/img/tv1.svg
RU KZ
DOW J 22 332,03 FTSE 100 5 676,92
РТС 1 006,70 Hang Seng 23 497,47
KASE 2 224,17 Алтын 1 626,50
Баянауыл: пейіл мен мейір неге жоқ?

Баянауыл: пейіл мен мейір неге жоқ?

«Жүре берсең көре бересің, көре берсең көне бересің» деген рас екен. Баянауылдан отандық туризмнің қазіргі бет-бейнесін көріп, көрсетілген қызметіне «көніп» қайттық.

12 Тамыз 2019 15:34 13790

Баянауыл: пейіл мен мейір неге жоқ?

Автор:

Қанат Махамбет

Діттеген жерімізге Нұр-Сұлтан-Павлодар тас жолымен жүйткіп жеттік. Жолдың кейбір тұсы жөнделіп жатқаны болмаса, сапасынан мін таппадық.

Ал Баянауыл ұлттық паркіне жеңіл автокөлікпен адам басына 525 теңге төлеп кірдік. Ә, дегеннен, табиғатына тамсанып, таңдай қақтық. Сөзбен сипаттай алмайтын сұлу сурет тұрғанда шетелге не үшін шабылып жүрміз деп ойладық. Бұл сәтте көрсетілетін қызметтің сапасына бас қатырмаған едік.

Жусан жайлаған жер

Жасыбай көлінің жағасына барардың алдында автокөлікке ыңғайлы әрі қауіпсіз жер қажет болды. Жағажайдан 1 шақырым қашықтықта орналасқан ақылы автотұрақ «іздегенге – сұраған» еді.

Ақылы автотұрақ деген аты болмаса, жусан жайлаған жер екен. Сыртын қаңылтырмен қоршай салған, кіреберісінде әлекедей жаланып, бір емес 3 күзетші тұр. Сұрағандарын беріп, ішке ендік. Енгенімізді қайтейік, көлік қоятын жер таппадық. Бос деген жердің барлығын кісі бойынан асатын жусан басқан. Амалсыздан, жусанды жұлып, таптап, көлігімізге тұрақ дайындадық.

Жағажайға бет алғанда күзетшілерге: «Бұларың қалай, орын жоқ деп неге айтпайсыңдар?» – деп едік, иықтарын қиқаң еткізді.

Айтпақшы, ақылы автотұрақтың іші жартылай демалыс орнына айналып кеткен. Әлдекімдер үлкен күрке құрып, оның қасында кәуәп пісіріп, сыра сіміріп отыр. Оларға ешкім ескерту жасап, тыйым салған жоқ.

Жасыбайдың жағасы

Былығып жатыр. Иә, иә тура мағынасында жазып отырмыз. Қарақұрым халық ішкен-жегенінің қалдығын қайда төгерін білмей, дал болып жүр. Обалы не керек, қоқыс салатын жәшік жоқ емес, бар. Бірақ оның көлемі адамның күлкісін келтіреді. Жағажайдың жаны жайрап жатыр. Қоқысты тазалап, төгіп жүрген жан жоқ.

Қажеттілігіңді өтейтін жер діңке құртатын жерге орналасқан. Оған барып жатқан адамдарды байқамадық. Бірақ адамдардың жағажайдың жанындағы киім ауыстыратын жерді дәретханаға айналдырып алғанын көзімізбен көрдік. 

Қате, кінә кімнен? Өзіңіз топшылаңыз.

Бұл туралы блогер-журналист Өркен Кенжебек әлеуметтік парақшасына: «Баянауылға келдік қой, мысалы - демалуға. Енді айналаңа қарашы! Сол баклажка, сол сыраның қалбыры. Мынадай сұлу жерге келіп тұрып, қалай ғана артыңды сүртіп кетпеуге болады? Ақымақ мысықтың өзі тышқан боғын тығып кетеді ғой... Кеше Баянауылдағы Қоңыр әулие үңгірінің аузында тұрып, осындай ойлар келген еді. Қыдырайық, бірақ қиратпайықшы, өтініш!», – деп жазды. Түсінген адам болса, бізде осыны айтып, осыны жазып отырмыз.

Қонақүйдің бағасы

Қыршып, тістеп, теуіп тұр. Қарапайым номер тәулігіне 26 мың. Мейлі, солай-ақ болсын дейсің ғой, бірақ ол қасқалдақтың қанындай. Қонақүйлерде мүлде орын жоқ. Коттедждердің құны тәулігіне 55 мың. Мұнда да қонақүйдің кері.

Айта кетерлігі, коттедждер мен жеке үйлерін жалға берушілер клиенттермен мұрындарын шүйіріп сөйлеседі. Тіпті, миығынан мырс-мырс күліп, «таба алмайсың» деп табалайды. Бір сөзбен айтқанда адаммен сөйлесу, қызмет көрсету мәдениетінен, жөн сілтеп, бағыт беріп жіберу деген адами қасиеттен жұрдай.

Дәмханалар дайын емес

Демалушыларға өте ұзақ қызмет көрсетіледі. Тағатың таусылып, төзімің түгесілгенге дейін шыдасаң ғана тамақ ішесің. Даяшылар берген тапсырысыңды шатастырмай әкелсе қуанасың. Айтпақшы, даяшылар аз және барлығы шаршап жүр. Содан болу керек, арс-арс етіп жауап береді. Демалып жүрміз ғой, жүйкемізді жұқартпайық деп, даяшылардың да еркелігін көтересің. Көтеріп қана қоймайсың, ас ішіп болған соң, «өте сапалы» қызметі үшін 10% шайпұл тастап  кетесің.

Ауылдағылар да алаған

Баянауыл мен Жасыбайдан түнейтін орын табылмаған соң, Торайғыр ауылына тарттық. Ауылдағы ағайынның барлығы бизнесмен болып кетіпті.  Екі сағат іздеп жүріп, түнейтін үйді әрең таптық. Басқаларының барлығы жалға беріліп қойған екен. Үй иесі: «Тәулігіне 25 мың, алсаңдар, алыңдар, алмасаңдар қойыңдар», – деп қарап тұр. Алдық. Үй иесі 50 мың теңгені  шытырлатып санады да, тайды. Ол бізге тоңазытқышының дұрыс істемейтінін, 2 литр су сиятын шәйнегі дүниеде қайнай қоймайтынын айтқан жоқ. Бірақ бұл бізге кедергі болмады. Өзіміздің самаурынымызды қойып, даладағы пешке ет асып, кәуап пісіріп, доп теуіп, суға шомылып, мәре-сәре болдық.

«Сөмкелеріңді душтың ішіне қойып қойдым»

Екі тәулік демалған соң, Нұр-Сұлтанға тарттық. Екібастұзға келгенде сапарласымыз қонған үйде жол сөмкесі мен соның жан қалтасында 35 мың теңгесін қалғанын білді. Іле үй иесіне хабарласты. Ол бірден: «Сөмкелерің үшін хабарласып тұрсыңдар ма, сөмкелеріңді душтың ішіне қойып қойдым, сендер кетіп бара жатқанда дауыстадым, естімей кетіп қалдыңдар», – деді. Сонда дейміз, дауыстағанша телефон шала шалса болады ғой. Жоқ үй иесі олай жасамады. Сапарласымыз: «Телефон шала салмадыңыз ба?» дегенде, ана кісі: «Менің телефонымда артық бірлік жоқ», – деп дүңк еткізді. Айтпақшы, сөмкені таныстарымыз арқылы келесі күні алдырдық. Ішінде 35 мың теңге болған жоқ.

Баянауылға бару керек

Қалай болғанда да, Торайғырдағы Айманбұлақтан су ішіп, Сабындыкөл мен Жасыбайға шомылу, арша мен шырша тұнған тау-тасты аралау жан рахаты.

Ал Кемпіртас, Найзатас, Саймантас, Үңгіртас тұнған тарих.

Бізге жетпей тұрғаны қызмет көрсету сапасы мен адамдардың пейілі мен мейірін жақсарту ғана.  

Қанат Махамбет

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

2 млрд 700 млн теңгенің туристік жолдамасы кері қайтарылады

Еліміздің 4 мың азаматы туристік сапардан бас тартты. 

20 Наурыз 2020 11:51 1187

2 млрд 700 млн теңгенің туристік жолдамасы кері қайтарылады

COVID-19 пандемиясы әлем экономикасына қырғидай тиіп жатыр. Шығынға белшесінен батқан салалардың қақ ортасында туризм тұр.

Bloomberg агенттігі биыл жаһандық туризм индустриясы 1 трлн 7 млрд доллар жоғалтатынын жариялады. Ал туризм және әлемдік саяхат кеңесінің атқарушы директоры Глория Гевара саяхат және туризм секторындағы

50 млн адамға жұмыссыз қалу қаупі төніп тұрғанын мәлімдеді.

«2020 жылы әлем бойынша саяхатшылардың саны 25%-ға азайып, жұмыс орындары 12-14%-ға қысқаруы мүмкін. Бұл – 50 млн адам табыссыз қалады деген сөз», – деді Глория Гевара.

Коронавирустың кесірі отандық туризмге де ауыр тиді. Қазақстан туристер қауымдастығының директоры Рашида Шайкенованың сөзінше, туризм саласында жұмыс істейтін 80 мыңнан астам қазақстандық тығырыққа тірелді. Туристік агенттіктер қаржы тапшылығын сезіне бастады.

«Туристер биылғы саяхаттарына алдын-ала төлеп қойған ақшаларын қайтаруды талап етіп жатыр. Алдағы уақытта туристік агенттіктер қызметкерлеріне жалақы төлеу мәселесімен бетпе-бет келуі мүмкін», – деді Рашида Шайкенова.

Қазақстан туристер қауымдастығы директорының сөзінше, қоғамда сыртқы туризм тұралағанда, ішкі туризм дамиды деген түсінік бар. Бірақ дәл қазір бұлай болуы екіталай.

«Осы аптада Наурыз мейрамы басталады. Бұрын дәл осы уақытта ел азаматтары саяхатқа шығатын. Дәл қазір бұлай болмайды. Мұның зардабы тағы да туроператорларға тиеді», – деді Рашида Шайкенова.

Ел аумағына төтенше жағдай енгізіліп, шет мемлекетке шығуға шектеу қойылуына байланысты 5 526 адам алдын-ала жоспарланған туристік сапарларынан бас тартуға тиіс. Бұл туралы Мәдениет және спорт вице-министрі Өркен Бисақаев: «Дәл қазір отандық туризм индустриясы қиын жағдайды бастан кешіріп жатыр. Үкімет ел азаматтарының өмірі мен денсаулығына қауіп төндіріп, әрекетсіз, шара қолданбай отыра алмайды. Сондықтан 5 526 туристің шет мемлекетке шығуына шектеу қойылды. Олар 2 млрд 700 млн теңгенің туристік жолдамасын кері қайтарады. Бүгінге дейін еліміздің 4 мың азаматы туристік сапардан бас тартты. Туроператорлар туристерден алған ақшаларын толық көлемде қайтарып беруге тиіс», – деді Өркен Бисақаев.

Вице-министрдің мәлімдеуінше, туристік компаниялар үкіметке төтенше жағдай кезінде мемлекеттік қолдау көрсетуді сұрап, өтініш жолдаған.

«Бүгінгі таңда туризм саласына қолдау көрсетудің тиімді тәсілдері қарастырылып жатыр», – деді Өркен Бисақаев.

Оның дерегінше, қазіргі уақытта шет мемлекетте 4 556 қазақстандық турист жүр. Олардың 2 246-сы - Мысырда, 573-і - Біріккен Араб Әмірліктерінде, 466-сы - Таиландта, 244-і - Мальдив аралында, 216-сы -Үндістанда.  

Өркен Бисақаевтың айтуынша, қазір қазақстандық туристерді елге қайтару шарасы атқарылып жатыр.

«16 наурыз күні Шарм-эль-Шейх-Алматы бағытындағы әуе кемесімен елге 223 турист оралды»,  – деді вице-министр.

Айта кетейік 18 наурыз күні Гоа аралынан 235 қазақстандық турист жеткізілді. Бұл туралы денсаулық сақтау министрлігі ресми мәлімдеме жасады.

«Туризм және спорт комитеті «Туристік Қамқор» корпоративтік қорымен бірлесіп, шетелде жүрген туристерді елге қайтару туралы шешім қабылады. Отандастарымызды елге жеткізу үшін кезектен тыс 17 әуе рейсін ұйымдастыру жоспарланды. Алғашқы борт 17 наурызда Үндістанның Гоа аралына аттанып, 18 наурыз күні 235 туристі елге алып келді», – деп хабарлады денсаулық сақтау министрлігінің баспасөз қызметі.

Естеріңізге салайық, бұған дейін үкімет корновирус пандемиясының алдын алу үшін тұрақты халықаралық рейстерге тыйым салды.

Таяуда «Туристік Қамқор» корпоративтік қоры шет мемлекеттердегі қазақстандық туристерді елге жеткізу тәртібін түсіндірді.

«17 наурыздан бастап «Туристік Қамқор» корпоративтік қоры туристік коды бар азаматтарды елге қайтаруға кірісті. Алдағы 2 аптада SCAT, Air Astana авиатасымалдаушылары арқылы әлемнің 13 еліне 17 рейс жасалып, 4 мыңнан астам турист Қазақстанға қайтарылады. Елге оралу кезінде қиындыққа

тап болған туристер «Туристік Қамқор» корпоративтік қорының http://www.fondkamkor.kz  сайтына кіріп, «Туристерге шұғыл көмек» деген өтінімді толтырулары  немесе 8 (7172) - 27 - 91- 12 жедел желісі мен +7701 534 0580 WhatsApp номеріне  хабарласулары керек», – деп мәлімдеді  «Туристік Қамқор» корпоративтік қоры.

Абылай Бейбарыс

Мырзашоқы: келушілер көп, бірақ құрал-жабдық жетіспейді

Тау-шаңғы кешеніндегі ауызсу, қонақ үй және қар мәселесі қалай шешілуде?  

13 Қаңтар 2020 17:31 4106

Мырзашоқы: келушілер көп, бірақ құрал-жабдық жетіспейді

Фото: Ілияс Қанат

Қар мәселесі

Өткен жылдың қазан айында Баянауылдағы Мырзашоқы тау-шаңғы кешенін дамыту үшін қар мен қонақ үй керек деп жазған едік. Баянауыл ауданының әкімі Қанат Кәрімовтің айтуынша, дәл қазіргі уақытта қар мәселесі қолбайлау болып отырған жоқ. Қар тоқтату жұмыстары ойдағыдай жүргізілген.

«Мырзашоқыны сенімді басқаруға алған компания өкілдері былтыр Австрия еліне барып, тәжірибе жинап қайтты. Оның ішінде қар тоқтату, қар жинау мәселелеріне ерекше басымдық берді. Мәселені шешудің екі жолы бар. Біріншіден, тау басына қар тоқтатуға арналған арнайы торлар болады екен. Торлар қарды ұстап тұрады. Екіншіден, жасанды қар жасайтын арнайы жабдық сатып алу. Мұндай технология үшін су керек, әрине. Мырзашоқыға су тарту мәселесі биыл шешімін табады. Тиісінше, қарға қатысты мәселенің бәрі өздігінен-ақ күн тәртібінен түседі. Тағы да қайталап айтамын, дәл қазір қарға қатысты мәселе туындап отырған жоқ. Тау басына қар тоқтауға арналған қалқандар орнатылған», – деді Қанат Кәрімов.

Қонақ үй мәселесі

Мырзашоқыға келушілер қона жатып демалғанды жөн көреді. Алайда, тау-шаңғы кешенінде қонақүйлер, демалыс үйлері жоқ. Мырзашоқының етегіндегі Қаражар ауылында да келушілерге арналған үйлер қарастырылмаған. Аудан әкімінің сөзінше, биыл Қаражар ауылы мен Мырзашоқы кешеніне су тартылады. Содан кейін ғана қонақ үй құрылысы басталады.

«Ауыз су мәселесі реттелсе, биыл қонақ үйдің, демалыс орындарының құрылысы басталады. Тау-шаңғы кешенін жалға алған компанияға осы жағдай қолбайлау болып отыр. Әйтпесе, Мырзашоқыны дамытуды қолға алған ағайынды Тасболат пен Бекболат Әбуғожиновтардың қысқы туризмді дамытудағы тәжірибелері жеткілікті. Олар Екібастұз өңірдегі «Снежинка» кешенін жақсы дамытып отыр», – деді Баянауыл ауданының әкімі.

Жалпы, Мырзашоқыға ең жақын деген қонақ үй аудан орталығында орналасқан. Ал Баянауыл ауылы мен Қаражардың арасы шамамен 20 шақырымнан асады. Мырзашоқы тау-шаңғы кешенінің меңгерушісі Орынбай Өскенбаевтың айтуынша, туристердің дені Баянауылдағы қонақ үйлерге тұрақтайды. Сөйтіп, таңертең келіп, кешке дейін демалып, кері қайтады.

«Егер келушілер саны күрт көбейіп, тұрақты сақталатын болса, Баянауылдың сапаржайынан Мырзашоқыға дейін арнайы автобус қарастыратын боламыз», – дейді Қанат Кәрімов.

Ауыз су мәселесі

Жоғарыда атап өткен екі мәселенің оң шешілуі ауыз суға тікелей байланысты. Сондықтан, Қаражар мен Мырзашоқыға ауыз су тартылса, қар мен қонақ үй проблемасының түйіні өздігінен тарқайды.  

«Биыл «Таза ауыз су» бағдарламасы бойынша Қаражар ауылына су тартылады. Бұл мақсатқа 268 млн теңге бөлінді. Мердігер компанияны анықтау үшін конкурс жарияланды. Ауыл мен тау-шаңғы кешенінің арасы 1,8 шақырым. Бұл аралыққа да су құбыры жүргізіледі. Суға қатысты мәселенің түйіні тарқаған соң, кешендегі құрылыс жұмыстары да жанданады», – деді Қанат Кәрімов.

Сондай-ақ, бұл жерде қысқы туризмді ғана емес, жазғы туризмді де дамыту қолға алынбақ. Әкімнің сөзінше, алдағы бір-екі жылда Мырзашоқы адам танымастай өзгереді.

«Негізгі мәселе – су мен жол. Судың жайын айттым. Жол да биыл реттеледі. Мырзашоқы тау-шаңғы кешені Баянауыл–Қарағанды жолынан төрт шақырым жерде жатыр. Жаз шыға бұл аралыққа тасжол төселеді. Павлодардан Баянауылға дейінгі жолдың жағдайы жақсы. Қарағандыдан Баянауылға дейінгі жол да жүруге жарап тұр. Электр энергиясына қатысты мәселе жоқ», – деп нақтылады аудан басшысы.

Құрал-жабдық мәселесі

Дәл қазір Мырзашоқыда кішігірім асхана, аспалы жол, құрал-жабдық сақталатын орын ғана жұмыс істеп тұр. Соған қарамастан мұнда келушілердің қатары қалың. Мырзашоқы тау-шаңғы кешенінің меңгерушісі Орынбай Өскенбаевтың айтуынша, демалыс күндері адамдар көп жиналады. Сенбі-жексенбіде кешен толық қуаттылықпен жұмыс істейді десе де болады. Яғни, 2 мыңға жуық адам демалады. Өкінішке қарай, олардың бәріне құрал-жабдық жетіспей жатыр.

«Осы айдың соңына қарай қосымша 100 пар шаңғы мен 70 сноуборд, балаларға арналған құрал-жабдықтар жеткізіледі. Бірақ, бұл мәселені түбегейлі шешпейді», – дейді Орынбай Өскенбаев.

Оның айтуынша, мұнда негізінен Қарағанды, Нұр-Сұлтан, Екібастұз қалаларынан туристер көп келеді.

Асхана мәселесі

Кешен басында кішігірім асхана бар. Бірақ, келушілердің барлығына бірдей қызмет көрсете алмайды. Сондықтан, туристер тамақтану үшін кезекке тұрады. Дені ас-ауқатты өздерімен бірге ала келеді.

«Сол себепті Мырзашоқыны аса жарнамалап отырған жоқпыз. Соған қарамастан, мұнда келушілердің қатары қалың. Кей күндері 2 мың адамға дейін қызмет көрсетуге тура келеді», – дейді Орынбай Өскенбаев.

14 адам жұмыс істейді

Бүгінде Мырзашоқыда 14 адам еңбек етуде. Олардың бәрі Мырзашоқының етегінде орналасқан Қаражар ауылының тұрғындары. Орташа жалақы – 100 мың теңге.

Қаражар ауылының тұрғыны Есен Жүсіпбаев Мырзашоқыға келіп, табыс тауып отырған жандардың бірі. Ол отбасылық бизнестің көзін тауып, туристерге қолдан жасалған кәдесыйлар сатады. Сондай-ақ, ауылдың өзге тұрғындары келушілерге жылқыларын жалға беріп, табыс табуда.

20 жылға жалға берілді  

Инвесторлар осы күнге дейін Мырзашоқыны дамытуға 35 млн теңге жұмсаған. Биыл тағы 70 млн теңге көлемінде қаражат шығындамақ. Жалпы, инвесторлар бұл кешенді сатып алу құқығынсыз 20 жылға жалға алып отыр.

Еске сала кетейік, Мырзашоқы тау-шаңғы кешенінің құрылысы 2017 жылы басталған болатын. Қазіргі уақытқа дейін мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында кешенді дамытуға шамамен 300 млн теңге жұмсалған.

Жазғы, қысқы туризмді қоса есептегенде былтыр Баянауылда 200 мыңнан астам адам демалып қайтқан. Биыл келушілер саны 300 мыңға жуықтайды деп күтілуде.

Фархат Әміренов

inbusiness.kz-ті қараңыз, оқыңыз :

Жаңалықтарға жазылу: