DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 314,56 Brent 36,55
Қазақстанда тележүргізушілерді робот алмастырады

Қазақстанда тележүргізушілерді робот алмастырады

Atameken Business телеарнасында виртуалды жүргізуші жаңалықтар оқиды. 

19 Ақпан 2020 09:34 1600

Қазақстанда тележүргізушілерді робот алмастырады

Автор:

Atameken Business телеарнасында виртуалды жүргізуші пайда болады.  

Бұл отандық теледидарда цифрлық ТВ-технологиясы саласында жасанды интеллекті пайдаланудың алғашқы тәжірибесі. «I-Sanj» атты голограмма күн сайын экономикалық жаңалықтар блогын жүргізетін болады.

Кино саласында виртуалды кейіпкерлер ондаған жылдан бері экран жұлдыздарына айналды. Бүгінгі күні олар кино әлемінің ажырамас бөлігі. Цифрлық технологияның жеңісі ретінде «Үздік виртуалды кейіпкер» дүниежүзілік кино марапатын айтуға болды. Әзірге негізінен адамдарға ұқсамайтын шынайы емес кейіпкерлер сомдалуда. Кинорежиссерлер экранда цифрлы актерлер жасауды қолға алғанына көп уақыт болған, тіпті оларды кино жұлдыздарына ұқсатып жасамақ ойлары бар көрінеді.

Кезінде, 2002 жылы Жаңа Зеландиялық режиссер Эндрю Никкол «Симона» атты фантастикалық фильм түсірді. Сценарий бойынша басты кейіпкер ретінде режиссер Симона деген виртуалды актриса жасап, ол көпшіліктің көңілінен шығады. Арнольд Шварценеггердің Т-800 терминаторының эпизодтық рөліндегі  цифрлық бейнесі, сондай-ақ «Форсаж 7» фильміндегі актер Пол Уокердің қос бейнесі виртуалды кейіпкерлердің актерлерді алмастыру мүмкіндігі туралы пікірталас тудырды. Цифрлық кейіпкерлердің артықшылықтарының бірі әрине, оларды басқаруға болатындығы: ешқашан райдер сұрамайды, ауырмайды, демалыс күндерін қажет етпейді. Бірақ екінші жағынан, олар күрделі драматургияны орындамайды, ойын шеберлігі арқылы әлсіз сценарийлерді құтқара алмайды.

Әзірше, виртуалды актерлер тек фэнтези жанрында ғана касса жинауда, ал теледидар саласы болса қарыштап дамып келеді. Әлемдегі алғашқы виртуалды жүргізуші 2018 жылдың соңында жасанды интеллект көмегімен Қытайда жасалды. Көрермендер виртуалды журналистің сөйлеу мәнері түпнұсқадан айнымайтынын айтуда. Роботтың сыртқы келбетін ғана емес, дауысы мен мимикасы да адамға өте ұқсайтын көрінеді.

Қазақстандық әзірлеушілер технологиялық инновациялардан тыс қалған жоқ. Осы жылдың ақпан айында отандық теледидарда алғашқы виртуалды жүргізуші адамды алмастырады. Atameken Business жаңа үрдістерге ілесуде – жақында жаңалықтар бағдарламаларының бірін виртуалды диктор жүргізеді. Оны жасау үшін медиа-холдинг командасымен бірге отандық әзірлеушілер де көп дайындалды. Жоба басталардың алдында телеарнаның бас директоры Қанат Сахария кадрда виртуалды жүргізушінің пайда болуын бүгінгі күннің шынайылығы деп атап өтті.

«Жаңа технологиялық шешімдер күн сайын дерлік ескі идеяларды алмастырып жатқанына куә болудамыз. Медицинада, ақпараттық технологияларда, қаржы секторында инновациялар өмірдің ажырамас бөлігіне айналды. Енді міне, теледидардың да кезі келді. Сегментті зерделеуге әрі көрермендердің виртуалды дикторларды қабылдауына қаншалықты дайын екенін түсіну үшін осындай эксперимент жасадық. Бір жағынан, біз үшін бұл имидждік жоба. Әлемде виртуалды жүргізуші адамды алмастырған бағдарламалар саусақпен санарлықтай ғана. Екінші жағынан, бұл жоба қазіргі аудитория нені қажет ететінін түсіну мақсатында «барлау жүргізуге» мүмкіндік береді», -  деп сөзін қорытындылады медиа-холдинг басшысы.

Актер Санжар Мәдидің прототипі негізінде құрылған алғашқы қазақстандық виртуалды жүргізуші – i-Sanj деп аталатынын айта кету керек. Ақпан айында ол Atameken Business арнасында экономикалық жаңалықтар блогында хабар тарата бастайды. Ал Санжар Мәди инновациялық және интеллектуалдық эксперименттерді қолдайтындықтан виртуалды диктордың «тұлғасы» болу ұсынысына қуана келісімін берген. «Отандық телевизия заманға сай дамып келе жатқанына қуаныштымын. Бұл «рөл» мен үшін жаңа тәжірибе болды», - деді актер.

Сонымен қатар, жобада жұмыс істейтін команданың пікірінше, бірегей жаңалықтарды технологиялық кейіпкерлер ұсынуға тиіс. Бұл жобаның ерекшелігі – интеллектуалдық контент пен жаңа технологиялардың үйлесім табуында. Нейрондық желі қолданылатын өршіл жобаны отандық әзірлеушілер жүзеге асырған.

Телеарна продюсері Әлия Баймұхамедованың сөзінше, теледидардағы драматургияның маңызы кинодағыдан кем емес, ал «виртуалдар» авторлық бағдарламалардағы жүргізушілерді алмастыра алмайды. «Сол себепті i-Sanj бағдарлама жүргізбейді. Ол тек экономикалық жаңалықтарды оқиды. Дегенмен екінші жағынан алып қарағанда, шаршамайтын, демалысқа шықпайтын, әрқашан бабында отыратын қызметкердің болуы өте ыңғайлы. Бұл мәселеде біз оған қандай мән-мағына бере аламыз және теледидар технологиялары қандай бағытта дамиды деген сұрақ туындайды».

Еске сала кетейік, i-Sanj алғаш рет Bloomberg жаңалықтары бағдарламасында  19 ақпан күні Atameken Business телеарнасында эфирге шығады.

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

БАҚ туралы атышулы екі бап Парламентке табысталмақ

«Жалған ақпарат тарату», «жала жабу» тармақтары Қылмыстық кодекстен алынады.  

07 Ақпан 2020 11:54 791

БАҚ туралы атышулы екі бап Парламентке табысталмақ

Елордада өтіп жатқан қазақ тілді контент таратушылардың форумында БАҚ туралы заңдағы атышулы 130 және 174-баптар мәселесі қызу пікірталас туғызды. Әсіресе, «жалған ақпарат тарату» және «жала жабу» тармақтары дәстүрлі БАҚ-тың адымын тұсап, дәстүрлі емес ақпарат көздерін алға шығарып жіберді деген пікір жиі қайталанды.

Форумның модераторы, Қазақстан баспасөз клубының атқарушы директоры Сәкен Балбаев  Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі аясында осы мәселені көтеріп жүрген Айдос Сарымға сауал тастады.

Саясаттанушының айтуынша, атышулы баптар Қылмыстық кодекстен Әкімшілік құқық бұзу кодексіне ауыстыралтын күн алыс емес көрінеді.

«Жуықта Үкімет Парламентке заңға өзгертулер жобасын табыстайын деп отыр. Соның ішінде жаңағы атышулы екі бап бар. Оның да қызық тұстары бар екен. Баспасөзге қатысты айтсақ, бұл баптар Қылмыстық кодекстен әкімшілік жазалау кодексіне ауысады. Қазір біршама жеткен жетістігім... Рас, адамға  жоқ жерден кінә тағуы мүмкін, басқа болуы мүмкін. Яғни бұл айыппұл жағына қарай кетеді. Бірдеңе жаздың ба, ол үшін басыңмен жауап бересің. Ол үшін сені түрмеге  қамамайды, бірақ  ақшалай жаза беріледі. Әлемдік тәжірибе солай. Мүлдем алып тастауға тағы болмайтын сияқты», – деген саясаттанушы Парламент аталмыш өзгертулерді жеделдетіп қабылдайды деген үміті бар екенін жеткізді. 

«Өзгерістер болады. Негізгі жұмыс топтары бәрін жасады. Үкімет негізгі заңдардың бәрін жасап шықты. Осы жақын арада Парламентке ресми түрде түседі. Енді Президент Парламентке жеделдетіп қабылдасын деген пәрмен береді деп күтіп отырмыз», – деді Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі.

Ал журналист Қуандық Шамахай демократиясы дамыған АҚШ пен Жапония сияқты елдерде БАҚ туралы заң атымен жоқ екенін еске салып, бізге де солардан үлгі алу керек деген пікір айтты.

«Жалған ақпарат тарату, қоғамды негізсіз дүрліктіру, жала жабу әрекеттерді Конституцияның өзі-ақ реттей алады. Егер Конституциямыз дұрыс жұмыс істеген болса, оған бәріміз бірдей бағынсақ, БАҚ туралы заңның қажеті де болмай қалады, – деді ардагер журналист.

Есімжан Нақтыбайұлы

Қазақтар неге кешігіп жүреді? Қазақстандық кәсіпкерлер неге бос қалған ауылға барғысы келеді?

Орыс тілді басылым журналистері не туралы жазды. Inbusiness.kz –тің баспасөзге жасалған апталық шолуы. 

27 Желтоқсан 2019 12:38 1647

Қазақтар неге кешігіп жүреді? Қазақстандық кәсіпкерлер неге бос қалған ауылға барғысы келеді?

camonitor.kz : Қазақстан экономикасының өзекті мәселелерінің бірі басқарудың тиімсіздігі, деп жазады басылым. Мақала авторының пікірінше бұл жайында айтып та, жазып та жатыр, алайда жағдай айтарлықтай өзгеріп жатқан жоқ.

Басылымның хабарлауынша, экономист Рахымбек Әбдірахманов бұл мәселені қалай  шешу керектігін біледі. Оның пікірінше, Батыс елдердің басқару жүйесі Шығыс елдерге сай келмейді. Сол себептен батыстың іскерлік мәдениетін шығыс тәжірибесіне енгізгенімізбен, бұл  біздің саясаткерлер армандағандай нәтиже бермейді.

«Мысал ретінде  бюджеттік саланы аламыз. Білім, медицина, мәдениет саласында белгілі бір нәтижеге жету үшін батысша ойлайтын шенеуніктерге миллиард немесе триллион теңге көлеміндегі бюджет керек. Олардың айтуынша, бұл түрлі бағдарламаларға, қажетті құрал-жабдық алуға, шетелдік мамандарды шақыруға қажет. Одан кейін сыбайлас жемқорлық схемалары іске қосылады, мемлекеттік қаржыны игере алмау мәселесі туындайды. Ал шын мәнінде, мемлекет бөлген қаражатты тиімсіз пайдалану мәселесі шығады.  Бұл мәселені қалай шешуге болады? Жауаптыларды қамауға алу керек пе? Қайта-қайта қысым көрсету қажет пе?», – деп жазылған мақалада.

Мәселенің шешу жолдарын мамандар мәдениетпен байланыстырады. Әңгіме «Кайдзен» деп аталатын кәсіби іскерлік этиканы өндірістік-басқарудың дағдысына айналдыруға қатысты болып отыр. Мұндай этиканы көптеген шетелдік институттар мен корпорациялар әлдеқашан енгізіп қойған. «Кайдзен» тарихы самурайлар кезінен бастау алған. Бұл – жапон менеджментінің «киелі кітабы».

Бұл этиканы енгізуді ұсынған экономистің хабарлауынша, мұндай этиканы жекеменшік компаниялар ғана сәтті іске асырып отырған жоқ, оны мемлекеттік мекемелерде пайдаланып, жақсы жетістіктерге қол жеткізген.  Бұл әдісті сәтті жүзеге асырып отырғандардың бірі – қазақстандық   Марғұлан Сейсенбаев. 

Liter.kz: «Дүниежүзілік банк 2020 жылы Қазақстан экономикасы баяулайды деп болжап отыр» деп жазады газет. Қазақстанның  ішкі жалпы өнімінің нақты көрсеткішісі 2019 жылы 4%-ға жетсе, 2020 жылы сәл төмендеп 3,7% болды. Қазақстан көрсеткіштері Дүниежүзілік банктің экономикалық баяндамасында көрсетілген деп жазады басылым. Бұдан бұрын Қазақстанның 2019 жылдың қаңтар-қараша айларындағы ішкі жалпы өнім көрсеткіші 4,4%-ға жеткені хабарланған еді. Сол кезде оң динамика құрылыс, сауда, көлік саласында және өндіріс саласында бар деп айтылған болатын.

«Естеріңізге сала кетсек, Қазақстан билігі ІЖӨ алдағы жылдары 4%-ға өседі деп болжап отыр. Сарапшылардың айтуынша, бұл Тәуелсіздік жылдары болған құлдыраулар мен шарықтау кезеңдерінен кейінгі тұрақты көрсеткіш болып саналады. Өткен жылы экономиканың  өсуі 4,1%-ды құраған»,– деп жазады басылым.

forbes.kz: «Бос ауылдар инвесторларды немен қызықтырып отыр?» деп сұрайды басылым. Инвестициялық жобаларын ауыл шаруашылығынан бастауды көздеген компаниялар бос жатқан ауылдарға барады. Себебі осы арқылы олар әлеуметтік жүктен босайды, сонымен қатар біздің «жерді» алып қойдыңдар  дейтін халық жоқ. Басылымның хабарлауынша, мидай далада ферма салған бизнесмендер өздеріне керек мамандарды сырттан алғызады, демек ауылда бар мамандарды алуға мәжбүр болмайды. Әрине, мұндай жағдай барлық кәсіпкерлерге ұнай бермейді. Мәселен, Павел Лущак есімді бизнесменнің пікірінше, халықтың жаппай елден, ауылдан кетуі ауыл шаруашылығының дамуына кедергі келтіріп отыр.

«Менің білуімше, жыл сайын мемлекеттен 35-40 мың адам кетеді. Оның 20-30 %-ы ауыл тұрғындары. Демек бір жылда біз бірнеше ауылдан айырылып жатырмыз. Әрине, бізге келушілерде бар, бірақ Ресей мен Беларусь елдерімен салыстырғанда бізден кетушілер көп. Алайда жұмыс істейтін адам жоқ деп тағы айта алмаймыз. Жағдай осылай жалғаса берсе, ауылда жұмыс істейтін адам қалмайды», – дейді Павел Лущак.

platon.asia: «Біздің қоғам артта қалды» деп жазады басылым. Бұл мақалада автор қазақтардың кездесуге кешігіп жүретінін сөз еткен. Сарапшылардың пікірінше, қазақтар үшін кешігіп жүру әдеті көшпенді дәстүрдің бір бөлігі болып кеткен. Бұл жайында түрлі күлкілі әңгіме де көп.

Бұл әдеттен қазіргі заман қазақтары да арылмай отыр. Себебі ауылда өтетін тойдың өзіне кешігіп, малды жайғап болған соң ғана барады. Демек көшпенді қазақ мәдениетінде уақыт аморфты түсінік. Басылым қазақтардың уақытқа деген түсінігін философ Айман Қодардың сөзімен сипаттайды.

«Философтың пікірінше, қазақтар үшін уақыт құндылық болып саналмайды. Ал бақылаушылардың ойынша, қазақ қоғамында адамдар кешігу арқылы өз маңыздылығын көрсетуге тырысады. Себебі әдетте күтушілер бір саты төмен тұрады. Кейде бұл мәдени нормаға жатады, себебі белгілі бір шараны бастау үшін маңызды қонақтардың келгенін күтеді. Ал халықты  күттіріп қойған адам өз маңыздылығын біле тұра әдейі кешігеді», – деп жазылған аталмыш мақалада.

Мақала авторы Қазақстанда күні бүгінге дейін сараланған экономика әлсіз дамыған, демек елдің шұғылданатын ісі аз, өздігінен даму қарастырылмаған деп жазады. Сол себептен қазақтардың бос уақыты көп, олар ата-бабалары секілді асықпайды. Айтарлықтай жұмыс жоқ, күні-түні ғылыммен шұғылданбайды, қосымша мамандық алмайды. Сол себептен кешігуді ұят санамайды деп қорытындылаған.

«Демек, өркениетті елдерде дөрекілік болып саналатын әдет біздің қоғамда әдетке айналып кеткен. Яғни, мұндай мәдениетіміз ұқыпсыздыққа жатады. Алайда біз заман өзгергенін ұғынуымыз керек, қазіргі заман талабы уақытты бағалай білуге үйретеді. Кейбір өркениетті елдерде әрдайым уақыт мәдениеттің киелі бөлігі саналады. Мәселен, Жапонияда кездесуге 10 минут ерте келсеңіз де, сіз кешігіп келген болып саналасыз», – деп жазады мақала авторы.

zakon.kz: «Димаш Құдайберген әлемдегі ең мықты әнші ретінде мойындалды» деп хабарлайды интернет-басылым. Дауыс беру қорытындысы бойынша қазақстандық әнші 3-орынға ие болған.

Дауыс беру қорытындысы бойынша қазақстандық әнші ресейлік опера әншісі Сергей Дудинский мен француз әншісі Лара Фабианға жол беріп, өз номинациясында ІІІ орынға ие болды.

Adagio World Award жеңімпазы 100 мың еуро көлемінде сыйлық алады немесе Еуропа мен АҚШ-тағы ән жазатын компаниямен және продюсерлік орталықпен ынтымақтастық туралы келісімшартқа ие болады. Марапаттау рәсімі Парижде өтеді. Қазіргі кезде бұл рәсім жеңімпазбен талқыланып жатыр.

Гүлмира Қамзиева

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: