DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 323,36 Brent 36,55
Коронавирус шыққан үйлер қоршаулы қамалға айналады

Коронавирус шыққан үйлер қоршаулы қамалға айналады

Полиция елордада үйлерді қоршауға кіріседі. 

01 Сәуір 2020 12:46 1664

Коронавирус шыққан үйлер қоршаулы қамалға айналады

Автор:

Жанат Ардақ

Бұл шара бизнеске де қиын тигелі тұр. Мысалы, «Электронды үкімет» порталында және басқа ресурстарда коронавирус жұқтырғандармен байланыста болғандар картасы жарияланғаны мәлім. Сонда белгі соғылған ғимараттардағы бизнес нысандары «үрейлі орынға» айналыпты. Кәсіпкерлер мұндай «үрейлі таңбалар» кесірінен серіктестер тегіс теріс айнала ма деп алаңдайды.

Елордадағы «Магнум» сауда желісі жанындағы қонақүй осындай қысастыққа жолыққанға ұқсайды. Кәсіпкер Светлана Марголина COVID-19 картасында Нұр-Сұлтан қаласындағы Абай, 63 мекенжайында орналасқан «Тараз» тұрғын үй кешеніне осындай таңба соғылғанына назар аудартады.  

«Тұрғын үйде қауіпті індет жұқтырған жанмен бірге болған адам тіркеліпті. Алайда неге екені белгісіз, «контактный» деген белгі «G Empire» қонақүйінің дәл табалдырығына қойылған. Бұл қонақүйдің беделіне нұқсан келтірді. Бізге тоқтап, карантин жағдайында оқшаулануға ұмтылған қонақтар қатары күрт кеміді. ТЖ және шектеу шаралары кесірінен бизнес онсыз да қиындық көруде, ауыр қаржылық жағдайға тап болды. Мына жағдай ахуалды одан сайын ауырлатуда», – дейді Светлана Марголина.

Ұқсас жағдайға өзге нысандар да кезіккен. Осыған орай бизнесмендер Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінен пандемия картасындағы таңбаны қонақүй, компания табалдырығынан немесе төбесінен алып тастауды немесе ең құрығанда әрірек, тұрғындар тұратын кіреберістерге қарай жылжытуды сұрайды.

Кәсіпкерлердің бір бөлігі осындай сұраумен Egov порталына, Бірыңғай байланыс орталығына және басқа органдарға жүгініпті. Бірақ картада еш өзгеріс жасалмайды. Ешқандай жауап қайтарылмайды.

Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Асқар Жұмағалиев бағдарламашылар картаға өз бетінше түзету жасай алмайтынын, барлық ұсыныс өзге органдардан түсетінін айтады.

«Әңгіме болып отырған интерактивті картадағы барлық мәлімет бізге шынайы уақыт режимінде Денсаулық сақтау министрлігінің деректер базасынан түседі. Бұл керек, өйткені ол халықтың сақ болуын арттыруға, гигиена шараларын күшейтуге бағытталған. Әрі карантин тәртібінің сақталуына ықпал етеді», – дейді министр.

Ендеше бизнесмендерге ТЖ мерзімі біткенше шыдауға, тек дағдарыстан кейінгі заманда кәсібін және бедел-имиджін қайта қалпына келтіруге күш салуға тура келетінге ұқсайды.

Әсіресе, вирус ошағы ретінде карантинге жабылған ғимарат ішінде қалатын кәсіпкерлерге ауыр соқпақ.

Нұр-Сұлтан қаласының қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы басшысы Сәуле Қисықова коронавирус жұқтырған және олармен байланыста болғандар тұрып жатқан тұрғын үй подъездері жабылатынын жеткізді. Оларға кіруге де, одан шығуға да тыйым салынады. Алапат деңгейге жеткен пандемияны тоқтату үшін қалада шектеудің қосымша әрі төтенше шаралары қабылдануда.

«Індетке шалдыққандардың анықталуының жаңа оқиғалары азаяр емес. Тиісінше, Нұр-Сұлтанда коронавирустық инфекциямен ауырғандардың да, сондай-ақ олармен байланыста болғандардың да саны артып барады. Сондықтан індеттің таралуына тосқауыл құру үшін астаналықтардан толық оқшаулануды қатаң сақтауды талап етеміз! Тек осылай ғана ауруды жұқтырудың өсуін тоқтата аламыз», – дейді Сәуле Қисықова.

Елде ахуалдың күрделенуіне байланысты «Қазақстанның Бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің 2020 жылғы 22 наурыздағы №26 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» бас санитардың жаңа қаулысы қабылданды.

Бұдан бөлек, Нұр-Сұлтан бас санитарлық дәрігерінің де жаңа қаулысы күшіне енді. Құжат қала аумақтарында қосымша шектеу шараларын енгізеді.

«Денсаулық сақтау басқармасы Covid-19 науқастарымен жақын араласқан, бірақ ауырудың клиникалық белгілері жоқ тұлғалар үстінен бақылау ұйымдастыруды тапсырды. Сондай-ақ үй ішінде, жұмыс орнында дерт ошағы болған, үйінде карантинде отырған адамдар да бақылауға алынады. Олар өз үйінде карантинде отыруы үшін бөлек бөлмеде тұру мүмкіндігі, санитарлық-гигиеналық шарт сақталуы қажет. Бұл ретте үй карантині талаптарын міндетті түрде сақтайтыны туралы отбасының кәмелетке толмаған барлық мүшесі де қолхат жазып тапсыруы керек», – дейді басқарма басшысы.

Нұр-Сұлтан аудандарының әкімдеріне індет жұқтырған адамдар анықталған тұрғын үйлердің подъездерін карантинге жауып тастауды қамтамасыз ету жүктелді. Ондағы тұрғындарға сыртқа шығуға тыйым салынады. Талапты сақтамағандар айыппұлмен жазаланады.

Полиция департаментіне карантиндік подъездерді тәулік бойы үздіксіз күзету туралы тапсырма берілді. Тәртіп сақшылары карантин біткенше онда тұрып жатқан тұрғындардың далаға шығуына және ол кіреберіске бөгде тұлғалардың жасырын кіруіне қатаң тосқауыл қояды.

Тұрғын үй подъезін карантинге жабу туралы шешімді кім қабылдайтыны да анықталды. Ол шешім Желтоқсан көшесі, 46 үй мекенжайында орналасқан ғимараттан, яғни Нұр-Сұлтан қаласы бойынша Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департаментінен таралатын болады.  

Ал үйі карантинге жабылып қалғанын тұрғындар қалай біледі? Ондай ақпарат осы департаменттен түседі. Бірақ тұрғындар басқа жаққа тайып тұрмауы үшін алдын ала ескерту жасалмауы ықтимал. Сондықтан қалалықтардың күнібұрын жеткілікті көлемде азық-түлік сатып алғаны жөн.

Жанат Ардақ

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қазақстанда COVID-19 вакцинасы зауытының құрылысы басталады

Оған Үкімет резервінен шұғыл түрде қаражат бөлінетін болды. 

26 Мамыр 2020 11:59 880

Қазақстанда COVID-19 вакцинасы зауытының құрылысы басталады

Қазіргі кезде еліміз COVID-19 пандемиясына қарсы төрт вакцина-кандидатты әзірлеп жатыр. Оның ішінен ең тиімдісі таңдап алынады.

БҒМ-ге қарасты Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты SARS-CoV-2 вирусының қазақстандықтар бойынан алынған жергілікті штаммымен биологиялық қауіпсіздіктің 3-ші деңгейіндегі лабораторияда жұмыс жүргізіп жатыр. Жақында олардың жетістіктерімен Президент Қасым-Жомарт Тоқаев танысты.

Институттың бас директоры Күнсұлу Закарьяның айтуынша, вакцина жасау жұмыстары тәулік бойғы режимде іске асырылуда. Бұл істе ҒЗИ ғалымдарына Ұлттық биотехнологиялар орталығы көмекке келіп, бірлесе әрекет етуде. Жалпы алғанда, төрт кандидаттық вакцина дайын болуы тиіс, оның екеуі бағдарлы-векторлы, тағы екеуі вирустың S-ақуызы фрагменттері негізіндегі субдербес  вакцина болмақ. «Клиникаға дейінгі» және «клиникадан кейінгі», яғни зертханалық жануарларға жасалатын сынақтан бастап, ерікті сырқаттарға сынақтардың бәрі аяқталғаннан кейін вакциналардың тек ең тиімдісі әрі қауіпсізі ғана өндіріске қойылуы тиіс.

Осы дәрі-дәрмекті өндіріске қоюға қажетті биофамацевтикалық зауыттың құрылысын Үкімет қазірден қолға алып отыр. Кәсіпорын Жамбыл облысының Қордай ауданында орналасқан Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты жанынан бой көтереді деп жоспарлануда. Жаңа зауыт халықаралық GMP стандарттарына сәйкес келетін вакцина шығару үшін керек. Сонда оның өнімін шет мемлекеттер де сатып ала алатын болады. Егер жоғары тиімділігі дәлелденсе, отандық COVID-19 вакцинасын Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы миллиондаған долларға сатып ала бастауы да ғажап емес.

Осы орайда Білім және ғылым министрлігі «Қазақстан Үкіметінің резервінен қаражат бөлу туралы» Үкімет қаулысының жобасын жариялады.

«Жамбыл облысының әкімдігіне жобалық құжаттаманы әзірлеу және БҒМ Ғылым комитетінің «Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны аумағында «өндірістік практиканың талаптары мен стандарттарына» (GMP) сәйкес келетін, иммунобиологиялық препараттар шығаратын биофармацевтикалық зауыттың құрылысын бастау үшін Үкіметінің шұғыл шығындарға арналған резервінен қаражат бөлінсін», – делінген құжатта.

Зауыттың жобалық құжаттамасына және құрылысының бірінші кезеңіне Үкімет резервінен 685,8 миллион теңге бөлінгелі тұр.

Кәсіпорын құрылысының жедел әрі тоқтаусыз жүруін қадағалау Жамбыл облысының әкімі Бердібек Сапарбаевқа жүктелетін болды. Таяуда Бердібек Машбекұлы өз орынбасарын, Қордай ауданының әкімін, сонымен қатар облыстық, аудандық әкімдіктердің аппараттары мен жергілікті БАҚ өкілдерін ертіп, ол жаққа үлкен делегациямен барды, дайындықты тексеріп қайтты. Әкімқаралардың болашақ стратегиялық зауыт алаңына барыс-келісі енді тек жиілемек.

Ал жаңа қаржы министрі Ерұлан Жамаубаев бөлінген қаражатты әлдекімдер талан-таражға салмай, мақсатына пайдаланылуын қамтамасыз етуге жауапты болып белгіленді.

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов шағын түсініктеме беріп, вакцина зауытының қажеттілігін сөз етті.

«Отандық иммунобиологиялық препараттарды жеткілікті мөлшерде шығару және осындай препараттардың шетелдік импортына тәуелділікті жою аса маңызды. Осы арқылы қауіпті биологиялық факторлардың ықпалынан халықтың қорғалуын қамтамасыз етеміз, соған жағдайлар жасалады. Еліміз пандемиялық вирустарға қарсы вакциналардың тұрақты стратегиялық қорына ие болады. Қазақстанның биологиялық қауіпсіздігі артады. 685 миллион 864 мың теңге біздің Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты территориясында иммунобиологиялық препараттар, соның ішінде COVID-19 коронавирустық инфекциясына қарсы вакцина жасайтын биофармацевтикалық зауыттың құрылысын бастау үшін бөлініп отыр», – деді ведомство басшысы.

Қазақстандық вакцина шетелдік баламаларынан арзан әрі тиімдірек болуы тиіс деген талап қойылған көрінеді.

Аталған институт ғалымдары жалғыз коронавирус қана емес, өзге де адам және мал індеттерімен күреске сүбелі үлес қосып келеді. Ол жыл сайын қауіпті және аса қауіпті инфекцияларға қарсы 27 миллион доза әртүрлі вакцина жеткізеді. Мысалы, ҒЗИ нодулярлық дерматитке қарсы шетелдік баламаларынан үш есе арзан вакцина жасап шыққан. Оны ендіру арқасында бюджет 2 миллиардтай теңге үнемдеген екен.

Отандық осы ғылыми мекеме елге бұдан да зор пайда әкелуге қауқарлы. Бірақ өз өнімдерін өнеркәсіптік ауқымда шығаруға мүмкіндік беретін зауыты жоқ. Сондықтан Үкімет отандық төл иммунобиологиялық препараттар өндіретін жеке биофамацевтикалық кәсіпорын салуға бел буды.

Жоба бойынша оның қуаты жылына әртүрлі вакцинаның 60 миллион дозасын өндіруге жетуі тиіс. Зауытты тұрғызып, жабдықтау 3,5 миллиард теңгені қажет етпек. Кәсіпорынды іске қосып, ісін жолға қою үшін барлығы бар көрінеді: жоғары білікті кадрлар даярланған, Қазақстан микроағзалардың бірегей жиынтығын жинап үлгерді, заңмен қорғалған зияткерлік меншік пен өнертабыстарға ие. Енді тек COVID-19 індетіне адамға қауіпсіз сипатта қарсы тұра алатын пәрменді, отандық вакцинаның таңдап алынуын күту қалады.

Жанат Ардақ

Конспирология: COVID үшін кім кінәлі?

Англия тұрғындарының айтарлықтай бөлігі коронавирусты мұсылмандар, еврейлер, қытайлар әдейі таратты деген қаскүнемдік теорияларына сенетін болып шықты. 

25 Мамыр 2020 15:16 818

Конспирология: COVID үшін кім кінәлі?

Қазір планета үлкен дағдарыстың бел ортасында. Денсаулық сақтау саласы да,  экономика да, психология да дағдарыста. Респираторлық ауруға шалдықтыратын коронавирус пандемиясын тоқтату жолындағы күрес жер шарында миллиондаған адамның өміріне төңкеріс әкелді. Оның салдары әркім үшін әртүрлі. Ал, бұның бәрінің нақты себебі не, ертеңіміз қалай болады? Осынау сауалдарға жауап іздеген адамдардың арасында түрі конспирологиялық теорияларға сенетіндер көбейіп келеді.  

Жақында Оксфорд университетінің психологтары Англияда ауқымды социологиялық зерттеу жүргізді. Оның нәтижесіне сүйенсек, мұндағы тұрғындардың жартысына жуығы COVID-19 жайындағы қаскүнемдік теорияларына сенетіндерін айтып, 20 пайызға таяуы қауіпті вирустың тарауына еврейлер мен мұсылмандар кінәлі деп жауап берген. 

Сауалнамаға 2500-ден астам адам қатысып, солардың 50 пайыздайы «коронавирус - Қытайдың Батысты жою үшін ойлап тапқан биологиялық қаруы» деген идеяны белгілі бір дәрежеде қолдайтындарын айтқан. Респонденттердің бестен бір бөлігі болса, COVID-19-ды еврейлер экономиканы күйретіп, қаржылық пайда көру үшін ойлап тапты деген пікірде.

Сауалнамаға тартылғандардың 20 пайыздайы «Мұсылмандар бұл вирусты Батыстың құндылықтарына шабуыл ретінде таратып отыр» деген оймен ішінара келісетін болып шықты.

Зерттеуде көрсетілген өзге бір дерекке қарағанда, Англияда ересек тұрғындардың шамамен 59 пайызы жергілікті үкімет вирус туралы халықты шатастыратын ақпарат таратты деп есептейді. Тағы 62 пайызы «ковидті» адамдар өз қолымен жасады дегенге сенеді екен.

Ғалымдардың айтуынша, COVID-19 туралы қаскүнемдік теориясына иланатындардың көпшілігі - карантин мен әлеуметтік алшақтық ежелерін сақтауға құлықсыз жандар және де олар осындай жауапсыздығымен «аурудың тарауына ықпал етіп» отыр.

«Қаскүнемдік теориясына илану сенімсіздіктің өзге формаларымен де байланысты. Бұндай ілімдерге әуестік карантин принциптерін орындауға құлықсыздықпен, келешекте диагностикалық тест пен вакцинациядан өтпеу ниетімен де астасып жатыр. Сонымен қатар, қаскүнемдік теориясы параноямен, вакцинацияны қастандық деп көрсететін жалпы сеніммен, климаттың өзгеруін де астыртын саясат деп қабылдайтын менталитетпен, мекемелер мен мамандықтарға сенбеумен де байланысты», - дейді британдық университет ғалымдары.

Сенгіш канадалықтар, Гейтс және «Совет азаматтары»

Мамырдың 5-8-і күндері Оттавадағы Карлтон журналистика мектебі де сауалнамаға 2 мыңдай адам тартып, жергілікті тұрғындардың коронавирусқа қатысты конспирологиялық теориялар туралы ойларын анықтауға тырысты. Сұрақ-жауапқа қатысқан канадалықтардың 50 пайызға жуығы мұндай теорияларға сенетіндерін айтқан. Және де олардың 26 пайызы COVID-19 инфекциясы қытайлық зертханада биологиялық қару ретінде жасалды десе, 11 пайызы жұмбақ ауруды сондай қауіпті емес деп атап, оның 5G желісінің денсаулыққа зиянын жасыру үшін таратылғанына күмән келтірмеген.

Yahoo News және YouGov  жүргізген зерттеу нәтижесіне жүгінсек, Құрама Штаттарда республикалық партия жақтастарының 40 пайызы Билл Гейтс COVID-19-ға қарсы вакцинаны болашақта жер шарында миллиардтаған адамға микрочип салып, олардың қозғалысын бақылау үшін қолданбақ деген пікірде.

Солтүстік Осетияда «Совет азаматтары» деген қозғалыс 1991 жылы Кеңес одағының халқы «СССР» мемлекетін сақтап қалуға дауыс берді және сол ел әлі бар деп есептейді. Және де бұл ұйым Ресей Федерациясын АҚШ-тың Делавар штатында тіркелген жекеменшік оффшорлық компания деп атап, оның КСРО территориясын басып алғанын алға тартып отыр.

«Совет азаматтарының» қаскүнемдік теориясына қарағанда, коронавирус – фейк, оны Билл Гейт, Джордж Сорос тәрізді алып тұлғалар әлемді бақылауға алу үшін АҚШ-тың биологиялық қаруы ретінде жасап, дүниеге таратып отыр.

Теориия қай уақытта қаскүнемдік теориясына айналады?

Шын мәнінде бұл сауалға жауап беру қиын. Өйткені, қаскүнемдік теориясына қатысты ғалымдар арасында консенсус жоқ. Бірақ, Германияның Йоханнес Гутенберг университетінің әлеуметтік және құқық психологы Роланд Имхофф үшін «қаскүнемдік теориясы – қоғамның есебінен пайдаға кенелгісі келетін бірнеше тұлғаның құпия жоспарымен байланысты оқиға туралы болжам».

Имхоффтың ойынша, кейде қаскүнемдік теориясын қандайда бір оқиғаны ақтап алу үшін қолданатындар бар. Мәселен, 20-ғасырдың басында Ресей патшалығының құпия қызметі еврейлердің әлемдік үстемдікке ұмтылысын баяндайтын «Сионист данышпандарының протоколы» деген мәтін жазса керек. Кейні бұл антисемиттік  құжатты Адольф Гитлер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Холокосты ақтап алу үшін пайдаланған.

Арыс Әділбекұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: