/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 182,08 KASE 2 209,51
FTSE 100 5 415,50 РТС 1 049,88
DOW J 21 056,82 Бидай 551,40
Зейнетақы қорына соңғы 22 жылда ерлер мен әйелдер қанша жарна аударды?

Зейнетақы қорына соңғы 22 жылда ерлер мен әйелдер қанша жарна аударды?

Жеке жинақтардың  97,7%-ы міндетті зейнетақы жарнасынан құралған. 

25 Қаңтар 2020 22:12 4023

Зейнетақы қорына соңғы 22 жылда ерлер мен әйелдер қанша жарна аударды?

Автор:

Абылай Бейбарыс

Жаңа жылдың алғашқы айындағы дерек бойынша Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы (БЖЗҚ) зейнетақы активтері портфелінің көлемі 10 млрд 798 млн 300 мың теңгеге жетті. Оның ішінде ақша қаражаты және теңгеге номинирленген қаржы құралдары 7 млрд 201 млн теңгені немесе 66,7%-ды құрады. Ал шетел валютасына номинирленген қаржы құралдары 33,3%-ды бағындырып, 3 млрд 597 млн 300 мың теңгеден асты.  

Өткен жылдың соңғы айында теңгеге номинирленген зейнетақы активтерін инвестициялау көлемі ақша нарығы құралдарының инвестициясын есептемегенде 91,5 млрд теңге болды. Жеке-дара жіктесек, қаржы министрлігінің жылдық 9,3% орташа алынған кірістілігі бар мемлекеттік бағалы қағаздары (МБҚ) 14,9 млрд, Еуразиялық даму банкі мен «Аграрлық кредиттік корпорация» АҚ-ның жылдық кірістілігі 10,75% облигациялары 8,6 млрд, Еуропа қайта құру және даму банкінің инфляцияға және жылдық 1,5% мөлшеріндегі сыйақыға тең кірістілігі бар облигациялары 58 млрд, «Қазақстан Даму Банкі» АҚ-ның жылдық кірістілігі 11% облигациялары 10 млрд теңгеге сатып алынды.

Эмиссия бойынша белгіленген мерзімге сәйкес «Баспана» ипотекалық ұйымы» АҚ облигацияларының 15 млрд, «Банк ЦентрКредит» АҚ облигацияларының 10,5 млрд, «Еуразиялық Банк» АҚ облигацияларының 9,9 млрд теңге борышы өтелді. Бұған қоса банктік салым шартының талабы бойынша Еуразиялық даму банкі салымдарының 1,9 млрд теңге қарызы қайтарылды.

Шетел валютасымен номинирленген зейнетақы активтерін инвестициялау көлемі 23,2 млрд теңгені құрады. Есептік кезеңде жылдық 3% орташа алынған кірістілікпен 2,9 млрд теңгеге Ресей Федерациясының және жылдық 2,1% кірістілікпен 2,3 млрд теңгеге Филиппин Республикасының МБҚ сатып алынды. Бұдан бөлек шетел валютасындағы бос ақша қаражаты «А» деңгейінен төмен емес рейтингтік бағасы бар шетелдік банктердің қысқамерзімді депозиттеріне орналастырылды.

Шетел валютасында алыс-беріс жасауға келетін болсақ, 2019 жылдың желтоқсанында АҚШ, Бразилия, Индонезия және Мексика елдерінің құны 130,1 млрд теңгеге пара-пар МБҚ сатылды. Бағалы қағаздар эмиссиясының  белгіленген мерзіміне сәйкес, жалпы сомасы 114,1 млрд теңгеге АҚШ-тың  МБҚ бойынша негізгі борыш өтелді.

Бүгінгі таңда БЖЗҚ-да жарналардың барлық түрлері бойынша 10,6 млн жеке зейнетақы шоты бар. Былтыр мұндағы қаржы 14%-ға көбейді. Өсу қарқыны негізінен міндетті зейнетақы жарналары бойынша ашылған шоттарда байқалды. Бұл шоттардағы жинақ сомасы 10,4 трлн теңгеге жетіп, БЖЗҚ-дағы жалпы салымның 97,7%-ын құрады. Ал міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) бойынша жинақталған қаражат сомасы 241,8 млрд, ерікті зейнетақы жарналарының (ЕЗЖ) жинағы 1,9 млрд теңгеден асты. Салымшылардың МЗЖ есебінен ашылған шоттарында жинақталған қаражаттың орташа сомасы – 1,1 млн, МКЗЖ бойынша – 493,8 мың және ЕЗЖ бойынша – 49,4 мың теңге болды.

Міндетті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан жинақтардың орташа көлемі ер адамдарда  – 1,2 млн, әйелдерде – 933,4 мың теңгені құрады.

Міндетті зейнетақы жарналарын зейнетақы қорына 1998 жылдан бері тұрақты аударған ер адамдардың жинақтары шамамен ер адамдарда  – 5,1, ал әйелдерде – 3,9 млн теңге екені анықталды.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Елдегі 102 мың адам ғана зейнетақы салымын пайдалана алады

Қазақстандағы зейнеткерлік ғұмыр – 19-25 жыл.

08 Қаңтар 2020 15:05 4840

Елдегі 102 мың адам ғана зейнетақы салымын пайдалана алады

Зейнетақы шотындағы салымды табысы жоғары 102 мың қазақстандық қана уақытынан бұрын пайдалана алады. Бұл туралы Үкімет басшысының орынбасары Бердібек Сапарбаев Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында айтты. Үкіметтің есебі бойынша қазақстандықтар зейнетке шыққаннан кейін 19-25 жыл өмір сүреді. Осы аралықты қамсыз өткізу үшін әр зейнеткердің шотында кемінде 10 млн теңге болуға тиіс. Қазір зейнетақы салымшыларының тең жартысының шотындағы қаражат 1 млн теңгеге де жетпейді. Сондықтан, Президент әкімшілігі Үкіметтің ұсынысын мақұлдаған күннің өзінде оның жалпы көпшілікке пайдасы шамалы болмақ.

«Біз халықаралық тәжірибені зерттедік. Президент әкімшілігіне зейнетақы салымын пайдалануға қатысты ұсыныс енгіздік. Зейнетақы салымын пайдалану  жиналған зейнетақы сомасына байланысты. Біз барша қазақстандықтың қамсыз кәрілігін қамтамасыз етуіміз керек. Адам зейнкетке шыққанда жинақтаған шотында қамсыз өмір сүруге жететіндей сома болуы қажет.  Қазір елдегі орташа өмір сүру ұзақтығы – 73 жас. Біз есептеп көрдік. Қазақстандықтар зейнетке шыққаннан кейін шамамен 19-25 жыл өмір сүреді. Әрбір қазақстандықтың зейнетақы салымы осы жылдарға жете ме, жоқ па? Соның есептеуіміз қажет. Зейнетақы қоры ұсынған дерек бойынша салымшылардың тең жартысының салымы 1 млн теңгеден аспайды. Ал қамсыз кәрілік үшін шамамен 10-12 млн теңге шотта жатуы қажет. Ондай адамдардың саны 102 мың. Президент тапсырғандай, бірінші ұсынысымыз бұл қаржыны баспана алуға пайдалану туралы болды. Келесі ұсынысымыз бұл ақшаны емделу үшін пайдалануға қатысты. Бұл жерде міндетті кепілдендірілген медициналық қызмет пен МӘМС тізіміне кірмейтін қызметтер туралы айтылып отыр. Бұл ұсыныстар әзірге Президент әкімшілігінде жатыр. Шешім қабылданған жоқ», – деген Бердібек Сапарбаев Сингапур моделін ұсынушыларға өз жауабын айтты.

«Зейнетақы салымын пайдалану жинақталған қаржы сомасына тікелей байланысты болады. Бұл – Халықаралық еңбек ұйымының талабы. Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін солай. Шотта кемінде 40% қаражат қалуы керек. Біз Сингапур сияқты елдердің тәжірибесін зерттедік. Бізде зейнетақы жинақтау жүйесі 21 жылдан бері жұмыс істеп тұр. Ал Сингапур мен Еуропа елдерінде мұндай жүйе жұмыс істегелі 60 жыл болған. Сондықтан олардың табысы әлдеқайда жоғары», – деді ол. 

Есімжан Нақтыбайұлы

Зейнетақы қорындағы ақша 10 трлн теңгеден асты

Ұлттық банк зейнетақы қорындағы ақшаға АҚШ мемлекеттік бағалы қағаздарын сатып алды.

21 Тамыз 2019 17:54 4478

Зейнетақы қорындағы ақша 10 трлн теңгеден асты

БЖЗҚ зейнетақы активтерін инвестициялау стратегиясына сәйкес инвестициялық портфельді сақталуы мен кірістілігін қамтамасыз етуге бағытталған әртараптандыру мақсатында зейнетақы активтері валюталар, елдер, секторлар және эмитенттер бойынша әртүрлі қаржы құралдарына инвестицияланды, деп хабарлайды Ұлттық банк.

Бас банктің мәліметінгше, 2019 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша БЖЗҚ зейнетақы активтері портфелінің көлемі 10 172,3 млрд теңгені құрады. Соның ішінде ақша қаражаты және теңгеге номинирленген қаржы құралдары 6 605,0 млрд теңгені немесе 64,9%-ды, шетел валютасына номинирленген қаржы құралдары 3 567,3 млрд теңгені немесе 35,1%- ды құрады.

Ұлттық валютадағы активтер

БЖЗҚ-ның теңгемен ұсынылған зейнетақы активтері Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңес жыл сайын мақұлдайтын бағыттар шеңберінде ғана инвестицияланады, деп жазады бас банк.

2019 жылғы шілдеде теңгемен ұсынылған  зейнетақы активтерін инвестициялау көлемі 220,2 млрд теңге болды, оның ішінде:

- орташа алынған кірістілігі жылдық 8,6%-бен 144,4 млрд теңге сомаға ҚР Қаржы министрлігінің МБҚ;

- жылдық 1,0% мөлшеріндегі инфляцияға тең кірістілікпен және сыйақымен 30,0 млрд теңге сомаға Еуропалық Қайта құру және Даму Банкінің облигациялары;

- кірістілігі жылдық 1,5%-бен 5,20 млрд. теңге сомаға Азия Даму Банкінің облигациялары.

- кірістілігі жылдық 10,3%-бен 30,0 млрд. теңге сомаға «Қазақстан Даму Банкі» АҚ-тың облигациялары;

- кірістілігі жылдық 10,3%-бен 10,6 млрд. теңге сомаға «Қазақстан Ипотекалық Компаниясы» ИҰ» АҚ-тың облигациялары сатып алынды;

Сонымен қатар, 1 жыл мерзімге, кірістілігі жылдық 8,0%-бен, көлемі 350,0 млрд теңге USD/KZT валюталық айырбас  мәмілесі жасалды. Осы мәміле шеңберінде БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерінің портфеліне 912,2 млн АҚШ доллары сатып алынды, олар өз кезегінде, ақша нарығының құралдарына инвестицияланды.

Осылайша, валюталық айырбас  мәмілесінен болған кірістілік шамасы жылдық 10,0%-ды құрайды.

Теңгемен бос ақша қаражаты ақша нарығының қысқа мерзімді құралдарына да орналастырылған. Бұл ретте осы инвестициялар инвестициялаудың стратегиялық мақсаты болып табылмайды және зейнетақы активтерінің кірістілігін қолдау үшін ағымдағы өтімділікті басқару шеңберінде жүзеге асырылады, деп жазады Ұлттық банк. 

Теңгемен өтеу және сату.

2019 жылғы шілдеде мынадай қаржы құралдары сатылды:

- «Нұрбанк» АҚ-тың облигациялары 9,8 млрд. теңге сомаға;

- «AsiaCredit Bank (АзияКредит Банк)» АҚ облигацияларының бір бөлігі 4,1 млрд теңге сомаға сатылды.

Қарастырылып отырған кезеңде бағалы қағаздардың эмиссиясы проспектілерінде белгіленген мерзімдерге сәйкес 3,3 млрд. теңге және 14,8 млрд. теңге сомаға тиісінше «Kaspi Bank» АҚ-тың облигациялары және ҚР Қаржы министрлігінің облигациялары бойынша негізгі борышты өтеу жүргізілді.

Сондай-ақ банктік салым шарттарында белгіленген талаптарға сәйкес ҚР ЕДБ депозиттері бойынша негізгі борыш жалпы сомасы 1,16 млрд теңгеге мерзімінен бұрын ішінара өтелді.

Шетел валютасындағы активтер

БЖЗҚ-ның шетел валютасында номинирленген зейнетақы активтері БЖЗҚ-ның Инвестициялық декларациясында белгіленген валюталық активтердің жалпы құрылымына және инвестициялау стратегиясына сәйкес инвестицияланады.

Бас банктің мәліметінше, 2019 жылғы шілдеде шетел валютасында номинирленген зейнетақы активтерін инвестициялау көлемі 283,3 млрд теңге болды.

Аталған қаражатқа жылдық 2,0% орташа алынған кірістілікпен АҚШ Үкіметінің МБҚ сатып алынды.

Қарастырылып отырған кезеңде шетел валютасымен бос ақша қаражаты «А-»- тен төмен емес рейтингтік бағасы бар шетел банктерінің қысқа мерзімді депозиттеріне орналастырылды. Бұл ретте осы инвестициялар инвестициялаудың стратегиялық мақсаты болып табылмайды және зейнетақы активтерінің кірістілігін қолдау үшін ағымдағы өтімділікті басқару шеңберінде жүзеге асырылады.

2019 жылғы шілдеде бағалы қағаздардың эмиссиясы проспектілерінде белгіленген мерзімдерге сәйкес 237,9 млрд. теңге сомаға АҚШ Үкіметінің МБҚ бойынша негізгі борышты өтеу жүргізілді, сондай-ақ 348,9 млрд. теңге жалпы сомаға АҚШ Үкіметінің МБҚ сатылды.

2019 жылдың басынан бастап есептелген инвестициялық кірістің мөлшері 396,3 млрд. теңгені құрады. 2019 жылдың басынан бастап зейнетақы активтерінің салымшылардың (алушылардың) шоттарына бөлінген кірістілігі 3,77% болды. Бұл ретте 2019 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша БЖЗҚ салымшылары (алушылары) үшін соңғы 12 айдағы (2018 жылғы тамыз – 2019 жылғы шілде аралығы) зейнетақы активтерінің кірістілігі 5,4% мөлшердегі инфляция кезінде 9,65%- ды құрады. Осылайша, соңғы 12 айда БЖЗҚ-ның зейнетақы активтері бойынша нақты кірістілік 4,25%-ды құрады.

Аслан Қажен

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: