/img/tv1.svg
RU KZ
Hang Seng 23 182,08 KASE 2 209,51
FTSE 100 5 415,50 РТС 1 049,88
DOW J 21 056,82 Бидай 551,40
Банктер кредитін кешіктіріп төлегендерге өсімпұл салмайды

Банктер кредитін кешіктіріп төлегендерге өсімпұл салмайды

Жеке тұлғаларға теріс несие тарихын дұрыстауға мүмкіндік беріледі.  

17 Наурыз 2020 10:30 11387

Банктер кредитін кешіктіріп төлегендерге өсімпұл салмайды

Автор:

Қанат Махамбет

Тұтыну несиесін рәсімдеп, оны өтеу мерзімін 90 күннен асырып алған жеке тұлғаларға банк тарапынан комиссия есептеуге тыйым салынады. 

Бұл туралы қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова айтты. 

«Еліміздегі төтенше жағдай кезінде және одан кейінгі уақытта кепілсіз тұтыну несиесін рәсімдеген жеке тұлғалардың 90 күннен асқан борышына екінші деңгейлі банктер комиссия есептемейді. Бұған заң бойынша тыйым салынады», – деді агенттік төрағасы.

Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, жеке тұлғалардың несие тарихын қалпына келтіруге мүмкіндік беріледі. 

«Қарыз алушы теріс несие тарихын дұрыстау үшін 12 айда мерзімі өтіп кеткен несиесінің 50%-дан астамын өтесе және банк алдындағы міндеттемесін орындауын ары қарай жалғастырса, несие тарихы дұрысталады», – деді агенттік төрағасы.

Қанат Махамбет

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

«Егер өтініш жіберілмесе, өсімпұл есептеліп кетеді» – банк қызметкері

ШОБ несиелік демалыс алуы үшін өтініш жазуы қажет.  

30 Наурыз 2020 20:33 5139

«Егер өтініш жіберілмесе, өсімпұл есептеліп кетеді» – банк қызметкері

Ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметтің төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында дағдарысқа қарсы қолға алынатын шаралардың бірі ретінде шағын және орта бизнес (ШОБ) үшін несиелік демалыс беру керектігін алға тартқан еді.

Президент үндеуінде «банктерден толық түсіністік пен азаматтық ынтымақтастық» күтетінін айтып, несиелер мерзімін кейінге қалдыру банктерге қойылған талап емес, ұсыныс екенін білдірді.

Осы орайда редакциямызға Мемлекет басшысының ұсынысын банктер жете орындамай жатқанын айтып, кәсіпкерлер шағымдануда. Жамбыл облысынан телефон соққан шағын кәсіп иесі Олжас Қ. несие төлемдерінің мерзімін кейінге жылжытуға өтініш бергеніне қарамастан, төлем мерзімін өткізіп алғандар қатарына кіргенін айтты.

«Несиені мерзімінен кешіктірмей төлеп тұрушы едім, осы төтенше жағдайға байланысты табысымнан айырылдым. Сол себепті банкке барып, кредит төлемдерінің мерзімін кейінге қалтыруға өтініш бердім. Алайда, бүгін маған банкінен хабарласып, несие төлеу мерзімін өткізіп алғанымды айтты», – деді Жамбылдық кәсіпкер.

Бұл мәселенің шешімін білу үшін «Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамына хабарласып, банк қызметкерінің түсініктемесін сұрадық.

«ШОБ несиелік демалыс алуы үшін өтініш жазуы қажет. Өтініш міндетті түрде қарастырылады. Ары қарай төлем мерзімін өткізіп алған болып саналмайды. Банк сайтының басты бетінде «заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерге қарыздары бойынша төлемді кейінге қалдыру» деген сілтеме бар. Соны басқан кезде өтініштің формасын көресіз. Сол жерде форманы толтырып, қай почтаға жіберу керектігі жазылған. Алдымен өтінішті толтырып, принтерден шығарып, мөр басып, сканерден өткізіп, көрсетілген электронды поштаға жөнелтіп жіберсеңіз ешқандай мәселе туындамауы керек. Банкте ШОБ субъектілері үшін негізгі борыш пен сыйақыны төлеуді 90 күнге дейінгі мерзімге кейінге қалдыру және берешекті өтеу кестесін қайта қарастыру мүмкіндігі ұсынылған. Өтініштер 15 сәуірге дейін қабылданып, одан кейін қарастырылады. Егер өтініш жіберілмесе, өсімпұл есептеліп кетеді. Клиентіміз өтініші қабылданғанына сенімді болмаса, тағы бір мәрте жіберсе артық етпейді», – деп түсіндірді банк кеңесшісі.

Редакцияға хабарласқан кәсіпкерлердің көпшілігі елде болып жатқан жағдайға байланысты, табыс көзінен мүлдем айырылған. Қазір олар банкке несие төлеу мерзімін кейінге қалдыру туралы өтініш жазып, оң жауабын тағатсыздана күтуде.

Дегенмен, қаладағы банк бөлімшелері қызметін тоқтатқаннан кейін, бар ақшасын ала алмай, мемлекет көмегіне жүгінгелі жүргендер де кездеседі. Мысалы, Jusan банкінің атауы Цесна болған кезден бері келе жатқан клиенті елордалық кәсіпкер Инара К. осындай ойы бар екенін жасырмады.

«Банктің қашықтан қызмет көрсету жүйесі қосылғанын білген жоқпын. Банк бөлімшелері қызметін тоқтатып, клиентімнің аударған ақшасын ала алмай отырмын. Үйде азық-түлік алуға, басқа банктегі несиемді өтеуіме қаражат керек. Төтенше жағдайға байланысты банктен қашықтан қызмет көрсету жүйесін онлайн қосып беруін сұрап едім, ешқандай көмек көрсете алмайтынын айтты. Егер банктер ашылмаса, мемлекеттің беретін 42500 теңгесін сұрауға тура келетін сияқты», – дейді банк клиенті.

Аталмыш банкке хабарласып мән-жайды сұрап едік, кеңесшінің жауабы қысқа болды – «көмектесе алмаймыз».

Еске сала кетсек, Мемлекет басшысы «Біріншіден, төтенше жағдай қолданысы кезеңінде бұған дейін қабылданған айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептеуге тыйыммен қатар халықтың барлық займдары бойынша негізгі қарыз бен сыйақы сомасын төлеуін тоқтата тұру қажет», – деген еді.

Нұржан Көшкін

7 млн 500 мың қазақстандық кредит төлеп отыр

Елімізде мүлде кредит алмаған қанша адам бар екені белгілі болды.

22 Ақпан 2020 15:48 4736

7 млн 500 мың қазақстандық кредит төлеп отыр

Президенттің пәрменімен былтыр жалпы қарызы 3 млн теңгеден аспайтын әлеуметтік аз қамтылған топ өкілдерінің 300 мың теңгеге дейінгі несиесі кешіріліп, 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен азаматтарға қарыз беруге шектеу қойылса да, қазақстандықтар қарыз қақпанынан құтыла алмай отыр.

Бірінші несие бюросының дерегінше, еліміздегі экономикалық белсенді 9 млн 230 мың адамның 7 млн 500 мыңының несиесі бар. Борышкерлер екінші деңгейлі банктер мен қаржы ұйымдарына 26 трлн теңге қарыз. Айтпақшы елімізде мүлде қарыз алмаған 1,7 млн адам бар екен. Олар осы күнге дейін несие рәсімдемегенмен, екінші деңгейлі банктер мен қаржы ұйымдарының болашақ клиенті саналады.

Бірінші несие бюросының атқарушы директоры Әсем Нұрғалиеваның мәлімдеуінше, 26 трлн теңгені құрайтын несие портфелінің 7,4 трлн теңгесі немесе 25%-ы бөлшек несиеге тиесілі.

«Борышкерлердің 80%-ы орта есеппен алғанда 316 мың теңге көлемінде кепілзатсыз несие рәсімдеді. Қарыз алушылардың азғантай тобының ғана кепілзатсыз несиесінің көлемі 5-10 млн теңгеден асып отыр. Бөлшек несиені, автонесиелендіруді, ипотекалық қарызды тұтас алып, халық санына бөлетін болсақ, әр қазақстандыққа 1 млн теңге қарыз жүктемесі артылады. Бұл санды орташа жалақыға бөлсек, ел азаматтары қарызға белшеден батып отыр деу қате болады. Себебі ресми мәлімет бойынша, қазақстандықтардың орташа жалақысы 204 теңге. Ал кепілзатсыз несие бойынша қарыз көлемі 316 мың теңге. Соңғы уақытта ел азаматтары қарыз жүктемесін ауырлатпауға, яғни тым көп қарыз алмауға тырысып жатыр. Мысалы былтыр алынған қарыздардың орташа көрсеткіші 170 мың теңгеден асқан жоқ. Атап көрсетерлігі несиенің 56%-ы кепілзатсыз берілді», – деді Әсем Нұрғалиева.

Оның айтуынша, өткен жылы несие портфелі 22%-ға ұлғайған. 580 мың адам алғаш рет несие алған.

«Өткен жылы 55,6 млн несие шарты жасалды. 5,4 трлн теңгенің тұтыну несиесі рәсімделді. 89 млрд теңге ипотеканы несиелеуге жұмсалды. 400 млрд теңге автонесиеге бөлінді. 600 млрд теңге кепілді несие ретінде берілді», – деді атқарушы директор.

Әсем Нұрғалиеваның пікірімен қаржы сарапшысы Расул Рысмамбетов келіспейді. Сарапшының сөзінше, еліміздегі орташа жалақы туралы статистикалық дерек халықтың шынайы кірісін көрсетпейді. Салдарынан халық қарыз қамытын киіп отыр.

«Адамдардың басым бөлігі «шықпа жаным, шықпа» деп күн көріп жүр. Олар статистикалық деректе көрсетілетін орташа жалақыны қолдарына алатын болса, қазіргіден әлдеқайда жақсы өмір сүрер еді. Ресми мәліметтерде орташа айлық 204 мың теңге деп көрсетіледі. Шын мәнінде адамдар 100-110 мың теңге шамасында жалақы алады. Қазақстандықтардың азық-түлікке жұмсайтын ақшасының көлемі күн санап көбейіп жатыр. Айлық жалақының 50%-ы азық-түлікке жұмсалып жатқанын ескерсек, жағдайдың қандай екенін түсіну қиынға соқпайды. Ел азаматтарының арасында күнделікті тамақты келесі айдағы айлығының есебінен қарызға сатып алып жүрген жандар бар. 7 млн 500 мың қазақстандықтың кредит төлеп отырғанының өзі халықтың қарызға бастан-аяқ батқанының нақты әрі айқын көрінісі», – деді сарапшы.

Абылай Бейбарыс

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: