/img/1920х100.png
/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 24 580,91 Hang Seng 24 266,06
FTSE 100 6 045,69 РТС 1 215,69
KASE 2 384,89 Brent 36,55
​Министрлік әлемдік фармация алпауытымен соттасқалы жатыр

​Министрлік әлемдік фармация алпауытымен соттасқалы жатыр

Қазақстанда «СПИД»-пен ауыратындар дәрі-дәрмексіз отыр.

13:20 12 Сәуір 2019 581

​Министрлік әлемдік фармация алпауытымен соттасқалы жатыр

Автор:

Жанат Ардақ

Бұл проблеманың туындауына денсаулық сақтау министрлігіндегі жауапты шенеуніктердің шетелдік сапалы препаратты жеткізушімен келісімге келе алмауы себепкер болған.

Түсіністіктің жоқтығы салдарынан, әлемдік алпауыт – британдық «GlaxoSmithKline» фармацевтикалық компаниясы Қазақстанды өзінің ерікті лицензиясын пайдаланатын елдер тізіміне қосудан бас тартты. Бұл тізімдегі елдер халықаралық ұйымдар арқылы «Долутегравир» препаратының аналогын 25 есе арзан бағамен сатып алу мүмкіндігіне ие.

Денсаулық сақтау министрлігі бұған дейін БҰҰ ұйымы арқылы арзан препаратқа қол жеткізуге талаптанғандарын баяндады:

«Долутегравир дженерикалық препаратының құнын 25 есеге дейін арзандатып, бір қаптамасын 4,5 доллардан сатып алу туралы уағдаластық БҰҰ даму бағдарламасы халықаралық ұйымы мен «СҚ-Фармация» ЖШС арасындағы ынтымақтастық аясында қол жеткізілген. Егер баға осынша төмендегенде, ВИЧ инфекциясын жұқтырған барлық қазақстандық науқастарды ең заманауи антиретровирустық терапиямен толық қамтуға мүмкіндік туар еді. Алайда патент иесі GlaxoSmithKline компаниясының өкілдерінің айтуынша, мұндай арзан Долутегравир дженеригін тек халқының табысы төмен немесе әлеуеттік, экономикалық жағдайы өте нашар мемлекеттер ғана сатып ала алады. Ал Қазақстан табысы орташадан жоғары елдер қатарына жататындықтан, мұндай лицензия біздің елімізге берілмейтін болып шықты», – деп хабарлады денсаулық сақтау министрлігі.

Министрліктің хабарлауынша, мемлекет препаратты 4,5 доллардан сатып алуға ғана қаражат бөлген. Тиісінше, енді оның әр орамасын 112,5 доллардан сатып алуға Қазақстанның қауқары жетпейтін көрінеді.  

«Мемлекет бөлген қаржы жеткізуші ұсынып отырған жоғарғы бағада Қазақстандағы ВИЧ инфекциясын жұқтырған науқастардың барлығын бірдей терапиямен қамтуға жетпейді», – деп ашығын айтты денсаулық сақтау министрлігі.

ДСМ фармация комитетінің төрайымы Людмила Бюрабекованың айтуынша, министрлік бұған дейін әлгі арзан бағадан қатты дәметіп, аталған препараттардың бағасын түсіру арқылы пациенттерді аса қажетті антиретровирустық препаратпен толық қамтуды жоспарлаған. Алайда жеткізушілер сонша арзанға жеткізуге келіспеуі кесірінен елде осындай қиын жағдай қалыптасыпты.

Осылайша, жауапты шенеуніктер үкіметтен сырқаттарға толық көмек көрсетуге қажетті қаражатты сұрата алмаған өздерін кінәламай, бар айыпты жеткізушіге жылжытуда. Арзан дженерик тек күнін көре алмай отырған, дәрі түгіл тойып ас ішуге табысы жетпейтін кедей не қайыршы елдерге ғана берілетінін, ал Қазақстан өзін оларға қоспай, халықаралық қоғамдастыққа табысты мемлекет ретінде жариялайтынын медицина шенділері тарс ұмытқан сияқты.

Оның үстіне бұл жауапты шенділердің біліксіздігінен де болуы ықтимал. Өйткені британдық фармация алыбынан жеңілдігі бар лицензияны біздің аймағымызда ахуалы нашарлау Тәжікстан сыртында, Украина мен Өзбекстан да алып келген.  

ViiV Healthcare компаниясының Ресей, ТМД, Таяу Шығыс пен Африка аймақтары бойынша коммерциялық директоры Джеймс Брингло Долутегравирді онсыз да Қазақстанға барынша төмендетілген бағамен ұсынып отырғандарын айтады. Мысалы, apvienibahiv.lv ресурсының дерегінше, даурықпай, тыныш қана дамыған мемлекетке айналып келе жатқан бұрынғы кеңестік республика Латвия Долутегравир үшін 664 еуро төлейді екен.

Өз кезегінде препаратты өндірушілер Қазақстанға да жеңілдік жасаудан кетәрі емес. Бірақ оның басқа тетігі әзірленуі керек.

ViiV Healthcare мемлекеттік органдармен жұмыс, саясат және препараттарының қол жетімділігі жөніндегі директоры Анджели Рэдклиффтің айтуынша, «GlaxoSmithKline компаниясы АИТВ жұқтырған пациенттерді сапалы, заманауи емдеумен қамтуды өзінің басты мақсаты деп санайды». Сондықтан компания қазіргі кезде сырқаттарды қамтамасыз ету үшін ЮНИСЕФ-пен ынтымақтастық құралдарын пысықтауда. Алайда, бұл құралдар ең бері дегенде тек келесі жылы ғана іске қосылмақ.

Үрейлі дертке ұшырағандардың құқықтарын қорғайтын ұйым өкілі, «Answer» қоғамдық қоры филиалының директоры Елена Растокина бүгінде Қазақстанда АИТВ-инфекциясын емдеуге арналған басты препараттардың бірі – Долутегравирдің тапшылығы туындағанын айтады.

«Оның қоры үш аптаға ғана жетеді. Содан кейін ВИЧ инфекциясымен өмір сүретін сырқаттарды емдеу схемасын өзгерту қажет болуы мүмкін. Қалыптасқан жағдай шұғыл шешуді талап етеді. Тек Алматының өзінде қазір 700 пациент дәрі-дәрмексіз қалды», – дейді Елена Растокина.

Әйткенмен, министрлік қажетті препаратты жеткізуші ұсынған бағамен сатып алуға үкіметтен қосымша қаржы сұрату орнына, өндіруші компанияны сотқа бермек ниетте.  

Фармация комитетінің төрағасы Людмила Бюрабекова «денсаулық сақтау министрлігі препаратты арзан бағамен сатып алуға рұқсат ететін лицензияға соттасу арқылы мәжбүрлі түрде қол жеткізуге тырысатынын» хабарлады.

Ал ViiV Healthcare компаниясы бұған пысқырып та отырған жоқ. Оның өкілдері хат жолдап, онда дженериктік Долутегравирді арзанға сатып алу мүмкіндігі үшін Қазақстанды лицензиялауға тыйым салынғанын, ол тыйымның ары қарай да сақтайтынын, сондай-ақ, препараттың бағасы өздері ұсынған күйде қалатынын растады.

2018 жылы Қазақстандағы облыстық және қалалық ЖИТС орталықтарында 29 980 адам тіркеуде тұрған. Қорқыныштысы сол, көптеген адамдар «ВИЧ» жұқтырғанын білмейді де.

«АИТВ жұқтырғандардың өмірінің ұзақтығы егер олар антиретровирустық терапия алатын болса және медқызметкерлердің барлық рекомендацияларын сақтаса, онда сау адамдардан көп ерекшеленбейді. Ал егер талаптарды сақтамаса, олардың өмір сүру ұзақтығы вирус енгеннен бастап, 7-ден 15 жылды ғана құрайды», – дейді ЖИТС-тің алдын алу және күрес жөніндегі республикалық орталығының бас директоры Бауыржан Байсеркин.

Денсаулық сақтау министрлігінің дерегінше, Қазақстанда АИТВ жұқтырудың жаңа оқиғалары жыл сайын он пайызға өсуде. Ведомство жезөкшелер, нашақорлар және басқа да ерікті әрі міндетті тестілеуге жататын топтар арасында 2017 жылы шамамен 3 миллион тексеріс жүргізген. Осылайша, халықтың тек 14%-ын тестілеуден өткізіпті. Нәтижесінде, АИТВ жұқтырған 2800 жаңа деректі тіркеген.

Министрлік қауіпті дерттің таралуына мигранттар да үлес қосып жатқанын айтады. Шетелдіктер арасында анықталу пайызы 9%-ды құраған. Ресей мен Өзбекстаннан айырмашылығы сол, өкінішке қарай, Қазақстан ВИЧ-инфекциясы бар келімсектерді кері депортацияламайды, ары қарай елде қала беруіне рұқсат етеді.

2018 жылдың қаңтар-қараша айлары аралығында Қазақстанда АИТВ жұқтырған 2835 жаңа науқастар анықталды. Бұдан бөлек, қазір елде қатерлі вирусы бар әйелдер балаларының 2%-ы туу кезінде осы инфекцияны жұқтырады.

Сарапшылардың мәліметінше, ЖИТС-ке қатысты жағдай әлемде өзгеруде. Тіпті Африканың бірқатар мемлекеттері барлық көрсеткіштер бойынша жақсы нәтижелер паш еткен. Алайда тек Шығыс Еуропа мен Орталық Азияда ғана АИТВ инфекциясын жұқтырушылар саны жыл сайын артуын жалғастыруда. Соның ішінде Қазақстанда науқастар саны ұлғайып барады.

Қазақстан АИТВ/ЖИТС-тің бизнеске ықпалы рейтингінде де ең нашар көрсеткіш көрсетті: еліміз 100-ші орынға орныққан. 

Мәселен, ТМД елдері арасында «АИТВ/ЖИТС-тің бизнеске ықпалы» индексі бойынша Армения – 38, Грузия – 44, Ресей 60-шы орын алды. Бұл көрсеткіш бизнес нысандарының басшылары арасында тәуелсіз сауалнама жүргізу арқылы бағаланады. Анкетада «сіздің тарапыңыздан АИТВ және ЖИТС науқастарын емдеуге, диагностикалауға немесе жерлеуге шығын шығарыла ма?» деген де сұрақ бар көрінеді.

Жанат Ардақ

Бетке перде, өкпеге аппарат өзімізде шығарылады

Өкпені жасанды желдететін отандық аппараттың алғашқысы министрлікке сынақтан өткізуге берілді.  

11 Шілде 2020 10:50 252

Бетке перде, өкпеге аппарат өзімізде шығарылады

Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министрі Аманияз Ержанов елде медициналық бетперде мен залалсыздандыру құралдарын, дәрі-дәрмек өндіру және өкпені жасанды желдету аппаратын құрастыру мәселесі жайлы айтты.

Вице-министрдің сөзінше, елде тәулігіне 1,1 млн дана медициналық маска өндірілмек. Бүгінгі күні қоймаларда 5 миллионға жуық бетперде бар.

«Елімізде антисептикалық, яғни залалсыздандыруға арналған бұйымдар мен медициналық бетперде шығару қуаты жеткілікті. Қазір залалсыздандыру құралдарын өндіретін қырықтан астам кәсіпорын және медициналық бетперде шығаратын 9 кәсіпорын бар. Сондай-ақ, жетпістен астам тігін кәсіпорны да бетперде тігеді. Біз өндірісті әр күн бақылап отырамыз. Мысалы, 10 шілде күні 706 мың дана бетперде өндірілді. Ал қоймаларда бүгінгі күні 4 млн 97 мың бетперде бар. Сонымен қатар, 1 тәулікте 64 мың литр залалсыздандыру бұйымы өндірілді. Қоймаларда 360 мың литр сақтаулы», – деді вице-министр.

Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сүйенген Аманияз Ержанов медициналық бетпердеге деген сұраныс 6 айда 111 млн дана екенін мәлім етті. Сол себепті, жаңадан өндірістік кәсіпорындар ашылып, бетперде өндірісі тәулігіне 1,1 млн данаға дейін жеткізілмек. Осылайша, 6 айда 190 млн дана медициналық маска өндіру жоспарланған.

Сондай-ақ, вице-министр алғашқы отандық өкпені жасанды желдету аппараты шілде айында дайын болатынын да хабардар етті. Оның айтуынша, еліміздегі осындай құрылғыға деген сұраныс толықтай қамтамасыз етілмек.

«Қажеттілікті есепке ала отырып, отандық өндірушілер жыл соңына дейін 3 мың өкпені жасанды желдету аппаратын шығарады. Бұл – айына 550 дана. Алғашқы ӨЖЖ аппараты осы айда құрастырылады. Қосымша қажеттілік туындаса, басқа да өндірушілер айына 280, яғни жыл соңына дейін 1900 аппарат жасап шығады», – деп айтып өтті Аманияз Ержанов.

Алғашқы аппарат қазір сынақтан өткізуге Денсаулық сақтау министрлігіне берілген.

«Сынақ сәтті өтсе, кәсіпорындар аппараттарды құрастыруға дереу кіріседі. Шетелдік әріптестер технологиялар мен құрамдас бөлшектерді бізге табыстайды. Ал «Тыныс» акционерлік қоғамы мобильді ӨЖЖ аппараттарын жасауды қолға алды. Компания шілде айының соңына дейін Денсаулық сақтау министрлігі мен әкімдіктерге 270 дана мобильді өкпені жасанды желдету аппаратын жеткізуді жоспарлап отыр. Кәсіпорынның айына 500 ӨЖЖ аппаратын шығаруға мүмкіндігі бар. Сондықтан елдегі қажеттілікті біліп, әзір болу үшін барлық өңірге осындай қанша аппарат қажет екенін хабарлауын сұрап, хат жолдадық. Бұдан бөлек, жедел жәрдем көліктеріне мобильді қондырғылар орнату үшін еліміздің көлік құрастырушыларымен де жұмыс жасап жатырмыз. Осылайша қосымша қажеттілікті ескере отырып, отандық өндірушілер жылдың соңына дейін 4930 стационарлық және 2695 мобильді ӨЖЖ аппаратын жасайды»,– деді ол.

Аманияз Ержанов республикадағы дәрі-дәрмек өндірісі жайлы да мағлұмат берді. Отандық кәсіпорындар мыңға жуық дәрі-дәрмек шығаруда.

«Мемлекетіміздің фармацевтика өнеркәсібінде 89 кәсіпорын дәрілік заттар және медициналық бұйымдар өндіруді жүзеге асыруда. Оның ішінде дәрілік заттарды 33, медициналық бұйымдарды 41 және медициналық техника өндірісінде 15 кәсіпорын жұмыс істейді. Дәрілік заттар негізінен Алматы, Шымкент және Алматы облысындағы 10 кәсіпорында, Қарағанды және Ақтөбе облысындағы бір-бір кәсіпорында өндіріледі. Отандық кәсіпорындар мыңға жуық дәрі-дәрмек шығарады. Олардың ішінде жедел респираторлық ауруларды және олардың асқынуларын емдеуге арналған, вирусқа, қабынуға қарсы дәрілік препараттар мен антибиотиктер бар», – деп тоқталды Аманияз Ержанов.

Нұржан Көшкін


Біздің Telegram каналымызға жазылыңыз!

Коронавирусты емдейтін дәрі-дәрмектер белгілі болды

Вирусты жұқтырмаудың тек бір ғана жолы бар, ол – үйде отыру.  

09 Сәуір 2020 19:17 3140

Коронавирусты емдейтін дәрі-дәрмектер белгілі болды

Ел ішін жайлаған індетке қарсы күреске ең алғашқылардың бірі болып кіріскен, балалар инфекциясы жөнінен еліміздегі бас маман, медицина ғылымдарының докторы, профессор Динагүл Баяшева коронавирус инфекциясынан (КВИ) жазылып шыққан адамдарға қандай ем-дом жасалғаны, қандай дәрі-дәрмекпен емделгені жайлы айтты.

«Басқа елдердегі жағдайды саралай отырып, коронавирусты емдейтін дәрі-дәрмектердің ең тиімділерін таңдап алдық. Италия, Франция елдерінің медицина мамандарының пікіріне де құлақ асамыз. Біздің денсаулық сақтау министрлігінде комиссия кеңесі қызмет етеді. Комиссия сараптама жасап, қандай дәрі-дәрмектің көмегі бар екені анықтайды. Біз пайдаланатын дәрі-дәрмектердің ішінде антиретровирусты дәрі-дәрмектер, нуклеозидтің аналогтары және хинолин препараттары бар», – деді ол.

Сонымен қатар, медицина ғылымдарының докторы Динагүл Баяшева КВИ жұқтырған науқастарды емдеуде шешім қалай қабылданатынына тоқталды.

«Негізінен ем-дом мен дәрі-дәрмек науқастың жеңіл, орта және ауыр болып бөлінетін сырқаттану деңгейіне байланысты тағайындалады. Содан кейін пациенттің «субклиникалық» деген түрі болады. Ол – дені сау, бірақ вирус тасымалдаушы адам. Сау тасымалдаушыларға, ауру симптомсыз өтетіндерге ешқандай ем-дом шараларын қолданбаймыз. Алайда олар медициналық бақылауға алынады. Кейде ауру жеңіл түрде басталғандай көрінеді де, үшінші күні асқынып кетеді. Сондықтан емдеу шараларын кешенді түрде жүргіземіз. Қан анализі де қаралады. Онда белгілі бір көрсеткіштер болса, сырқат ауыр дәрежеге өтеді. Сол себепті әр жағдайды жеке талдап, дұрыс шешім қабылдау маңызды», – деді профессор. 

Динагүл Баяшева елімізде коронавирус індетінен қайтыс болған адамдарға тоқталып өтті.

«Қазіргі кезде осы аурудан көп адам қайтыс болып жатыр. Емделуге науқастың қай кезде келгені де маңызды. Мысалы, қайтыс болғандардың арасында қарттар үйінен жеткізілген 72 жастағы бір азамат өз алдына өте нашар халде түскен болатын. Бүгін-ертең қайтыс болып кете ме деп отырған адам еді. Сонымен қатар, қант диабеті, қан қысымы, артық салмағы бар төрт адам да өте кеш келді. Сырқаттанғанына он күн өткеннен кейін ғана дәрігер көмегіне жүгінген. Оған дейін құдалыққа, той-домалаққа барған. Осылай ел аралап, қыдырудың салдарынан індет өңірлерге, ауыл-аймаққа тарап кетті. Ең бастысы, індеттің ары қарай тарауына жол бермеу керек», – деп ерекше айтты бас инфекционист.

Инфекцияны терең зерттеген маман індет тарағалы зімбірдің бағасы шарықтап, дүкен сөрелерінде сарымсақтың тұрақтамауына қатысты пікірін білдірді.

«Сарымсақ та, зімбір де коронавирустен қорғамайды. Бұл – жаңсақ пікір. Вирус ағзаға түскеннен кейін емделуге қажетті уақытты өткізіп алған адам, жан тапсырады. Вирусты жұқтырмаудың тек бір ғана жолы бар, ол – үйде отыру. Бұл күндері Алматы мен Нұр-Сұлтанда жаңадан аурғандардың сиреуі ертең ешкім ауырмайды деген сөз емес. Вирустің инкубациялық кезеңі бар. Осы инкубациялық кезеңде вирус жұқтырғандардың барлығы анықталған соң, мәселе шешіледі. Тек бір-бірімізге жұқтырмасақ болғаны. Қызылорда ма, Шымкент пе немесе басқа өңір ме, тығылып туған күн жасап, думандатқанды тоқтату керек. Қайтыс болған адамдардың төртеуі құдалыққа барып келген. Карантин кезінде той тойлатқандарға қатаң шара қолданып, милиондаған теңге айыппұл салу қажет», – дей отырып, елімізде жасырын той өткізіп, сырға салып жатқан адамдар да бар екеніне қынжылды.

Ғалымның айтуынша, ел болып он күндей үйде отырсақ, вирус жұқтырғандар белгілі болып, проблеманы мамандар өз қолына алады.

«Егер үйде отырмасақ, бізде де өлім-жітім көбейіп кетеді. Мысалы, мықты деген АҚШ, Италия, Испания сияқты елдер «бізге жұқпайды» деген бос сөзбен уақытын өткізіп алды. Ал біз індет әлі қауламай тұрып студенттерді үйлеріне қайтарып, оқушыларды каникулға жібердік. Қазір 2-3 күнге болса да жұқпалы дерттің алдын орап келе жатырмыз. Соның арқасында елімізде ауру қатты өршіген жоқ. Егер сол 2-3 күнімізді жоғалтып алғанымызда, бізде де адам шығыны айтарлықтай көп болар еді. Конронавирустен қайтыс болғандардың өкпелері қанталап кеткен. Емдейтін ештеңе қалмаған. Тек өкпені ауыстыру керек болды. Ал ауыстыратын өкпе жоқ. Инфекцияны жұқтырғаннан кейін науқас 7-8 күн ішінде емделуге келмесе, вирус өкпеге кіріп кетеді де, альвеоласын бүлдіріп, қанталатып жібереді. Науқастың қан қысымы, гипертониясы болса, жағдай тіптен мүшкіл болуы мүмкін. Карантиндік шаралар бүкіл Қазақстан індеттен тазарған кезде тоқтатылады. Әйтпесе, өңірдегі науқас Нұр-Сұлтан мен Алматыға келіп басқа адамдарға инфекция жұқтырады да, осы қалаларда коронавируспен күрескен еңбек зая кетеді. Қазір ел болып он күндей үйде отырсақ, вирус жұқтырғандар белгілі болып, проблеманы қолымызға аламыз. Бұны «басқарылатын үдеріс» деп атайды. Бүгінгі күні науқастар қандай дәрімен емделсе де, жазылып шығып жатыр», – деп сөзін түйіндеді инфекция саласының маманы.

Айта кетсек, науқастар қандай дәрімен және қалай емделетіні құпия емес. COVID-2019 коронавирусты инфекцияның диагностикасы және оны емдеудің клиникалық хаттамасымен Денсаулық сақтау министрлігінің ресми сайтынан танысуға болады. Жақында ғана жаңартылған осы құжатта коронавирус жұқтырған науқастарға берілетін дәрі-дәрмектің барлығы көрсетілген.

Осы құжат материалдарында пневмониясыз жеңіл және орташа жағдайларда пациенттерге 14 күн бойы күніне екі рет лопинавир/ритонавир берілетіні жазылған. Балама емдеу ретінде науқас бес күн бойы хлорохин фосфатын немесе гидроксихлорохин қабылдайды. Пневмониясы бар немесе ауыр жағдайдағы науқастар үшін емделудің үш схемасы қарастырылған. Бірінші – бес күн ішінде пациенттерге хлорохин немесе гидроксихлорохин тағайындалады. Екінші схема бойынша пациенттерге екі апта лопинавир/ритонавир және 10 күн бойы рибавирин беріледі. Үшінші схемада хлорохин фосфаты немесе гидроксихлорохин және азитромицин бес күнге тағайындалады. Ремдесивир – балама ретінде көрсетілген.

Вирус жұқтырған адамдармен қарым-қатынасқа түсетін барлық дәрігерлер алдын алу шарасы ретінде күніне екі рет гидроксихлорохин қабылдайды. Олар 21 күнге созылатын осындай үш курстан өтеді.

COVID-19 расталған балаларды емдеу үшін екі апта бойы күніне екі рет лопинавир/ритонавир тағайындалады. Сондай-ақ, балама ретінде гидроксилохин және азитромицин көрсетілген. Балаларға ем қолдану үшін дәрігерлер кеңесінің шешімі және ата-аналарының ақпарат алып, келісуі міндетті.

COVID-19 жұқтырған жүкті және бала емізетін  әйелдерді емдеу жолдары қазіргі кезде әзірленген жоқ. Лопинавир мен ритонавир ананың денсаулығына келетін пайда іштегі нәрестеге төнетін қауіптен жоғары болған кезде тағайындалуы мүмкін.

Айта кетсек, клиникалық хаттамада негізгі дәрі-дәрмектер тізімі жоқ. Қосымша препараттар ретінде жиырмашақты дәрі-дәрмек тізімге енген. Кейбір дәрі-дәрмектердің елеулі жанама әсері бар, сондықтан дәрілер ауруханада дәрігердің қатаң бақылауымен ғана тағайындалады.

Нұржан Көшкін