/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 182,08 KASE 2 209,51
FTSE 100 5 415,50 РТС 1 049,88
DOW J 21 056,82 Бидай 551,40
«Мен ақшаларыңды қайтармаймын!»

«Мен ақшаларыңды қайтармаймын!»

«Гарант 24 Ломбард» ЖШС құрылтайшысы салымшыларға осылай деп хабарлама жолдаған. 

27 Ақпан 2020 10:41 3141

«Мен ақшаларыңды қайтармаймын!»

Автор:

Абылай Бейбарыс

Былтыр еліміздің 13 аймағында «Гарант 24 Ломбард», «Estate Ломбард» және «Выгодный займ» атты жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің бөлімшелері ашылды. Ізінше танымал вайнерлер, эстрада әншілері және әртістер әлеуметтік желілер арқылы серіктестікті жер-көкке сиғызбай мақтады. Сол-ақ екен халық аты аталған компанияларға лек-легімен ағылды.Осыны күткен ЖШС өкілдері қарапайым адамдардан бөліп төлеу құқығымен қымбат бағаға автокөліктер мен жылжымайтын мүліктерді сатып ала бастады. Келісімшарт бойынша 3-5 ай көлемінде клиенттерге ақшаның бір бөлігі берілуге тиіс болған. Осы аралықта ЖШС өкілдері бірінші тұлғалардың мүлкін үшінші тұлғаларға арзан бағамен сатып, алаяқтық жасаған. Бұдан бөлек серіктестік өкілдері 40% мөлшерлемемен қайтару туралы жалған уәдемен азаматтардан қолма-қол ақша алған.

Бұл туралы қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі: «Салымшыларды 480% мөлшерінде жылдық сыйақы береміз деп алдаған. Ақша «Гарант 24 Ломбард» ЖШС-ның кассасы арқылы қолма-қол қабылданған. Салдарынан 2800 адам қаражатынан айырылған», – деп ресми мәлімдеме жасады.

Алаяқ басшылар күдік туғызбас үшін WhatsApp желісінен чат ашып, салымшылармен тікелей байланыста болған. Ал пайдаға кенелуді ойлаған адамдар оларға қолындағы барын берген.  

15 ақпан күні «жарылқаушылар» қыруар қаржыны жиып алып, үшті-күйлі жоқ болып кетті. Өз кезегінде вайнерлер мен әншілер, әртістер осыған дейін айтқандарынан айнып, жаздық, жаңылдық, «өзімізде алдандық» деп шықты. Екі ортада халық зар илеп қалды.

19 ақпанда «Гарант 24 Ломбард» ЖШС құрылтайшысы Мырзабеков Аслан Пазылжанұлы WhatsApp желісіне шығып, салымшыларға: «Мен ақшаларыңды қайтармаймын! Сенім білдіргендеріңе рахмет! Жеңіл ақшаны жақсы көретіндер, сау болыңдар!» – деп хабарлама жолдаған. Қазір құқық қорғау органдары жазба авторын іздестіріп жатыр.

Іс насырға шапқанда...

Ішкі істер министрлігі мен Бас прокуратура әрекет ете бастады. Нәтижесінде қаржы пирамидасын құрған «Гарант 24 Ломбард», «Estate Ломбард» және «Выгодный займ» компанияларына қатысты 22 қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы Ішкі істер министрлігі тергеу басқармасының басшысы Санжар Әділов: «Алаяқтықпен  айналысқан «Гарант 24 Ломбард», «Estate Ломбард» және «Выгодный займ» сынды жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерге қатысты 22 қылмыстық іс тергеліп жатыр. Қаржы пирамидасын құрған алаяқтар ел азаматтарына 5 млрд 411 млн теңге материалдық шығын келтірілген. Аты аталған ұйымдардың 3 құрылтайшысына және алаяқтыққа қатысы болған 6 адамға мемлекетаралық іздеу жарияланып, 13 адам қамауға алынды», – деді.

Бас прокуратураның хабарлауынша, аты аталған ұйымдар 6 мың адаммен 42 мың келісімшарт жасаған. Яғни осынша адамды сан соқтырған.

«Кіріс көзі дәлелденбеген, қомақты қаражатқа қол жеткізу туралы уәде беретін күмәнді ұйымдарға қаражат салмауға шақырамыз», – деп Бас прокуратура ел азаматтарына үндеу жолдады.

Министрдің мәлімдемесі

Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова ақша табу үшін жарнама жасап, өздері ақ-қарасын айырмаған іске халықты бағыттайтын танымал тұлғаларды ақылға шақырды. Ол ел алдында жүрген адамдар халықты адастырмауға тиіс екеніне тоқталып, жауапкершіліктен жалтармау үшін сөз бен іске сақ болу қажет екенін айтты.

«Қоғам танымал тұлғаларға сүйіспеншілікпен қарайды және сенеді. Сондықтан осындай нәрселерге ерекше назар аударып, абай болу керек», – деді Ақтоты Райымқұлова.

«Instagram акаунттарды бұғаттау керек»

«Қазақстан ұлттық тұтынушылар лигасы» республикалық қоғамдық бірлестігінің басқарма төрағасы Светлана Романовская миллиондаған оқырмандары бар Instagram акаунттардың иелері ақша төлесе, кез келген дүниені жарнамалайтынын тілге тиек етті.

«Синтетикалық есірткіні, қаржы пирамидасын жарнамалағандарды көрдік. Оларды ешкім тезге салған жоқ. Неге? Жарнама беруші мен оны жарнамалаушы жарнаманың мазмұнына және салдарына жауап беруге тиіс. Жарнама арқылы қоғамға қандай да бір қауіп төндіретін Instagram акаунттарды бұғаттау керек. Мәселені парламент деңгейінде шешу қажет. Ал қарапайым халыққа қаржылық сауаттылығын арттырған жөн. Ешқашан, ешбір жерде оңай әрі жеңіл табыс болмайды», – деді ол.

Вайнерлер мен эстрада әншілеріне және әртістерге...

«Гарант 24 Ломбард» ЖШС-ны мақтап, «Ақсақты тыңдай, өтірікті шындай» соғып, халықты адастырғаны үшін 400-530 мың теңге көлемінде айыппұл салынуы мүмкін. Бұл туралы Бас прокуратура: «Сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында жарнама жасауды жүзеге асырған және таратқан тұлғалардың жауапкершілігі қарастырылып, олардың әрекеттеріне құқықтық баға беріледі», – деді.

Бірде-бір ломбард тіркелмеген

Биылғы жылғы 1 қаңтардан бастап «Микроқаржылық қызмет туралы» заңға  сәйкес, ломбардтардың жеке тұлғаларға микрокредит беруі микроқаржылық қызмет деп қарастырылатын болды. Осыған орай ломбардтарға 1 шілдеге дейін қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің есептік тіркеуінен өту міндеті қойылды. Алайда күні бүгінге дейін бірде-бір ломбард тіркелмеген.

Бұл – еліміздегі ломбардтар микроқаржы ұйымдарының тізілімінде жоқ деген сөз.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің хабарлауынша, ломбардтардың қызметі «Азаматтық кодекспен» реттеледі. Ломбардтар лицензиясы болған жағдайда ғана халыққа микроқарыз бере алады.

«Құжаты жоқ ломбардтармен қандай да бір келісім жасаған азаматтар ықтимал тәуелге бел буады және оның салдарына өздері жауапты болады. Сондықтан тіркеуден өтпеген  ломбардтардың қызметіне жүгінбеуді ұсынамыз», – деп мәлімдеді қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің баспасөз қызметі.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Қаржы қақпаны

Ақмола облысында күмәнді фирмалар көбейіп кетті.

20 Ақпан 2018 14:09 2177

Қаржы қақпаны

Бес теңге салып, он теңге етіп қайтарып аласың деп адамдарды жалған уәдемен алдап, тақырға отырғызып кететін алаяқтық қаржы пирамидалары Ақмола облысының аумағында талай рет көрініс берген. Тіпті осыдан бірнеше жыл бұрын халықты дүрліктіріп, мыңдаған адамды тартқан қаржы пирамидасы басшылары сотталған да болатын. Десе де оңай жолмен олжа тапқысы келетіндер қатары азаймай отыр.

«Бұл ән бұрынғы әннен өзгерек» дегендей, бүгінде көрініс беріп отырған қаржы пирамидаларының бұрынғылардан ерекшелігі, негізінен интернет арқылы шақырып, ұйымдастырушылар тасада көрінбей қалауды.

«Қаржы пирамидасы – бұл жеке адамдардың қаражаттарын қандай да бір инвестициялық жобаларға тарту, бірақ, шын мәнісінде ешқандай инвестициялық қызмет жүзеге асырылмайды және жобаның алдыңғы қатысушыларына ақы төлей отырып, тек жаңа қатысушылардың қаржысын тарту есебінен ғана жүргізіледі, – деп түсіндірді бізге облыстық мемлекеттік кірістер департаментінің алдын алу және бақылау жұмыстары жөніндегі басқармасының басшысы Қоныс Жұмағұлов.

Ерте ме, кеш пе қаржы пирамидалары міндетті түрде банкротқа ұшырайды. Бұл жаңа клиенттердің ақшасы бұрынғыларға пайыз төлеуге жетпеген уақытта болады. Мұндай компаниялардың жұмысы күтпеген жерден тоқтайды, ал салымшы ақшасын қайтара алмай, сан соғып қалады.

Қаржы пирамидасы сіз ақшаңызды әкелген күннің ертесінде-ақ  банкротқа ұшырауы мүмкін. Кейде жылдап қызмет етеді, бұл уақытта сіздің пайда табуыңыз мүмкін, бірақ  бұл тек сіздің соңыңыздан келген адамдардың есебінен ғана болады, айналып келгенде мұның да түбі жақсылыққа апармайды.

Компанияның қаржы пирамидасына қатысы бар, жоғын қалай анықтауға болады деген сұраққа Қоныс Жұмағұлов: «Сату көлемімен байланыссыз төлемдер,  үлкен пайыздар мен тез баюға уәде беретін жарнамалар, белсенді сатушылар, уәдені үйіп-төгетін тұсаукесерлер, әдемі сайттар, жарнамалық таратылымдар  бұлардың барлығы қатысушыларға қанша табыс табатындары жайында айтып, қызықтыруға қызмет етеді. Адамдардың басым көпшілігіне бұрын естіп көрмеген форекс, стокс, фьючерс, трейдинг сынды таныс емес арнайы мамандандырылған терминдер айтылады. Кез келген қаржы пирамидасына қатысу үшін ақы төлеу талап етіледі. Сұралатын сома көп адамдар үшін қолжетімді болады. Ұйымдастырушылар, құрылтайшылар туралы мәліметтер айтылмайды. Егер басшылық туралы мәліметтер құпия болса, ал компанияның өзі қандай да бір аралда немесе офшорлық  аумақта тіркелген болса, онда бірден секемдену керек», – деді.

Соңғы кезде Ақмола облысының аумағында инвестициялық пакеттер жарнамалаумен  және сатумен айналысатын күмәнді фирмалар көбейді. Бұл пакеттерді сатып алған адам ай сайын белгілі сомада өсім алып отырады-мыс. Шынын айтқанда, жалған уәдеге сеніп, инвестициялық пакеттерді сатып алып жатқандар да бар. Іс жүзінде бұл алаяқтықпен айналысатын қаржылық пирамиданың нақ өзі. Уәдені үйіп-төгіп халықтың ақшасын алдап алып жатқан алаяқ компаниялардың қатарында мыналар бар: White – 90 еуроға сатып аласыз,  айына 17,30%  табыс түсіреді. Yellow – құны 270 еуро, айына 18,20% кіріс кіргізеді. Green – 810 еуро, айлық табысы 19,90%.  Blue – 2430 еуро,  айлық өсім 21,60%.  Red – 7290 еуро, табысты айына 22,50%-ға еселейді. Black – 21870 еуро, айлық табысы үстінен 26%.

Көріп отырғандарыңыздай, пакет бағасы көтерілген сайын, өсім табысы да жоғарылай береді. Бір қараған адамға қазіргідей инфляция жағадан алған заманда бұл ақшаны сақтап, көбейтудің тамаша амалы сияқты көрінеді.  Осындай пакетті сатып алып, ақшаға қарық болып жүрген адамдардың сөздері, көз  қарықтырар жарнамалар, үйіп-төгіп берілген уәделер  бұрын мұндай алаяқ компаниялармен істес болмаған жанға керемет әсерін тигізіп, жиған-тергенін ойланбай салуға иттермелейді. Ал ақшаңызды бір салған соң оны қайта шығару мүмкін болмайды.

Қаржы пирамидаларын құрып, ұйымдастырғаны үшін ҚР қылмыстық кодексінің 217 бабы бойынша жауапкершілік көзделген. Осы бап бойынша заң бұзушының мүлкі тәркіленіп, 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалады.

Қалкөз Жүсіп

Қаржы пирамидалары салымшыларды тығырыққа тірейді

Бас прокуратура ел азаматтарын алаяқтарға алданып қалудан сақтануды сұрады.

12 Мамыр 2017 16:06 2959

Қаржы пирамидалары салымшыларды тығырыққа тірейді

Кейінгі отыз жылда қазақстандықтар «МММ», «Телемаркет», «Тибет», «Хопер-инвест» секілді қаржылық «басқыншылардың» шапқыншылығын  толқын-толқынымен бастан өткерді. Өкінішке қарай әлемдік қаржы дағдарысы қос өкпеден қысқан сайын халықтың қаржы пирамидаларына ақша салып, тез баюға деген ынта-ықыласы арта түсетіндей. Бұл қылмыстық ұйымдар ақыр соңында ешкімге ақшасын қайтармайтынын көпшілік жақсы біледі. Бірақ барлығы «пирамиданың» ұшар басынан, алғашқылар қатарынан табылып, шамалы да болса «жеңіл» пайда тауып қалуға жанталасады.

Қазақстанда қаржылық пирамидалар қызметіне қатаң тыйым салынған. Қылмыстық кодекске 2014 жылы енгізілген түзету бойынша бұл тыйымды бұзғандар, яғни әлгіндей ұйым құрғандар үшін 7-ден 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

Елімізде бұл ұйымдарды жарнамалауға да тосқауыл қойылған. Атап айтқанда «Жарнама туралы» қолданыстағы заңның 13-бабында «қаржылық (инвестициялық) пирамиданың қызметін жарнамалауға тыйым салынады» деп жазылған. Бұған бағынбағандар әкімшілік және қылмыстық қудалауға ұшырайды. Осыған қарамастан «табысқа кенелтемін» деп алыстан қол бұлғап шақыратын, шынында халықты шығын батпағына батыратын қара ниетті қаржылық құрылымдар әр жерден бір бас көтеріп отыр. Олар лезде ашылады да, қатысушылар есін жиып, хабар құқық қорғау органдарына жеткенше, күйреп үлгереді. Сөйтіп, алаяқтар ел азаматтарының қалтасын қағып, тақырға отырғызып, онсыз да күрделі кезеңде оларды қан қақсатуда.

Бәрінен сорақысы, «пирамидалар» қарапайым жұрттың жалғыз баспанасын саттырып, уәде еткен көп ақшадан көк тиын да ұстатпай, табанын жалтыратуда. Тиісінше, қоғамның мемлекеттің мойнына артылатын осал қабатындағылардың да қарасы қалыңдай түседі.

Сондықтан бұл іске құзырлы органдардың араласуына тура келуде.

«Құрметті азаматтар! – деп Қазақстан халқына қайырылды бүгін бас прокуратура. – Ғаламтор мен электронды төлем құралдары қарқынды дамуда. Нарықта осы құралдарға ақшаны тиімді инвестициялаймыз деген сияқты көптеген ұсыныстар бар. Алайда оны қалай дұрыс жасау керектігін барлығы бірдей біле бермейді. Оны алаяқтар өз мақсаттарына пайдалануда. Қаржы пирамидаларының адал ұйымдардан айырмашылығы неде? Біріншіден, олар орасан зор пайдаға кенелтемін деген уәдемен адамдарды жаппай өздеріне тартады. Ал ондай пайданы ешбір банк те, ешбір басқа ұйым да қамтамасыз ете алмайды. Бұл күмән туғызуы керек. Екіншіден, олар шет елде тіркелген. Құрылтайшылары белгісіз. Ақша шет елге шығарылады. Олардың өкілдері ақшаны қалай табатындарын және алынған қаражатты қайда салатындарын нақты, анық түсіндіріп бере алмайды. Оның орнына сіз маңызды серіктес пен жобалар туралы алдын ала дайындалған әңгімелерді естисіз, әдемі буклеттерді көресіз. Үшіншіден, олар сіз жаңа клиенттер әкелсеңіз, қосымша табыс төлейтіндерін уәде етіп үнемі ынталандырып отырады. Осы белгілердің барлығы Қазақстанда жарнамасы мен қызметіне тыйым салынған қаржы пирамидасына нақ кез болғаныңызды көрсетеді (ӘҚБ Кодексі 150-бап және ҚР ҚК 217-бап). Егер сіз алаяқтарға алданып қалған болсаңыз, полицияға немесе экономикалық тергеу қызметіне жүгінуіңіз керек, – деп кеңес береді бас қадағалаушы орган.

Қазіргі кезде отандық БАҚ-та «Questra Holdings Inc.» компаниясы туралы мақалалар жарияланып, қызу пікірталас жүруде. Ол туралы Парламент депутаттары да мәлімдеме жасады.

Ал құзырлы органдар не істеуде?

Біріншіден, Қызылорда облыстық прокуратурасының бастамасымен ішкі істер органы осы жылдың 15 наурызынан «Questra Holdings Inc.» қатысты қылмыстық іс бастады.

Екіншіден, Ішкі істер министрлігіне бүкіл ел бойынша тергеу ұйымдастыру үшін тергеу тобын құруға нұсқау берілді.

«Үшіншіден, Ұлттық банкпен, ІІМ-мен және Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетімен бірігіп, жағдайды бақылауға алып, қаржы пирамидаларының қызметтерін бұлтартпау үшін шаралар қабылдаймыз. Азаматтарды сақ болуға және өз қаражаттарын алаяқтарға сеніп тапсырмауға шақырамыз! Күмән туған жағдайда, ақшаны салмас бұрын құқық қорғау органдарына жүгінген жөн», – деп мәлім етті бас прокуратура.

Қазақстанда ойран салған ірі «пирамидалар» қатарында Көкшетау қаласында 2011 жылдың сәуір айында пайда болған және 20 мың адамды тақырға отырғызған «КазРосИнвестПроект» ЖШС-ын (ел арасында «Миллионерлер клубы» деп аталған) айтуға болады. Ол «жұмыс» жасаған 3 ай ішінде адамдардан 185 миллион теңге жинап үлгерген! Ал сол жылдың маусым айының басында салымшылардан түскен арыз-шағым бойынша тексеріспен келген қаржы полициясы қызметкерлері пирамида сейфінен небары 41 миллион теңгені ғана таба алған. Бұл «пирамиданың» ережесі бойынша кассаға енгізілген әрбір 100 теңге бір айдан соң салымшысына 400 теңге көлемінде «қайтуға» тиіс болған. Бұл жерде бір айлық пайда 300 теңге болған. Ал егер салымшы 12 айдан кейін ғана кері сұраса, «Миллионерлер клубы» онысын «1 677 721 600 теңге» етіп қайтаруға уәде еткен. Бір жылда әр 100 теңгенің 16 777 216 есе көбеюі ақылға сыймайтын нәрсе. Мұндай табысты бірде бір заңды қаржылық ұйым ұсынбайды.

«Questra Holdings Inc.»-тің қызметі де ел прокуратурасының назарын аудартты. Қызылорда облысының прокуроры Халидулла Дауешовтың айтуынша, осы өңірде елімізде тіркелмеген және интернет-платформада әрекет ететін әлгі компания кең қанат жая бастаған. Компания өкілдері қызылордалықтарға «инвестордың портфеліне ақша салуды, жаңа адамдар тартуды  ұсынады және болашақта айтарлықтай табысқа кенелтуге уәде етеді». Бұл компания жұмысының сипаты мен әдістері қаржылық пирамидаға тән барлық белгілерден тұратындықтан, облыс прокуратурасының нұсқауымен, өңірлік ішкі істер департаменті Қылмыстық кодекстің 217 бабы (қаржылық пирамида құру және басшылық ету) бойынша сотқа дейінгі тергеуді бастаған. Сондай-ақ әлгі компанияны жарнамалаумен айналысатын тұлғаларды Әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 150-ші бабы (қаржылық пирамида қызметін жарнамалау) бойынша жауапқа тарту мәселесі шешілуде.

Бір аңғарарлық жайт, өткен ғасырдың соңындағы Мавроди секілді алаяқтардан бір айырмашылығы, қазіргі кезде қаржылық пирамидалар компания ретінде ресми тіркеліп, өздерін салмақты ұйым, өз жобасы бар инвестор ретінде көрсеткісі келеді.   

Бұған дейін мысалы, Атырау қаласында 40 жастағы ер адам 2014 жылы «Playtcoin» ЖШС-ын ашқан және банктік операцияларды жүргізуге рұқсатсыз қала тұрғындарынан ақшалай салымдар қабылдаған. Компания өз «клиенттерінің» барлығына салған сомаларының 30 пайызы мөлшерінде ай сайын бонустар беріп тұруға уәде еткен. Ақшалай қаражаттың барлығы әлгі алдаяқтың жеке шотына, сондай-ақ оның ұялы телефоны нөмірінің шотына аударылған. Қаржылық пирамида қызметінің нәтижесінде 134 адам зардап шеккен, оларға келтірілген зиян 83 миллион теңгеден асып кетіпті. «Аңқаулық ұрлықтан да жаман» деген нақыл бар. Әйтпесе, қай адам ұрыға жайдан жай осынша қаржысын берер еді?! Қаржылық пирамиданы ұйымдастырушыға Қылмыстық кодекстің «Заңсыз кәсiпкерлiк, заңсыз банктiк қызмет» және «Қаржылық (инвестициялық) пирамиданы құру және оның қызметіне басшылық жасау» баптары бойынша айып тағылып, жазаланды.

Прокуратура мамандары мен сарапшылардың айтуынша, қаржылық пирамидалардың қызметіне халықтың қатысу себептерінің бірі қаржылық-кредиттік заңнама саласында білімінің жеткіліксіздігі, ақшаны ұстау мәдениетінің төмен деңгейі, сондай-ақ азаматтардың ақша жинау және инвестициялауға деген ізгі құштарлығы болып табылады.

Демек, мемлекетке азаматтарға өз қаржыларын заңды түрде инвестициялаудың қазіргі қолда барларынан анағұрлым тартымды көздері мен құралдарын ұсына алуы маңызды болып отыр. Бұл үшін қор нарығы дамытылғаны жөн.  

Бақыт Көмекбайұлы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу:

Ұқсас материалдар