/img/tv1.svg
RU KZ
Эмиграцияның жаңа толқыны: көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды

Эмиграцияның жаңа толқыны: көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды? Inbusiness.kz-тің баспасөзге жасаған апталық шолуы. 

10:27 17 Қаңтар 2020 2418

Эмиграцияның жаңа толқыны: көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды

Автор:

Гүлмира Қамзиева

fergana.ru: «Тоқаев «ұлттық буржуазия» өкілдерін кедей отбасы балаларына көмектесуге шақырды» деп жазады басылым. Бұл жайында ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Нұр-Сұлтан қаласында кадрлық резерв жастарымен кездесу барысында айтқан.

Әлеуметтік саясат жайында айта келе, президент көпбалалы отбасылар табысына қарамастан, отбасындағы бала санына қарай мемлекеттік қолдауға ие болатынын және тұрмысы төмен отбасыларында тәрбиеленетін балаларға кепілдендірілген әлеуметтік пакет берілетінін атап өткен.

«Тұрмысы төмен отбасы балаларына тегін ыстық тамақ, мектепке бару және қайту үшін жол ақысы, мектеп формасы, қажетті бұйымдар ұсынылады. Мұның бәрі мемлекет есебінен жүзеге асады.Бізді бұл істі отандық бизнесмендер, басқаша айтсақ, ұлттық буржуазия қолдағанын қалар едік», – деді президент.

Өз сөзінде президент шетелде мұндай тәжірибе ене бастағанын атап өтті. Мысалы, Нью-Йорк қаласында 2017 жылдан бастап мемлекеттік мектеп оқушылары тегін тамақтанады.

camonitor.kz: «Эмиграцияның жаңа толқыны:көшіп кеткендер Қазақстанға қайтып оралмайды...» деп жазады аталмыш басылым. Қазақстандықтардың ел асып кету себебі мен одан мемлекет экономикасына келетін зардап туралы басылым тілшісі Сәуле Исабаева танымал қазақстандық тарихшы Нұртай Мұстафаевпен болған сұхбатта сөз еткен.

Тарихшының пікірінше, шетелге кетушілердің саны ресми деректен әлдеқайда көп. Кеткендердің көбі қайтып оралмайды. Мемлекет азаматтары өзге елге кетпес үшін үкімет жағдай жасауға тиіс.

«АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Аустралия, Батыс Европа елдеріне кеткен қазақстандықтар «қайта оралмайды». Олардың басым көпшілігі елге оралып, мемлекеттің «өркендеуіне» үлес қоспайды. Қайтып келушілердің саны тым аз.Себебі әлемнің дамыған елдеріндегі жағдайды Қазақстан ахуалымен салыстыруға келмейді. Мәселен, англо-саксон елдерінде бәсекестік өте жоғары, алайда онда бәрінің құқығы тең, бизнеске жасалатын кедергі аз. Ең бастысы, адамның қабілеті болса болды. Ал Батыс және Солтүстік Еуропада – әлеуметтік саясат мықты. Сол себептен эмигранттардың жағдайы жақсы», – дейді тарихшы маман.

sputniknews.kz: «Ұлы Абайды 175 жылдық мерейтойына Қазақстан 3 миллиард теңге жұмсауды көздеп отыр» деп хабарлайды интернет-басылым. Мәдениет министрлігінің хабарлауынша, Абайдың мерейтойы аясында 80-нен астам ірі шара өтеді.

Ресми дерек бойынша, 2020 жылдың елеулі оқиғасына Абай шығармаларын әлемнің 10 тіліне аударып басып шығару, ақынның өміріне, шығармашылығы мен мұрасына арналған 3 қойылымды-деректі фильмді түсіру жатады.

«2020 жылдың тамызында Семейде «Абай мұрасы жəне əлемдік руханият» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтеді.Оған отандық және шетелдік абайтанушы ғалымдар,ғылыми және шығармашылық зиялы қауым өкілдері қатысады», – деп хабарлайды басылым. 

Ұлы Абайдың мерейтойының ашылуы ресми түрде Нұр-Сұлтан қаласында 21 қаңтар күні «Астана Операда» өтеді деп күтіліп отыр.

Liter.kz: «Қазақстан бала тәрбиелеуге сай келмейтін мемлекет атанды» деп жазады аталмыш газет. Бала тәрбиелеуші мемлекеттер тізімінде Қазақстан 73-орынға ие болды.

«Балалар тәрбилеуге қолайлы мемлекеттер» рейтингі 2020 жылы сауалнамаға және адам құқығы, отбасындағы құрмет, гендерлік жетістіктерге қол жеткізу мүмкіндігі, бақыт деңгейі, кіріс теңдігі, қауіпсіздік деңгейі, мемлекеттегі білім мен денсаулық сақтау жүйесінің дамуы сияқты сегіз көрсеткіштің жиынтығына негізделген.

«Үздік бес мемлекет тізіміне Дания, Швеция, Норвегия, Канада және Нидерланды енген. 6-10-орындарды Финдляндия, Швейцария, Жаңа Зеландия, Аустралия, Аустрия елдері иемденген. Қазақстан тізімдегі 73 елдің ең соңғы, 73-орнына ие болған» деп жазады басылым.

Гүлмира Қамзиева

Елден кеткен қазақстандықтар бұрынғы отанын неге жамандайды?

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды. Inbusiness.kz-тің баспасөзге жасаған апталық шолуы. 

25 Қыркүйек 2020 08:14 1644

Liter.kz: «Жамбыл облысының тұрғындары құм астында қаламыз ба деп алаңдайды» деп жазады аталмыш басылым. Жамбыл облысындағы ауылдар экологиялық апат алдында тұр, себебі олар құм астында қалатын түрі бар. Басылымның хабарлауынша, жергілікті тұрғындар ауласын қайта-қайта құмнан тазалап тұруға мәжбүр. Құм басу салдарынан жайылым жерлердің көлемі де азайып барады. Ауласын жиі тазалайтындардың бірі Ғалымжан Өтеулиев, оның айтуынша, жыл сайын құмның аумағы жайылып келеді, алдағы уақытта оның үйіне кіруі мүмкін.

Үшарал ауылының экологиялық мәселесі көптен бері көтеріліп келе жатқан мәселе. Осыдан алты жыл бұрын бұл өңірде тазарту жұмыстары жүргізілген. Арнайы сексеуіл және жиде отырғызып, құмды біраз тоқтатқан, алайда бұл шаруа мамандардың айтуынша, ұзаққа бармаған. Мамандар шөлейттену мәселесі барын жасырмады. Олардың пайымдауынша, бұл құбылыс орман алқабының азаюымен және жиі болатын өртпен байланысты болып отыр.

«Құм басу бағыты осы ауыл арқылы өтеді. Ешбір құрылыс жоқ, жазық жер. Сол себептен бұл жерге көшет отырғызу керек, көбірек сексеуіл, жүзгін отырғызу керек. Сонда құм тоқтайды», – дейді Ақкөл орман шарауашылығының инспекторы Сымбат Бейсенов.

Caravan.kz: «Салқын құшақ: неге елден кеткен қазақстандықтар бұрынғы отанын жамандайды» деп жазады газет. Бұл мәселенің анық-қанығын білу үшін басылым тілшілері шетелде жүрген танымал қазақстандықтардың пікірін ортаға салған. Олардың арасында ақын Бақыт Кенжеев, Чехия елінде министр болған Жәмила Стехликова бар.

Басылымның хабарлауынша, әлеуметтік желілердің бірінде бір келіншек: «шекара ашылған сәтте көптеген адам алды-артына қарамай елден кетеді», деп жазған. Сол сәтте оның жазбасы сынға ұшырап, автор өз жазбасын алып тастаған. Қазақ тілін насихаттаушы Қанат Тасыбеков шетелге кетуді армандайтындар, ол елдерге қонақ ретінде ғана барып, шынайы өмірді білмейтіндер дегенді айтады.

«Өзге елде біз әрдайым бөтен боламыз! Әрдайым! Ассимиляцияға тек екінші ұрпақ, яғни эмигранттардың балалары ғана ұшырай алады. Біз қолда барымызды бағалай алмай отырмыз деп ойлаймын. Біздің елдегі өмір сүру деңгейі жоғары деп қорықпай айта аламын», – дейді Қанат Тасыбеков.

30 жыл бұрын елден кеткен чехиялық саясаткер Жәмила Стехликова Еуропа елдерінде бәрі әдемі әрі таза болып көрінгенімен, жағдайы төмен азаматтар да жетерлік дегенді айтып отыр.

«Олар театрға, айлап шаштаразға бармайды. Ертеден кешке дейін жұмыс істеп, әрбір тиынын үнемдейді. Себебі тамаққа, өмір сүруге жетпей қала ма деп алаңдайды», – дейді Жәмила Стехликова.

Сamonitor.kz: «Қордай трагедиясы үшін дүнгендерді жауапты еткісі келетіндер кім?» деп сұрайды басылым. Аталмыш мақалада дүнген қауымдастығы өкілдерінін пікірі келтірілген, алайда басылым өзге де тараптарды тыңдауға дайын екенін жазған.

Аталмыш басылымның хабарлауынша, Жамбыл облысындағы  Қордай ауданында болған оқиғада кейін орын алған мәселе төңірегінде көптеген саясаттанушы, сарапшы, заңгер мен құқыққорғаушы осы газет арқылы өз пікірін білдірген болатын. Олар Қазақстандағы ұлтаралық қарым-қатынас қандай болу керек деген әңгіме төңірігінде сөз қозғаған. Бұл жолы газет тілшілері ақпан айында болған оқиғадан зардап шеккен азаматтардың, яғни дүнген ұлтының өкілдеріне сөз берген.   

Пікірлерін ортаға салған азаматтар өз аты-жөнін айтқысы келмеген. Себебі билік тарапынан, құқыққорғау органдары өкілдері жағынан қысым көреміз деп қорқады.

«Қордай оқиғасынан бері 8 ай өтті. Бұл оқиға тек дүнген диаспорасының ғана емес, өзге де диаспоралардың өмірін екіге – «оқиғаға дейінгі» және «оқиғадан кейінгі» өмір деп екіге бөлді.  Елде бұрын да келіспеушіліктер болатын, алайда ұлтшылдар алғаш рет адам өлтіруге, кінәсі жоқ, өзге ұлт өкілдерін өлтіруге барды.Оларды өлтіру барысында үйлерді, көліктерді өртеп, тонады. Алайда үкіметтік комиссияның шығарған шешімі мен құқыққорғау органдардың тергеу жұмыстары адамдарды одан да қатты шошындырып, наразылық тудырды», – дейді Қордай тұрғындары.

Time.kz: «Алтынемел» ұлттық саябағы аямағындағы ауылда тұратын азаматтарға бұл өңірден әктас шығара бастағаны қиындық тудырып отыр. Себебі осының салдарынан жергілікті халықтың малы қырыла бастаған. Екіншіден көлік жүретін жолдар бүлініп, демалатын ауа ластанған.

Аталмыш мақалада не себептен жергілікті халықтың малы қырылып жатқаны жайында егжей-тегжейлі жазылған. Осының салдарынан жергілікті халықтың 80 бас малы қырылған. Одан өзге жергілікті жерді шаң баса бастаған, сол себептен ауыл тұрғындары экологтарды шақырған, алайда олардың келетін түрі жоқ.

«Ірі инвестициялық жобалар ауыл тұрғындарының әлеуметтік мәселелерін шешуден бұрын олардың өмірін тозаққа айналдыруда. Ал зауыт жетекшілері бұл өндіріс аудан жағдайына қалай әсер еткенін сұрамаған. Қоғамдық тыңдау да өткізбеген, ал заң бойынша өткізуі керек еді», - деп жазады басылым.

Гүлмира Қамзиева


Біздің Telegram каналымызға жазылыңыздар! 

Коммунистердің ұлтшылдарға қарсы шыққаны: «ашық қарсылық» әлде қадірі кеткен хайп па?

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды. Inbusiness.kz –тің баспасөзге жасалған апталық шолуы. 

28 Тамыз 2020 10:49 1361

camonitor.kz : «Коммунистердің ұлтшылдарға қарсы шыққаны: «қасиетті соғыс па» әлде қадірі кеткен хайп па?» деп аталады аталмыш басылымның мақаласы. Тамыз айының басында Қазақстандағы коммунистер мемлекеттегі ұлтшылдық мәселесін айтып, бас прокуратураға хат жазған болатын. Бұл хатта коммунистер елдегі ұлтшылдардың әрекетін тексеруін талап еткен болатын. Осыған байланысты танымал газет коммунистердің бұл әрекеті нені білдіреді деген сұрақ төңірегінде жауап іздеген, осы мақсатта саясаттанушылар мен сарапшылардың пікірін білген.  

Өз ойын ортаға салған сарапшылардың пікірінше, Қазақстан коммунистері бас прокуратураға ашық хат жазу арқылы өзіне электорат назарын аударғысы келген. Себебі күн өткен сайын коммунистерді қолдаушылардың саны азаймаса, көбейіп жатқан жоқ. Алда Парламент сайлауы болса, коммунистер Парламенттегі орнынан айырылып қалуы әбден мүмкін.

«Бас прокуратураға коммунистердің ашық хатына жауап беру оңай болмайды. Себебі коммунистердің хатында нақтылық жоқ, «радикалды ұлтшылдар» немесе «ұлтшылдар» деп кімді атап отырғаны белгісіз және олардың не істеп жатқаны айтылмаған»,– дейді саясаттанушы Ғазиз Әбішев.

caravan.kz: Аталмыш басылым жалғызбасты аналардың жағдайына арналған мақаланы жариялап отыр. Басылымның хабарлауынша, үкімет әйелдерді көпбалалы, көпбалалы емес деп бөліп, қателескен көрінеді. Осының салдарынан кейбір отбасылары мемлекет тарапынан көмек алып отыр, ал енді бір бөлігі көмексіз отыр.

Таяуда Тараздағы бір топ әйел облыс әкімдігіне барған. 50 шақты әйел «Сапарбаев!Сапарбаев!» деп айқайлап тұрған. Сол себептен бұл жерде бірнеше басқарма басшылары келіп, әйелдердің талабын тыңдаған. Нәтижесінде әкімшілік өкілдері әйелдерді конференц-залға кіргізіп, олар облыс әкімінің орынбасары Ержан Жылқыбаевпен кездескен.

Әйелдер өз кезегінде бастарынан кешіп отырған қиындықтары туралы айтып берген. Олардың арасында көпбалалы емес, бірақ мемлекет көмегіне мұқтаж әйелдер болған. Олардың мұң-мұқтажын облыс өкілдеріне «Ақжүніс» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Жанна Естаева жеткізген.

«Халықты көпбалалы немесе көпбалалы емес деп бөлген дұрыс емес. Бір немесе екі бала асырып отырған аналар бар, олардың балалары кімнен кем? Оларға да жағдай жасап беріңіздер», – деген Жанат Естаева.

Оның сөзіне жүгінсек, бұл мәселені ол 7 ай бұрын, сол кезде мемлекеттік хатшы болған Гүлшара Əбдіхалықовамен жəне Мәжіліс депутаттарымен кездескенде көтерген. Ресми билік өкілдері бұл мәселе қарастырылып жатыр деп шығарып салғанға ұқсайды. Алайда Жанат Естаеваның айтуынша, біраз уақыт өтті, түрлі заңдар қабылданып жатыр, бірақ олардың мәселелері шешілер емес.

liter.kz: «Бөкендерге қауіп төніп тұр: Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі «Орталық-Батыс» автожол құрылысына экосараптама жүргізуге уәде етті» деп аталады бұл газеттің кезекті мақаласы. Басылымның хабарлауынша, тамыз  айының 8-і күні Қазақстанның Экология министрлігі «Орталық-Батыс» автожол бөкендердің қоныс аудару жолдарын кесіп өтетінін мәлімдеген. Сол себептен бұл жолдың құрылысы қызыл кітапқа енген бөкендердің көбеюіне кері әсерін тигізіп, жойып жіберуі де мүмкін. Осыған байланысты аталмыш газет тілшілері Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігіне арнайы сауал жолдап, «Орталық-Батыс» автожол  құрылысын экосараптамадан өткізуін сұраған. Өз кезегінде мекеме өкілдері мұндай сараптама өткізуге уәде берген.

«Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі айтылатын ұсыныстарды қарастыруға дайын екенін және бөкендердің қоныс аударуына бөгет келтірмес үшін қабылданатын шешімдердің орындалуына атсалысатынын жеткізді», – деп жазады басылым.

Гүлмира Қамзиева


Біздің Telegram каналымызға жазылыңыздар!