/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 426,85 Brent 36,55
Қытайлық коронавирус: әлем бойынша 17 наурыздағы соңғы жаңалықтар

Қытайлық коронавирус: әлем бойынша 17 наурыздағы соңғы жаңалықтар

Бүгін АҚШ-тың Kaiser Permanente Washington Research институтында  коронавирусқа қарсы вакцина сынақтан өткізіле бастады. Енді бір ай бойы ғалымдар 45 еріктіге препаратты екі мәрте егіп, олардың денсаулығын бақылайды. Бірақ вакцинаның нақты қашан дайын болатыны белгісіз. 

10:54 17 Наурыз 2020 4589

Қытайлық коронавирус: әлем бойынша 17 наурыздағы соңғы жаңалықтар

Автор:

Табиғат Нұрболат

Қаза тапқандар мен жұқтырғандар

Қытайдың мемлекеттік CGTN телеарнасының соңғы мәліметіне сүйенсек, осы күнге дейін вирусты 81116 қытайлық жұқтырыпты. Оның 3231-і қаза тапқан (төртеуі Гонконгта, біреуі Тайваньда). 68799 кісі жазылған.

Басқа елдерде жұқтырғандардың саны 86400-ге жеткен. Оның 3388-і ажал құшқан. Вирус әлемнің 140-тан астам еліне таралып кеткен.

Қазақстандағы жағдай

Елімізде 33 адамның коронавирус жұқтырғаны ресми түрде тіркелді. Науқастардың 15-і Алматыда, қалғаны Нұр-Сұлтанда. Қазір стационарлық карантинде 1641 кісі, ал үй карантинінде 981 адам бар. 16 наурыздан бастап елімізде төтенше жағдай режимі жарияланды. Ол бір айға созылмақ.  

Басқа елдердегі жағдай

АҚШ-тың ауруды бақылау және алдын алу орталығының дерегі бойынша, коронавирус жұқтырғандардың саны 3800-ден асты. 80 кісі көз жұмған. Пандемия кесірінен америкалық Dow Jones индексі 3000 базистік құлдырап, 1987 жылдың қазанынан бергі ең төмен көрсеткішке ие болды.

Ресейде вирус жұқтырған ресейліктердің саны 93-ке жеткен.4 науқас құлантаза жазылған. Роспотребнадзор алдағы уақытта барлық өңірлерге инфекцияны анықтайтын тест жүйесін орналастырады.

Оңтүстік Кореяда ауруға шалдыққандардың саны 8320-ға жеткен, оның 1401-і жазылған. 81 кісі қаза тапқан. Бұл елдің ғалымдары бірнеше мәрте қолдануға болатын медициналық маска жасап шығарды. Масканы 20 рет жууға болады.

Италияда науқастардың саны 24980 болса, оның 2158-і қаза тапқан. Шамамен 2000 кісі жазылған. Бұл елде тұрғындарға басқа елдімекен тұрмақ, көшеге шығуға тыйым салынып, карантин жарияланған: мектептер, жоғарғы оқу орындары, кинотеатр, музей, мейрамханалар және тағы да басқа адам көп жиналатын қоғамдық орындар уақытша жабылды.

Германияда аурулардың саны 6012-ге жетіп, оның 13-і ажал құшты.

Бүгін Колумбия 30 мамырға дейін өз шекарасын жауып тастады. Яғни елге шетелдіктердің кіруі мен колумбиялықтардың шекарадан өтуіне тыйым салынды. Президент Иван Дуке осындай шешім қабылдады. Тек тауар тасымалы ғана жүзеге асырылатын болды.

Канадада вирусты жұқтырғандардың саны 400-ден асты. 1 адам көз жұмған. Жергілікті биліктің дерегінше, інде, әсіресе, Онтарио, Квебек, Альберт провинцияларына кең етек жайыпты.

Мексикадағы науқастардың саны 82-ге жетті. Олардың 90 пайызында ауру жеңіл түрде өтуде. Кеше ел билігі 20 наурыздан бастап 20 сәуірге дейін мектептер мен басқа да оқу орындарында сабақ болмайтынын мәлім еткен еді.

Еске сала кетсек, New York Post басылымы АИВ-ке (ВИЧ) қарсы дәрімен жаңа коронавирусты емдеуге болады деп жариялаған болатын. Оның дерегі бойынша, Нью-Джерси тұрғыны осындай дәрі қолданғаннан кейін жазылыпты. Қытай, Таиланд және Жапония елдерінің дәрігерлері науқастарды АИВ-ке қарсы қолданылып жүрген лопинавир және ритонавир деп аталатын препараттармен емдеп шығарған.

Бірақ бұл дәрі-дәрмектер коронавирусты емдеуге арналған препарат деп ресми түрде мақұлданбады. Вакцина да әзірге жасалған жоқ. 

Қытайлық мамандар малярияға қарсы препарат – хлорохин мен АИВ-ке қарсы Kaletra деп аталатын дәрімен де емдеген. Бұл препараттар протеаз ингибиторлары санатына жататын – дәрілер. Олар вирустың көбеюін тежейді екен. Бұған дейінгі зерттеу нәтижелері көрсеткендей, Kaletra атипиялық пневмонияның қабынуын тоқтатып, коронавирустың көбеюін тежейді.  Испанияның El Pais басылымының мәліметіне сүйенсек, елде бірінші болып коронавирус жұқтырған 62 жастағы Мигель Анхель Бенитес Kaletra-ны қолданғаннан кейін жазылған екен.

Таиланд пен Жапонияның дәрігерлері де COVID-19 вирусымен күресте осы препаратты қолданғанын жариялаған болатын. Таиланд елінің медициналық қызметкерлері Kaletra-мен қатар тұмауға қарсы осельтамивирді науқастарға беріп, екі күннен кейін ауруға шалдыққандар құлантаза жазылған екен.

Ескере кететін жайт, қазір Қытайда лопинавир мен ритонавирдің коронавирусты емдеудегі тиімділігі мен қауіпсіздігі анықталып жатыр. Ал АҚШ-тың кейбір фармацевтикалық компаниялары бұларды ем ретінде қолдануды бастап кеткен.

Табиғат Нұрболат

«Коронавиурспен ауырғандарды МӘМС есебінен шипажайға жіберу керек»

Туризм индустриясы комитеті Үкіметке ұсыныс енгізбекші.  

04 Тамыз 2020 18:45 581

«Коронавиурспен ауырғандарды МӘМС есебінен шипажайға жіберу керек»

«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының ұйымдастыруымен пандемия құрсауындағы туризмді дамыту проблемалары талқыланды. Бейнеконференция түрінде өткен жиынға  туризмнен нәпақасын айырып жүрген кәсіпкерлер мен саланы дамытуға жауапты мемлекеттік орган өкілдері қатысып, пікір алмасты.

Туризм индустриясы комитетінің басшысы Дастан Рыспеков Мәдениет және спорт министрлігі Үкіметке туризмді дағдарыстан шығаруға бағытталған ұсыныстар пакетін дайындап жатқанын айтты. Ол құжатта салаға салынатын салықтарды жыл соңына дейін шегере тұру, табысын жоғалтқан туризм саласының өкілдеріне 42500 теңге беру, коммуналдық шығындарды субсидиялау туралы тетіктер бар көрінеді.

«Елдегі ішкі туристердің саны 5,3 млн адам болды деген бар. Осының қаншасы отандық туристік операторлардың қызметіне жүгінгенін анықтау керек. Жеңілдіктер мен қолдаулар да осы көрсеткішке қарай қолға алынуы мүмкін. Коронавируспен ауырғандарды МӘМС есебінен сауықтыру лагерлерінде оңалту туралы ұсыныс айттыңыздар. Ертең өзара ақылдасып осы тетіктердің бәрін топтастырайық. Кейін Үкіметке толыққанды құжат ретінде жолдауға болады», – деді Дастан Рыспеков.

Балалар мен жасөспірімдер туризмі  қауымдастығының төрағасы Қайрат Сұлтанов карантиндік талаптардың әр өңірде әркелкі болуы кәсіпкерлерді жүйесіздікке душар етіп жатқанын мәселе етіп көтерді.

«Карантин талабы бүкіл республикаға ортақ болғаны дұрыс деп ойлаймын. Мысалы, Павлодар облысының Баянауылы туристер үшін жабық жатыр. Ал Алматы облысында суға шомылуға рұқсат берілгенімен, күнге қыздырынуға тыйым салынған. Ал Ақмола облысында керісінше. Осындай әркелкілік жүйесіздікке әкеліп, елдің тәртіпті сақтамауына себепші болуда», – деді кәсіпкер.

Ал ішкі және сыртқы туризм қауымдастығының төрайымы Альбина Веймер Көбейтұз сияқты иесіз мекендерге туристік компанияларды жібермесе, жабайы туризм тыйылмайды деген ой айтты.

«Көбейтұзға туристік операторлар бара алмайды, заңда рұқсат жоқ. Соның салдарынан қазір көлеңкелі туризм қанат жайып алған. Ішкі туризмде 3 жыл тәжірибесі бар туристік компанияларға Көбейтұз сияқты орындармен жұмыс істеуге мүмкіндік беру керек. Өйткені жабайы экскурсияларға тыйым салынғанымен, ел құлақ асып жатқан жоқ. Халықтың демалу мәдениетін де осы арқылы көтеруге болады», –  деді ол.

Туристік компания өкілдері табысынан айырылған жанның бәрін жарылқап жатқан 42 500 теңгелік төлемнің турзим саласындағыларға берілмейтініне наразы.

«Турзимнен нәпақасын айырып жүрген адамдар наурыздан бастап табыстан қағылғаны белгілі. Бұл жолғы локдаунда біздің саланың өкілдеріне осы өтемақыны төлеуден бас тарту фактілері жиілеп кетті. Мемлекеттік орган локдаун кезінде туризмге жаппай тыйым салынбағанын алға тартып, өтемақы төлеуден бас тартып отыр», – деді «Қазақстан туристік қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігінің директоры Рашида Шәйкенова.

 Пандемия кезінде ішкі туризм дамып, отандық операторлардың айы оңынан туады деген болжам желге ұшып, үміт ақталмады. Туристік компания өкілдерінің қарша бораған шағымын бірауыз сөзбен осылай түйіндеуге болады. Ішкі туризмнің дамығаны былай тұрсын, жылдағы бабаларды сауықтыру лагерлері де биыл тыйымнан көз ашпаған. Тауарлар мен қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау комитетіне қарасты санитарлық-гигиеналық қадағалау басқармасының басшысы Марал Рахымжанова локдаун біткенше балаларды сауықтыру орындарының жұмысы жанданбайтынын қадап айтты.

Туристер мен кәсіпкерлердің ығына жығылып, шешімді қайта-қайта өзгерту індеттің таралуына жол ашуы мүмкін. Марал Рахымжанова бұл уәжіне Шығыс Қазақстанның қазіргі жағдайын мысал етті.

«ШҚО-да кейінгі 1,5-2 айда  індет жұқтырғандар саны тұрақты өсіп келеді. Өзге өңірлерде бәсеңдеу басталса, мұнда өршу бар. Сондықтан Үржар ауданының бас санитарлық дәрігері сенбі-жексенбіде аудан аумағына сырттан кіруге шектеу қойды. Бұл санитарлық шара. Аудан ішіне індет кіргізбеу үшін жауапты тұлға олай істеуге құқылы», – деді маман.

Жиын барысында ішіндегі жабайы туризм мен көлеңкелі  кәсіпкерліктің жолын кесу үшін экускурсиялық сапарларға, Ұлттық парктердің туристік маршруттарына рұқсат берілу керек деген ұсыныс қайта-қайта көтерілді. Ол үшін қала сыртына турист тасымалдайтын автобустарды жеке рәсімдеп, Ұлттық парктердің жұмысын жандандыру туралы Мемлекеттік комиссияға ұсыныс енгізілетін болды. Бұл ұсынысты Мәдениет және спорт министрлігі де қолдап отыр.

«Біз де Ұлттық парктерді ашу керек деп санаймыз. Ұлттық саябақтарға экускурсия ұйымдастырудың тәртібін дайындап жатырмыз. Саяхат  туристік оператор өкілінің бақылауымен ұйымдастырылуы керек. Туристердің бәрінде  медициналық маска мен санитайзерлік құралдар болуы міндетті. Қоғамдық көлікке қойылатын талап осы маршруттарға да қолданылуы керек деп ойлаймыз. Қалааралық сапарларға тыйым салынған. Осының салдарынан Ұлттық парктерге шығу мүмкін емес.  Яғни мәселе саяси шешімге тіреліп тұр», – деді Туризм индустриясы комитетінің басшысы Дастан Рыспеков.

Есжан Ботақара

Әлем: маскашылдар мен оппоненттер үні

Коронавирус пандемиясы кезінде бетті тұмшалаған дұрыс па, бұрыс па? Дүниежүзілік дебаттан таңдалған пікірлер. 

27 Шілде 2020 10:32 1232

Әлем: маскашылдар мен оппоненттер үні

«Бір анығы – қазір жер шарында бет маскасы киім тарихындаңғы ең тез және аса кең таралған дүние болып тұр» – Валерий Стил, Нью-Йорктің Сән технологиясы инситуты мұражайының бас кураторы.

********

«Менің әжем де коронавирустан қайтыс болды. Және де туған-туыстарымның кейбірі бұл ауруды жұқтырып, бірақ аман қалды. Сондықтан, мен үнемі маска тағып, індетке шалдықпауға тырысып жүрмін. Өзгелерді де алаңдатқым келмейді» – Рейхане Раджаеи, Тегеран тұрғыны, тату суретшісі.

********

«Алғашқы кезде коронавирустан қорқу деген болды, адамдар үрейленіп, бір-бірінен алшақ жүруге тырысты. Бүгінде жұрт бұл ауруды жеңіл қабылдайтын болды. Ешкім маска таққысы келмейді, бір күні бәрібір өлеміз дейді, өлсек Алланың алдына барамыз, бірақ, содан кейін дәл қазіргідей өмір сүрмес едік дейді» – Уасим Аббас, пәкістандық ауылдың маскадан тағудан шаршаған тұрғыны,

********

«Жас жігіттер мен қыздар вирустан аса зардап шеге қоймас. Бірақ, олар ата-аналары мен қарттарды да ойлауы керек. Әке мен шеше, ата мен әже де жастар өмірінің бір бөлігі ғой» – Рауад Сархан, Бейруттің маска тағушы тұрғыны, Ливан.

********

«Негізі, пандемия кезінде жағдай осылай болып тұрғанда, біреуге маска тағып жүр деп айтуға міндетті емеспіз сияқты. Әркім өзі білетін шығар. Дегенмен, масканың өте маңызды екеніне де сенгеніміз дұрыс» – Фунмилайо Нвосу, лагостық сатушы, Нигерия.

********

«Адамдар маған жақсы қараса, мен оларға да жақсы қарауға тиіспін. Демек, біреу маска тақса, мен де тағуға міндеттімін» – Владимир Игнатьев, Мәскеу тұрғыны.

********

«Мен маска тағайын деп жүрген жоқпын. Оны ешкім тақпайды... Ешқандай коронавирус жоқ деп ойлаймын. Басшылар халықты алдап отыр» – Мохаммед әл-Бурджи, мемлекеттік қызметкер, Ливан тұрғыны.

********

«Мен үшін маска тағу – өзіңді-өзің оттегінен айыру.  ... Шын мәнінде бетімізді тұмшалап, өзімізді-өзіміз өлтіріп жатырмыз» – Кемаконава Матхоле, масканың оппоненті, Йоханнесбург, Оңтүстік Африка.

********

«Әдетте адамдардың масканы дұрыс тақпайтынын жиі көремін. Бұл дұрыс емес. Маска иекте емес, мұрын мен ауызды жауып тұруы керек. Оны иек үшін жасамайды ғой. Айналамдағылар бір-біріне мұқият қараса екен. Дегенмен, бұл бағытта прогресс бар тәрізді, сол қуантады» – Эйтан Азрия, инженер, Париж, Франция.

********

«Қоғам үшін біз өзімізді белгілі бір деңгейде құрбандыққа шала білуге тиіспіз. Әрине, қалағанымызды істеуге құқық беретін жеке бас бостандығы деген бар. Бірақ, қоғамның ортасында өмір сүріп жатқандықтан, тек өз басымызды ғана ойламай, өзгелер үшін де қам жегеніміз жөн» – Марсела де ла Серда, бразилиялық студент.

********

«Бұл вирустық байбаламның соңы бар ма өзі?» – Австралия тұрғыны, масканың қарсыласы, комментатор Эндрю Болт.

********

«Егер олар өлгісі келсе, өле берсін» – Микеланджело Привитера, Италиялық зейнеткер, маска тағуға жақтас.

********

«Әлемнің бағыты сөзсіз өзгерді. Жер шары тұрғындарының 95 пайыздан астамы маска тағуды талап ететін немесе соған кеңес беретін елдерде тұрып жатыр... Адамзаттың ғаламдық мінез-құлқында дәл мұндай өзгеріс бұрын болмаған шығар». – Джереми Ховард,  #Masks4All тобының негізін қалаушы, маска тағуға жақтас.

Арыс Әділбекұлы