DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 314,56 Brent 36,55
Түркістандық көпбалалы ана жәрдемақы арқасында кәсіп ашты

Түркістандық көпбалалы ана жәрдемақы арқасында кәсіп ашты

Наргиза Урунбекова мемлекет тарапынан әлеуметтік көмектің берілетінін естігенде, ойланбастан бизнес бастау туралы шешім қабылдаған.  

18 Ақпан 2020 13:28 2252

Түркістандық көпбалалы ана жәрдемақы арқасында кәсіп ашты

Автор:

Жансая Тәуекелқызы

Сайрам ауданының 45 жастағы тұрғыны Наргиза Урунбекова  – төрт баланың анасы. Мемлекет тарапынан өзі секілді көпбалалы аналарға атаулы әлеуметтік көмек берілетінін аудан орталығында өткен жиында алғаш рет естіген. Жұмыспен қамту орталығына барып, тиісті құжаттарды тапсырған ол үйіне келе сала отағасымен ақылдасып, АӘК қаржысына бизнес бастауды ойлайды.

Наргизаның жолдасы Курбанали Урунбеков бұған дейін жалдамалы жұмысшы болып еңбек етіп келген. Ал Наргизаның өзі бала тәрбиесімен үйде отырған. Күйеуі денекерлеуші болып жұмыс істеп жүріп, шлакоблок өндірудің қыр-сырын үйренеді. Бірақ бизнесті бастауға қомақты қаржы қажет болғандықтан, отбасы оны жүзеге асыруды кейінге шегеріп келіпті.

«Жолдасым ауылдың өзге адамдары шлакоблок өндіріп, табыс тауып жатыр екен. Бұйыртса, сол кәсіпті бізге де бастау қажет» деп осыдан бір жыл бұрын айтқан болатын. Идея сол кезде туындады. Алайда бастап кетуге қолымызда қаржы болмады. Атаулы әлеуметтік көмек туралы ести сала үйге қуанып келдім. Отағасымен ақылдаса, ол қаржыға шлакоблок өндіретін құрылғы сатып алуды шештік.  Адамда шын ниет болса, мақсатына жетеді. Балаларымның несібесі ғой, бұйыртып тұр екен. Екі рет алған АӘК қаржысына құрылысқа арналған станокты сатып алдық. Ол шамамен 600 мың теңге болды»,– деді көпбалалы ана.

Қиыршық тас пен цемент араласқан кірпіштің бұл түріне  жыл он екі ай сұраныс болатынын алға тартқан әйел жаздың күндері тапсырыс берушілер қатары еселене түседі деп отыр. Өйткені құрылыс жұмыстары күн жылы да қыза түседі. Ол кезде төрт адамды жұмыспен қамтиды. Әрбір жұмысшы құйған кірпіш санына қарай жалақы алады.

Мәселен, бір күнде бір жұмысшы 500 шлакоблок құйса, шамамен 6 мың теңгедей алады. Кейде тапсырыс артқан сәтте жұмысшылардың да қолына алатын күндік табысы артады. Мұнда бір құрылғының өзімен айына 45 мың дана шлакоблок құйылса, сұраныс артқан тұста оны 60 мыңға дейін жеткізуге болады.  Әсіресе, жаздың күндері құйылған кірпіштің кебуі де жылдам болып, дайын өнім саны  артады. Бір кірпіштің толық кебуіне жаз уақытында 3-4 күн кетсе, қыста апталап күтуге тура келеді.  

«Біздің ауылда шлакоблок жасаумен айналысатындар көп, бәсекелестік бар жерде сапа да болады. Біз сапалы өнім шығарамыз. Цемент пен қиыршақ тастың көлемін бірдей пайдаланамыз. Өнімің сапасыз болса, клиент екінші рет келмей қояды. Осы ретте мына бір жағдай есіме түсіп отыр. Көршілес жатқан ауылдан бір ер кісі келіп, мың дана шлакоблокқа тапсырыс берді. Дереу іске кірісіп, оны жүк көлігімен үйіне дейін жеткізіп салдық. Бірақ әлгі кісі ақшасын беретін түрі жоқ. Кейін «Камазбен тиеп әкелінген шлакоблокты енді аулаға төңкеріп тастаңдар, егер үгітіліп кететін болса, ақысын төлемеймін» деп айтты. Ал біз өнімнің сапасына сенімдіміз, жерге түскен мың шлакоблоктың тек 2-3 данасының ғана шеті үгітілді, қалғаны қаз-қалпында. Тапсырыс беруші риза болып, алдағы уақытта тұрақты клиентіміз болатынын айтты»,– деді НаргизаУрунбекова.

Көпбалалы ананың айтуынша, отбасы өндіретін кірпішті нарықтағы бағадан 10 теңге төмен сатады. Мәселен, күнгей өңірде шлакоблоктың бір данасы 80 теңгеге бағаланса, бұл отбасы оны 70 теңгеден сатылымға шығарып келеді.

Көпбалалы ананың жолдасы  бір шлакоблоктан түсетін таза пайда 7-8 теңге көлемінде деп отыр.

«Бәсекелестік болған соң бағаны көтере алмаймыз. Бір дана шлакоблокқа кететін шығын (жұмыс күшіне кететін шығынмен қоса есептегенде –авт.) 62-63 теңге болса, таза пайдамыз сол 7-8 теңге көлемінде. Бастысы, табыс еңбекті ақтайды. Шығынның басым көпшілігі шикізатқа кетсе, электр жарығына да көптеп шығындалып қаламыз. Бір айда электр энергиясына 35-45 мың теңге төлейміз. Ал су тегін, құдықтан аламыз», – деді ол.

Сайрамдық  отбасы былтыр Арыс қаласында орын алған төтенше жағдай кезінде тауар бағасын біршама төмендеткенін де тілге тиек етті.

«Ол кезде бізден ортадағы делдалдар алып жатты ғой, бірақ «Арыстағы құрылысқа қажет» деп айтқандарға бір шлакоблокты 70 теңгеден емес, 54-55 теңгеден түсіріп бердік. Алла өзі берекесін береді ғой, сатып алушыларымыз үзілген емес. Енді күн жылынып келе жатыр, тағы да клиенттеріміз көбейеді деп отырмыз. Ендігі жоспарымыз тағы бір құрылғы (станок) сатып алып, кәсібімізді кеңейтсек дейміз. Ол үшін «Атамекен» өңірлік палатасы арқылы оқып, төмендетілген пайызбен несие алуды жоспарлаудамыз», – деген Наргиза өзі секілді шеттей бала тәрбиелеп отырған аналарға өз кеңесін де айтты.

«Мемлекетке көпбалалы аналарға көрсетіп отырған қолдауы үшін аналық алғысымды білдіремін. Ал өзім секілді атаулы әлеуметтік көмек алушыларға берілген мүмкіндікті тиімді жұмсау қажет дер едім. Мұндай мүмкіндік күн сайын беріле бермейді. Бизнесті бастауға еш қорықпау қажет. «Нар тәуекел» деп бастаған істің түптің түбінде берекесі болады», – деп сөзін түйді ол.

Жансая Тәуекелқызы

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Министр: студенттердің банк картасына тамақтың ақшасы аударылады

125 мыңдай қазақстандық қолдауға қол жеткізбек.

09 Сәуір 2020 16:02 2098

Министр: студенттердің банк картасына тамақтың ақшасы аударылады

Биыл «атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің жаңа тетігін» іске асыру аясында АӘК алатын отбасылардың балаларына кепілдендірілген әлеуметтік топтамалар беру басталған болатын. Ол ақшалай емес, заттай ұсынылады.

Бұл шара биылғы ақпан айында еліміздің барлық өңірінде қолға алынды. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің әлеуметтік көмек саясатын дамыту департаменті директорының орынбасары Аяжан Жанғабылованың айтуынша, АӘК алатын отбасылар балалары азық-түлікпен және тұрмыстық химия тауарларымен қамтамасыз етіледі. Денсаулық сақтау министрлігінің ұсынымы бойынша әзірленген тауар себеті айына бір рет беріледі.

Себет 1-ден 3 жасқа дейін және одан одан жоғары жастағыларға арналған болып бөлінеді. Мысалы, сәбилердің әлеуметтік топтамасына ең кем дегенде 600 грамдық жеміс езбе-пюресі, 610 гр көкөніс езбесі, 320 гр балалар ботқасы, 400 гр жүгері жармасы, 800 гр сұлы үлпегі,180 гр балалар печеньесі және құнарлығы 2,5 пайыздық 2 литр балалар сүті кіреді.

3-тен 6 жасқа дейінгі бүлдіршіндерге берілетін пакет бұдан қомақтырақ: ол ең кемі 2 литр сүттен, 800 гр макарон мен осынша сұлы ұлпасынан, 800 гр сары майдан, 240 гр гематогеннен, таңғы ас үшін 250 гр сүтті жастықшалардан, 400 гр печеньеден, 1 келі арпа жармасынан, 1,6 келі қарақұмық жармасынан, 800 гр бұршақтан, 700 гр ұнтақ жармасынан (манная) және 200 гр табиғи балдан тұруы тиіс.

Бұдан бөлек, аз қамтылған отбасыға тұрмыстық химия тауарларының жиынтығы табысталады. Атап айтқанда, онда әр балаға 50 мл кем емес тіс пастасы, ай сайын 1 тіс шөткесі, 180 гр гипоаллергенді балалар сабыны, 200 мл балалар сусабыны, 42 мл балалар кремі, 200 гр қара сабын, 800 гр кір жуушы ұнтақ қарастырылған. 

АӘК алатын отбасылардың ересек балалары да назардан тыс қалмады: бұл әлеуметтік төлем 4 бөліктен құралады және 6-дан 18 жасқа дейінгі әр баласына біріншіден, жылына бір рет мектеп формасы, екіншіден, жылына 1 рет оқуына қажетті құрал-жабдықтары – рюкзак, кітаптар, дәптерлер, пенал, албом, 5 қорап қарындаш, 10 қалам беріледі. Үшіншіден, олардың қалалық көлікте 50 пайыз жеңілдікпен жүруіне жағдай жасалды. Төртіншіден, оқитын күндері мектепте ыстық тамақпен қамтамасыз етілді.

Аяжан Жанғабылованың мәліметінше, әрбір балаға берілетін азық-түлік жиынтығы түріндегі 1 кепілдендірілген әлеуметтік топтаманың (КӘТ) құны 4700 теңгеден асады. Ал оған қоса ұсынылатын тұрмыстық химия тауарлары пакетінің әрқайсысының құны жергілікті билікке 1700 теңгеге түспек.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, наурыз айы басында барлық өңірде табысы аз отбасылардың мектеп жасындағы балаларына осы топтамалар тапсырылды.  

Ведомство КӘТ-ті алушылардың жалпы саны 103 мың отбасының 125 мың баласын құрайтынын хабарлады.

Облыс орталықтарында пакеттер ірі сауда желілері мен кәсіпорындар арқылы беріледі. Мысалы, Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Жамбыл, Алматы, Солтүстік Қазақстан облыстарының орталықтарында Magnum сауда желісі монополист атанды: барлық КӘТ-ті сол қалыптастырып, таратады.

Ал Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда, Маңғыстау, Павлодар және Түркістан облыстарында әлеуметтік топтамаларды Анвар, Алтындар, Көктем, Империя заботы сауда желілері және басқа да жеткізушілер ұсынады.

Алайда коронавирустың таралуына және төтенше жағдайдың енгізілуіне байланысты мектептер жабылғаны мәлім. АӘК алушы отбасылар осыған шағымдануда. Мысалы, олар мектептерде берілетін ыстық тамақтың құнын енді карталарына ақшалай аударуды сұрапты. Билік бұған көнді.

«Бүгінде елде енгізілген төтенше жағдайға байланысты менің інім барлық студенттермен бірге қашықтан оқуға көшірілді. Ол Шымкент қаласында колледжде оқиды және көп балалы отбасы мүшесі ретінде колледже тегін ыстық тамақпен қамтамасыз етілген. Демек, қашықтан оқуына байланысты тамақ ақшасы наурыз және сәуір айлары үшін толық төленеді ме?» – деп сұрады Білім және ғылым министрлігіне хатында Нұрсұлтан Еркебаев.

БҒМ басшысы АЕК алатын отбасылардан шыққан мектеп және колледж шәкірттері енді тегін ыстық тамақтың орнына ақшалай төлемақы алатынын растады.

«Құрметті Нұрсұлтан! Ініңіздің қашықтан оқуына байланысты ыстық тамаққа төленетін ақшасы оқу жылының соңына дейін толық төленетін болады. Колледждерде карантинге дейін ыстық тамақпен қамтылған студенттердің карточкалық есепшоттарына қашықтан оқыту кезеңінде ақшалай өтемақылар төленіп жатыр», – деді министр Асхат Аймағамбетов.

Жанат Ардақ

Павлодарда атаулы әлеуметтік көмекке 1,4 млрд теңге бөлінді

Ал 2019 жылдың сәуір-желтоқсан аралығында төленген көмек көлемі бұл сомадан әлдеқайда жоғары еді.  

26 Наурыз 2020 10:36 1013

Павлодарда атаулы әлеуметтік көмекке 1,4 млрд теңге бөлінді

Атаулы әлеуметтік көмек 2019 жылдың сәуір айынан бастап төлене бастағанын жақсы білеміз. Әуелде Павлодар облысы бойынша бұл мақсатқа 1,2 млрд теңге жұмсау жоспарланған еді. Алайда, мамыр айының соңында бұл соманың жеткіліксіз екені белгілі болды. Осылайша, Павлодар облысы республикалық бюджеттен қосымша 2 млрд теңге сұратты. Ал биыл өңірде атаулы әлеуметтік көмек төлеуге 1,4 млрд теңге қарастырылып отыр.

Соңғы деректерге сүйенсек, жыл басынан бері өңірлік жұмыспен қамту орталықтарына атаулы әлеуметтік көмек алу бойынша 4,2 мың өтініш келіп түскен. Оның 3,2 мыңы мақұланды. Оларға жұмсалатын қаржы көлемі – 226,2 млн теңге. Шамамен 1 мың өтініш мақұлданбаған. Оған отбасылардың жан басына шаққандағы табысының шекті мөлшерден асып кетуі себеп болған. Бірақ, бұл павлодарлықтар байып кетті деген сөз емес.

Атаулы әлеуметтік көмек алушылар санының азаюы көмекті тағайындаудың жаңа форматына байланысты болып отыр. Ал жаңа формат 2020 жылдың басынан енгізілген еді. Біріншіден, атаулы әлеуметтік көмекті есептеу тәртібі өзгерді. Жаңа ережелерге сәйкес, кедейлік шегі бұрынғыдай республикалық күнкөріс деңгейінің емес, керісінше өңірлік күнкөріс деңгейінің 70 %-на теңестірілді. Ал әр өңірдің деңгейі әртүрлі екенін анық. Осылайша, өткен жылы кедейлік шегінің индикаторы 20,7 мың теңге деңгейінде болса, қазір ол 18,6 мың теңгеге дейін төмендеді. Осы өзгеріске байланысты атаулы әлеуметтік көмек алушылардың саны да азайды.

Мәселен, 2019 жылы Павлодар облысы бойынша 45,4 мың адам атаулы әлеуметтік көмек алса, 2020 жылдың алғашқы екі айында көмек алушылардың саны 14 мың адамды құрады. Сонымен қатар, атаулы әлеуметтік көмек алуға өтініш берушілердің теріс жауап алуына отбасының иелегіндегі автокөлік пен жылжымайтын мүлік те себеп болған. Әрбір отбасындағы көлік пен тұрғын үй саны біреуден аспауы керек.

Сондай-ақ, еңбекке жарамды азаматтарға қатысты талаптар да күшейтілді. Бұл да өтініштердің мақұлданбауына себеп болып отыр. Мәселен, атаулы әлеуметтік көмек алушыға жұмыс ұсынылғанда, ол ұсыныстан бас тартпауы керек. Өйткен жағдайда, бұл отбасы атаулы әлеуметтік көмек алу құқығынан айырылады. Осы орайда, Павлодар облысында атаулы әлеуметтік көмек алатын 120 адамды жұмыспен қамту жоспарланып отыр. Олардың дені Май, Баянауыл және Ақтоғай аудандарының тұрғындары.

Павлодар қалалық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау секторының меңгерушісі Айнұр Мұқашбекованың сөзінше, былтыр облыс орталығындағы табысын жасырған 46 отбасы өз еркімен 52 млн теңге көлеміндегі қаржыны қайтарып берген. Сонымен қатар, екі іс сотқа жіберілген.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: