарын төлемейді, екіншіден, үй алуға немесе салуға несие бермейді, үшіншіден, айлық мөлшері ауылға қарағанда 25% төмен.

Сол себептен Парламент мүшесі жоба талаптарын қайта қарау керектігін айтып отыр.

caravan.kz: «Сарбаздың қалжыңы бір адамды мүгедек етті, екінші адамды миллиондаған теңге қарызға батырды» деп жазады басылым. Сарбаздар казармасында болған оқиғаға кінәлі болған жігіттен зардап шеккен адамның туысы алты миллион теңге талап еткен. Басылымның хабарлауынша, оқиға Әуе қорғанысы күштерінің №78639 әскери бөлімінде орын алған. Куәгерлердің айтуынша, жауапты офицер қоластындағыларын бір бөлмеге кіргізіп, теледидар көре тұруды ұсынған, сөйтіп өзі шұғыл жұмыстарымен шығып кеткен. Сол кезде Б.Нұртілеу есімді сарбаз алдында отырған Н.Еламан есімді жігітті желкесінен алып, тергеу барысында көрсетілгендей қылғындыру әрекетін жасаған. Осы сәтте қатардағы Н. өзінен асыра лақтырады. Мұндай болатынын күтпеген сарбаз басымен бетон еденге түседі.

«Нәтижесінде Б.Нұртілеу есінен танып, бас миы шайқалды», - дейді заңгер Гүлнар Қалиева.

Алайда сол сәтте сарбаздар зардап шеккен жігітті ретке келтіріп, аяғына тұрғызады. Сөйтіп бөлім басшыларына орын алған жағдай туралы айтпаймыз деп келіседі. Ал сарбаздың жағдайы күн өткен сайын төмендей берген, оған кіші командирлер мүлдем мән бермей жүрген.

«Бірнеше күн өткен соң басы ауруы қоймаған сарбазды бөлім дәрігерлері Жетіген ауылынан компьютерлің томография жасау үшін Алматыға алып барады. Сөйтіп әскери полицейлер қылмыстық іс қозғайды», деп жазады басылым. 

Басылымның хабарлауынша, Б.Нұртілеу көпбалалы отбасынан. Әке-шешесі Шымкентте пәтер жалдап тұрады. Қазіргі кезде олар балаларына қарау үшін жұмыстан шыққан. Дәрігерлер сарбазға бірнеше рет ота жасаған, қазіргі кезде ол әлі жансақтау бөлімінде. Бір көзі көруден қалып, екінші топтағы мүгедек атанған. Ал жауапты сарбаз шартты түрде 6 айға бас бостандығынан айырылды. Сонымен қатар зардап шеккен азаматқа моралдық шығын үшін 600 мың теңге төлеу тиіс.

fergana.ru: «Тоқаев Бриджит Бардоның Қазақстанда жануарларға аяусыз қарайды деген хатына жауап жазды», деп хабарлайды басылым. Ресми дерек бойынша, Бриджит Бардоның қоры 10 ақпан күні Тоқаевтан жауап алғанын хабарлаған. Бұл хатты актрисаға Қазақстанның Франциядағы елшісі Жан Галиев жеткізген. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев француз киноактрисасы және жануарларды қорғаушы Бриджит Барданың хатына жауап берді. Өз хатында актриса Қазақстанда көше кезген бұралқы жануарлар жауыздықпен өлтірілетінін хабарлап наразы болған еді.

«Жуырда мен танымал киноактриса Бриджит Бардодан хат алдым, өз хатында ол иттер мен өзге де жануарларды қорғауды өтінген болатын. Мен бұл дұрыс үндеу деп ойлаймын. Біз бұл мәселеге мән беруіміз керек. Біз өзімізді мейрімді халық ретінде көрсетуіміз керек және тек балаларды қорғау мәселесіне ғана назар аударып қоймай, жануарларды қорғаумен де шұғылдануымыз қажет», – деген Қасым-Жомарт Тоқаев.

Бардо Қазақстан президентіне хатты өткен жылдың желтоқсан айында жазған болатын. «Сіздің елдегі қаңғыбас жануарлардың тағдырын білгендегі үрей мен үмітсіздік мені осы хатты жазуға итермеледі. Иттер мен мысықтардың жауыздықпен ұсталып, варварлық жолмен өлтірілгеніне куәлік ететін фактілер бізге түсіп жатыр. Осылайша көшелерді ит-мысықтардан тазалайтын «Жануарларды бақылау» қызметіне көп ақша төленеді», –делінген Брижит Бардоның хатында.

express-k.kz: «Ең арманшыл қазақстандықтар қайда тұрады?», деп сұрайды басылым. Газет мәліметінше, ең романтик азаматтар Орал мен Петропавл және Павлодар қалаларында тұрады. Ғашықтар күніне орай Қазақтан бойынша Google жүргізген зерттеу осыны көрсеткен. Мұндай рейтинг Ғашықтар күніне орай интернет пайдаланушылардың «махаббат», «гүл», «жүздесу», «валентинка» сияқты сұрау салғандардың санын анықтау арқылы құрылған.

«Петропавлдықтар осы өңірде қыстың ұзақтығына байланысты махаббатты қаласа, оралдықтар пейілдерінің кеңдігінен арманшыл болып келеді екен. Ал астаналықтар бұл тізімнің қақ ортасында тұр», – деп хабарлайды басылым.

Гүлмира Қамзиева

Алматы қаласының экологиясын ластаушы ЖЭС-2 емес

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды. Inbusiness.kz-тің баспасөзге жасаған апталық шолуы. 

07 Ақпан 2020 10:58 437

Алматы қаласының экологиясын ластаушы ЖЭС-2 емес

fergana.ru: Экобелсенділер Алматының экологиялық жағдайын жақтартуға арналған шұғыл шара қабылдауды талап ету мақсатында онлайн түрде қол жинай бастады, деп хабарлайды басылым. Бұл жайында жергілікті билікке арналған ашық хатта айтылған. Ашық хат авторлары «Алматы -2025» атты даму стратегиясын сынға алды. Олардың пікірінше, бұл құжатта шындыққа жанаспайтын статистика келтірілген. Бұл дерек өз кезегінде халықты шатастырады және бұл құжатта қала тұрғындарының денсаулығына қауіп төндіретін жайт ескерілмеген. Сол себептен ашық хатты жазушылар даму стратегиясына тағы бір тармақ енгізіп, Алматының негізгі қаупі – ауаның ластығы екенін көрсету керектігін талап етті. 

«Алматы тұрғындары көп жылдан бері қала ауасының ластығын айтып, шағымданып жүр. Әлнұр Иляшев есімді белсенді әкімшіліктің әрекетін айтып, сотқа шағымданған. Ол өз шағымы арқылы жергілікті биліктің экология мәселесіне назар аударғанын талап етпекші болған және қаладағы ЖЭС-2-ге қатысты шара қабылдауын сұраған. Алайда оның шағымы қабылданбады» деп жазады басылым.

Жергілікті билік өкілдері «қала ауасын негізгі ластаушы ЖЭС-2 емес, бұл станцияның үлесі небәрі 11%» деген болатын. Билік өкілдерінің пікірінше, қаланы негізінен көлік бүлдіріп жатыр. Олар шығаратын зиянды заттар мөлшері 70%-ке жетіп отыр.

camonitor.kz: «Демография: Қазақстан қалалары үлкен ауылға айналып бара жатыр ма?» деп жазады басылым. Бұл мақалада автор соңғы 20-30 жылда өзгерген қала келбеті мен халық саны жайында сөз еткен. Орын алып жатқан өзгерістер жайында қазақстандық демограф Александр Алексеенкомен әңгімелескен. Ішкі миграция салдарынан көптеген ауыл тұрғындары қалаға келіп, қала келбеті өзгере бастады. Негізінен көшіп келген ауыл тұрғындары қалаға бейімделуге тиіс еді, алайда қазіргі кезде қалада ауыл мәдениеті басым болып тұр. Демограф Александр Алексеенконың пікірінше, мұндай жағдайда қалалардағы әлеуметтік-мәдени жағдай да өзгере бастайды. Оның себебі тек қалаға ауылдан көшіп келген халықтың көптігімен түсіндірілмейді.

«Соңғы кездері халықтың дәстүрі мен мәдениеті жаңғырту мәселесіне көп мән беріліп келеді. Меніңше, мәдени мұраны киелі ету үрдісі белең алып келеді. Оны «сынауға», оған «тиісуге» болмайды. Дей тұрғанмен Абай, Шоқан Уәлиханов және Алаш өкілдері уақыт өте келе жағдайдың өзгеруіне байланысты мәдениет, дәстүр өзгеріп отыруы тиіс дегенді айтқан. Бізде бұл өзгерістер өте баяу жүріп келе жатыр», – дейді Александр Алексеенко. 

Маманның пікірінше, этникалық мәдениеттің түп-тамыры ауылда болғандықтан, қалалық жерде дәстүрлі құндылықтар басым болып келе жатыр. Сол себептен барлық елде ауыл тұрғындары қалаға бейімделсе, бізде қала дәстүрлі көзқарасқа бет бұрып келеді.

express-k.kz: «Неге дәстүрлі жыныстық көзқарастағы қазақстандықтар гомосексуалға айналып жатыр?» деп жазады басылым. Газеттің хабарлауынша, көп жағдайда Қазақстан азаматтары пайда табу мақсатында гомосексуалист болуға қарсы емес. Басылым дерегі бойынша, соңғы кезде Алматыдағы гей-клубтарда өзіне қалталы серік іздеушілер көбейген. Олар бірге өткізген түндері үшін жақсы ақша төлейтін немесе ерекше жағдай жасай алатын адамдарды іздейді. Мұндай ізденісте жүргендердің басым көпшілігі дәстүрлі жыныстық көзқарасты ұстанатындар.

«Мен үшін мұндай адамдардан жезөкшелер әлдеқайда адал. Өз басым алдап жүргендердің өтірігі шыққанда қуанам. Сәтті аяқталатын оқиғалар көп емес, ал қайғылы жағдайлар көп болып жатады. Мәселен, бір жас әдемі жігіт қармағына бір дизейнерді түсірді. Модельердің есі шығатын, жас жігітке ол пәтер жалдап беретін, сыйлыққа көлік әперді, басы-аяғына дейін киіндірді, олардың махаббаты екі жылға созылды.Соңынан жас жігіт дизайнерге дөрекі түрде жауап беріп, шатақ шығара бастады. Нәтижесінде тамырын кесіп, махаббатына қарғыс толы хат жазып кетті», – дейді Алекс есімді бармен.

sputniknews.kz: Танымал әнші Димаш Құдайберген «Евроведение» байқауына тек қонақ ретінде шақырылса ғана қатысуы мүмкін екенін айтты, деп хабарлайды басылым. Әнші бұл байқауда бақ сынамайтынын жеткізген.  Өз сөзінде танымал әнші «Евроведение» байқауына Ресей атынан қатысу туралы көптеген ұсыныс келіп түскенін жасырмаған, алайда Димаш Құдайберген бұл ұсыныстардан бас тартқан.

«Евровидение байқауына Ресей атынан қатысу туралы көптеген хат түсіп жатыр. Бұл байқауға мен қонақ ретінде шақырса ғана қатысуым мүмкiн. Қатысушы ретінде байқауға қатыспаймын және керек деп санамаймын», – деп мәлімдеді Димаш Құдайберген.

Халықаралық аренада ол тек Қазақстан атынан шыға алатынын жеткізген. Сонымен қатар әнші өз жанкүйерлеріне алғысын айтқан.

«Қолдауларыңыз бен ыстық ықыластарыңызға рақмет. Менің «Арнау» атты жеке концерттік турнемде кездескенше!», – дейді әнші өз жанкүйерлеріне.

Гүлмира Қамзиева

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: